V SA/Wa 1682/19

V SA/Wa 1682/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Jarosław Stopczyński
Mirosława Pindelska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Sygn. powiązane
II GSK 230/21 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi T. ... Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... lipca 2019 r. nr ... w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T.sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona" lub "spółka") jest decyzja Ministra Finansów (dalej jako: "Minister", lub "organ"), z ... lipca 2019 r., nr ... utrzymujące w mocy decyzję tegoż organu z ... kwietnia 2019 r., nr... w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
... lutego 2019 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek skarżącej o wydanie decyzji rozstrzygającej, czy opisane we wniosku gry na urządzeniu Konsola: ...., są grami na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Do wniosku dołączono:
a) Instrukcję obsługi urządzenia oraz regulamin gier Konsola: ...
b) Opinię nr .... z badań automatu do gier Konsola: ... (numer fabryczny automatu do gier ....) opracowaną przez Laboratorium ...;
c) wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień ... lutego 2019 r.
Zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku oraz załączonych dokumentach, zamierzeniem spółki jest produkcja, dystrybucja oraz eksploatacja urządzeń do gier logicznych - Konsoli ....
Zgodnie z Instrukcją obsługi urządzenia oraz Regulaminem Gier ..., "Urządzenie służy do gry i nauki stosowania odpowiedniej strategii, w celu osiągnięcia jak najlepszego wyniku końcowego oraz treningu pamięci i rozwoju indywidualnych cech pamięciowych Użytkownika. Wynik końcowy gry wyrażony w liczbie zdobytych punktów może zostać wymieniony na wygraną pieniężną".
W kwestii obsługi urządzenia do gier podane zostały następujące informacje. Korzystanie z urządzenia wymaga każdorazowo akceptacji Instrukcji i Regulaminu. Rozpoczęcie gry następuje poprzez wprowadzenie do urządzenia środków pieniężnych w polskich złotych (monety lub banknoty). Za wprowadzone środki Użytkownik nabywa możliwość korzystania z urządzenia przez 2 minuty za każde wprowadzone 1 zł oraz otrzymuje punkty: 1 pkt za każde wprowadzone 1 zł. Wprowadzenie wielokrotności kwoty 1 zł proporcjonalnie zwiększa czas gry oraz liczbę otrzymanych punktów zgodnie z przyjętą formułą: 1 zł = 2 minuty gry oraz 1 punkt.
Po nabyciu punktów oraz czasu korzystania z urządzenia Użytkownik wybiera jedną z ....dostępnych gier. Aby rozpocząć grę należy wybrać jeden z 12 dostępnych poziomów. Po naciśnięciu przycisku INFO uruchamiana jest funkcja przeglądania wszystkich ponumerowanych plansz. W urządzeniu znajduje się 12 poziomów o wartościach: 0,00; 0,20; 0,30; 0,40; 0,50; 1,00; 2,00; 3,00; 4,00; 5,00; 10,00; 20,00. Urządzenie posiada stałą i niezmienną konfigurację plansz dla każdej gry. Na każdym z 12 różnych poziomów znajdują się plansze ponumerowane w kolejności od 1 do 100.000.
W Instrukcji zostało zapisane, że za każdorazowe odnalezienie zapamiętanej i premiowanej planszy według zaplanowanej strategii gry, Użytkownik zdobywa punkty w liczbie odpowiadającej tabeli wygranych. Zdobywane punkty są liczone i zapisywane na bieżąco w trakcie gry. Aktualny stan posiadanych punktów jest widoczny na liczniku punktów umieszczonym na panelu informacyjnym urządzenia. W trakcie gry Użytkownik ma możliwość odstąpienia od realizacji planszy oraz zmiany poziomu gry. Po zapoznaniu się z bazą plansz, Użytkownik przystępuje do ich odtwarzania. Po użyciu funkcji PODGLĄD można wyświetlić kolejną planszę i zrealizować ją przyciskiem SPRAWDŹ. Podglądy plansz mogą zostać przeniesione na górny ekran monitora.
Program gry przewiduje pakiety punktowe: BROWN PREMIUM (100 pkt), SILVER PREMIUM (600 pkt) i GOLD PREMIUM (1500 pkt), które są realizowane przy stałych kwotach punktowych i wyświetlane w menu głównym górnego monitora, oraz bonusy w postaci MYSTERY, FREE GAME oraz SPIN THE WHELL, których wynik wraz z informacją o ich realizacji znajduje się w bazie plansz pod przyciskiem INFO.
Gra kończy się po upływie posiadanego czasu, niezależnie od wybranego poziomu oraz zdobytych punktów. Zdobyte punkty nie przedłużają czasu gry, ale mogą zostać wymienione na wygraną pieniężną według przelicznika 1 zł za każdy zdobyty punkt. Po wyczerpaniu punktów przed upływem posiadanego czasu gry, Użytkownik może trenować pamięć na poziomie 0,00, do wyczerpania dostępnego czasu. W chwili zakończenia czasu wyświetlany jest komunikat KONIEC GRY. Istnieje również możliwość zakończenia korzystania z urządzenia w dowolnej chwili, przy użyciu przycisku ZAKOŃCZ GRĘ i wypłacenia środków pieniężnych odpowiadających liczbie posiadanych punktów według przelicznika 1 zł za każdy 1 punkt.
Decyzją z ... kwietnia 2019 r. nr ... Minister rozstrzygnął, że gry opisane we wniosku z 28 lutego 2019 r. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Organ wskazał, że dla uznania gier za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej jako: u.g.h.) koniecznym jest stwierdzenie, że gry zawierają element losowy. Analizując sposób przeprowadzenia gier na przedmiotowym urządzeniu zauważył, że gracz nie ma wpływu na pojawienie się "początkowej" dla niego planszy, ani tym samych kolejnych plansz. Tym samym początkowa plansza, która może być zarówno planszą wygrywającą jak i przegrywającą jest jedną ze 100.000 plansz zapisanych w urządzeniu dla danej gry. W opinii Ministra, nawet jeżeli kolejność plansz jest zaprogramowana, to nie zmienia to faktu, że dla gracza nie ma to żadnego znaczenia, a on sam nie ma żadnego wpływu na to, aby świadomie zadecydować o wygenerowaniu planszy początkowej i kolejnych. Zdaniem organu zastosowane przez stronę rozwiązanie ma jedynie pozorować brak losowości poprzez zasugerowanie, że analizowane gry mają charakter logiczny. Minister nie zgodził się przy tym z twierdzeniem, że indywidualne cechy pamięciowe gracza (jak należy rozumieć: spostrzegawczość, umiejętność zapamiętywania i logicznego myślenia) przy liczbie plansz 100.000 dostępnych dla każdej stawki w danej grze, czyli 1.200.000 plansz dla każdej z gier, umożliwią opracowanie strategii rozgrywania gier, gwarantującej mu wygraną. Dodał, że użytkownik grający w takim zbiorze plansz, gdzie dodatkowo należy uwzględnić również liczbę linii wygrywających dla poszczególnych gier, a także mieć na uwadze ograniczony czas wynikający z wysokości stawki wybranej przez gracza, nie ma realnej możliwości opracowania takiej strategii rozgrywania gier, która zagwarantuje mu wygraną. Wygrana będzie w takiej sytuacji bardziej wynikała z przypadku a nie ze spostrzegawczości gracza. Podkreślił ponadto, że możliwość skorzystania z przycisku INFO (przeglądanie plansz) nie ma wpływu na wynik gry, bowiem gracz nie ma realnej możliwości, przy takiej liczbie plansz i ograniczonym czasie, zaplanowania gry w sposób gwarantujący wygraną. Dodał, że gracz może wykonywać podgląd dalszych plansz, ale nie musi, co oznacza, że ta część nie jest integralnym elementem gry, a jedynie opcją pomocniczą, która pozorować ma element logiczny gry.
Natomiast jeżeli chodzi o drugą przesłankę wynikającą z art. 2 ust. 3 u.g.h., dotyczącą możliwości uzyskania wygranych pieniężnych lub rzeczowych przypomniał, że w grze występują wygrane pieniężne. Zdobyte punkty mogą zostać wymienione na wygraną pieniężną wg przelicznika 1 zł za każdy zdobyty punkt.
Następnie wskazał, że z przedstawionej przez skarżącą dokumentacji i informacji wynika, że urządzenie posiada ekran, wrzutnik monet (urządzenie musi zostać zasilone środkami pieniężnymi co warunkuje rozpoczęcie gry), dodatkowo program gry został zainstalowany na płycie głównej, w metalowej obudowie wraz z miejscem na plomby zabezpieczające. Tym samym, gry na urządzeniu Konsola: ..., spełniają również trzecią przesłankę opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h., która mówi, że grami na automatach są gry urządzane na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych.
Pismem z ... maja 2019 r. spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji Ministra wnosząco jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy rozstrzygając, że urządzenie Konsola: ... umożliwia grę, która nie jest grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.;
Decyzją z ... lipca 2019 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z ... kwietnia 2019 r. rozstrzygającą, że opisane we wniosku spółki gry na urządzeniu Konsola: ... są grami na automacie w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Minister rozpatrując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym prezentację działania Urządzenia oraz schemat Gry dołączone do odwołania z ... maja 2019 r., jak również pismo spółki do Wojskowego .... z ... maja 2019 r. oraz pismo Wojskowego ....do Spółki z ... maja 2019 r. przedłożone przy piśmie spółki z ... maja 2019 r., wskazał, że trudno zgodzić się z tezą, że indywidualne cechy pamięciowe gracza (jak należy rozumieć: spostrzegawczość, umiejętność zapamiętywania i logicznego myślenia), przy liczbie plansz 100.000 dostępnych dla każdej stawki w danej grze, czyli 1.200.000 plansz dla każdej z gier, umożliwiają opracowanie strategii rozgrywania gier, gwarantującej graczowi wygraną. Zwrócił uwagę na fakt, że gracz porusza się w dominującym reżimie czasowym, a "obliczenie strategii" i "wybór taktyki gry" oparty jest na jednosekundowym oglądzie wyświetlonej przez automat planszy.
Dodatkowo, odnosząc się do podkreślanego przez spółkę czynnika, w postaci braku generatora liczb losowych i pseudolosowych w urządzeniu zauważył, że aby gra na danym urządzeniu uznana została za grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., zawarty w definicji gry na automatach element losowości nie wymaga - odnosząc się do analizowanego przypadku - aby pod względem technicznym plansze generowane były przy jego zastosowaniu. Gra ma charakter losowy, gdy dla gracza jej wynik jest nieprzewidywalny, a więc nie jest możliwy do przewidzenia, co zdaniem organu zostało w przedmiotowym przypadku wykazane w kwestionowanej decyzji.
Wyjaśnił, że w przedmiotowym urządzeniu gracz nie zna algorytmu kolejności wyświetlania plansz z układami symboli graficznych ze zbioru plansz przypisanych do gry, wyświetlanych na ekranie dotykowym, oraz nie ma żadnego wpływu na uzyskiwane układy symboli i uzyskiwane wyniki gry, a jedynie może podjąć decyzję czy rozgrywać gry, których wyniki narzucone są przez program gier, czy zrezygnować z ich rozgrywania. Tym samym, z punktu widzenia grającego, przebieg gier ma charakter losowy. Zatem, gry rozgrywane na Konsoli ... mają, w ocenie Ministra, charakter losowy, a tym samym zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Pismem z ... sierpnia 2019 r. strona wniosła skargę na ww. decyzję Ministra wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z ... kwietnia 2019 r.
Organowi strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako: "o.p.") poprzez naruszenie zasady legalizmu polegające na oparciu skarżonej decyzji o swobodne przypuszczenia organu oraz jako konsekwencja dokonanych naruszeń wymienionych niżej przepisów prawa,
2) art. 121 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych, wynikające z bezpodstawnego przyjęcia apriorycznego założenia o występowaniu elementu losowości w konsoli ..., wbrew materiałowi dowodowemu i bez przedstawienia dowodów na potwierdzenie tej tezy,
3) art. 122 o.p. w związku z art. 187 § 1 tej ustawy poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej oraz wykorzystanie, jako podstawy ustaleń faktycznych informacji nieprawdziwych, a także niepotwierdzonych dowodami, a będących w istocie jedynie błędnymi "wyobrażeniami" organu na temat zasad działania Konsoli w szczególności z uwagi na twierdzenie, że:
a) gracz nie ma wpływu na pierwszą planszę, rozpoczynając grę, mimo że gracz w rzeczywistości samodzielnie wybiera jedną spośród 108 plansz dostępnych na początku rozgrywki,
b) gracz może, lecz nie musi, dokonać podglądu kolejnej planszy przed jej sprawdzeniem i przejściem do kolejnej planszy, podczas gdy kod źródłowy gry (co jednoznacznie wynika z materiału dowodowego) wymusza każdorazowe sprawdzenie kolejnej planszy przed jej zrealizowaniem i przejściem dalej, co oznacza, że gracz nie może, ale musi dokonać sprawdzenia, co sprawia, że w żadnym momencie gra nie ma charakteru losowego, gdyż gracz zawsze wie, jaka będzie kolejna plansza przed jej realizacją,
c) gracz byłby w istocie zobligowany do zapamiętania układu 100.000 plansz celem wygrania, podczas gdy liczba 100.000 jest wyłącznie ogólną liczbą plansz dostępną na danym poziomie, lecz w żaden sposób do zwycięstwa (rozumianego, jako osiągnięcie korzystnego dla siebie efektu finansowego) nie jest konieczne zapamiętanie sekwencji wszystkich plansz, a jedynie takiej liczby, jaka leży w swobodnym wyborze gracza, zaś z każdą kolejną planszą gracz może ponownie dokonać podglądu dalszych plansz, celem zmiany strategii, co więcej, nie jest zakazane zapisywanie czy innego rodzaju dokumentowanie układu dalszych plansz,
d) gracz ma 1,2 sekundy czasu na podgląd jednej planszy, mimo że takiego ograniczenia czasowego nie ma, zaś Spółka podała nie narzucony przez system
czas, lecz jedynie wskazała średni czas potrzebny (a nie dostępny czy narzucony) przeciętnemu graczowi na dokonanie podglądu jednej planszy,
e) o tym, jaka plansza zostanie przedstawiona graczowi miał decydować "algorytm" nieznany graczowi, podczas gdy kod źródłowy konsoli nie zawiera żadnego algorytmu w tym zakresie, gdyż kolejność wszystkich plansz jest stała, z góry ustalona, niezmienna w czasie i przede wszystkim, znana graczowi,
f) plansze są generowane, mimo, że konsola nie ma zaimplementowanego generatora liczb pseudolosowych, a kolejność plansz jest z góry ustalona, jak wskazano wyżej,
g) wynik końcowy rozgrywki zależny miałby być od szczęścia lub przypadku, podczas gdy w przedmiotowym urządzeniu elementy te nie mają żadnego znaczenia, a jedynym czynnikiem, od którego uzależniony jest wynik gry, są umiejętności gracza, jego zręczność, umiejętność logicznego myślenia, a także budowania strategii i jego wola,
h) gry urządzane na ... zawiera element losowości, podczas gdy całokształt materiału dowodowego przeczy temu,
4) art. 124 o.p. poprzez naruszenie zasady przekonywania, ze względu na brak przedstawienia rzetelnych podstaw podjętego rozstrzygnięcia i posługiwanie się argumentacją jednoznacznie sprzeczną z rzeczywistością, która wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego,
5) art. 127 o.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, ze względu na mechaniczne powielenie argumentacji zawartej w decyzji Organu I instancji, z pominięciem autonomicznego, ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy,
6) art. 191 o.p. tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wybranych przez organ dowodów, a nadto z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia nie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, gdyż skarżona decyzja stoi w rażącej sprzeczności z tezami zawartymi we wszystkich dowodach stanowiących materiał dowodowy, a w szczególności z tezami zawartymi w opinii Laboratorium ... (będącej akredytowaną i upoważnioną przez Ministra Finansów jednostką badającą), która stwierdza brak występowania elementu losowości w Konsoli z kolei Organ II instancji jedynie pozoruje uwzględnienie tej opinii, gdyż jednocześnie stwierdza, że opinia ta nie ma znaczenia w kontekście oceny wystąpienia elementu losowości, mimo że jednostka badająca jest do tego wprost uprawniona, jednocześnie organ nie podaje żadnego dowodu, pozwalającego na zakwestionowanie treści opinii,
7) art. 194 § 1 w zw. z § 3 o.p., poprzez wydanie skarżonej decyzji z pominięciem treści dokumentu urzędowego, za który należy uznać opinię akredytowanej i upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej, co wyraża się w zaprzeczeniu jej twierdzeniu o braku elementu losowości, bez przeprowadzenia przeciwdowodu,
8) art. 200a § 1 pkt 2 w związku z § 3 o.p. poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia rozprawy, mimo zgłoszonego przez Skarżącą wniosku, co sprawiło, że organ instancji wydał skarżoną decyzję nie mając pełnej i prawidłowej wiedzy na temat rzeczywistego funkcjonowania Konsoli co doprowadziło do wydania decyzji opartej na błędnych "wyobrażeniach" na temat jej funkcjonowania, które jest dostrzegalne w sprzecznościach między uzasadnieniem skarżonej decyzji a faktami dotyczącymi omawianego urządzenia,
9) art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 o.p. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji,
10) art. 2 ust. 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezrozumieniu przez organ pojęcia "element losowości" i przywoływaniu argumentacji, która stoi w sprzeczności z rozumieniem tego pojęcia, wynikającym z przytaczanego orzecznictwa, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia tego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie, ze względu na niewłaściwe uznanie, że Konsola ... umożliwia grę, która jest grą na automacie, ponieważ zawiera element losowości, mimo że konstrukcja konsoli, jej kod źródłowy oraz zasady gry wykluczają możliwość zaistnienia elementu losowego, co stwierdzone zostało dokumentem urzędowym w postaci opinii Laboratorium ...
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.
Pismem z ... października 2019 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:
- pisma Wojskowego ... z ...września 2019 r. nr ...
- pisma W. z ... września 2019 r. nr ....
na okoliczność tego, że gry oferowane przez Konsolę ... i jej kod źródłowy nie zawierają elementu losowości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.
W piśmie procesowym z ... listopada 2019 r. organ odniósł się do powyższego wniosku oraz argumentacji w nim zawartej.
W piśmie procesowym z ... listopada 2019 r. strona uzupełniła argumentację przedstawioną w skardze odnosząc się jednocześnie do stanowiska organu zwartego w odpowiedzi na skargę.
W piśmie z ... stycznia 2020 r. organ odniósł się do argumentów strony prezentowanych we wcześniejszych pismach podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżone postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z ustrojowej funkcji sądu administracyjnego wynika bowiem obowiązek poddania pełnej analizie przepisów prawa materialnego i procesowego, które były lub powinny być podstawą skarżonego aktu. Sąd administracyjny badając sprawę w pełnym zakresie ma zatem obowiązek uwzględnić i te okoliczności, które nie zostały powołane w skardze, ale mają wpływ na legalność podjętego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).
Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy , że zgodnie z art. 2 ust 6 u.g.h., minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, na wniosek lub z urzędu, w drodze decyzji, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w ust. 1-5a są grami losowymi, zakładami wzajemnymi, grami w karty albo grami na automacie w rozumieniu ustawy.
W myśl art. 2 ust. 3 tejże ustawy, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Tym samym, w świetle art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry spełniające łącznie trzy przesłanki określone w ww. przepisie, tj. gry:
- zawierające element losowości;
- o wygrane pieniężne lub rzeczowe;
- urządzane na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet;
Dla uznania gier za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., koniecznym jest zatem stwierdzenie, że gry zawierają element losowości.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się właśnie do ustalenia, czy gry urządzane na Konsoli ... zawierają element losowości.
Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że dla uznania gry za losową nie jest konieczne, aby zawierała ona tylko i wyłącznie elementy losowości lecz wystarczające a zarazem konieczne jest, aby w ogóle zawierała takie elementy. Tak więc nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe (losowość), narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza o tym, że jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie.
Zgodnie z definicja zawartą w Słowniku języka polskiego (internetowy Słownik języka polskiego PWN) "losowy" oznacza zależny od losu, oparty na losowaniu lub wybrany przypadkowo. Kwestię losowości należy ponadto rozważać nie tylko w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz także możliwości wpływu na ten wynik. Gry, w których cechy fizyczne i psychiczne gracza są istotne, tym się różnią od gier losowych, że w przypadku tych pierwszych wynik gry zależy od osoby grającej i jej cech istotnych w danej grze, podczas gdy w drugich – wpływ taki nie istnieje, gdyż gracz nie może w żaden zgodny z regułami gry sposób ingerować np. w to, w jakiej konfiguracji zatrzymają się bębny z umieszczonymi na nich symbolami ani jakie karty otrzyma w wyniku rozdania.
Warto w tym miejscu przytoczyć fragment uzasadnienia do wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2391/16, gdzie sąd wypowiedział się na temat "losowości" pokara sportowego, który w czasie podjęcia ww. orzeczenia nie był jeszcze wprost wskazany w ustawie jako gra hazardowa: "Tezę tę skonfrontować należy z wyrażonym w skardze poglądem, zgodnie z którym w niektórych sportach np. w lekkoatletyce czy żużlu występuje element losowości, niemniej dużą rolę odgrywają umiejętności zawodników. Sąd stoi na stanowisku, że nie są to przykłady sportów, w których wynik "w szczególności zależy od przypadku", jak stanowi art. 2 ust. 1 in principio ustawy hazardowej. Punktem wyjścia dla rozgrywki pokera sportowego jest zawsze całkowicie losowe przydzielenie kart, które wyznacza cały przebieg rozdania. Choć zasadniczo zgodzić należy się z poglądem, że w dłuższej perspektywie szczęście (fortuna, los) jednakowo obdarza graczy, ale czy ma to zastosowanie do poszczególnych sesji, a tym bardziej rozdań? Zwrócić należy uwagę na ochronny charakter u.g.h. wobec społeczeństwa. Uznanie zasadności argumentów Strony i uwzględnienie jej wniosku o nadanie pokerowi sportowemu statusu gry nielosowej oznaczałoby jego wyłączenie z zakresu regulacji ustawą hazardową. Byłoby to trudne do zaakceptowania w kontekście ratio legis regulacji, a więc właśnie tworzenia warunków ochronnych dla obywateli. Decyzja o grze w pokera sportowego nie może opierać się na sankcjonowanym przez państwo argumencie, że jest to dziedzina "niemal naukowa", w której można uzyskać wysoki stopień prawdopodobieństwa wobec rozwoju rozdania. O ile w lekkoatletyce czy żużlu zawodnicy mogą reagować na zmieniające się warunki pogodowe, torowe, to gracz pokerowy pozostaje bezsilny wobec konkretnego rozdania kart."
Nowela ustawy o grach hazardowych z 15 grudnia 2016 r. spowodowała dezaktualizację powyższego stanowiska. Nowela ta "przeniosła" gry w karty (w tym pokera oraz black jack, baccarat), jeżeli są rozgrywane o nagrody pieniężne lub rzeczowe, poza ustawowy katalog gier losowych z art. 2 ust. 1, wydzielając w art. 2 ust. 5a u.g.h. odrębną kategorię gier w karty. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, powyższe rozważania w zakresie "losowości" danego przedsięwzięcia są nadal aktualne i można odnieść je również do niniejszej sprawy, gdzie organ prawidłowo rozstrzygnął o charakterze przedmiotowej gry na urządzeniu Konsola: ... jako grze na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.
Jak wynika z treści opinii z badań automatu, załączonej przez spółkę do wniosku, idea prowadzenia rozgrywek polega na tym, iż użytkownik odsłania kolejne plansze zawierające symbole graficzne, których usytuowanie odpowiada założonej dla gry kombinacji wygrywającej zależnej od kształtu linii (prostych i łamanych), na których te symbole muszą się pojawiać. Z każdą planszą wiąże się wygrana lub przegrana, w toku gry konto gracza jest odpowiednio zasilane wygraną z sumy wygranych wszystkich linii wygrywających, lub pomniejszane o stawkę przyjętą dla danej rozgrywki. Wygląd gier przypomina typowe gry "slot machine". Żeby zagrać, użytkownik musi zasilić konto gracza określoną kwotą pieniędzy (stawki określone zostały na poziomie do 20 zł). Użytkownik może przejrzeć wszystkie kolejne plansze w grze na każdym jej etapie, ale by przejść do danej planszy wygrywającej, musi przejść przez wszystkie plansze które ją poprzedzają. Kolejność plansz dla każdej z gier zainstalowanych na automacie i ustawionej stawki jest na stałe zaprogramowana i zapętlona w urządzeniu (w cyklu 100.000 plansz dla każdej stawki w danej grze) i nie ulega zmianie w ciągu całego cyklu jego użytkowania. To oznacza, że następny użytkownik rozpoczyna grę od planszy, przed którą zakończył grę poprzedni użytkownik danej gry z ustawioną stawką.
Zgodzić się należy z Ministrem, który w zaskarżonej decyzji wskazał, iż element losowy w niniejszej sprawie występuje właśnie na etapie generowania planszy początkowej i następnych, bowiem pierwsza plansza zależy od momentu zakończenia gry przez poprzedniego gracza, a więc nie jest uniezależniona od przypadku i losowości. Gracz nie ma zatem wpływu na pojawienie się "początkowej" dla niego planszy, ani tym samych kolejnych plansz. Zatem początkowa plansza, która może być zarówno planszą wygrywającą jak i przegrywającą jest jedną ze 100.000 plansz zapisanych w urządzeniu dla danej gry. Nie kwestionując tego, iż kolejność plansz jest z góry zaprogramowana w urządzeniu, nie zmienia to faktu, że dla gracza nie ma to żadnego znaczenia, a on sam nie ma wpływu na to, aby świadomie zadecydować o wygenerowaniu planszy początkowej i kolejnych. Należy również zauważyć, że nawet po wyłączeniu i ponownym uruchomieniu urządzenia, nowa rozgrywka dla danej gry i stawki zaczyna się w miejscu zakończenia poprzedniej rozgrywki. Zatem nawet w przypadku rezygnacji z gry na samym jej początku (na etapie wyświetlenia się pierwszej planszy) ponownie uruchamiając grę (od razu po zakończeniu poprzedniej gry) gracz ponownie rozpocznie rozgrywkę od planszy na której pierwotnie zrezygnował z podjęcia gry. W ocenie Sądu zastosowane przez spółkę rozwiązanie ma zatem jedynie pozorować brak losowości poprzez zasugerowanie, że analizowane gry mają charakter logiczny.
Ponadto w przedmiotowej grze gracz nie ma żadnego wpływu na uzyskiwane układy symboli i uzyskiwane wyniki gry, a jedynie może podjąć decyzję czy rozgrywać gry, których wyniki narzucone są przez programy gier, czy zrezygnować z ich rozgrywania. Powyższe zostało zatem, w ocenie Sądu, prawidłowo zinterpretowane przez Ministra jako potwierdzenie faktu, iż gry rozgrywane na urządzeniu zawierają element losowości, a tym samym zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Nie sposób zgodzić się przy tym z tezą prezentowaną przez spółkę w niniejszej sprawie, że indywidualne cechy pamięciowe gracza (jak należy rozumieć: spostrzegawczość, umiejętność zapamiętywania i logicznego myślenia), przy liczbie plansz 100.000 dostępnych dla każdej stawki w danej grze, czyli 1.200.000 plansz dla każdej z gier, umożliwiają opracowanie strategii rozgrywania gier, gwarantującej graczowi wygraną. W szczególności, biorąc pod uwagę, że gracz porusza się w dominującym reżimie czasowym wyznaczonym poprzez uiszczenie odpowiedniej stawki za grę.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 199/19 dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach, gdzie strona skarżąca akcentowała, że gracz w każdym momencie może sprawdzić przebieg gry która nastąpi i tym samym ustalić jej wynik. Wyjaśniała, że zadaniem gracza jest odnalezienie w dostępnym zbiorze wyników, wyniku gier przyszłych (tj. o numerach następujących po numerze gry bieżącej), co wymaga spostrzegawczości i umiejętności zapamiętywania. Sąd nie podzielił argumentacji strony wskazując, że "Co do podnoszonej przez stronę możliwości zapoznania się gracza z wynikiem, z jakim zakończy się gra o kolejnym numerze w stosunku do rozgrywanej, zauważyć należy, że możliwość ta jest czysto hipotetyczna. Zauważyć jedynie poglądowo należy, że np. w przypadku gier (...), ilość możliwych kombinacji, w jakich ułożą się symbole wynosi 2.000.000 (w niektórych grach 1.000.000). W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że gracz rzeczywiście może zapoznać się z wynikiem kolejnej gry albo odnaleźć w dostępnym zbiorze wyników, wynik gier przyszłych ewentualnie przyjąć w drodze logicznego rozumowania, strategię rozgrywania gier w perspektywie wielu kolejnych odnalezionych i zapamiętanych wyników gier przyszłych".
W treści skargi strona podkreśliła również , że kod źródłowy Konsoli nie posiada zaimplementowanego generatora liczb pseudolosowych, co sprawia, że żaden element którejkolwiek z gier, w tym żadna z wyświetlanych plansz nie ma charakteru losowego, nie jest ona generowana, nie powstaje w momencie gry "w locie", nie znajduje zastosowania żaden algorytm "losujący", czy "mieszający" plansze.
Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że aby gra na danym urządzeniu uznana została za grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., zawarty w definicji gry na automatach element losowości nie wymaga - odnosząc się do analizowanego przypadku - aby pod względem technicznym plansze generowane były przy jego zastosowaniu. Fakt, że kolejność plansz dla każdej z gier zainstalowanych na automacie i ustalonej stawki jest na stałe zaprogramowana i zapętlona w urządzeniu (w cyklu 100.000 plansz dla każdej stawki w danej grze), i nie ulega zmianie w ciągu całego cyklu jego użytkowania nie oznacza, że wiedza ta czyni rezultat gry dla gracza przewidywalnym.
Bez znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez Ministra ma przy tym treść pisma procesowego strony z 29 listopada 2019 r., gdzie m.in. szeroko opisana została kwestia zmian w treści rozporządzenia, w zakresie opinii jednostki badającej wydanej na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h., która weszła w życie 29 października 2019 r. Powyższa zmiana spowodowała pozbawienie opinii informacji, o której mowa w § 2 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia, tj. wskazania, czy gry oferowane przez automat do gier zawierają element losowości.
Wyjaśnić zatem trzeba, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie w brzemieniu aktualnym na dzień wydania opinii, a zatem w wersji jeszcze sprzed dokonania ww. zmiany. W stanie prawnym mającym znaczenie dla niniejszej sprawy zawarcie w opinii jednostki badającej informacji, czy gry oferowane przez automat zawierają element losowości, było nie tylko uprawnione, ale i wymagane z uwagi na treść § 2 ust. 4 pkt 6 oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Należy jednakże zauważyć, że elementy opinii (i samego badania) odnoszą się do aspektów technicznych, w szczególności zabezpieczających wymagania stawiane automatom do gier w przepisach ustawy o grach hazardowych oraz wskazywanego rozporządzenia. W kwestii ustalenia elementu losowości (charakteru losowego) jednostka wypowiedzieć się może zatem jedynie z poziomu rzeczoznawcy technicznego, tj. np. w odniesieniu do posiadania (lub nie) przez badany automat generatora liczb losowych.
Podkreślenia przy tym wymaga, że art. 2 ust. 6 u.g.h. stanowi wyraźnie, że o tym, czy gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w art. 1-5a są grami losowymi, zakładami wzajemnymi, grami w karty albo grami na automacie w rozumieniu ustawy, rozstrzyga minister właściwy do spraw finansów publicznych. Ten zaś wydając decyzję administracyjną dokonuje oceny występowania elementu losowego (także charakteru losowego), jakie zostało wskazane w przepisie nie zaś oceny jedynie technicznej tożsamej z oceną jednostki badającej. Należy dodatkowo pamiętać o rozróżnieniu znaczenia pojęć wskazanych w art. 2 ust. 3 u.g.h. (element losowości) i ust. 5 u.g.h. (charakter losowy). Dopiero bowiem przy ustaleniu charakteru losowego danej gry (art. 2 ust. 5 u.g.h.) istotne znaczenie ma określenie czy dany automat posiada generator liczb losowych lub pseudolosowych. W przedmiotowej sprawie, o czym była już mowa wyżej, Minister rozstrzygał o charakterze gier na automacie wyłącznie w świetle art. 2 ust. 3 u.g.h.
Raz jeszcze należy wyraźnie zaznaczyć, że prawidłowa ocena czy w danym przypadku występuje element losowości w grze stanowi materię, dla której konieczne jest dokonanie wykładni prawnej przepisu, a następnie oceny, czy ustalenia faktyczne przystają do normy w nim zawartej. Oznacza to, że jednostka badająca dokonuje oceny jedynie technicznej, zatem oceny innego rodzaju niż ta, która dokonywana jest przez organ wydający decyzję administracyjną.
Organ nie pominął zatem treści opinii jednostki badającej, jak również nie wydał swego orzeczenia wbrew wynikającym z jej treści informacjom dotyczących kwestii losowości gier na przedmiotowym urządzeniu. Minister zgodnie ze swymi kompetencjami, określonymi wprost w art. 2 ust. 6 u.g.h. orzekł o charakterze gier na ww. automacie w oparciu o prawidłową wykładnię przepisów ustawy o grach hazardowych, w tym w szczególności art. 2 ust. 3 u.g.h., biorąc jednocześnie pod uwagę zarówno wnioski ww. opinii jednostki badającej jak i treść pozostałych dokumentów znajdujących się w materiale dowodowym sprawy.
W ocenie Sądu organy podatkowe dołożyły wszelkich starań w celu należytego wyjaśnienia sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie zakwalifikowania gier na urządzeniu Konsola: ... jako gry na automacie w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, a to, że wyprowadziły z nich wnioski dotyczące charakteru gry na przedmiotowym urządzeniu odmienne, aniżeli domagała się skarżąca, nie świadczy o pominięciu i wybiórczej ich ocenie, a zatem nie stanowi naruszenia zasady legalizmu, zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia rzez Ministra art. 127 o.p. Wbrew twierdzeniom strony organ ponownie rozstrzygając przedmiotową sprawę nie ograniczył się wyłącznie do "powielenia argumentacji zawartej w decyzji organu I instancji". Minister w zaskarżonej decyzji skontrolował swe poprzednie rozstrzygnięcie, odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz ponownie w pełnym zakresie rozstrzygał sprawę, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, w tym również dowody przedstawione przez stronę na etapie odwołania, które również były przedmiotem oceny Ministra, czemu dał wyraz w treści swej decyzji z ... lipca 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ rozprawy administracyjnej pomimo wniosku stronu wskazać należy, że postanowieniem z ... lipca 2019 r. nr ... organ odmówił przeprowadzenia rozprawy wskazując, iż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, a okoliczności konieczne do wydania rozstrzygnięcia w sposób wystarczający potwierdzone zostały innymi dowodami. W ocenie Sądu nie doszło w tym zakresie do naruszenia art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z § 3 o.p. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym opinię z badań automatu oraz załączoną do odwołania prezentację działania urządzenia i schemat gry, Minister dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd nie dostrzegł zatem, aby na etapie postępowania administracyjnego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, istniały okoliczności wymagające dodatkowego wyjaśnienia na rozprawie. Tym samym ww. zarzut strony uznać należało za nietrafny.
Podsumowując Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, których naruszenie mogłoby w sposób istotny wpływać na wynik postępowania podatkowego.
W konsekwencji uznać należało, że organ nie naruszył również art. 2 ust. 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezrozumieniu pojęcia elementu losowości i jego niewłaściwe zastosowanie uznając, że gra na przedmiotowym urządzeniu jest grą na automacie zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych.
Odnosząc się do zawartych w piśmie procesowym strony z ... października 2019 r. wniosków dowodowych wskazać należy, że wprawdzie Sąd formalnie nie orzekł w kwestii ww. wniosków, jednakże uwzględnił treść dokumentów przedstawionych przez stronę w swoim orzeczeniu. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd uznał przedstawione przez stronę dowody, sporządzone na jej zlecenie już po wydaniu zaskarżonej decyzji, jedynie za uzupełnienie stanowiska spółki prezentowanego w toku sprawy, nie zaś jako uzupełnienie opinii jednostki badającej przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6 u.g.h. Przedłożone dokumenty zostały podpisane przez inną osobę, niż autor pierwotnej opinii, a dodatkowo zostały one sporządzone w formie odpowiedzi na pytania sformułowane przez spółkę w piśmie z ... sierpnia 2019 r. Pomimo uzupełnienia argumentacji strony popartej ww. dokumentami stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym orzeczeniu nie uległo zmianie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.