V SA/Wa 1631/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek organizacji pożytku publicznego "Przywrócić Dzieciństwo" Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Ulicy im. Kazimierza Lisieckiego "Dziadka" o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie argumentowało, że jego działalność opiera się na środkach publicznych i darowiznach, nie prowadzi działalności gospodarczej, a pozyskane fundusze są przeznaczane na cele statutowe. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazano na fundusz statutowy, brak środków trwałych, nadwyżkę przychodów nad kosztami w 2014 r. oraz znaczące środki na trzech rachunkach bankowych. Sąd, analizując zebrane dokumenty, w tym statut, bilanse, rachunki wyników i zeznania podatkowe, stwierdził, że Stowarzyszenie dysponuje znacznymi wolnymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych (łącznie ponad 500 tys. zł) oraz uzyskało nadwyżkę finansową w poprzednim roku. Ponadto, statut organizacji przewiduje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (odpłatnej i nieodpłatnej) oraz pozyskiwania składek członkowskich. Sąd podkreślił, że organizacja pożytku publicznego nie jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, a przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie stanowi samodzielnej podstawy takiego zwolnienia. Wobec faktu, że Stowarzyszenie posiada znaczne środki finansowe i potencjalne możliwości ich pozyskania, sąd uznał, że nie wykazało ono przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla organizacji pożytku publicznego oraz ocena ich sytuacji finansowej w kontekście kosztów sądowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji pożytku publicznego i jej możliwości finansowych. Nie dotyczy zwolnień z innych opłat czy podatków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organizacja pożytku publicznego może być zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia organizacji pożytku publicznego z kosztów sądowych w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Przepis ten ma charakter odsyłający, a zastosowanie mają przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które nie przewidują takiego zwolnienia z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które jednoznacznie stwierdza, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie jest samodzielną podstawą zwolnienia od opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazano, że gdyby ustawodawca chciał takiego zwolnienia, zmieniłby przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Czy organizacja pożytku publicznego, dysponująca znacznymi środkami finansowymi na rachunkach bankowych i potencjalnymi możliwościami ich pozyskania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, jeśli wykaże, że posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd ocenił stan majątkowy organizacji, wskazując na wysokie kwoty na rachunkach bankowych oraz możliwość pozyskania dodatkowych środków (np. ze składek członkowskich, działalności gospodarczej). Stwierdzono, że organizacja nie wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Czy w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji należy ustanowić pełnomocnika z urzędu dla strony, która nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów?
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy, a sąd ma obowiązek udzielać stronom wskazówek procesowych i pouczać o skutkach prawnych ich działań.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 6 i 134 p.p.s.a.) gwarantują wszechstronne zbadanie sprawy przez sąd z urzędu, niezależnie od zaangażowania strony czy jakości jej argumentacji. Wskazano, że sąd udziela niezbędnych pouczeń, co czyni ustanowienie pełnomocnika z urzędu w większości przypadków zbędnym.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 243 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 246 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p.p.w. art. 24 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p.w. art. 24 § 1
Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organizacja pożytku publicznego nie jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Posiadanie przez organizację znacznych środków finansowych na rachunkach bankowych i potencjalnych możliwości ich pozyskania wyklucza przyznanie prawa pomocy. • Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia od opłat sądowych.
Odrzucone argumenty
Organizacja pożytku publicznego powinna być zwolniona z kosztów sądowych na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. • Status organizacji pożytku publicznego i przeznaczenie środków na cele statutowe uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. • Przepis art. 24 u.d.p.p.w. w części dotyczącej zwolnienia od opłat sądowych organizacji pożytku publicznego (...) był niejednokrotnie przedmiotem interpretacji sądów administracyjnych. • "Przerzucanie" ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. • Ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy.
Skład orzekający
Anna Nasiłowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla organizacji pożytku publicznego oraz ocena ich sytuacji finansowej w kontekście kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji pożytku publicznego i jej możliwości finansowych. Nie dotyczy zwolnień z innych opłat czy podatków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla organizacji pozarządowych, wyjaśnia zasady przyznawania prawa pomocy i interpretację przepisów dotyczących zwolnień z kosztów sądowych.
“Czy organizacja pożytku publicznego zawsze może liczyć na zwolnienie z kosztów sądowych? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.