V SA/Wa 1634/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności przyznania renty strukturalnej, wskazując na rażące naruszenie prawa przez organ przy ocenie stażu pracy następcy.
Skarżący J.W. zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej mu rentę strukturalną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, przyznając rentę mimo niespełnienia przez następcę wymogu minimalnego stażu pracy w rolnictwie. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i wymaga jednoznacznego ustalenia przesłanek.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej skarżącemu rentę strukturalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, stanowiącym wyłom od zasady stabilności decyzji, dlatego ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz weryfikacja ostatecznej decyzji pod kątem wad kwalifikowanych. Sąd uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ następca prawny, Z.W., nie spełniał wymogu co najmniej 5-letniego stażu pracy w rolnictwie do dnia złożenia wniosku. Z.W. legitymował się stażem 4 lat, 9 miesięcy i 7 dni, co stanowiło oczywiste naruszenie § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie rozważył w pełni kwestii racji ekonomicznych i gospodarczych związanych z naruszeniem oraz skutków stwierdzenia nieważności dla zbywcy gospodarstwa, który działał w zaufaniu do organu. Podkreślono, że błędy organu nie mogą być usprawiedliwione oświadczeniem skarżącego o znajomości zasad, a ich skutki nie mogą obciążać wyłącznie jego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie nieważności jest uzasadnione, jeśli naruszenie prawa jest oczywiste i ma charakter rażący, co ma miejsce w przypadku niespełnienia wymogu stażu pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie renty strukturalnej mimo niespełnienia przez następcę wymogu minimalnego stażu pracy (4 lata, 9 miesięcy i 7 dni zamiast wymaganych 5 lat) stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Podkreślono, że termin stażu pracy ma charakter materialnoprawny i nie może być skracany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 7 § ust. 1 pkt 1 lit b
Określa warunki dotyczące kwalifikacji zawodowych następcy przy umowie o przekazanie gospodarstwa rolnego.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 7 § ust. 2 pkt 4
Określa wymóg co najmniej 5-letniego stażu pracy w rolnictwie dla osób z wykształceniem podstawowym, przy czym staż liczy się do dnia złożenia wniosku.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 7 § ust. 3 pkt 1
Definiuje, co uznaje się za staż pracy w rolnictwie.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji przy ocenie stażu pracy następcy prawnego. Niewłaściwa wykładnia § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego. Zarzut braku pouczenia skarżącego o zasadach przyznawania pomocy. Argument o uznaniu dnia złożenia umowy darowizny za termin złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nieważnościowe stanowi swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji. Ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Skład orzekający
Jarosław Stopczyński
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Zabłocka
członek
Jolanta Bożek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących rent strukturalnych i wymogów formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania rent strukturalnych i oceny stażu pracy następcy prawnego. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' może być stosowana w innych obszarach prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do skomplikowanych sytuacji prawnych i jak sądy administracyjne interpretują pojęcie 'rażącego naruszenia prawa'. Jest to przykład walki obywatela o swoje prawa przeciwko aparatom państwowym.
“Czy błąd urzędnika może odebrać Ci rentę? Sąd wyjaśnia, co to jest 'rażące naruszenie prawa'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1634/10 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-02-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zabłocka Jolanta Bożek Symbol z opisem 6551 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 1014/11 - Wyrok NSA z 2012-08-30 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2007 nr 109 poz 750 par 7ust. 1 pkt 1 lit b; ust. 3 pkt 2-4 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21 czerwca 2007 r.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o przyznaniu renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. W. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej i powiązanej z nią decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższa decyzja wydana w dniu [...] maja 2010 r. została oparta na następujących ustaleniach i rozważaniach: W dniu 9 lipca 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o przyznanie renty strukturalnej, złożony przez J. W.. Z wniosku jednoznacznie wynikało, że przeniesienie praw własności gospodarstwa rolnego nastąpi na rzecz jednego następcy zstępnego, Z. W.. W wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku pod kątem spełnienia wymaganych warunków przez Stronę, jak również przejmującego gospodarstwo rolne, zostało wydane postanowienie, które w dalszym etapie postępowania uprawniało do przekazania gospodarstwa rolnego następcy. Po przedłożeniu w Biurze Powiatowym ARiMR w B. dokumentów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] kwietnia 2008 r. decyzję nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej w wysokości 954,44 zł. Wysokość renty strukturalnej została zmieniona decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w związku z waloryzacją rent i emerytur na kwotę 1012,65 zł. W związku z ponowną weryfikacją wniosku o przyznanie renty stwierdzono, iż decyzja o jej przyznaniu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przejmujący gospodarstwo rolne w ramach działania "Renty strukturalne" nie posiadał na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty wymaganego stażu pracy w gospodarstwie rolnym W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Następnie w dniu [...] czerwca 2009 r. decyzją nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzji o zmianie jej wysokości nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu zważył, iż zgodnie z przyjętą w orzecznictwie zasadą wniosek o wznowienie postępowania nie jest środkiem konkurencyjnym wobec wniosku o stwierdzenie nieważności, ponieważ są to odrębne i funkcjonalnie niezależne od siebie formy postępowania. Nie jest zatem możliwe, zarówno zamienne stosowanie obu tych trybów nadzwyczajnych, jak i stosowanie w ramach trybu wznowieniowego przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji i odwrotnie – przesłanek wznowienia postępowania w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż w odniesieniu do decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. znajduje zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 8 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W przedmiotowej sprawie decyzja o zmianie wysokości renty strukturalnej została wydana w oparciu o decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Tak więc, w przypadku zmiany tej ostatniej decyzji istnieje podstawa do zmiany decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w trybie art. 145 § 1 pkt. 8 Kpa. Zdaniem organu II instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając decyzję o zmianie wysokości renty nie naruszył wskazanego przez organ I instancji § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109 poz. 750, z późn. zm.) W związku z tym zasadne jest w tej części uchylenie przez Prezesa ARiMR decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2009 r. Natomiast organ odwoławczy podzielił opinię Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w kwestii rozstrzygnięcia, dotyczącego decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Bez wątpienia należy stwierdzić, iż w przedmiotowej decyzji o przyznaniu J. W. renty strukturalnej wystąpiła przesłanka skutkująca stwierdzeniem jej nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przejmujący gospodarstwo rolne ukończył szkołę podstawową i od 1 października 2002 r. do chwili złożenia wniosku, tj. 9 lipca 2007 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Dowodem potwierdzającym podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przejmującego gospodarstwo rolne jest zaświadczenie nr [...] wydane w dniu [...] czerwca 2007 r. przez KRUS Oddział Regionalny w [...], Placówka Terenowa w [...]. Wymagany staż pracy w rolnictwie, zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, przy posiadaniu wykształcenia podstawowego wynosi co najmniej 5 lat. Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Posiadanie przez przejmującego stażu pracy w rolnictwie w wymiarze 4 lat 9 miesięcy i 7 dni w bezpośredni sposób narusza przepis określony w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał Stronie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. rentę strukturalną mimo tego, iż przejmujący gospodarstwo nie spełniał wymogów zawartych w przepisach wyżej powołanego rozporządzenia. Powyższe uzasadniało stwierdzenie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. ze względu na rażące naruszenie przez ten organ dyspozycji wynikającej z § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Jak wynika z § 17 ust. 1 rozporządzenia postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na pisemny wniosek o przyznanie renty strukturalnej złożony ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji. Strona złożyła taki wniosek w dniu 9 lipca 2007 r. W kontekście tej daty należy zatem rozpatrywać przesłankę zawartą w § 7 ust. 3 rozporządzenia stwierdzającą, że staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Podniesiony przez Stronę argument dotyczący uznania, iż za termin złożenia wniosku należy uznać dzień 7 kwietnia 2008 r., tj. dzień złożenia w Biurze Powiatowym umowy darowizny stoi w sprzeczności z § 19 ust. 4 pkt 7 rozporządzenia, zgodnie z którym wnioskodawca, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, powinien przekazać gospodarstwo rolne i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej oraz przedłożyć dowody potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem § 21, a w przypadku przejęcia gospodarstwa przez następcę również plan rozwoju gospodarstwa, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d. Podkreślono, że organ I instancji w żaden sposób nie podważał ważności umowy darowizny. Poza tym J. W. podpisał oświadczenie, iż są mu znane zasady przyznawania tej pomocy, w związku z tym zarzut Strony co do braku pouczenia w tej kwestii jest niezasadny. Renta strukturalna stanowi jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej i może być przyznawana producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i wspólnotowe. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść, jak i niekorzyść producenta rolnego stanowią rażące naruszenie prawa, będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto wskazano, iż argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej oraz finansowej nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył w całości J. W., wnosząc o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., znak [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, których skutków prawnych nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności: 2. uchylenie decyzji wydanej przez Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2010 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., znak [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, z uwagi na naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto o: 3. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego wszystkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych, poza tym o: 4. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia wniosku zawartego w punkcie 4 o: 5. wstrzymanie postanowieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonania zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), b) naruszenie art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady nr 1698/2005/WE poprzez jego niezastosowanie, c) naruszenie § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), poprzez niewłaściwą wykładnię, d) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z naruszeniem zasady sprawiedliwości społecznej. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: a) rażące naruszenie art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, a więc naruszenie zasady praworządności poprzez załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela oraz naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie, co wpłynęłoby na decyzję Skarżącego co do zmiany osoby przejmującej jego gospodarstwo rolne, b) rażące naruszenie art. 8 Kpa poprzez wydanie decyzji pozbawiającej obywatela zaufania do organów państwa, c) rażące naruszenie art. 9 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji sankcjonującej działania organów administracji, które cechował brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego a także naruszenie obowiązku czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, d) rażące naruszenia art. 12 Kpa w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich, poprzez wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym po 11 miesiącach od złożenia odwołania przez stronę, e) rażące naruszenie przewidzianej w art. 16 Kpa zasady trwałości decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 Kpa w sytuacji, gdy nie miało miejsca rażące naruszenie prawa, ewentualnie: rażące naruszenie przewidzianej w art. 16 Kpa zasady trwałości decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a niezastosowanie art. 156 § 2 Kpa w przypadku gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, f) rażące naruszenie prawa poprzez niezastosowanie art. 64 § 2 Kpa, który ma na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 ze zm.), g) rażącego naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez rozpatrzenie sprawy w sposób nie wyczerpujący całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swój dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej J. W., oraz uchylająca w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej przyznanej J. W.. Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że zarówno postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jak i decyzją ją poprzedzającą prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego podstawą jest art. 156 § 1 Kpa. Takie postępowanie stanowi swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest więc kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Ma obowiązek rozpatrywać ją wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. A zatem organ orzeka tu wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa jest m.in. rażące naruszenie prawa (pkt 2 art. 156 § 1 Kpa). W kwestii interpretacji pojęcia "rażące naruszenie prawa" którym operuje w/w przepis wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Analiza ich dorobku pozwala na stwierdzenie, że zachodzi ono wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1. naruszenie prawa musi mieć charakter oczywisty, 2. charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, 3. muszą za tym przemawiać racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej podnieść należy, iż decyzja której nieważność stwierdzono, tj. decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. została podjęta z naruszeniem prawa i naruszenie to ma niewątpliwie charakter oczywisty. Przepis § 7 ust. 1 pkt 1 lit b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109 z 2007 r. poz. 750 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) stanowi, że umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego może być zawarta z osobą fizyczną, która m.in. posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe przy czym w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest przekazywane na rzecz następcy, który nie posiada odpowiednich kwalifikacji zawodowych w zakresie wykształcenia, warunek dotyczący posiadania tych kwalifikacji może być spełniony w terminie określonym dla następcy na podstawie rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. Osoba fizyczna posiada kwalifikacje zawodowe o których wyżej mowa jeżeli ma m.in. wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5letni staż pracy w rolnictwie, przy czym za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, w którym osoba przejmująca gospodarstwo rolne podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników lub spełniała warunki określone w § 7 ust. 3 pkt 2,3 i 4 rozporządzenia (§ 7 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Z akt sprawy wynika, iż przejmujący gospodarstwo rolne syn J. W., Z. W. ukończył szkołę podstawową i od dnia 1 października 2002 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Powyższe potwierdza zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2007 r. wydane przez KRUS Oddział Regionalny w [...] Placówka Terenowa w [...] (nr [...]). Z kolei wniosek o przyznanie renty strukturalnej J. W. złożył w dniu [...] lipca 2007 r. Oznaczało to, że wymóg co najmniej 5 letniego stażu pracy w rolnictwie nie został przez Z. W. spełniony. Do momentu złożenia przez jego ojca wniosku o którym mowa, legitymował się stażem pracy w rolnictwie równym 4 lata 9 miesięcy i 7 dni. W tym miejscu podkreślić należy, iż termin 5 lat, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że nie może być skracany ani przywracany. Może być natomiast dłuższy co wynika wprost z treści tegoż przepisu (co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie). Nie może być więc wątpliwości co do tego, że ów przepis z uwagi na treść oraz charakter (przynajmniej w części dotyczącej określonego w nim terminu) może zostać w oczywisty sposób naruszony. Jak już jednak podkreślono wcześniej o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas kiedy zostanie spełniona także trzecia przesłanka pozwalająca na uznanie, iż naruszenie prawa ma taki właśnie charakter, a mianowicie racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy nie zajął się tą ostatnią kwestią. Uczyni to zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Będzie miał przy tym na względzie także i to jakie skutki będzie miało ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji także dla zbywcy gospodarstwa rolnego, który działał w zaufaniu do organu i kompetencji jego pracowników. Właściwy organ podejmując decyzję w trybie zwykłym nie stwierdził przecież jakichkolwiek przeszkód uniemożliwiających przyznanie renty strukturalnej. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest oczywiste uznanie, że winę za zaistniałą sytuację ponosi także organ, nie tylko skarżący. Stwierdzenie, iż J. W. złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznania renty strukturalnej nie może być istotną przeciwwagą dla oczywistych błędów organu, który taką rentę przyznał mimo braku ku temu podstaw prawnych. Owe błędy nie mogą być zatem usprawiedliwione treścią oświadczenia skarżącego o którym mowa. Poza tym ich skutki nie mogą obciążać wyłącznie jego. Nie bez znaczenia będzie także to przez jak długi okres czasu Z. W. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników (był to w istocie okres tylko nieznacznie krótszy od wskazanego w § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). Mając powyższe na względzie organ rozważy także czy w okolicznościach sprawy niniejszej stabilność decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie ma większej wagi niż stwierdzone naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy nie ma potrzeby odnoszenia się do zarzutów sformułowanych w skardze. Zdaniem sądu ich treść oraz motywy które je uzasadniają świadczą o niezrozumieniu istoty art. 156 § 1 Kpa oraz zasad jakie wiążą się z postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI