V SA/Wa 1738/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-08-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
SAPARDpomoc finansowaumowa cywilnoprawnadroga sądowasąd administracyjnysąd cywilnyodrzucenie wnioskurozstrzygnięcie Prezesa ARiMR

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając, że spór wynikający z umowy o pomoc finansową ze środków UE należy rozstrzygać na drodze cywilnej, a nie administracyjnej.

Skarżący A. P. złożył skargę na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące odrzucenia wniosku o płatność i wypowiedzenia umowy o pomoc finansową ze środków UE. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA. Sąd administracyjny uznał jednak, że sprawa wynika z umowy cywilnoprawnej i nie podlega jego kognicji, w związku z czym odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.

Sprawa dotyczyła skargi A. P. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2006r., które dotyczyło odrzucenia wniosku o płatność w ramach programu SAPARD oraz wypowiedzenia umowy o udzielenie pomocy finansowej ze środków UE. Skarżący kwestionował zasadność tych działań, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 10, 9, 112, 111 § 1 i 2 oraz 130 KPA. Twierdził, że został wprowadzony w błąd co do możliwości odwołania się od decyzji. Pełnomocnik Agencji Restrukturyzacji wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że spór wynika z umowy cywilnoprawnej i powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny, analizując sprawę, odwołał się do przepisów Prawa o ustroju sądów administracyjnych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślając, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd zwrócił uwagę, że źródłem sprawy jest umowa zawarta w związku z realizacją projektu SAPARD. Odwołując się do uchwały NSA II GPS 1/06 oraz wyroków NSA II GSK 63/06 i II GSK 199/07, Sąd stwierdził, że postępowanie związane z oceną wniosków o dofinansowanie jest postępowaniem administracyjnym, natomiast spory wynikające z zawartych umów o dofinansowanie, będących umowami cywilnymi, podlegają jurysdykcji sądów cywilnych. Ponieważ w przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu projektu w związku z zawarciem umowy, Sąd zakwalifikował sprawę jako szeroko rozumianą sprawę cywilną. W związku z tym, uznając skargę za niedopuszczalną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 58 § 1 pkt 6 PPSA orzekł o jej odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Spór wynikający z umowy cywilnoprawnej, zawartej w związku z realizacją projektu w ramach programu SAPARD, podlega kognicji sądu cywilnego, a nie sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednakże, gdy źródłem sporu jest umowa cywilnoprawna, nawet jeśli dotyczy ona pomocy finansowej ze środków publicznych, właściwym do jej rozstrzygnięcia jest sąd cywilny. W tej sprawie, odrzucenie wniosku o płatność i wypowiedzenie umowy było konsekwencją realizacji umowy cywilnej, co wyłączało jurysdykcję sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku niedopuszczalności drogi sądowo-administracyjnej.

PPSA art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku niedopuszczalności drogi sądowo-administracyjnej.

Pomocnicze

PUSA art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

PPSA art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

PPSA art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, jakie akty i czynności podlegają kontroli sądów administracyjnych.

PPSA art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

k.p.c. art. 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje szeroko rozumianą sprawę cywilną.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach.

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skutków prawnych decyzji i możliwości ich zaskarżenia.

k.p.a. art. 111 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzupełniania decyzji w zakresie prawa do wniesienia odwołania lub skargi.

k.p.a. art. 130

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wykonalności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór wynika z umowy cywilnoprawnej, a nie z aktu administracyjnego, co wyłącza jurysdykcję sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez organ administracji. Rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR miało charakter decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

sprawę należy zakwalifikować do szeroko rozumianej "sprawy cywilnej" wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Administracyjny naruszyłoby dyspozycję omawianego przepisu art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucenie wniosku o płatność z jednoczesnym wypowiedzeniem umowy o udzielenie pomocy finansowej ze środków z budżetu UE było konsekwencją realizacji umowy z dnia ... lipca 2004r.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących umów o pomoc finansową ze środków UE, rozróżnienie między aktem administracyjnym a umową cywilnoprawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji programu SAPARD i umów z ARiMR, ale zasada rozgraniczenia jurysdykcji jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się sporami administracyjnymi i cywilnymi.

Kiedy umowa o unijną dotację trafia do złego sądu? WSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1738/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II GSK 1014/08 - Postanowienie NSA z 2009-06-03
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2006r. Znak ... w przedmiocie odrzucenia wniosku o płatność z jednoczesnym wypowiedzeniem umowy o udzieleniu pomocy finansowej ze środków z budżetu UE postanawia: odrzucić skargę;
Uzasadnienie
Zaskarżonym pismem z dnia ... października 2006r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała A. P., że jego odwołanie od decyzji odrzucającej wniosek o płatność, złożony w ramach SAPARD, Działanie 4, schemat 4.2 "Tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich", zostało rozpatrzone negatywnie. W ocenie Agencji Restrukturyzacji, analiza dokumentów załączonych do wniosku o płatność potwierdziła niepełne zrealizowanie przedsięwzięcia opisanego w § 2 ust. 1 umowy, a w załączniku nr 3 do umowy określonego jako s. gotowy do eksploatacji.
Wyjaśniono, że ewentualne zmiany zakresu rzeczowego, zgodnie z zapisami § 2 ust. 3 i 4 umowy, wymagają pisemnego zgłoszenia do Oddziału Regionalnego ARiMR, nie później jednak niż do dnia ... lipca 2006r. i zawarcia porozumienia zmieniającego umowę w postaci aneksu, przy czym czynności te nie zostały przez skarżącego podjęte w wymaganym terminie. W oparciu o powyższe ustalenia stwierdzono, że zrealizowany projekt jest niezgodny z zawartą z ARiMR umową, a wniosek o płatność nie może zostać przywrócony do ponownej weryfikacji.
W dniu ... maja 2008r. A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu ... października 2006r. wystąpił do organu o uzupełnienie "decyzji" z dnia ... października 2006r. w trybie art. 111 § 1 k.p.a. co do prawa odwołania lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzyskując informację o braku zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego uznał sprawę w przedmiotowym zakresie za zamkniętą. Korzystając z pomocy profesjonalnego prawnika podniósł, że pod koniec kwietnia br. dowiedział się od mecenasa prowadzącego sprawę jego sporu z ARiMR, że istnieją przesłanki pozwalające sądzić, że decyzja Prezesa miała charakter decyzji administracyjnej ze względu na przedmiot decyzji.
Ponadto ... kwietnia 2008r. wystąpił do Prezesa NSA z zapytaniem, czy sporne rozstrzygnięcie organu z dnia ... października 2006r. jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po otrzymaniu w dniu ... maja 2008r. pisma z NSA wyjaśniającego, że ocena taka może być podjęta wyłącznie w trybie procesowym (sądowoadministracyjnym) oraz podającego orzeczenie NSA II GSK 63/06 jako wskazówkę w podjęciu decyzji o kierunku ewentualnych dalszych działań w sprawie, wniósł skargę do Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji z dnia ... października 2006r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym:
- art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie w sprawie żadnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym również opisanego w odwołaniu, jak również nie odniesienia się w żaden sposób do zawartej w odwołaniu argumentacji,
- art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie możliwości zapoznania się skarżącego ze zgromadzonymi materiałami dowodowymi oraz wypowiedzenia w sprawie przed podjęciem decyzji,
- art. 9 oraz art. 112 k.p.a. przez wprowadzenie skarżącego w błąd pismem z dnia ...10.2006r. co do możliwości odwołania się od decyzji Prezesa, przez co wyrządzono mu szkodę,
- art. 111 § 1 i 2 oraz art. 130 k.p.a. poprzez ustalenie, że faktyczne wykonanie decyzji (wypowiedzenie umowy cywilno-prawnej, będące bezpośrednim skutkiem podjęcia zaskarżonej decyzji) nastąpiło przed upływem terminów określonych w Kodeksie.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo - administracyjnej w sprawie wskazując, że źródłem przedmiotowej sprawy jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w ramach działania Tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich, a kwestie sporne z tej umowy wynikające podlegają rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Na podstawie art. 3 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w ramach SAPARD, Działanie 4, schemat 4.2 "Tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich".
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że niniejsza sprawa nie jest tożsama ze sprawą, która była przedmiotem analizy NSA w orzeczeniu z dnia 8 czerwca 2006r., II GSK 63/06, a która została powołana przez skarżącego w skardze jako podstawa do uznania, że rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2006r. jest decyzją administracyjną. W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu z publicznych środków wspólnotowych projektu zgłoszonego do realizacji w ramach sektorowego programu operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", z przyczyn merytorycznych, jest decyzją administracyjną. W niniejszej sprawie odrzucenie wniosku o płatność z jednoczesnym wypowiedzeniem umowy o udzieleniu pomocy finansowej ze środków z budżetu UE było konsekwencją realizacji umowy z dnia ... lipca 2004r. zawartej pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a A. P.
Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95.
Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04. 2006r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 oraz w wyroku z dnia 18.10.2007r. o sygn akt II GSK 199/07.
W wyrokach tych bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych.
Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust. 5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu powyższą sprawę należy zakwalifikować do szeroko rozumianej "sprawy cywilnej" określonej w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r.) w związku z czym wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Administracyjny naruszyłoby dyspozycję omawianego przepisu art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z powyższym złożoną skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2006r. do Sądu Administracyjnego należało uznać jako niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej odrzuceniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI