V SA/Wa 1673/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-09-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
środki unijneProgram Operacyjny Innowacyjna Gospodarkadofinansowanieinnowacyjnośćrynek zagranicznyocena wnioskuskarga administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki z o.o. na negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, uznając, że projekt nie spełniał kryteriów innowacyjności i skierowania na rynek zagraniczny.

Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który negatywnie ocenił jej wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Skarżąca zarzucała błędy w ocenie merytorycznej, twierdząc, że projekt spełnia kryteria innowacyjności i skierowania na rynek zagraniczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że projekt nie wykazał wystarczającego stopnia innowacyjności ani komercyjnego charakteru dla rynku zagranicznego.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki z o.o. na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Spółka złożyła protest przeciwko ocenie Regionalnej Instytucji Finansującej, która uznała, że projekt nie spełnia kryteriów obligatoryjnych i fakultatywnych, w tym dotyczących innowacyjności i skierowania na rynek zagraniczny. Minister podtrzymał negatywną ocenę, uznając protest za bezzasadny. Skarżąca zarzuciła organom błędy w weryfikacji oceny, nierzetelność i naruszenie jej interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że projekt nie wykazał wystarczającego stopnia innowacyjności (kryteria 3 i 4) ani komercyjnego charakteru dla rynku zagranicznego (kryterium 2). Sąd podkreślił, że celem programu jest wspieranie nowości i znacząco ulepszonych rozwiązań, a nie wykorzystywanie istniejących możliwości, oraz że projekt nie wykazał generowania przychodów z rynku zagranicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, projekt nie spełnia kryteriów innowacyjności (kryteria 3 i 4) ani komercyjnego charakteru dla rynku zagranicznego (kryterium 2).

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że projekt nie wykazał wystarczającego stopnia innowacyjności, polegającej na stworzeniu nowej lub znacząco ulepszonej jakości, a nie tylko wykorzystaniu istniejących możliwości. Ponadto, projekt nie wykazał komercyjnego charakteru dla rynku zagranicznego, gdyż przychody miały być generowane głównie na rynku krajowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.z.p.p.r. art. 30c § ust. 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 30c § ust. 3 pkt 2

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Pomocnicze

u.z.p.p.r. art. 30e

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt nie spełnia kryteriów innowacyjności (kryteria 3 i 4) w rozumieniu PO IG. Projekt nie wykazał komercyjnego charakteru dla rynku zagranicznego (kryterium 2). Ocena wniosku i procedura odwoławcza zostały przeprowadzone prawidłowo.

Odrzucone argumenty

Projekt spełnia kryteria innowacyjności (kryteria 3 i 4). Projekt spełnia kryterium skierowania na rynek zagraniczny (kryterium 2). Ocena wniosku była błędna, nierzetelna i niezgodna z prawem. Naruszenie słusznego interesu prawnego wnioskodawcy. Brak rzetelnej oceny zarzutów protestu i uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Przez innowacyjność w PO IG rozumie się wdrożenie nowości do praktyki gospodarczej. Nie będzie nią stworzenie klientowi innej drogi dojścia do tych samych lub podobnych informacji dostępnych już w internecie. Kontroli Sądu podlega wyłącznie sposób przeprowadzania przez organ oceny projektu oraz prawidłowość stosowania procedury odwoławczej.

Skład orzekający

Beata Krajewska

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Mydłowska

członek

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów innowacyjności i skierowania na rynek zagraniczny w ramach Programów Operacyjnych UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kryteriów oceny wniosków w ramach PO IG 2007-2013; późniejsze programy mogą mieć inne wytyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie są oceniane wnioski o unijne dofinansowanie, szczególnie pod kątem innowacyjności i potencjału rynkowego, co jest istotne dla przedsiębiorców aplikujących o środki.

Czy Twój projekt jest wystarczająco innowacyjny dla UE? Sąd wyjaśnia kryteria oceny wniosków.

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1673/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Krajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Mydłowska
Izabella Janson
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
art. 30 c ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 30 e,
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant: starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011r. sprawy ze skargi ... Sp. z o.o. w P. na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia ... lipca 2011r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z ... sierpnia 2011 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez 3... Sp. z o.o. w P. jest stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrażone w piśmie z ... lipca 2011 r. nr ... informujące o negatywnym wyniku procedury odwoławczej w przedmiocie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nr ... realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu ... sierpnia 2010 r. 3...Sp. z o.o. w P. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem "..." realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, 8 Oś Priorytetowa "Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki", Działanie 8.1 "Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej".
Pismem z dnia ... marca 2011 r. Regionalna Instytucja Finansująca – ... Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. - w nawiązaniu do wniosku o dofinansowanie nr ... - poinformowała 3... Sp. z o.o. w P., iż nie przyznano dofinansowania na realizację projektu "...". Projekt nie spełnił wszystkich kryteriów oceny merytorycznej tj. w zakresie kryteriów obligatoryjnych uzyskał ocenę pozytywną, natomiast w zakresie kryteriów fakultatywnych uzyskał:
• "Przychody inne niż ze świadczenia e-usługi, związane z udostępnieniem zasobów serwisu dla działalności marketingowej innych podmiotów, nie stanowią czynnika decydującego o rentowności projektu" - ... punktów;
• "E-usługa świadczona będzie zarówno dla odbiorców krajowych jak i zagranicznych" - ... punktów;
• "Projekt polega na przygotowaniu, wdrożeniu i świadczeniu zaawansowanych e-usług o znaczeniu krajowym lub międzynarodowym" - ... punktów;
• "Zasadnicza (specyficzna) funkcjonalność dotycząca głównej funkcji e-usługi odpowiada na niezagospodarowaną dotychczas niszę rynkową, poprzez zaspokajanie zasadniczej potrzeby grupy docelowej, która nie może być zaspokojona przez inne usługi lub produkty aktualnie dostępne na rynku" - ... punktów.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Regionalnej Instytucji Finansującej, pismem z dnia ... kwietnia 2011 r., beneficjent złożył protest dotyczący oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie nr ..., w którym wniósł o dokonanie korekty oceny merytorycznej wniosku w odniesieniu do kryteriów numer 2, 3 i 4, wskazując iż ocena wskazanych kryteriów została niesłusznie zaniżona i winna zostać skorygowana. W uzasadnieniu protestu beneficjent podniósł, iż niezasadne są - jego zadaniem – zarzuty, że przedmiotowy projekt nie spełnia kryteriów wskazanych w informacji o odmowie przyznania dofinansowania, zatem projekt powinien zostać poddany ponownej ocenie merytorycznej z uwzględnieniem wskazanych argumentów.
W odpowiedzi na skierowany protest od wyników oceny merytorycznej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Instytucja Pośrednicząca I Stopnia) pismem z dnia ... lipca 2011 r. poinformował beneficjenta o negatywnym rozpatrzeniu protestu.
W uzasadnieniu wskazano, iż po zapoznaniu się z wyjaśnieniami zawartymi w proteście oraz ponownym przeanalizowaniu wniosku o dofinansowanie projektu i dokumentacji związanej z jego oceną Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo. Protest uznano za niezasadny co do oceny wniosku w zakresie nie spełnienia wszystkich kryteriów merytorycznych fakultatywnych tj. nr 2, 3 i 4 odpowiednio "E-usługa świadczona będzie zarówno dla odbiorców krajowych jak i zagranicznych", "Projekt polega na przygotowaniu, wdrożeniu i świadczeniu zaawansowanych e-usług o znaczeniu krajowym lub międzynarodowym", "Zasadnicza (specyficzna) funkcjonalność dotycząca głównej funkcji e-usługi odpowiada na niezagospodarowaną dotychczas niszę rynkową, poprzez zaspokajanie zasadniczej potrzeby grupy docelowej, która nie może być zaspokojona przez inne usługi lub produkty aktualnie dostępne na rynku".
Zdaniem IP w sytuacji kiedy wnioskodawca kieruje swoją usługę na rynek n. ponosząc koszty promocji i tłumaczenia serwisu musi się to wiązać z odpowiednim efektem biznesowym, czyli osiąganiem przychodów, gdyż tylko wtedy możliwa jest weryfikacja czy wydatkowanie w odniesieniu do każdego z rynków jest efektywne (relacja nakład/rezultat). Ponadto wnioskodawca jest zobowiązany, zgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej, do określenia co najmniej jednego wskaźnika rezultatu odnoszącego się do rynku zagranicznego, który musi odzwierciedlać biznesowy efekt realizacji projektu. IP zwróciła również uwagę, iż zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku, w punkcie 25 wniosku w kolumnie "opis wpływu lub wydatku" wnioskodawca ma możliwość wyboru spośród dostępnych opcji: "Przechody netto ze sprzedaży e-usług poza granicami Polski". Działanie 8.1 polega na wspieraniu działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej, a dofinansowaniu podlegają projekty z założenia mające charakter komercyjny i niemarginalizujące celu biznesowego. Dokonując oceny wniosku w zakresie spełnienia kryterium nr 3 IP wyjaśniła, iż wnioskodawca przedstawiając cechy planowanej e-usługi nie wykazał, iż jest ona innowacyjna. Podobnie w zakresie kryterium 4 wnioski nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie swojej innowacyjności. W odniesieniu do argumentów wnioskodawcy zawartych w proteście IP wyjaśniła, iż przez nisze należy rozumieć stworzenie e-usługi, która jest odkrywcza dla grupy docelowej, stwarzająca taką użyteczność, która do tej pory nie była dostępna, zarówno w formie e-usługi, czy tradycyjnego jej świadczenia. Należy stworzyć coś zupełnie nowego, niedostępnego dotychczas dla grupy docelowej, jak również należy zwrócić uwagę, czy na rynku nie jest dostępny dla wskazanej grupy docelowej jej substytut.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę ocenionych negatywnie kryteriów IP stwierdziła, iż wniosek został oceniony prawidłowo, a złożony protest jest bezzasadny.
Powyższe pismo z dnia ... lipca 2011 r. 3... Sp. z o.o. w P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uwzględnienie skargi, stwierdzenie że ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie nr ... została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą (Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. dokonanie niczym nieuzasadnionej, błędnej i wadliwej weryfikacji oceny wniosku, jak i zarzutów zawartych w proteście wnioskodawcy;
2. przeprowadzenie oceny projektu w sposób nierzetelny oraz niezgodny z prawem (w szczególności ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), regulaminem i przyjętymi kryteriami;
3. naruszenie słusznego interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu pozytywnej merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr ...;
4. brak rzetelnej i konkretnej oceny zarzutów zawartych w proteście (brak wszechstronnego i obiektywnego rozważenia zarzutów);
5. brak uzasadnienia dla rozstrzygnięcia;
6. brak rzetelnej i wszechstronnej weryfikacji oceny wniosku w ramach procedury odwoławczej (brak własnych ocen Instytucji pośredniczącej, powielenie argumentów przytoczonych przez ...ARP.
W uzasadnieniu skargi opisano szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz zarzuty w kwestiach merytorycznych.
Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż projekt "..." spełnia kryteria merytoryczne fakultatywne nr 2, 3 i 4. "E-usługa świadczona będzie zarówno dla odbiorców krajowych jak i zagranicznych", "Projekt polega na przygotowaniu, wdrożeniu i świadczeniu zaawansowanych e-usług o znaczeniu krajowym lub międzynarodowym" i "Zasadnicza (specyficzna) funkcjonalność dotycząca głównej funkcji e-usługi odpowiada na niezagospodarowaną dotychczas niszę rynkową, poprzez zaspokajanie zasadniczej potrzeby grupy docelowej, która nie może być zaspokojona przez inne usługi lub produkty aktualnie dostępne na rynku". Niezasadne było zdaniem skarżącej przyznanie ww. projektowi wyłącznie ... punktów tj. ...% maksymalnej możliwej do otrzymania liczby punktów. Wnioskujący wskazał, iż nie zaplanował przychodów z rynku zagranicznego, gdyż nie było to konieczne. Ponadto projekt należało ocenić jako całość, gdyż planowane przychody z projektu szybko pokryją wydatki na tłumacza czy zagraniczną promocję w ramach projektu. Skarżąca zwróciła uwagę, iż w żadnym dokumencie, instrukcji, wytycznych, kryteriach dotyczących konkursu nie ma zapisu, który nakładałby na wnioskodawcę obowiązek pozyskiwania przychodów od klientów zagranicznych. Wydatkowanie w odniesieniu do rynków ma być efektywne, zaś projekt ma być rentowny (bez względu na rynek, z którego mają pochodzić przychody), co zostało wykazane we wniosku. W zakresie kryterium 3 skarżąca podniosła, iż oceniający projekt kwestionując jego stopień zaawansowania na poziomie krajowym i zagranicznym, błędnie przyjęli, iż funkcjonujące na rynku serwisy są "podobne" do wnioskowanego rozwiązania. Wskazane serwisy są wyłącznie wizytówkami sklepów, a nie galeriami handlowymi w rozumieniu projektu wnioskodawcy. Nie pozwalają bowiem na dokonanie zakupów w wybranych sklepach, nie uwzględniają lokalizacji, a zwłaszcza lokalizacji sąsiedzkiej, nie korzystają ze wspólnego systemu płatności, dostawy, wysyłki. W ocenie skarżącej inne usługi dostępne na rynku nie są w stanie zaspokoić potrzeb grupy docelowej przedmiotowego projektu, zatem błędne było jej zdaniem uznanie projektu za nieinnowacyjny i nie przyznanie mu punktów również w ramach kryterium 4.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712; dalej: u.z.p.p.r.) – po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, w myśl art. 30e u.z.p.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z wyłączeniem określonych przepisów ustawy procesowej tj. art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115 – 122, 146, 150 i 152 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga 3... Sp. z o.o. w P. nie jest zasadna.
Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia ma, zdaniem Sądu, odniesienie się do istoty, zasad i celów Osi Priorytetowej "Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki" i Działania 8.1 "Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej", które zostały szczegółowo przedstawione w opracowaniu Ministra Rozwoju Gospodarczego z dnia 1 października 2007 r. – Program Operacyjny, Innowacyjna Gospodarka, 2007 – 2013, w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007 – 2013.
Wszystkie osie priorytetowe PO IG, a więc także OŚ 8, mają na celu wspieranie innowacyjności oraz działań, które tę innowacyjność wspomagają. Przez innowacyjność w PO IG rozumie się wdrożenie nowości do praktyki gospodarczej. Rozumieć przez to należy definicję innowacji jako wprowadzenia do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji. Zgodnie z zakresem definicji nowej inwestycji zawartej w rozporządzeniu 1628/2006 w ramach PO IG wspierane mają być przede wszystkim inwestycje, w wyniku których powstaną nowe lub znacząco ulepszone produkty. Tak więc wsparcie powinno udzielane być głównie na inwestycje w zakresie innowacji produktowych oraz procesowych.
Mając powyższe na względzie Sąd w pełni podziela ocenę organu, iż projekt spółki nie spełnia kryteriów merytorycznych fakultatywnych nr 3 i 4: "Projekt polega na przygotowaniu, wdrożeniu i świadczeniu zaawansowanych e-usług o znaczeniu krajowym lub międzynarodowym" i "Zasadnicza (specyficzna) funkcjonalność dotycząca głównej funkcji e-usługi odpowiada na niezagospodarowaną dotychczas niszę rynkową, poprzez zaspokajanie zasadniczej potrzeby grupy docelowej, która nie może być zaspokojona przez inne usługi lub produkty aktualnie dostępne na rynku".
Jakkolwiek ocenę organu można uznać za rygorystyczną, to jednak mieści się ona w granicach określonych w "Kryteriach wyboru projektów", zwłaszcza, gdy ma się na uwadze charakter działania, do którego zgłoszony został projekt akcentujący "zwiększanie innowacyjności gospodarki". To nie wykorzystywanie istniejących już możliwości lecz stworzenie jakości nowej, dotychczas niestosowanej musi przesądzać o przypisaniu projektowi cech innowacyjności. Nie będzie nią stworzenie klientowi innej drogi dojścia do tych samych lub podobnych informacji dostępnych już w internecie.
Odnosząc się do kryterium nr 2: "E-usługa świadczona będzie zarówno dla odbiorców krajowych jak i zagranicznych" Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, iż skarżący we wniosku nie zaakcentował komercyjnego, biznesowego charakteru projektu w odniesieniu do klientów zagranicznych. W sytuacji, gdy przychody projektu miały być generowane wyłącznie przez małe średnie przedsiębiorstwa działające na rynku krajowym a galerie handlowe miały być uruchamiane tylko dla polskich powiatów organ właściwie ocenił ,iż kryterium nr 2 nie zostało spełnione.
Podkreślenia wymaga, iż kontroli Sądu podlega wyłącznie sposób przeprowadzania przez organ oceny projektu oraz prawidłowość stosowania procedury odwoławczej określonej w Załączniku 4.4 dotyczącej tzw. postępowania przedsądowego. Sąd nie dokonuje własnych ocen.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI