V SA/Wa 1666/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachhistoria PolskiII wojna światowaokres powojennyprzynależność do organizacjiwiekkombatancirepresje wojenneadministracja publiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. K. na decyzję odmawiającą rozszerzenia uprawnień kombatanckich, uznając, że wiek skarżącego wykluczał jego formalną przynależność do organizacji niepodległościowych.

Skarżący S. K., któremu przyznano uprawnienia kombatanckie z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość, domagał się ich rozszerzenia o uprawnienia z tytułu przynależności do organizacji niepodległościowej (AK i WiN). Pomimo przedstawienia oświadczeń świadków i własnych argumentów o pełnieniu funkcji łącznika, sąd uznał, że wiek skarżącego (urodzonego w 1935 r.) wykluczał jego formalną przynależność do tych organizacji i możliwość złożenia przysięgi, co było podstawą do oddalenia skargi.

Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która odmówiła rozszerzenia przyznanych mu wcześniej uprawnień kombatanckich. S. K. posiadał już uprawnienia z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość (okres uwięzienia od grudnia 1950 r. do maja 1951 r.). Wniosek o rozszerzenie dotyczył przynależności do organizacji niepodległościowych, takich jak AK i WiN, poparty oświadczeniami świadków. Organ administracji dwukrotnie odmówił rozszerzenia, argumentując, że choć skarżący wykazał interes w takiej kwalifikacji swojej działalności, to brak jest podstaw do uznania go za pełniącego służbę w AK czy WiN w rozumieniu ustawy. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie wieku skarżącego – urodził się w styczniu 1935 r., co oznaczało, że w czasie wybuchu wojny miał 4 lata, a w momencie zakończenia wojny 10 lat. Sąd, powołując się na instrukcje dotyczące wieku członków organizacji (17 lat, obniżony do 16), stwierdził, że dziesięcioletnie dziecko nie mogło świadomie złożyć przysięgi ani podlegać regulaminom organizacji. Sąd podkreślił, że choć postawa niesienia pomocy członkom podziemia była godna pochwały i stanowiła podstawę do przyznania uprawnień z tytułu uwięzienia, to nie uzasadniała rozszerzenia tych uprawnień o przynależność do organizacji wojskowych czy niepodległościowych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wiek poniżej 16-17 lat wyklucza możliwość formalnej przynależności do organizacji wojskowych lub niepodległościowych oraz złożenia przysięgi, nawet jeśli osoba ta pełniła funkcje pomocnicze.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach dotyczących wieku członków organizacji (min. 17 lat, obniżony do 16), stwierdzając, że dziesięcioletnie dziecko nie mogło świadomie złożyć przysięgi ani podlegać regulaminom organizacji, co uniemożliwia przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o.k. art. 4

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Uwięzienie za działalność związaną z walką o niepodległość stanowi podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich.

u.o.k. art. 1 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Pełnienie służby w Armii Krajowej oraz w WiN jest podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.o.k.

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepisy dotyczące przyznawania uprawnień kombatanckich.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że jego wiek (urodzony w 1935 r.) nie wykluczał formalnej przynależności do AK i WiN oraz możliwości złożenia przysięgi, mimo pełnienia funkcji pomocniczych. Argument skarżącego, że uznanie pełnej podstawy jego uprawnień kombatanckich (także przynależności do organizacji) stanowi jego dobro osobiste i ma słuszny interes w domaganiu się zmiany decyzji.

Godne uwagi sformułowania

dziesięcioletnie dziecko, jakim w 1945 r. był S. K., nie mogło – wbrew oświadczeniu złożonemu przez A. R. – złożyć przyjętej przez dowództwo przysięgi, świadomie przyjąć za swoje celów organizacji podziemnej, poddać się ze wszystkimi konsekwencjami jej regulaminowi. Postawę niesienia pomocy członkom organizacji podziemnych Skarżący i jego rodzina okupili aresztowaniem a ojciec skazaniem. Organ w pełni zasadnie uznał uwięzienie S. K. za działalność związaną z walką o niepodległość za podstawę do przyznania mu uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ustawy...

Skład orzekający

Beata Krajewska

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Bożek

członek

Krystyna Madalińska-Urbaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach w kontekście wieku osoby ubiegającej się o uprawnienia, rozróżnienie między pomocą a formalną służbą w organizacjach niepodległościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby urodzonej w okresie II wojny światowej, której wiek uniemożliwił formalną przynależność do organizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak wiek i formalne wymogi mogą wpływać na przyznawanie uprawnień kombatanckich, nawet w przypadku osób, które aktywnie pomagały podziemiu.

Czy pomoc podziemiu w wieku 10 lat daje uprawnienia kombatanckie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1666/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Krajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Bożek
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędziowie WSA - Jolanta Bożek, - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 1998 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w oparciu o art. 21 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. Nr 17 poz.75 ze zm./ stwierdził, że S. K. spełnia warunki z tego przepisu i przyznał mu uprawnienia kombatanckie z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość – t.j. z art. 4 powołanej ustawy. Bezsporne było, iż S. K., z powyższego powodu, w okresie od [...] grudnia 1950 r. do [...] maja 1951 r. przebywał, bez wyroku, w więzieniu w [...].
W dniu 9 lipca 2003 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek o rozszerzenie uprawnień kombatanckich przyznanych S. K. o uprawnienia z tytułu przynależności do organizacji niepodległościowej. Do wniosku załączone były oświadczenia świadków o przynależności S. K. do organizacji AK i WiN.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie art. 155 kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] maja 1998 r. o przyznaniu S. K. uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Strona nie wykazała , by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes – co stanowi przesłankę z art. 155 kpa.
W odwołaniu z dnia 25 września 2003 r. S. K. wskazał, iż uznanie pełnej podstawy jego uprawnień kombatanckich, tzn. także przynależności do organizacji walczących o niepodległość Polski stanowi jego dobro osobiste a zatem ma on słuszny interes w domaganiu się zmiany decyzji z [...] maja 1998 r.. Przyznał równocześnie, że w dniu jej wydawania nie dysponował dowodami potwierdzającymi jego przynależność do oddziałów AK.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003 r.. W uzasadnieniu podniesiono, iż jakkolwiek Strona wykazała swój interes w zakwalifikowaniu jej działalności jako służby w podziemnej organizacji walczącej o wolność i suwerenność Rzeczypospolitej, to jednakże brak jest podstaw do dokonania takiego ustalenia. Działalność S. K., zwłaszcza w latach 1946 –1947, wypełniała znamiona wykonywania czynności pomocniczych na rzecz tajnych organizacji, za co został uwięziony ale nie stanowiła pełnienia służby w Armii Krajowej oraz w WiN w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego DZ.U. Nr 42, poz. 371, r.2002 ze zm./.
W skardze z dnia 1 czerwca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K. podnosi, powołując się na znajdujące się w aktach oświadczenie świadka A. R., że pełnił funkcję łącznika w oddziałach AK i WiN oraz, że złożył przysięgę. Powołując orzeczenia NSA Skarżący wskazuje, iż zgodnie z jego stanowiskiem za kombatanta można uznać także osobę, która z racji wieku nie mogła uczestniczyć w walce lub działaniach zbrojnych ale wykonywała czynności pomocnicze.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga nie jest zasadna. Organy administracji przeprowadziły postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy, zgodny z art. 7 kpa, ocena zebranego materiału dowodowego jest wszechstronna.
Sprawy związane z przyznawaniem uprawnień kombatanckich winny być rozpoznawane ze szczególnym rozważeniem indywidualnego wkładu Strony w walkę o suwerenność i niepodległość Polski oraz uwzględnieniem konkretnych okoliczności prowadzonej przez Stronę działalności. W sprawie niniejszej podkreślając piękną postawę Skarżącego, który w latach okupacji a także po zakończeniu wojny udzielał pomocy żołnierzom podziemia, przykładowo – jak podał w swym oświadczeniu M. K. - poprzez rozpalanie w wyznaczonym miejscu ogniska czy noszeniu wiadomości od żołnierzy AK do ich rodzin, należy jednakże mieć na względzie jego wiek, który wykluczał przynależność do formacji wojskowej lub organizacji walczącej o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. S. K. urodził się w dniu [...] stycznia 1935 r. a zatem w chwili wybuchu wojny miał ukończone 4 lata zaś w dniu jej zakończenia zaledwie 10. Dla ZWZ, AK i Batalionów Chłopskich obowiązywała Instrukcja gen.Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r. stanowiąca w pkt. 5 a, iż członkiem organizacji może zostać każdy Polak o nieposzlakowanej czci - poczynając od 17 lat /Armia Krajowa w dokumentach. Wyd.1990 r. str.12/. W końcowym okresie wojny wiek ten został obniżony do lat 16. Dziesięcioletnie dziecko, jakim w 1945 r. był S. K., nie mogło – wbrew oświadczeniu złożonemu przez A. R. – złożyć przyjętej przez dowództwo przysięgi, świadomie przyjąć za swoje celów organizacji podziemnej, poddać się ze wszystkimi konsekwencjami jej regulaminowi. A. R. w 1945 r. miał już 17 lat i od niego przysięga mogła być odebrana. Sam zresztą Skarżący składając w 1996 r. podanie do Naczelnika Wydziału Weryfikacji napisał, iż był "na posyłki i usługi roznoszenia i rozwożenia tajnych rozkazów" jako, że zaprzyjaźnił się z dowódzcami oddziału - nie wspominając o podleganiu ich rozkazom. Postawę niesienia pomocy członkom organizacji podziemnych Skarżący i jego rodzina okupili aresztowaniem a ojciec skazaniem.
Organ w pełni zasadnie uznał uwięzienie S. K. za działalność związaną z walką o niepodległość za podstawę do przyznania mu uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24 stycznia 1991 r. i brak podstawy do rozszerzenia podstawy tych uprawnień o art. 1 powołanej ustawy.
Wobec powyższych ustaleń Sąd nie znajdując naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz.1270/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI