V SA/WA 1657/19

V SA/Wa 1657/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /zdanie odrebne/
Aleksandra Młyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 439/22 - Wyrok NSA z 2023-01-19
I GSK 439/21 - Wyrok NSA z 2024-11-27
I SA/Go 335/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-12-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska Sędziowie sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak asesor WSA Aleksandra Młyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę. c.v.s.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia M. W., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] .01.2019 r. nr [...] .
Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej jako u.p.e.a.).
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Dyrektor III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku M.W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za 04/2017, 05/2017, 06/2017 i za 07/2017, w łącznej kwocie należności głównej 1.189,20 zł plus należne odsetki za zwłokę.
W celu realizacji należności objętych ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].01.2019r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 04.02.2019 r., zaś Strona zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego odebrała w dniu 25.02.2019r.
Pismem z dnia 03.03.2019r. M.W. wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, zarzucając brak poświadczenia odpisu tytułu wykonawczego za zgodność z oryginałem, brak wskazania imion rodziców w tytule wykonawczym, brak upoważnień dla pracowników A.S. i A.P. podpisanych na tytule wykonawczym oraz pominięcie potrącenia z emerytury. Ponadto powołał się na konstytucyjne prawo do składania w interesie własnym petycji, skarg i wniosków oraz na prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz na przepisy o odpowiedzialności karnej funkcjonariusza publicznego za nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W., odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na ich bezzasadność.
M.W. złożył zażalenie, w którym zarzucił brak wskazania urzędnika odpowiedzialnego za zredagowanie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz brak pełnomocnictwa dla urzędnika ZUS.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W uzasadnieniu wskazał, że odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2019r. doręczony zobowiązanemu, zawierał wymagane przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy i został sporządzony zgodnie ze wzorem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018r., poz. 850).
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie pod kątem wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy. Tym samym wbrew zarzutom uznać należy, że niewykazanie imion rodziców nie ma wpływu na prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie identyfikacji zobowiązanego i nie poważa jego poprawności. W treści tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2019r. nr [...] zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwości identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko, adres, numer identyfikacji podatkowej oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności.
Ustosunkowując się do zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W sprawie nie budzi wątpliwości, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 25.02.2019r. Natomiast przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem". Ponadto, przepisy nie nakładają dla skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania środka egzekucyjnego obowiązku doręczania wraz z tytułem wykonawczym i zawiadomieniem o zajęciu zobowiązanemu upoważnienia do reprezentowania wierzyciela lub organu egzekucyjnego dla osób podpisanych na tytule wykonawczym lub zawiadomieniu o zajęciu. Z tych przyczyn organ stwierdził, że zarzuty oparte o przepis art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. należy uznać za nieuzasadnione.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.W., zarzucając brak wskazania urzędnika redagującego decyzję administracyjną oraz brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skarżący zarzucił również brak upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dla urzędnika E.K. oraz naruszenie praw wynikających z Konstytucji RP. Ponadto, w ocenie skarżącego został naruszony przepis art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ wyjaśnił, że zgodnie z zakresem obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika z dnia 07.09.2018r. nadanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie E.K. jest kierownikiem Pierwszego Działu Egzekucji Administracyjnej upoważnionym do podejmowania rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Kontroli Sądu podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżący wniósł zarzuty, które prawidłowo zostały zakwalifikowane jako określone w art. 33 pkt 10. Zarzucił niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnych w administracji, w szczególności poprzez niewykazanie w tytule wykonawczym imion rodziców, brak poświadczenia odpisu za zgodność z oryginałem oraz brak upoważnień dla pracowników działających w imieniu wierzyciela, wskazanych w tytule wykonawczym.
Sąd podziela pogląd organów egzekucyjnych, iż z treści ww. przepisu nie wynika, aby konieczne było umieszczanie w tytule wykonawczym imion rodziców zobowiązanego. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2014r. sygn. akt II FSK 1408/12, oceniając prawidłowość tytułu wykonawczego, należy każdorazowo ocenić, czy spełnia on wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., a nie czy wypełniono w nim wszystkie rubryki. Nie zawsze bowiem pominięcie jakiejś rubryki tytułu wykonawczego oznaczać będzie, że tytuł ten nie zawiera wszystkich wymaganych elementów z art. 27 u.p.e.a. NSA podkreślił, że wzór tytułu egzekucyjnego nie stanowi załącznika do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy. Sąd uważa za prawidłowy pogląd, że niewykazanie imion rodziców nie ma wpływu na prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie identyfikacji zobowiązanego i nie podważa ich poprawności. W treści tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2019r. zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwość identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko, adres, numer identyfikacji podatkowej oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności.
Za prawidłowe należy także uznać stanowisko organu wobec zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony Stronie w dniu 25.02.2019r. Natomiast, wbrew twierdzeniom Strony, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem".
Za nietrafne Sąd uznał także zarzuty Strony w zakresie braku upoważnienia Dyrektora III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. dla osób uprawnionych do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego dla pracowników tj. A.S. oraz A.P.. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wynika, iż kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W treści tytułu wykonawczego w części F poz. 7 znajduje się podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe A.S., upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Jak wynika z pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...].04.2016r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, A.S. jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w III Oddziale w W. jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis A.P. jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr [...] z dnia [...].11.2018r. wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Również za nietrafny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na specyfikę postępowania egzekucyjnego, znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż całe postępowanie toczy się wyłącznie w oparciu o dokumenty urzędowe, zgromadzone w postępowaniu egzekucyjnym oraz o dokumenty i inne dowody przedłożone przez zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku.
Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości badanego rozstrzygnięcia, gdyż znajduje ono w pełni potwierdzenie w obowiązującym stanie prawnym oraz okolicznościach faktycznych.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.