V SA/Wa 172/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-07-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
kara pieniężnajakość handlowaartykuły rolno-spożywczeimportDAPposiadanie towaruwprowadzenie do obrotujeżyna mrożonakontrola jakości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu jeżyn mrożonych, uznając, że importer nie wszedł w posiadanie towaru zgodnie z warunkami DAP.

Spółka zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu jeżyn mrożonych zepsutych i zapleśniałych. Spór dotyczył tego, czy spółka jako importer faktycznie wprowadziła towar do obrotu. Sąd uznał, że zgodnie z warunkami dostawy DAP, towar nie został dostarczony do miejsca przeznaczenia, a spółka nie weszła w jego posiadanie. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi spółki S. w H. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu spółce kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii jeżyny mrożonej o niewłaściwej jakości handlowej. Spółka kwestionowała fakt wprowadzenia towaru do obrotu, argumentując, że zgodnie z warunkami dostawy DAP, towar nie opuścił placu Urzędu Celnego i został reeksportowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do argumentacji spółki. Sąd podkreślił, że definicja 'obrotu' wymaga posiadania lub dysponowania towarem. W przypadku warunków DAP, posiadanie towaru przez importera następuje dopiero w momencie dostarczenia go do wskazanego miejsca przeznaczenia. Ponieważ towar nie dotarł do miejsca przeznaczenia, a jedynie do przejścia granicznego, spółka nie weszła w jego posiadanie. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i stan faktyczny, odwołując się do nieadekwatnego orzecznictwa. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, importer nie może zostać uznany za podmiot, który wprowadził towar do obrotu, jeśli nie wszedł w jego faktyczne posiadanie lub nie dysponował nim w sposób umożliwiający dalsze rozporządzanie, co wynika z warunków dostawy DAP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja 'obrotu' wymaga posiadania lub dysponowania towarem. W przypadku warunków DAP, posiadanie następuje dopiero w miejscu przeznaczenia. Ponieważ towar nie dotarł do miejsca przeznaczenia, a jedynie do przejścia granicznego, spółka nie weszła w jego posiadanie, co wyklucza uznanie jej za podmiot wprowadzający towar do obrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.j.h. art. 40a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 3 § ust. 3 pkt 46

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 29 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

u.j.h. art. 17 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Rozporządzenie 178/2002 art. 3 § ust. 8

Rozporządzenie nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r.

Definicja 'obrotu' obejmuje posiadanie żywności w celu sprzedaży lub inne formy dysponowania, a także sprzedaż i dystrybucję.

UKC art. 134

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r.

u.j.h. art. 40a § ust. 5 i 5c

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

UKC art. 5 § pkt 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie weszła w posiadanie towaru zgodnie z warunkami dostawy DAP. Przekroczenie granicy przez pojazd nie jest równoznaczne z wprowadzeniem towaru do obrotu. Brak faktycznego władztwa nad towarem. Niewłaściwa wykładnia definicji 'obrotu' przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Spór w sprawie koncentruje się natomiast na stronie podmiotowej omawianego deliktu, za który może zostać ukarany ten, kto wprowadza zafałszowane artykuły do obrotu. W myśl art. 3 pkt 4 u.j.h. 'obrót' oznacza czynność w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2020, zatem 'posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania'. W każdym jednak przypadku, aby podmiot mógł dokonywać sprzedaży, dystrybucji lub innej formy dysponowania towarem, musi mieć realne władztwo nad towarem (corpus). To miejsce przybycia oznaczone zostało w fakturze jako [...] ul. [...], [...] T.. W zgłoszeniu do kontroli wskazano jako przewidywany oddział celny odprawy: OC Biała Podlaska/OC Tomaszów Lubelski. Zatem dopiero dotarcie transportu do tego miejsca - [...] ul. [...], [...] T. - mogło oznaczać wejście przez Skarżącą jako nabywcę w posiadanie towaru. Wcześniej, a więc w szczególności w czasie kontroli na przejściu granicznym w Hebennym, towar był w posiadaniu sprzedającego (eksportera), ewentualnie w posiadaniu zależnym przewoźnika. W żadnym razie nie był w posiadaniu Skarżącej jako nabywcy na warunkach DAP. Za nietrafne uznać należy odwołanie się przez organy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 276/20, gdyż został on wydany w całkowicie odmiennych okolicznościach faktycznych aniżeli w spawie niniejszej.

Skład orzekający

Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa

sprawozdawca

Jarosław Stopczyński

członek

Konrad Łukaszewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wprowadzenie do obrotu' w kontekście międzynarodowych warunków dostaw DAP w sprawach dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków dostawy DAP i sytuacji, gdy towar nie dotarł do miejsca przeznaczenia z powodu kontroli lub innych przyczyn przed jego formalnym odebraniem przez importera.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są warunki dostawy (Incoterms) w handlu międzynarodowym i jak mogą wpływać na odpowiedzialność importera za jakość towaru. Jest to praktyczny przykład zastosowania prawa w kontekście biznesowym.

Czy Twój towar przekroczył granicę, ale nie wszedł do obrotu? Kluczowa interpretacja warunków DAP w orzecznictwie WSA.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 172/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa /sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński
Konrad Łukaszewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Asesor WSA - Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa (spr.), Protokolant - st. spec. Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. w H. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 5 listopada 2024 r. nr BOL.610.116.2024 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Lublinie z dnia 31 maja 2024 r. nr 28/Kgr/kp/2024; 2) zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych na rzecz S. w H. kwotę 4351 zł (cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwanego dalej: "Głównym Inspektorem") z dnia 5 listopada 2024 r. nr BOL.610.116.2024 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 12 stycznia 2024 r., upoważniony inspektor Wojewódzkiej Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Lublinie przeprowadził kontrolę jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy, tj. 20.875,00 kg jeżyny mrożonej, opakowanej w 1645 kartony, o numerze partii: 381112401E, importowanej z Serbii, na środku transportu samochodzie ciężarowym o numerze rejestracyjnym [...], zgłoszonej do kontroli przez przedstawiciela importera A.., ul. [...],[...]T., Oddział, ul. [...],[...]T. Z kontroli sporządzono protokół z dnia 17 stycznia 2024 r., nr [...]).
Na skutek badań laboratoryjnych pobranej w trakcie kontroli próbki jeżyny mrożonej stwierdzono w niej obecność owoców zepsutych z oznakami zapleśnienia oraz widocznymi larwami. Jak wynika ze sprawozdania z badań nr [...] z dnia 15.01.2024 r., oraz Korektą Sprawozdania z badań nr [...] z dnia 17.01.2024 r., przeprowadzone analizy wykazały obecność owoców zepsutych z oznakami zapleśnienia oraz widocznymi larwami. Przeprowadzone badania wykazały obecność jeżyn zepsutych z pleśnią które stwierdzono | w 13 opakowaniach na 13 badanych oraz obecność owoców jeżyn z widocznymi larwami w 13 opakowaniach na 13 badanych.
Zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2024 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Lublinie (zwany dalej: "Wojewódzkim Inspektorem") wszczął z urzędu wobec . [...] (dalej "skarżąca", "spółka") postępowanie administracyjne w związku z wprowadzeniem do obrotu ww. partii jeżyny mrożonej o niewłaściwej jakości handlowej.
Decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r. Wojewódzki Inspektor – działając na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 4 ust. 1 i art. 3 ust. 3 pkt 46 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1980; zwanej dalej: "u.j.h.", "ustawą") – wymierzył podmiotowi [...], NIP [...], za wprowadzenie do obrotu partii 20.875,00 kg jeżyny mrożonej, opakowanej w 1645 kartony, o numerze partii: 381112402E, importowanej z Serbii, na środku transportu samochodzie ciężarowym o numerze rejestracyjnym [...], karę pieniężną w wysokości 24.433,71 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące czterysta trzydzieści trzy złotych).
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, zaskarżoną decyzją z dnia 5 listopada 2024 r. Główny Inspektor utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora, podzielając w całości stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu.
Odnosząc się do generalnego zarzutu Spółki, zgodnie z którym, nie można uznać jej za podmiot, który wprowadził sporne artykułu do obrotu na terytorium Polski, Główny Inspektor wskazał, że Skarżąca niewątpliwie była importerem przedmiotowej partii jeżyn, w związku z czym odpowiada za jej jakość handlową. Zdaniem organu, wskazana na dokumentach handlowych reguła DAP nie oznacza, że sprzedający, który jest odpowiedzialny za dostarczenie towaru do wskazanego miejsca, ponosi odpowiedzialność za jakość handlową artykułów rolno-spożywczych importowanych przez stronę. To Skarżąca – jako importer – jest właścicielem jeżyn (na środku transportu [...]) niezależnie od zastosowanych międzynarodowych reguł handlu i to ona – jako wprowadzający do obrotu – została wymieniona w zgłoszeniu do kontroli jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych przywożonych z zagranicy. Główny Inspektor podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, że sam fakt posiadania przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego na polskim przejściu granicznym (po dokonaniu odprawy granicznej przez stronę ukraińską) jest równoznaczny z wprowadzeniem tego artykułu rolno- spożywczego do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, odwołując się w tym zakresie do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2023 r. o sygn. akt: II GSK 276/20. Tym samym, to Spółka odpowiada za jakość handlową importowanych jeżyn i możliwe jest wydanie w stosunku do niej decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., w sytuacji, gdy uprzednio została wydana decyzja z art. 30 ust. 1 u.j.h. i produkt nie został dopuszczony do obrotu w rozumieniu przepisów prawa celnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasadzenie kosztów sądowych, zarzucając naruszenie:
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 4) u.j.h.. i art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (dalej jako "Rozporządzenie 178/2002") poprzez ich rażąco niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że towar niespełniający wymagań jakości handlowej został wprowadzony przez Spółkę do obrotu - w sytuacji, gdy towar nie opuścił placu Urzędu Celnego w [...] i niezwłocznie po przeprowadzeniu kontroli jakości został reeksportowany do eksportera w Serbii, co oznacza, że całkowicie wadliwe jest ustalenie przez organ, że Spółka posiadała towar w celu dalszego przetworzenia, dysponowała nim lub miała nad nim kontrolę w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego, a tym samym nie można przyjąć, by spółka wprowadziła do obrotu artykuł rolno-spożywczy niespełniający wymagań jakości handlowej w rozumieniu powołanych przepisów.
art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 i art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.j.h.. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że towar nieunijny wskazany w art, 17 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.j.h.. może zostać uznany za wprowadzony do obrotu przed pozytywnym zakończeniem procedury przewidzianej w art. 10 tej ustawy (przed zakończeniem importu), w przypadku niedysponowania towarem przez importera, w tym nieprzeniesienia towaru do magazynu importera lub innego miejsca kontrolowanego przez niego, co doprowadziło do dokonania błędnych ustaleń faktycznych, że partia jeżyny mrożonej została wprowadzona do obrotu, podczas gdy w rzeczywistości takie zdarzenie nie miało miejsca, ze względu na to, że towar nie opuścił placu Urzędu Celnego w [...], a więc nie znajdował się w żadnym miejscu kontrolowanym przez Spółkę i nie została zakończona procedura importu, zaś nie sposób przyjąć, że samo przekroczenie granicy przez pojazd przewożący towar świadczy o wprowadzeniu go do obrotu przez Spółkę, która nie kontrolowała, nie posiadała ani w żaden inny sposób nie dysponowała towarem.
art. 10 ust. 1, la i 2 w zw, z art. 3 pkt 4) i art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.. i art. 3 ust. 8 Rozporządzenia nr 178/2002 poprzez ich rażąco błędną wykładnię i przyjęcie, że artykuły rolno-spożywcze przywiezione z państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej zostały wprowadzone przez importera do obrotu, podczas gdy doszło do wydania przez organ Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako IJHARS) decyzji o zakazie wprowadzenia artykułu rolno-spożywczego do obrotu i zastosowania się przez Spółkę do tej decyzji, poprzez nierozładowanie towaru w żadnym miejscu kontrolowanym przez Spółkę przed przeprowadzeniem kontroli jakości towaru - w sytuacji gdy oczywiste jest, że zastosowanie się do decyzji zakazującej wprowadzenia produktu do obrotu wyklucza możliwość przyjęcia zamiaru wprowadzenia towaru do obrotu, zwłaszcza gdy decyzja o zakazie wprowadzenia do obrotu została wydana w oparciu o badanie próbek towaru znajdującego się poza miejscem kontrolowanym przez Spółkę, tj. na terenie Urzędu Celnego w [...], w którym Spółka nie posiadała ani nie dysponowała w żaden inny sposób badanym towarem.
art. 134 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr NR 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej jako "UKC") poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że towar nieunijny przedstawiony organom celnym po jego przybyciu na terytorium unijne do momentu zmiany jego statusu celnego, wyprowadzenia poza obszar celny Unii lub zniszczenia, nie pozostaje w dyspozycji importera ani w jego posiadaniu, a wszelkie rozporządzenie towarem znajdującym się pod dozorem celnym wymaga zgody organów celnych, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że Spółka dysponowała lub posiadała towar w taki sposób, że możliwe było stwierdzenie wystąpienia przesłanki "wprowadzenia do obrotu" towaru niespełniającego wymagań jakości handlowej, zważywszy że Spółka nie podjęła żadnych działań zmierzających do rozporządzenia towarem, a w szczególności wprowadzenia towaru do obrotu.
art. 40a ust. 5 i 5c u.j.h. poprzez ich niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę przez organ przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych, tj. okoliczności, że w ciągu ostatnich 5 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji działalność spółki była przedmiotem 109 kontroli i wyłącznie 3 z nich skutkowały wydaniem decyzji o zakazie wprowadzenia kontrolowanego artykułu do obrotu (decyzja wydana w sprawie niniejszej oraz równoległej znak: [...] oraz w sprawie [...] - wszystkie na przełomie roku 2023-2024), co organ co prawda dostrzegł, lecz przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej nie nadał tej okoliczności odpowiedniego znaczenia, jak również nie odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej, co w okolicznościach sprawy było uzasadnione.
II naruszenie przepisów postępowania, tj.:
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci tranzytowego dokumentu towarzyszącego nr [...], z którego wynika, że badany towar nie opuścił Urzędu Celnego w [...] po stwierdzeniu niespełnienia wymagań jakości handlowej, lecz został z tego miejsca niezwłocznie odesłany z powrotem do eksportera do Serbii;
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy skarżąca spółka posiadała towar we własnej dyspozycji, gdzie konkretnie znajdował się towar po przekroczeniu granicy, przez jaki czas, kiedy doszło do reeksportu towaru, kto sprawował faktyczne władztwo nad towarem w przed kontrolą, w jej toku i po jej przeprowadzeniu, czy skarżąca spółka występowała do organów celnych o zgodę na opuszczenie lub przemieszczenie towaru z terenu kontrolowanego przez urząd celny, a tym samym organ nie zgromadził żadnego materiału dowodowego, który świadczyłby o wystąpieniu przesłanek nałożenia kary pieniężnej;
art. 11 kpa w zw. z art. 8 § 2 ii art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym brak wyjaśnienia, dlaczego wydano decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na Spółkę bez dokonania faktycznej weryfikacji, czy towar niespełniający wymagań jakości handlowej był w posiadaniu Spółki lub Spółka dysponowała nim w taki sposób, aby można było przesądzić o wystąpieniu przesłanki "wprowadzenia do obrotu", determinującej możliwość wymierzenia kary pieniężnej importerowi, poprzestając jedynie na bezrefleksyjnym stwierdzeniu, że sam fakt posiadania przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego na polskim przejściu granicznym, a więc po dokonanej odprawie celnej przez stronę ukraińską, jest równoznaczny z wprowadzeniem do obrotu - w sytuacji gdy utrwalona praktyka orzekania w podobnych sprawach nakazuje w każdym przypadku przed nałożeniem kary pieniężnej zbadanie faktu posiadania towaru niespełniającego wymogów jakości handlowej.
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie prawidłowej oceny przez organ zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, z którego wynikało, że w ciągu ostatnich 5 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji działalność spółki była przedmiotem 109 kontroli i wyłącznie 3 z nich, skutkowały wydaniem decyzji o zakazie 'wprowadzenia kontrolowanego artykułu do obrotu (decyzja wydana w sprawie niniejszej oraz równoległej znak: [...] oraz w sprawie [...] - wszystkie na przełomie roku 2023-2024), a w konsekwencji przyjęcie, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że popełniony czyn charakteryzuje się średnim stopniem szkodliwości i średnim zakresem naruszenia - w sytuacji gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału powinna prowadzić do wniosku, że nawet przy przyjęciu, że Spółka dopuściła się działania, podlegającego karze pieniężnej, czemu jednak przeczy pozostały materiał dowodowy, to wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych w postaci znikomego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia i braku stwierdzenia istotnych w dotychczasowej działalności kontrolowanego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia w pierwszej kolejności wymaga, że podstawą prawną wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej był przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., zgodnie z którym, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.
Poza przedmiotem sporu w sprawie jest strona przedmiotowa wskazanego deliktu, gdyż Skarżąca nie podważa ustaleń dotyczących uznania spornych artykułów za zafałszowane.
Spór w sprawie koncentruje się natomiast na stronie podmiotowej omawianego deliktu, za który może zostać ukarany ten, kto wprowadza zafałszowane artykuły do obrotu.
W myśl art. 3 pkt 4 u.j.h. "obrót" oznacza czynność w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2020, zatem "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania".
W świetle przywołanej definicji, dla przyjęcia, że podmiot wprowadza artykuł rolno-spożywczy do obrotu (wprowadza na rynek – w nomenklaturze unijnej) konieczne jest stwierdzenie, że:
1) posiada żywność lub pasze w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, lub
2) dokonuje sprzedaży, dystrybucji lub w innej formie dysponuje towarem.
W pierwszym ze wskazanych przypadków kluczowe znaczenie ma "posiadanie", w drugim – "dysponowanie" w taki sposób, że określa się przeznaczenie towaru nawet go nie posiadając. W każdym jednak przypadku, aby podmiot mógł dokonywać sprzedaży, dystrybucji lub innej formy dysponowania towarem, musi mieć realne władztwo nad towarem (corpus).
Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia nabycia przez Spółkę spornej partii jeżyn, tj. [...] z dnia 9 stycznia 2024 r. wynika, że określone zostały warunki dostawy (Conditions of delivery): "[...]". Warunki dostawy DAP (Delivered at Place) zgodnie z międzynarodowymi warunkami dostaw w handlu oznaczają, że sprzedający dostarcza towary i przenosi ryzyko na kupującego, gdy towary są pozostawione do dyspozycji kupującego na przybywających środkach transportu, gotowe do wyładunku w oznaczonym miejscu przeznaczenia lub w uzgodnionym punkcie w obrębie tego miejsca, jeżeli taki punkt jest uzgodniony. Sprzedający ponosi wszelkie ryzyko związane z dostarczeniem towarów do oznaczonego miejsca przeznaczenia lub do uzgodnionego punktu w obrębie tego miejsca. W regule DAP dostawa i przybycie do miejsca przeznaczenia są zatem takie same. To miejsce przybycia oznaczone zostało w fakturze jako [...] ul. [...], [...] T.. W zgłoszeniu do kontroli wskazano jako przewidywany oddział celny odprawy: OC Biała Podlaska/OC Tomaszów Lubelski. Zatem dopiero dotarcie transportu do tego miejsca - [...] ul. [...], [...] T. - mogło oznaczać wejście przez Skarżącą jako nabywcę w posiadanie towaru. Wcześniej, a więc w szczególności w czasie kontroli na przejściu granicznym w Hebennym, towar był w posiadaniu sprzedającego (eksportera), ewentualnie w posiadaniu zależnym przewoźnika. W żadnym razie nie był w posiadaniu Skarżącej jako nabywcy na warunkach DAP.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że czynności związane z przywozem towaru na terytorium Polski były dokonywane przy udziale agenta celnego Skarżącej (A.) który dokonał zgłoszenia celnego towaru. Niemniej jednak, zgodnie z art. 5 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1 z dnia 2013.10.10; zwanego dalej: "UKC") "przedstawiciel celny" (a więc w tym przypadku agent celny) oznacza każdą osobę ustanowioną przez inną osobę w celu prowadzenia czynności i załatwiania formalności wymaganych przepisami prawa celnego przed organami celnymi. Z przepisu tego wynika, że agent celny co do zasady jest tylko pełnomocnikiem do załatwiania formalności przed organami celnymi (na podstawie znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa – również przed organami jakości handlowej artykułów spożywczych), natomiast nie przejmuje zgłaszanego (importowanego) towaru w "posiadanie" w imieniu zgłaszającego (importera) ani nie staje się upoważniony przez zgłaszającego (importera) do dysponowania towarem w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Z akt sprawy nie wynika również, by organy inspekcji handlowej dysponowały tego rodzaju dokumentami wystawionymi przez Spółkę, tj. przekazującymi posiadanie (władztwo nad towarem) agentowi celnemu bądź upoważniającymi go do dysponowania zgłaszanym towarem na terytorium Polski.
Jedynie zapis w protokole kontroli (w pkt 6) o treści: "po wykonaniu czynności kontrolnych towar zwrócono" może sugerować wydanie Skarżącej jako importerowi towaru w posiadanie. Jednak w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na faktyczne wydanie towaru Skarżącej. Nie można też na podstawie akt sprawy ustalić, jaka była dalsza droga towaru, kto wydawał w tym zakresie dyspozycje, w szczególności, czy to Spółka zadecydowała o zwrocie towaru na wskazanym środku transportu serbskiemu sprzedawcy, czy towar na tym środku transportu został zawrócony poza polskie granice przez inspektorów inspekcji handlowej, w związku z wydaniem decyzji o zakazie wprowadzenia spornych artykułów do obrotu (art. 30 u.j.h.). Zatem, samego tylko przytoczonego zapisu nie można uznać za potwierdzający wejścia Skarżącej w posiadanie spornego towaru i jako takiego, za równoznacznego z jego wprowadzaniem do obrotu.
W aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie zmiany warunków dostawy na inne niż DAP. Organ nie kwestionuje też, że warunki DAP co do tej dostawy były ustalone. Zatem brak dostarczenia towaru do wskazanego w kontrakcie i fakturze w formule Incoterms DAP miejsca przeznaczenia wskazuje, że Spółka nie weszła jeszcze w posiadanie spornej partii towaru.
Za nietrafne uznać należy odwołanie się przez organy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 276/20, gdyż został on wydany w całkowicie odmiennych okolicznościach faktycznych aniżeli w spawie niniejszej. W tamtej sprawie zakwestionowany towar, nabyty od dostawcy spoza Unii Europejskiej, znajdował się już w magazynie nabywcy w Polsce, co niewątpliwie skutkuje przyjęciem faktycznego władztwa importera nad towarem.
W tej sytuacji za trafne należało uznać zarzuty niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie wprowadzenia przez Skarżącą spornych artykułów do obrotu poprzez ich "posiadanie" lub "dysponowanie" w innej formie. Stwierdzona wadliwość wynikała przede wszystkim z nieprawidłowej, bo rozszerzającej wykładni definicji "obrotu", zawartej w przepisach art. 3 pkt 4 u.j.h. w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002. Ustalenia organów, w szczególności wynikające z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego (a następnie protokołu kontroli), nie są wystarczające do wyprowadzenia wniosku, że Skarżąca weszła w posiadanie towaru lub dysponowała nim w jakiejkolwiek formie, a więc wprowadziła go do obrotu w rozumieniu art. 3 pkt 4 u.j.h. w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002.
Doszło zatem zarówno do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię.
Skoro więc, jak to wskazano na wstępie, deliktu administracyjnego, za który ukarano Skarżącą, dopuszcza się jedynie ten, kto wprowadził artykuł rolno-spożywczy do obrotu, to niewystarczające ustalenie w tym zakresie musiało doprowadzić do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, jako zapadłych z istotnym naruszeniem wskazanych przepisów.
Sąd nie dopatrzył się natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji, gdyż podnoszone przez autora skargi argumenty w tym zakresie nie świadczą o tym, że decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, ale na skutek wadliwego rozpoznania stanu faktycznego w związku z niewłaściwą wykładnią przepisów art. 3 pkt 4 u.j.h. w zw. z art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002.
Prowadząc ponownie postępowanie Wojewódzki Inspektor ustali, czy Spółka wprowadziła sporną partię artykułów do obrotu, biorąc pod uwagę zaprezentowaną wyżej ocenę prawną. Tylko ustalenie, że Skarżąca weszła faktycznie w posiadanie towaru czy też nie będąc w jego posiadaniu władała towarem samodzielnie w sposób umożliwiający dysponowanie nim, pozwoli na przyjęcie, że wprowadziła go do obrotu w rozumieniu omówionych przepisów. W zależności od wyników ponownie prowadzonego postępowania, organ podejmie rozstrzygnięcie w adekwatnym trybie.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). O kosztach postępowania postanowiono stosownie do art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI