V SA/Wa 172/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-21
NSArolnictwoŚredniawsa
bioasekuracjapomoc finansowarolnictwoARiMRświnieprogram bioasekuracjirefundacja wydatkówKpanieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej pomoc finansową na bioasekurację świń, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa ARiMR, która stwierdziła nieważność wcześniejszej decyzji przyznającej pomoc finansową na bioasekurację świń. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Kluczowym zarzutem było błędne uznanie przez organy administracji, że przyznanie pomocy na wydatki poniesione przed datą wprowadzenia programu bioasekuracji stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi M.J.-K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 26 listopada 2019 r., która stwierdzała nieważność decyzji organu I instancji z dnia 9 października 2019 r. Decyzja organu I instancji z kolei stwierdzała nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia (...) grudnia 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej. Sprawa wywodziła się z wniosku o pomoc finansową na refundację wydatków poniesionych w ramach programu bioasekuracji świń. Organy administracji uznały, że przyznanie pomocy na wydatki poniesione przed datą wejścia w życie rozszerzenia programu bioasekuracji na teren województwa mazowieckiego (15.07.2017 r.) stanowiło rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że pomoc finansowa mogła być udzielona na wydatki poniesione od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji na danym terenie. W ocenie sądu, organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że wszystkie poniesione przez skarżącą wydatki miały miejsce przed datą kwalifikowalną, a postępowanie nieważnościowe nie pozwala na dokonywanie nowych ustaleń faktycznych. W związku z tym, stanowisko organów o rażącym naruszeniu prawa zostało uznane za wadliwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niekoniecznie. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie można dokonywać nowych ustaleń faktycznych, a organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że wszystkie wydatki były niekwalifikowalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w postępowaniu nieważnościowym, iż wszystkie wydatki poniesione przez stronę miały miejsce przed datą kwalifikowalną. Brak nowych ustaleń faktycznych w postępowaniu nieważnościowym uniemożliwia definitywne stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. par. 2 ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. par. 13e ust. 1

Warunki przyznawania pomocy finansowej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. par. 13e ust. 3

Pomoc udzielana w formie refundacji wydatków poniesionych od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganiu szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 art. par. 1

Określenie obszaru obowiązywania programu bioasekuracji.

u.o.z.z. art. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Definicja gospodarstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie wykazały w postępowaniu nieważnościowym, że wszystkie wydatki poniesione przez stronę były niekwalifikowalne. Postępowanie nieważnościowe nie pozwala na dokonywanie nowych ustaleń faktycznych, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu nieważnościowym, które podlega ocenie sądu w przedmiotowej sprawie ta okoliczność nie może być jednak ustalona. Stąd stanowisko organów obu instancji, iż decyzja z dn. 15 grudnia 2017 r., której nieważność stwierdzono została podjęta w warunkach określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 kpa jest wadliwe.

Skład orzekający

Jarosław Stopczyński

sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący

Tomasz Zawiślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach o przyznanie pomocy finansowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących programu bioasekuracji i pomocy finansowej ARiMR, ale ogólne zasady dotyczące postępowania nieważnościowego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – granic postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i pojęcia rażącego naruszenia prawa. Jest to istotne dla prawników procesualistów.

Kiedy stwierdzenie nieważności decyzji jest wadliwe? Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 172/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1770/20 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Sygn. akt V SA/Wa 172/20 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak Sędzia WSA Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak - Jarosław Stopczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M.J.-K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 listopada 2019 r. nr 11/2019 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 9 października 2019 r.
Uzasadnienie
W dniu 17.10.2017r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynął wniosek M. K. o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych w ramach programu bioasekuracji przez producenta rolnego, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa).
Po rozpatrzeniu wniosku, w dniu (...).12.2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję nr
(...)o przyznaniu pomocy finansowej.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie zawiadomieniem z dnia (...).09.2019r. (znak sprawy: (...)) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie po rozpatrzeniu akt sprawy stwierdził, że weryfikowana decyzja administracyjna jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
W związku z powyższym decyzją z dnia (...)października 2019 r. nr (...)stwierdził nieważność decyzji (...)z dnia (...).12.2017.
Postanowieniem (...) decyzja została sprostowana w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej.
Od powyższej decyzji Pełnomocnik strony złożył odwołanie do Prezesa ARiMR. W odwołaniu tym strona przytoczyła szereg wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących kwestii stwierdzenia przez organ drugiej instancji rażącego naruszenia prawa w kontekście błędnej wykładni lub interpretacji przepisu prawa.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia (...)listopada 2019 znak (...)utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.inn. następującą argumentację:
Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.01.2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 z późn.zm.), Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym Pomocą finansową na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych w 2017 r. Agencja udzielała pomocy stosownie do par. 13e ust. 1ww. rozporządzenia tj. producentowi rolnemu, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok, gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa), położone na obszarze określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganiu szerzenia się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 (Dz.U.z 2015 r.,poz. 517).
Zgodnie z w/w par.1 rozporządzenia obszar obowiązywania "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 został jednoznacznie wskazany i obejmował obszary na terenie województwa p., w powiatach:
1) S. w gminach G. i S. z miastem S.,
2) A. w gminach L. i P.,
3) B. w gminach C.B., G., S., W. i M.,
4) S. w gminach D.B., J., K., K. (...), N.D., S., S. (...) i S. (...)(...).
Zmiana rozporządzenia w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń" na lata 2015-2018 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1378), rozszerzająca obszar obowiązywania programu na teren województwa mazowieckiego w powiatach
a) Ł. w gminach H., P., S., S.K. i Ł. z miastem Ł.,
b) S. w gminie K., weszła w życie w dniu 15.07.2017 r.
Zgodnie z par. 13e ust. 3 ww. rozporządzenia pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług – według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych – według ceny netto, poniesionych od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji do dnia złożenia wniosku, na:
1) Zakup mat dezynfekcyjnych;
2) Zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;
3) Zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; 2020-CI-03
4) Zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych.
Z akt sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznając przedmiotową pomoc uznał wydatki poniesione przez M.K. sprzed daty objęcia danego obszaru programem bioasekuracji, tj. 15.07.2017 r. Zatem wysokość przyznanej Stronie pomocy została ustalona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności par. 13e ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.01.2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W ocenie organu odwoławczego decyzja nr (...)z dnia (...)grudnia 2017r. rażąco naruszyła przepisy par. 13e ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Skargę na decyzję organu II instancji wywiodła M. J. wnosząc o uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji utrzymanej nią w mocy (decyzji organu I instancji) z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 kpa.
W obszernym uzasadnieniu skargi przywołano szereg orzeczeń odnoszących się do interpretacji art. 156 par. 1 pkt 2 kpa na tle różnych konkretnych spraw sądowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji.
Na wstępie przypomnieć należy, że pomoc finansową w 2017 r. przyznawano producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który w latach 2015-2018 prowadził, co najmniej przez rok, gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa), położone na obszarze określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia "Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń na lata 2015-20`18 (Dz.U. z 2015 r., poz. 517) – dalej jako rozporządzenie ws ASF.
Zgodnie z par. 1 rozporządzenia ws ASF obszar obowiązywania "programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń na lata 2015-018 został wskazany i obejmował obszary na terenie województwa podlaskiego, w powiatach:
1) S. w gminach G. i S. z miastem S.,
2) A. w gminach L. i P.,
3) B. w gminach C.B., G., S., W. i M.,
4) S. w gminach D.B., J., K., K. (...), N.D., S., S. (...) i S. (...)(...).
Zmiana tego rozporządzenia (z dnia 12 lipca 2017 r.) rozszerzająca obszar obowiązywania programu na teren województwa mazowieckiego w powiatach:
a) Ł. w gminach H., P., S., S.K. i Ł. z miastem Ł.,
b) S. w mieście K., weszła w życie w dniu 15.07.2017 r. została opublikowana w dniu 14 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1378), a weszła w życie w dniu 15 lipca 2017 r.
Zgodnie z par. 13e ust. 3 rozporządzenia pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych poniesionych od dnia wprowadzenia programu bioasekuracji do dnia złożenia wniosku. Prawidłowo przyznana (na podstawie par. 13e ust. 1 i 3 rozporządzenia) kwota pomocy powinna obejmować refundację wydatków poniesionych w okresie od dnia wprowadzenia programu na terenie powiatu (...) – to jest od dnia 15 lipca 2017 r. do dnia złożenia wniosku o przyznanie refundacji, tj. do dnia 17.10.2017r. Przyznanie pomocy do kosztów poniesionych przez Skarżącą we wcześniejszym okresie jest sprzeczne z treścią par. 13e ust. 3 rozporządzenia z tym tylko, iż nie wiadomo jakie koszty zostały poniesione przez skarżącą w okresie na jaki pomoc była należna tj. w okresie od 15 lipca 2017 r. do 17 października 2017 r., a jakie w okresie wcześniejszym tj. przed 15 lipca 2017r.
Decyzja, której nieważność stwierdzono tej kwestii nie wyjaśnia, bowiem nie zawiera uzasadnienia.
Nie odnoszą się do niej także organy, które orzekały w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej pomoc (refundację) co jest zrozumiałe albowiem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organy orzekające nie czynią nowych własnych ustaleń faktycznych, a tylko opierają się na tym, co było podstawą wydania decyzji w trybie zwykłym, której dotyczy postępowanie nieważnościowe.
W przedmiotowej sprawie nie sposób wykluczyć tego, iż wszystkie wydatki poniesione przez producenta rolnego w ramach programu bioasekuracji miały miejsce w okresie kwalifikowalnym tj. w okresie od 15 lipca 2017 r. do 17 października 2017 r. W postępowaniu nieważnościowym, które podlega ocenie sądu w przedmiotowej sprawie ta okoliczność nie może być jednak ustalona. Stąd stanowisko organów obu instancji, iż decyzja z dn. 15 grudnia 2017 r., której nieważność stwierdzono została podjęta w warunkach określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 kpa jest wadliwe.
Podstawą wyroku jest art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI