V SA/WA 1657/24

V SA/Wa 1657/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Jadwiga Smołucha /przewodniczący/
Robert Żukowski
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Andrzej Siwek (spr.), Asesor WSA - Robert Żukowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. M. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami w sprawie budżetu obywatelskiego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę [...] (dalej także jako "skarżący", "Wojewoda") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Rady Miasta [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Miasta [...] w zakresie budżetu obywatelskiego na rok 2024.
Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest następujący:
Rada Miasta [...] (dalej jako "organ", "Rada") podjęła w dniu 25 października 2023 r uchwałę nr [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Miasta [...] w zakresie budżetu obywatelskiego na rok 2024.
Wojewoda [...], powołując się na art. 93 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609, zwanej dalej: "u.s.g."), oraz art. 3 § 2 pkt 5, art. 13 § 2 i art. 50 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a") pismem z dnia 10 maja 2024 r. złożył skargę na przedmiotową uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wskazał, że przedmiotową uchwałą Rada naruszyła prawo w sposób istotny, w szczególności art. 5a u.s.g., art. 44 ust. 2 i art. 216 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "u.f.p.") oraz art. 5 ust. 1 lit. c, art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, zwanego dalej "rozporządzeniem RODO".
Wojewoda podniósł, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie mają terminy określone na poziomie ustawy o finansach publicznych, które dotyczą przedłożenia projektu uchwały budżetowej (art. 238 ust. 1), terminu podjęcia uchwały budżetowej (art. 239) oraz kwestii zastępczego uchwalenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 240 ust. 3). W świetle przywołanych wyżej przepisów u.f.p. do dnia 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy zarząd jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest sporządzić i przedłożyć projekt uchwały budżetowej organowi stanowiącemu oraz regionalnej izbie obrachunkowej. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest do podjęcia uchwały budżetowej przed rozpoczęciem roku budżetowego, jednakże nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego (w szczególnie uzasadnionych przypadkach). Do czasu podjęcia uchwały budżetowej, jednak nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego podstawą gospodarki finansowej jest projekt uchwały budżetowej przedstawiony organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 238 ust. 1. Z kolei w sytuacji niepodjęcia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w ww. terminie uchwały budżetowej, budżet tejże jednostki w zakresie zadań własnych i zleconych, ustala zastępczo regionalna izba obrachunkowa, w terminie do końca lutego roku budżetowego.
Zdaniem Wojewody wobec powyższego zasadą jest, że procedura budżetu obywatelskiego, której wynikiem jest wybór zadań obligatoryjnie uwzględnianych w uchwale budżetowej gminy (art. 5a ust. 4 zdanie 2 u.s.g.), powinna zakończyć się przed 15 listopada roku poprzedzającego rok, w którym miałyby być realizowane zwycięskie projekty. Jednakże w rozdziale 3 "Weryfikacja zgłoszonych Projektów" w § 11 uchwały Rada Miasta postanowiła, że: "Weryfikacja Projektów składa się z weryfikacji formalnej i merytorycznej i dokonywana jest przez Zespół Opiniujący powołany Zarządzeniem Prezydenta Miasta, zgodnie z "Kartą oceny Projektu" zawierającą analizę Projektu zgłoszonego do Budżetu Obywatelskiego na 2024 r. stanowiącą Załącznik nr 5 do uchwały.". Ponadto w rozdziale 6 "Ogłoszenie wyników głosowania" w § 23 ust. 1 uchwały Rada postanowiła, że "Wybrane w głosowaniu Budżetu Obywatelskiego Zwycięskie Projekty zostaną wprowadzone do budżetu Miasta na rok 2024 i będą realizowane w roku budżetowym.". Tymczasem zgodnie z Harmonogramem przeprowadzenia procesu budżetu obywatelskiego Miasta [...] na rok 2024 stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały (zwanym dalej "Harmonogramem"), zgłaszanie projektów miało nastąpić od 15 listopada do 15 grudnia 2023 r., ogłoszenie wyników weryfikacji - do 5 stycznia 2024 r., przyjmowanie wycofania zgłoszonych projektów, a także przyjmowanie odwołań od wyników weryfikacji - 3 dni robocze od dnia ogłoszenia wyników weryfikacji, ogłoszenie ostatecznej listy projektów do głosowania - do 18 stycznia 2024 r., zaś głosowanie mieszkańców na zakwalifikowane do głosowania projekty - przez 21 dni licząc od dnia ogłoszenia listy projektów do głosowania, natomiast ogłoszenie listy projektów do realizacji - do 15 lutego 2024 r.
Wobec powyższego zdaniem skarżącego przyjęty Harmonogram z założenia uniemożliwiał wprowadzenie do uchwały budżetowej gminy wybranych do realizacji projektów, a tym kwestionowana uchwała istotnie narusza art. 5a ust. 4 zdanie 2 u.s.g. Wojewoda stwierdził ponadto, że Rada w dniu 19 grudnia 2023 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia budżetu miasta [...] na rok 2024, nie obejmując, co oczywiste, jej ustaleniami projektów budżetu obywatelskiego.
Ponadto zdaniem Wojewody regulacje § 11 uchwały, załącznika nr 5 do uchwały "Wzór Karty oceny projektu", a także § 23 ust. 1 uchwały poprzez odniesienie do budżetu obywatelskiego na 2024 r. są dezinformujące dla adresatów uchwały.
Ponadto w § 26 uchwały Rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Uchwała została opublikowana 6 listopada 2023 r. (Dz. Urz. z 2023 r. poz. 11890), zatem weszła w życie z dniem 21 listopada 2023 r. Dzień wejścia w życie kwestionowanej uchwały koliduje z terminami określonymi w Harmonogramie. Zgodnie z Harmonogramem zgłaszanie projektów miało nastąpić od 15 listopada 2023 r., a zatem przed dniem wejścia w życie przepisów kwestionowanej uchwały. Brak spójności pomiędzy ww. terminami determinuje brak możliwości realizacji poszczególnych etapów przeprowadzenia procesu budżetu obywatelskiego we wskazanych www. Harmonogramie terminach.
Wojewoda stwierdził także, że § 3 ust. 1 kwestionowanej uchwały ustalono, że suma środków pieniężnych przeznaczonych na realizację projektów w ramach budżetu obywatelskiego wynosi: 1 660 000,00 zł, co stanowi 0,592%, tj. nie mniej niż 5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu przed rozpoczęciem procedury budżetu obywatelskiego. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż "środki w wysokości 1 660 000,00 zł z uwagi na wysokie zainteresowanie mieszkańców [...] budową i remontami dróg, zostały zabezpieczone w planowanych wydatkach budżetowych na 2024 rok w dziale 600 rozdziale 60016 paragrafie 6050 (Projekty i inwestycje na drogach gminnych, w tym budżet obywatelski". Jednakże nie wszystkie zwycięskie projekty budżetu obywatelskiego w 2024 roku dotyczą inwestycji na drogach. Wśród zwycięskich projektów na 2024 rok znalazły się: 1. Bezpieczny [...] - 1738 głosów; 2. "[...]: [...] wielorazowo z ekologią - budżet na zmianę przyzwyczajeń - 797 głosów; 3. "Naukowy, interaktywny park zabaw dla dzieci i młodzieży - 784 głosów; 4. "Książko-mat- książkę masz bliżej - 576 głosów; 5. "Biblioteka możliwości - wzbogacenie oferty Miejskiej Biblioteki Publicznej w [...]- 1000 głosów; 6. "Ochrona mini siedlisk jeży w [...] - 676 głosów. Wojewoda wskazał, że wybrane przez mieszkańców w ramach budżetu obywatelskiego zadania muszą być uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Środki przeznaczone na budżet obywatelski nie mogą być przeznaczone na inny niż budżet obywatelski cel. Przytoczone ustalenia uchwały budżetowej potwierdzają, że kwestionowana uchwała w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji istotnie narusza art. 5a ust. 4 u.s.g. poprzez ustalenie Harmonogramu uniemożliwiającego partycypację społeczną mającą wpływ na uwzględnienie projektów w budżecie. Na dzień podjęcia uchwały budżetowej nie sposób było uwzględnić w jej postanowieniach zadań wybranych w drodze głosowania w sytuacji, gdy ogłoszenie listy zwycięskich projektów miało nastąpić w terminie do 15 lutego 2024 r.
Zdaniem skarżącego za istotnie naruszające prawo uznać należy ustalenie zawarte w § 8 ust. 3 pkt 1 uchwały, w którym Rada postanowiła, że w skład Zespołu Opiniującego wchodzą radni Rady Miasta [...}. Przepis stanowiący podstawę podjęcia uchwały nie przewiduje delegacji do wskazania do składu Zespołu Opiniującego radnych Rady Miasta [...]. Organami gminy są rada gminy oraz wójt. Rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym (art. 15 ust. 1 u.s.g.), natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest organem wykonawczym (art. 26 ust. 1 u.s.g.). Realizacja zadań gminy należy do wójta, o czym przesądza art. 30 ust. 1 u.s.g. Powołany przepis przesądza również, że wójt wykonuje uchwały rady gminy. Formami realizacji zadań wójta są między innymi: przygotowanie projektów uchwał rady oraz określanie sposobu wykonywania uchwał. Przyznana wójtowi kompetencja do określania sposobu wykonania uchwał rady gminy nie oznacza, że wójt ma w tej przestrzeni nieograniczoną swobodę. Nie oznacza to jednak, że wójt dowolnie może decydować o tym, kto w jego imieniu wykona uchwałę. Jak wynika z art. 33 ust. 1 u.s.g. wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Wójt jest kierownikiem urzędu oraz zwierzchnikiem służbowym jego pracowników (art. 33 ust. 3 i 5 u.s.g.). Z powyższego wynika, że wójt co do zasady wykonuje swoje zadania przy pomocy urzędu gminy, przy wykorzystaniu zatrudnionego w nim personelu. Nie można oczywiście wykluczyć możliwości tworzenia "ciał" (organów), które nie zostały przewidziane w u.s.g., jednakże tylko o tyle, o ile nie przejmowałyby one kompetencji organów ustrojowych powołanych tą ustawą. Na gruncie niniejszej sprawy organ wykonawczy powołuje zespół opiniujący, który de facto wykonuje kwestionowaną uchwałę. Działanie takie powoduje scedowanie zadań organu wykonawczego na członków organu stanowiącego. Radni nie są pracownikami urzędu gminy, podległymi służbowo wójtowi, i wójt nie może wykorzystywać ich do realizacji powierzonych mu ustawą zadań. Mając na uwadze regulacje art. 21 ust. 1 i ust. 3 i art. 24 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany, stwierdzić należy, że o ile z przepisów można wywieść obowiązek pracy radnego w komisjach, do których został powołany, o tyle żaden przepis nie pozwala na powołanie radnego do zespołu realizującego zadania na rzecz i w imieniu organu wykonawczego przy wykonywaniu uchwały konsultacyjnej i opracowywaniu budżetu gminy. Ponadto, odnosząc się do kwestii desygnowania radnych do składu ww. Zespołu, w ocenie Wojewody wskazać należy, iż zarówno rada, a tym bardziej organ wykonawczy Miasta nie mogą bez wyraźnej podstawy prawnej ograniczać swobody radnego, ani zmuszać go do ściśle określonych działań (w uchwale jest mowa o zgodzie rady, nie zaś zgodzie radnego). Regulowany w art. 24 u.s.g. obowiązek brania przez radnego udziału w pracach rady gminy i jej komisji, a tym bardziej innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub wyznaczony, nie jest opatrzony żadnymi sankcjami. Obowiązujące przepisy nie uzasadniają stosowania przez radę gminy środków dyscyplinarnych wobec radnych, którzy nie wywiązują się z obowiązku uczestnictwa w pracach rady, komisji czy innych "ciałach".
Skarżący wskazał także, że w 14 ust. 1 pkt 4 uchwały Rada postanowiła, że weryfikacja merytoryczna obejmuje sprawdzenie i ocenę, czy Projekt jest zlokalizowany na nieruchomości, do której Miasto posiada albo może uzyskać tytuł prawny do dysponowania. Wobec powyższego wskazać należy, że realizowanie projektów bieżących i inwestycyjnych wybranych w ramach budżetu obywatelskiego na terenie niestanowiącym własności jednostki samorządu terytorialnego stanowiłoby transfer środków publicznych poza sferę finansów publicznych bez odpowiedniej podstawy prawnej. Każdy wydatek ze środków publicznych (a do takich należą wydatki przeznaczone na realizację wybranych w ramach budżetu obywatelskiego projektów) powinien być dokonany na podstawie konkretnego tytułu prawnego, innymi słowy zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków oraz może być przeznaczony na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, co wyraźnie podkreślają przepisy art. 44 ust. 2 i art. 216 ust. 2 u.f.p. Jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków. Zgodnie z art. 216 ust. 2 u.f.p. wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego są na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, w szczególności na: 1) zadania własne jednostek samorządu terytorialnego; 2) zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone ustawami jednostkom samorządu terytorialnego; 3) zadania przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego do realizacji w drodze umowy lub porozumienia; 4) zadania realizowane wspólnie z innymi jednostkami samorządu terytorialnego; 5) pomoc rzeczową lub finansową dla innych jednostek samorządu terytorialnego, określoną odrębną uchwałą przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego; 6) programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3. Zdaniem Wojewody wydatkowanie środków w ramach budżetu obywatelskiego musi odbywać się z uwzględnieniem zarówno u.s.g., jak i u.f.p. Wydatkowanie środków budżetowych jest zatem legalne wówczas, gdy realizacja finansowanych z nich zadań odbywa się na nieruchomościach stanowiących własność gminy, a dokonywanie nakładów finansowych z budżetu danej jednostki samorządu terytorialnego na nieruchomościach, które nie są własnością tej jednostki, jest nieuprawnione. Zatem, brak co do zasady podstaw prawnych do finansowania z budżetu gminy zadań, również w ramach budżetu obywatelskiego, których realizacja miałaby nastąpić na nieruchomościach niestanowiących własności danej gminy (uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., nr [...]). Zatem realizacja zadań w ramach budżetu obywatelskiego jest możliwa wyłącznie na gruntach stanowiących własność danej gminy. Realizacja zadań dopuszczalna jest również na nieruchomościach będących w samoistnym posiadaniu tejże gminy.
Ponadto podniesiono w uzasadnieniu skargi, że w § 12 uchwały Rada postanowiła, że projekt pozostawia się bez rozpoznania w przypadku, kiedy w formularzu zgłoszeniowym nie podano numeru telefonu ani adresu e-mail osoby właściwej do kontaktu. Z kolei w § 13 ust. 3 uchwały wskazano, że w przypadku, gdy formularz zgłoszeniowy zawiera braki w zakresie elementów, o których mowa w ust. 1 uchwały wzywa się Projektodawcę e-mailowo lub telefonicznie do ich usunięcia w terminie 3 dni roboczych od dnia przekazania wezwania. W § 19 ust. 1 pkt 5 uchwały Rada ustaliła, iż w celu realizacji zasady równości i bezpośredniości głosowania mieszkaniec głosuje za pomocą "Karty do głosowania" zawierającej jego imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL, podpis. Ponadto w załączniku Nr 2 do uchwały (Wzór formularza zgłoszeniowego projektu) oraz załączniku Nr 5 do uchwały (Wzór karty oceny projektu) zażądano podania jako obligatoryjnych danych projektodawcy, tj. telefonu, e-maila, zaś w załączniku Nr 6 do uchwały (Wzór karty do głosowania) - numeru PESEL głosującego.
Wojewoda stwierdził, iż żądanie podania w uchwale danych, tj. adresu email, nr telefonu oraz nr PESEL, bezsprzecznie wykracza poza zakres danych niezbędnych do realizacji celu, dla którego dane te są przetwarzane. Obowiązek podania tych danych nie jest niezbędny do załatwienia przez organ sprawy, a zwłaszcza w sytuacji, gdy każdy mieszkaniec bez względu na to czy posiada nr telefonu czy też adres email bądź nr PESEL, jest uprawniony do wzięcia udziału w budżecie obywatelskim.
Odnosząc się do numeru PESEL skarżący wskazał, iż jest on krajowym numerem indentyfikacyjnym, który winien podlegać szczególnej ochronie. Zgodnie z art. 87 rozporządzenia RODO państwa członkowskie mogą określić szczególne warunki przetwarzania krajowego numeru identyfikacyjnego lub innego identyfikatora o zasięgu ogólnym. W takim przypadku krajowego numeru identyfikacyjnego lub innego identyfikatora o zasięgu ogólnym używa się wyłącznie z zachowaniem odpowiednich zabezpieczeń praw i wolności osoby, której dane dotyczą, które przewiduje niniejsze rozporządzenie. Żądanie podania nr PESEL w akcie prawa miejscowego, gdy brak jest przepisu wprost stanowiącego podstawę dla przetwarzania tej danej jest niezgodne z zasadą minimalizacji danych wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia RODO. Obowiązek podania kwestionowanych danych pozostaje w sprzeczności ze wskazaną zasadą. Zgodnie z tą zasadą zbierane dane osobowe musza być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są one przetwarzane (tzw. "minimalizacja danych"). W przedmiotowej sprawie, jak wskazano wyżej, warunek ten nie jest spełniony. Żądanie nr PESEL od głosującego nad projektem w ramach budżetu obywatelskiego wykracza poza delegację uprawniającą do podjęcia kwestionowanej uchwały. Informacje objęte nr PESEL należą do kategorii danych osobowych, podlegają one ochronie prawnej, co uzasadnia istnienie przeszkody w zakresie posługiwania się nr PESEL w sferze konsultacji z mieszkańcami gminy. Tym samym Rada Miasta [...] wprowadzając w uchwale wymóg podania nr PESEL na karcie do głosowania, przekroczyła zakres upoważnienia, wskazany w u.s.g. Żądanie w przedmiotowej uchwale nr PESEL stanowi nieuprawnione tworzenie przez Radę Miasta dodatkowych, nieprzewidzianych w ustawie kryteriów. Z wyżej przywołanym stanowiskiem korespondują, m.in. wyroki: WSA w Opolu z 17 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Op 108/18; WSA we Wrocławiu z 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 777/16, WSA w Gliwicach z 29 marca 2017 r. sygn. akt ll SA/Gl 106/17. O ile Rada mogłaby żądać od wnioskodawcy imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, to nie można uznać za niezbędne żądania danych w zakresie nr telefonu czy adresu email. Żądanie w uchwale oraz w załącznikach do uchwały danych tj. nr telefonu czy adresu email projektodawcy prowadzi do nieuprawnionego zobowiązania projektodawcy do wskazania tych danych, uzależniając od ich podania rozpoznanie projektu. W świetle kwestionowanej uchwały podanie ww. danych jest obligatoryjne dla wnioskodawcy. Tymczasem brak jest przepisu, który stanowiłby podstawę do takiego żądania. Żaden bowiem przepis prawa nie daje wprost uprawnienia dla organu do pozyskania wskazanych wyżej danych. Podobnie jak w przypadku nr PESEL żądanie podania tych danych nie jest niezbędne do realizacji celu, dla którego miałyby być one przetwarzane (w tym zbierane), a ich zakres wprost wykracza poza normę kompetencyjną. Używanie danych t.j. adresu email oraz nr telefonu w przedmiotowej sprawie jest niezgodne z zasadą minimalizacji danych wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia RODO. Dopuszczalne byłoby pozyskanie tych danych wyłącznie na zasadzie dobrowolności ich podania (podstawę przetwarzania stanowi wówczas zgoda wnioskodawcy). Żądanie podania jako obowiązkowych ww. danych nie może determinować udziału w konsultacjach w ramach budżetu obywatelskiego.
Wojewoda stwierdził także, że § 14 ust. 4 pkt 3 uchwały Rada dokonała błędnego odesłania do § 9 ust. 1 pkt 11 uchwały. Tymczasem w § 9 uchwały brak jest podziału na ustępy. Skarżący wskazał na obowiązek przestrzegania przez Radę Miasta [...] zasad prawidłowej legislacji, przewidzianych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Zgodnie z § 156 ust. 2 załącznika do ww. rozporządzenia, "Jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła". Rada Miasta [...] przy opracowywaniu aktów prawa miejscowego powinna przestrzegać podstawowych zasad działalności organów administracji publicznej, w tym zakresie akt prawny nie może zawierać postanowień wykraczających poza granice upoważnienia ustawowego, układ aktu powinien być przejrzysty. Wobec powyższego uznać należy, iż Rada dokonując błędnego odesłania do nieistniejącego ust. 1 w § 9 uchwały działała wbrew Zasadom techniki prawodawczej, co skutkowało naruszeniem regulacji zawartych w ww. rozporządzeniu. Zgodnie z § 6 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia przepisy prawa miejscowego redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Brak precyzyjnych przepisów w akcie prawa miejscowego powoduje powstanie tzw. luzu interpretacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5a ust. 4 zdanie drugie u.s.g. organ wskazał, że skarżący stawiając zarzut naruszenia zasady, iż zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego nie zostały uwzględnione w uchwale budżetowej gminy, błędnie przyjął, iż budżet to tylko pierwsza uchwała budżetowa, bo jak podaje w skardze budżet Miasta [...] został uchwalony przez Radę Miasta [...] w dniu 19 grudnia 2023 r. Tymczasem organ rozumie, w świetle całego uregulowania przepisu art. 211 u.f.p., iż budżet na 2024 r. to nie tylko uchwała budżetowa Rady Miasta z 19 grudnia 2023 r, ale również wszystkie jej zmiany, które razem z uchwałą z 19 grudnia 2023 stanowią budżet Miasta [...] na 2024 r. Budżet jest dynamiczny i obejmuje wszystkie zmiany uchwalone przez Radę Miasta, każda zmiana uchwały budżetowej w 2024 r. jest zmianą budżetu na 2024 r.
Nadto zdaniem Rady Wojewoda nie wziął pod uwagę dokonanych ustaleń poprzedzających złożenie skargi, gdyż organ na zapytanie skarżącego odpowiadał, że ujął projekty z budżetu obywatelskiego w budżecie na 2024 r. Jako dowód potwierdzający powyższe organ wskazał
- pismo Wojewody z dnia 4.04.2024 r.,
- pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2024 r. i z 6 maja 2024 r.,
- uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie wprowadzenia zmian w Uchwale Budżetowej na 2024 rok.,
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wzajemnej sprzeczności ustaleń uchwały co do terminów zawartych w Harmonogramie zgłoszenia projektów "od 15 listopada 2023 r." a terminem wejścia w życie uchwały - "21 listopada 2023 r., organ stwierdził, że kilkudniowa kolizja w w/w terminach, w przypadku gdy końcowy termin do zgłaszania projektów upływał 15 grudnia 2023 r., stanowiła nieistotne naruszenia prawa, nieskutkujące nieważności zaskarżonej uchwały.
Ustosunkowując się do zarzutu udziału radnych w składzie zespołu opiniującego (§8 ust. 3 pkt. 1 zaskarżonej uchwały), Rada wskazała, że przytoczenie w skardze ogólnego podziału zadań pomiędzy organ stanowiący i wykonawczy nie wskazuje na konkretne naruszenie prawa ze strony organu, dlatego zarzut skarżącego jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego §14 ust. 1 pkt. 4 uchwały, w którym Rada Miasta postanowiła, że weryfikacja projektu obejmuje między innymi ocenę, czy projekt jest zlokalizowany na nieruchomości, do której miasto posiada albo może uzyskać tytuł prawny do dysponowania, Rada stwierdziła, że zupełnie niezrozumiałe jest błędne przyjęcie przez skarżącego pojęcia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością jedynie jako prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu gmina może inwestować na nieruchomościach, do których posiada tytuł prawny. Tytułem prawnym do nieruchomości oprócz prawa własności są prawa obligacyjne typu najem, dzierżawa i wydatkowanie środków publicznych na nieruchomościach objętych innym tytułem prawnym innym niż własność nie jest naruszeniem ustawy o finansach publicznych i nie jest kwestionowane przez regionalne izby obrachunkowe.
W kwestii zarzutu naruszenia 12, §13 ust. 3 i §19 ust. 1 pkt. 5 uchwały, organ podniósł, że podanie przez projektodawcę nr. telefonu, lub adresu e-mali służy zasadniczemu celowi konsultacji, tj. temu aby każdy zainteresowany mógł skontaktować się w sprawie złożonego projektu i takie działanie jest istotnym elementem konsultacji społecznej. Dlatego uczynienie z tego zarzutu dla organu również jest nieuzasadnione. W stosunku do podawania przez głosującego nr. PESEL, organ podkreślił, że wymóg ten służył organowi celem realizacji zasady równości i bezpośredniości głosowania mieszkańca, wyraźnie podkreślonej w zapisie art. 5a ust. 7 pkt. 4 u.s.g. Numer PESEL służył weryfikacji, czy dana osoba nie bierze udziału w głosowaniu kilkukrotnie. Organ tak właśnie rozumiał ustawowy wymóg równości głosowania poprzez weryfikację, że każdy z głosujących odda swój głos tylko raz, bo numer PESEL jest niepowtarzalny. Nadto organ poinformował, iż stosuje skuteczną ochronę danych osobowych w trakcie procedury głosowania i zapewnia że po ustaleniu wyników głosowania nr. PESEL jest trwale usuwany.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia §14 ust. 4 pkt. 3 uchwały poprzez błędne odesłanie do § 9 ust. 1 pkt. 11 uchwały zamiast do samego pkt. 11 bez ustępu, Rada stwierdziła, że faktem jest, iż nastąpiło tu uchybienie formalne, jednakże czynienie temu zarzutu naruszenia zasad prawidłowej legislacji w postaci naruszenia techniki prawodawczej jest niewspółmierne do uchybienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Natomiast stosownie do treści art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej "p.p.s.a.") zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
W ocenie Sądu do kategorii takich aktów należy zaskarżona uchwała Rady Miasta [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Miasta [...] w zakresie budżetu obywatelskiego na rok 2024.
Wskazać należy, że jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 5a u.s.g., który reguluje kwestie dotyczące budżetu obywatelskiego. W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy (art. 5a ust. 1). Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7 (art. 5a ust. 2). Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski (art. 5a ust. 3). W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego (art. 5a ust. 4 u.s.g.). W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie budżetu obywatelskiego jest obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu obywatelskiego wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu (art. 5a ust. 5 u.s.g.). Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części lub kategorie kwotowe projektów dotyczące całości obszaru gminy lub jej części (art. 5a ust. 6 u.s.g.).
Zgodnie z art. 5a ust. 7 u.s.g. rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności:
1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty z uwzględnieniem - o ile jest to możliwe - uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1062 oraz z 2022 r. poz. 975 i 1079);
2) wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy czym nie może być ona większa niż 0,1 % mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym zgłaszany jest projekt;
3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do głosowania;
4) zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania ich do publicznej wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady przeprowadzania głosowania muszą zapewniać równość i bezpośredniość głosowania.
Zaznaczyć należy, że zawarty w art. 5a ust. 7 u.s.g. zwrot "w szczególności" pozwala radzie uregulować w uchwale także inne sprawy, o ile zagadnienia te mieszczą się w ramach wymagań dla projektu.
Sąd podziela stanowisko Wojewody, że uchwała w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Miasta [...] w zakresie budżetu obywatelskiego stanowi niewątpliwie akt prawa miejscowego. Wynika to z faktu, iż można jej przypisać zarówno normatywny, jak i powszechny charakter, zaś normom, które zawiera - walor generalnych i abstrakcyjnych.
Na podstawie art. 50 § 2 p.p.s.a., w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uprawnionym do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organów gminy jest wojewoda. Ma to miejsce w przypadku, gdy organ ten nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, w związku z upływem terminu o którym mowa w art. 91 u.s.g., do wydania tego aktu nadzoru. Wniesienie skargi należy do czynności nadzorczych wojewody podejmowanych w ramach nadzoru sprawowanego nad jednostkami samorządu terytorialnego.
Na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Przy czym przyjmuje się, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. O istotnym naruszeniu prawa można mówić natomiast wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Natomiast nieistotne naruszenia prawa, które nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia, to takie naruszenia, które są mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, czyli np. nieodpowiednie oznaczenie uchwały, powołanie wadliwej podstawy prawnej, oczywista omyłka pisarska lub rachunkowa. Są to takie naruszenia, które nie mają wpływu na treść uchwały lub zarządzenia.
W świetle powyższego w ocenie Sądu skarga Wojewody [...] jest niezasadna.
Wojewoda podnosi, że w § 26 uchwały Rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Uchwała została opublikowana 6 listopada 2023 r. (Dz. Urz. z 2023 r. poz. 11890), zatem weszła w życie z dniem 21 listopada 2023 r. Dzień wejścia w życie kwestionowanej uchwały koliduje z terminami określonymi w Harmonogramie. Zgodnie z Harmonogramem zgłaszanie projektów miało nastąpić od 15 listopada 2023 r., a zatem przed dniem wejścia w życie przepisów kwestionowanej uchwały. Jednakże Sąd nie podziela stanowiska organu, iż opisany spójności pomiędzy ww. terminami determinuje brak możliwości realizacji poszczególnych etapów przeprowadzenia procesu budżetu obywatelskiego we wskazanych www. Harmonogramie terminach. Wskazać należy, iż w Harmonogramie wskazano iż terminem zgłaszania projektów jest okres od 15 listopada 2023 r. do 15 grudnia 2023 r. Także kilkudniowa kolizja w powyższych terminach stanowiła nieistotne naruszenia prawa, nieskutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
Sąd nie podziela zarzutu Wojewody, iż za istotnie naruszające prawo uznać należy ustalenie zawarte w § 8 ust. 3 pkt 1 uchwały, w którym Rada postanowiła, że w skład Zespołu Opiniującego wchodzą radni Rady Miasta [...], a przepis stanowiący podstawę podjęcia uchwały nie przewiduje delegacji do wskazania do składu Zespołu Opiniującego radnych Rady Miasta [...]. Co prawda Wojewoda przytoczył szereg przepisów dotyczących ogólnego podziału zadań pomiędzy organ stanowiący i wykonawczy gminy, jednakże z żadnego z tych przepisów nie wynika, że radny gminy nie może wchodzić w skład zespołu opiniującego dokonującego wyboru projektów złożonych do głosowania w ramach budżetu obywatelskiego gminy.
Sąd nie stwierdził także wadliwości § 14 ust. 1 pkt 4 uchwały, w myśl którego Rada postanowiła, że weryfikacja merytoryczna obejmuje sprawdzenie i ocenę, czy Projekt jest zlokalizowany na nieruchomości, do której Miasto posiada albo może uzyskać tytuł prawny do dysponowania. Nie można podzielić stanowiska Wojewody, że wydatkowanie środków budżetowych jest legalne jedynie wówczas, gdy realizacja finansowanych z nich zadań odbywa się na nieruchomościach stanowiących własność gminy. gmina może inwestować na nieruchomościach, do których posiada tytuł prawny. Ma rację Rada, że tytułem prawnym do nieruchomości oprócz prawa własności są prawa obligacyjne typu najem czy dzierżawa. Z brzmienia § 14 ust. 1 pkt 4 uchwały nie wynika, że Projekt może być zlokalizowany na nieruchomości, do której gmina nie będzie posiadać tytułu prawnego.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia §14 ust. 4 pkt. 3 uchwały poprzez błędne odesłanie do § 9 ust. 1 pkt. 11 uchwały zamiast do samego pkt. 11 bez ustępu, Sąd podziela stanowisko organu, iż nastąpiło tu uchybienie formalne, jednakże nie jest to istotne naruszenie, które miało wpływ na treść uchwały.
Wojewoda wskazał także, że § 12 uchwały Rada postanowiła, że projekt pozostawia się bez rozpoznania w przypadku, kiedy w formularzu zgłoszeniowym nie podano numeru telefonu ani adresu e-mail osoby właściwej do kontaktu. Z kolei w § 13 ust. 3 uchwały wskazano, że w przypadku, gdy formularz zgłoszeniowy zawiera braki w zakresie elementów, o których mowa w ust. 1 uchwały wzywa się Projektodawcę e-mailowo lub telefonicznie do ich usunięcia w terminie 3 dni roboczych od dnia przekazania wezwania. W § 19 ust. 1 pkt 5 uchwały Rada ustaliła, iż w celu realizacji zasady równości i bezpośredniości głosowania mieszkaniec głosuje za pomocą "Karty do głosowania" zawierającej jego imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL, podpis. Ponadto w załączniku Nr 2 do uchwały (Wzór formularza zgłoszeniowego projektu) oraz załączniku Nr 5 do uchwały (Wzór karty oceny projektu) zażądano podania jako obligatoryjnych danych projektodawcy, tj. telefonu, e-maila, zaś w załączniku Nr 6 do uchwały (Wzór karty do głosowania) - numeru PESEL głosującego. Wojewoda stwierdził, iż żądanie podania w uchwale danych, tj. adresu email, nr telefonu oraz nr PESEL, bezsprzecznie wykracza poza zakres danych niezbędnych do realizacji celu, dla którego dane te są przetwarzane. Obowiązek podania tych danych nie jest niezbędny do załatwienia przez organ sprawy, a zwłaszcza w sytuacji, gdy każdy mieszkaniec bez względu na to czy posiada nr telefonu czy też adres email bądź nr PESEL, jest uprawniony do wzięcia udziału w budżecie obywatelskim.
Ustosunkowując się do tego zarzutu organu nadzoru Sąd wskazuje, iż ma świadomość istnienia linii orzeczniczej, zgodnie z którą w przypadku konsultacji społecznych błędny jest wymóg podawania numeru PESEL jako elementu identyfikacji mieszkańca gminy (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 232/12).
Jednakże Sąd w składzie tu orzekającym wyraża pogląd zawarty m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia z 12 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 154/21. Zauważyć należy, że celem procedury budżetu obywatelskiego nie jest ustalenie, czy osoba głosująca jest mieszkańcem miasta, lecz wybór projektu najbardziej pożądanego przez mieszkańców, przeprowadzony w sposób zapewniający równość i bezpośredniość głosowania, na co wskazuje art. 5a ust. 7 pkt 4 u.s.g. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca upoważnił Radę Miasta do ustalenia zasad przeprowadzania głosowania, a jednocześnie nałożył obowiązek zapewnienia równości i bezpośredniości głosowania, to oznacza to, że upoważnił Radę do uchwalenia wszelkich regulacji służących temu celowi (przeprowadzeniu głosowania) przy zachowaniu ww. zasad, o ile tylko postanowienia uchwały wyraźnie i wprost nie powodują, że akt pozostaje w oczywistej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Numery PESEL mieszkańców są Gminie znane, zatem ich podanie w procedurze budżetu nie wywiera tego skutku, że Gmina uzyskuje dane, którymi nie dysponowała. Ponieważ jest to numer unikalny, właściwy dla jednej tylko osoby, służy on identyfikowalności głosujących i weryfikacji czy dana osoba już głosowała, w sytuacji, gdy jest kilka osób o samym nazwisku i imieniu. Celem wprowadzenia wymogu podania numeru PESEL jest więc zapewnienie równości i bezpośredniości głosowania, aby każdy mieszkaniec miał możliwość oddania głosu i mógł to uczynić tylko jeden raz.
Natomiast odnosząc się do wymogu podawania przez projektodawców numeru telefonu oraz adresu e-mail, to w ocenie Sądu zawarte tego wymogu w uchwale nie wykraczało poza delegację ustawową zawartą w przepisach art. 5a ust. 2 i ust. 7 pkt 1 i 4 u.s.g. W ocenie Sądu wymóg podania w formularzu zgłaszanego Projektu przez Projektodawcę jego numeru telefonu lub adresu e-mail nie narusza ram wyżej określonej delegacji ustawowej. Skoro bowiem ustawodawca pozostawił uznaniu organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego kwestię określenia wymogów formalnych, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty, nie sposób uznać, że obowiązek podania przez pełnomocnika projektu jego nr telefonu , wykracza poza zakres tegoż upoważnienia ustawowego. Informacja ta ma charakter techniczno-procesowy; służy bowiem ułatwieniu i przyspieszeniu możliwości kontaktu z Projektodawcą Zespołu Opiniującego. Ten, jak wynika z § 13 ust. 3 uchwały, po złożeniu projektów ma zaś prawo do kontaktu z Projektodawcą w celu usunięcia braków formularza zgłoszeniowego e0mailowo lub telefonicznie.
W ocenie Sądu wskazuje to, że zakres podawanych danych jest niezbędny dla realizacji celu ich przetwarzania czyli jest do niego adekwatny. Zatem ich przetwarzanie we wskazany sposób nie narusza prawa.
Sąd podziela stanowisko Wojewody, że w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych procedura budżetu obywatelskiego, której wynikiem jest wybór zadań obligatoryjnie uwzględnianych w uchwale budżetowej gminy (art. 5a ust. 4 zdanie 2 u.s.g.), powinna zakończyć się przed 15 listopada roku poprzedzającego rok, w którym miałyby być realizowane zwycięskie projekty. Tymczasem zgodnie z Harmonogramem przeprowadzenia procesu budżetu obywatelskiego Miasta [...] na rok 2024 stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały zgłaszanie projektów miało nastąpić od 15 listopada do 15 grudnia 2023 r., ogłoszenie wyników weryfikacji - do 5 stycznia 2024 r., przyjmowanie wycofania zgłoszonych projektów, a także przyjmowanie odwołań od wyników weryfikacji - 3 dni robocze od dnia ogłoszenia wyników weryfikacji, ogłoszenie ostatecznej listy projektów do głosowania - do 18 stycznia 2024 r., zaś głosowanie mieszkańców na zakwalifikowane do głosowania projekty - przez 21 dni licząc od dnia ogłoszenia listy projektów do głosowania, natomiast ogłoszenie listy projektów do realizacji - do 15 lutego 2024 r. Tym samym przyjęty Harmonogram uniemożliwiał wprowadzenie do projektu uchwały budżetowej gminy wybranych do realizacji projektów.
W niniejszej sprawie wskazać jednakże należy, że zaskarżona uchwała była podjęta 25 października 2023 r,, a z nieznanych Sądowi przyczyn Wojewoda [...], nie wydał w terminie 30 dni od otrzymania uchwały rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 u.s.g., a przedmiotową skargę złożył po upływie prawie 6 miesięcy. Należy zwrócić także uwagę, że negatywne skutki zapisów Harmonogramu, tj. podjęcie w dniu 19 grudnia 2023 r. przez Radę uchwały nr [...] w sprawie uchwalenia budżetu miasta [...] na rok 2024, nie obejmującego ustaleniami projektów budżetu obywatelskiego, zostało sanowane poprzez uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie wprowadzenia zmian w Uchwale Budżetowej na 2024 rok, w której ujęto projekty z budżetu obywatelskiego na 2024 r.
W świetle powyższego wskazać należy, że skutki stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Miasta [...] w zakresie budżetu obywatelskiego na rok 2024 byłyby sprzeczne z założeniami i zaletami budżetu obywatelskiego, który:
- zapewnia mieszkańcom możliwość decydowania o przeznaczeniu części wydatków budżetowych, zwłaszcza tych dotyczących inwestycji o charakterze infrastrukturalnym,
- umożliwia publiczną dyskusję nad sprawami finansowymi i budżetowymi jednostek samorządu terytorialnego pomiędzy mieszkańcami,
- dyskusja dotyczy jasno określonych, choć ograniczonych, środków oraz ich wykorzystania (przeznaczenia),
- jest to najbardziej realna forma aktywizacji mieszkańców poprzez zainteresowanie ich projektem publicznym oraz umożliwienie im publicznej wypowiedzi i publicznego zamanifestowania swoich priorytetów lub preferencji,
- umożliwia uczestniczenie w procesach kontrolowania wykonania (realizacji) obywatelskiej części budżetu,
- zapewnia m.in. lepszą alokację dóbr i usług, lepsze gospodarowanie budżetem gmin; - zwiększa przejrzystość (transparentność) wykonywania niektórych zadań publicznych, - zapewnia lepszą integrację społeczności lokalnej,
- przyczynia się do większej identyfikacji mieszkańców z miejscem zamieszkania, a nawet podwyższa poziom edukacji obywatelskiej mieszkańców i sprzyjać rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego.
W dacie wydawania niniejszego orzeczenia można domniemać, że projekty obywatelskie realizowane w Mieście [...] w 2024 r. są już zrealizowane lub są w trakcie realizacji. W związku z usunięciem nieprawidłowości związanych z zapisami Harmonogramu naruszenie te należy uznać za nieistotne. Aczkolwiek wskazać należy, że oczywistym jest, iż uchwały w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami gmin w zakresie budżetu obywatelskiego winny być wydawane w terminie umożliwiającym wprowadzenie do projektu uchwały budżetowej gminy wybranych do realizacji projektów budżetu obywatelskiego.
Z uwagi na powyższe, Sąd nie podzielił zastrzeżeń Wojewody, w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.