V SA/Wa 1610/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-03-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc finansowagrupa producentów rolnychARiMRpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniauchylenie decyzjikoszty inwestycjikontrolaprocedura

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ARiMR, uznając, że postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności brak było podstaw do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych. Prezes ARiMR uchylił decyzję ostateczną, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym operat szacunkowy, który miał wykazać zawyżoną wartość inwestycji. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie wznowieniowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów KPA, ponieważ wskazany operat szacunkowy nie istniał w dniu wydania pierwotnej decyzji, a ponadto przekroczono termin 5 lat od doręczenia decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR.

Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z lipca 2019 r., która uchyliła decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z czerwca 2018 r. Decyzja z czerwca 2018 r. z kolei uchyliła decyzję ostateczną z lutego 2012 r. przyznającą G. Sp. z o.o. pomoc finansową na utworzenie grupy producentów i koszty inwestycji. Prezes ARiMR w swojej decyzji z lipca 2019 r. uchylił zarówno decyzję organu I instancji, jak i decyzję ostateczną z 2012 r., a także zawiesił płatności. Uzasadnieniem dla tych działań było wszczęcie przez Prokuraturę Regionalną śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia oszustwa przez G. Sp. z o.o., co miało uzasadniać zawieszenie płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze, sąd uznał, że nie było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ operat szacunkowy, na który powoływał się organ, został sporządzony po dacie wydania decyzji ostatecznej. Po drugie, sąd wskazał na naruszenie art. 146 § 1 K.p.a., gdyż postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte po upływie 5 lat od doręczenia decyzji ostatecznej. Ponadto, sąd zarzucił organowi odwoławczemu przekroczenie zakresu orzekania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz wydanie decyzji na niekorzyść strony bez odpowiedniego uzasadnienia naruszenia prawa lub interesu społecznego (art. 139 K.p.a.). Sąd podkreślił również, że organ nie uwzględnił wcześniejszego wyroku WSA w podobnej sprawie. W związku z powyższymi naruszeniami, sąd uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, operat szacunkowy sporządzony po dacie wydania decyzji ostatecznej nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ nie spełnia wymogu istnienia w dniu wydania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że operat szacunkowy, na który powoływały się organy jako na nową okoliczność faktyczną, został sporządzony po dacie wydania decyzji ostatecznej, co wyklucza jego zastosowanie jako podstawy do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie nr 543/2011 art. 115 § 2

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamii administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamii administracyjnymi

K.p.a. art. 14

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 103

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie 2017/891 art. 80 § 3

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891

Dz. U. z 2016 r. poz. 58 art. 9

Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

Dz. U. z 2020 r., poz. 365 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 146 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 286 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 294 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 297 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z uwagi na operat szacunkowy sporządzony po dacie decyzji ostatecznej. Przekroczenie terminu 5 lat na wznowienie postępowania (art. 146 § 1 K.p.a.). Przekroczenie zakresu orzekania przez organ odwoławczy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Wydanie decyzji na niekorzyść strony bez spełnienia wymogów art. 139 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej. operat szacunkowy, na który powołują się organy w uzasadnieniu decyzji został sporządzony w dniu 30 września 2015 r., a zatem nie istniał w dniu wydawania decyzji Dyrektora Wielkopolskiego OR ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. ani organ I instancji, ani organ II instancji nie wykazały, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. organ odwoławczy całkowicie pominął treść art. 146 § 1 K.p.a.

Skład orzekający

Beata Blankiewicz-Wóltańska

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145, 146 K.p.a.), zakresu orzekania organu odwoławczego (art. 138 K.p.a.) oraz wymogów wydawania decyzji na niekorzyść strony (art. 139 K.p.a.). Orzeczenie podkreśla znaczenie terminów procesowych i prawidłowego ustalenia przesłanek wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w kontekście pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu administracji mogą doprowadzić do uchylenia nawet decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania, co jest istotne dla zrozumienia granic działania administracji publicznej.

Błąd proceduralny organu zniweczył próbę uchylenia decyzji o pomocy finansowej po latach.

Dane finansowe

WPS: 3 924 300 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1610/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1385/20 - Wyrok NSA z 2024-06-18
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 1 ust. 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z/s w Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz zawieszenie płatności 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Sp. z o.o. z/s w Ł. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez G. z siedzibą w Ł. (dalej jako Wnioskodawca, Skarżący, Strona, Grupa) jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Organ, Prezes ARiMR) z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w sprawie uchylenia decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Dyrektor OR ARiMR) nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności adminstracyjnej oraz przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz zawieszenia w całości płatności.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 5 stycznia 2012 r. G. złożyła w Wielkopolskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. wnioskując o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie 3 924 300,00 zł, co stanowiło 75% kwoty poniesionych przez Grupę kosztów.
Z uwagi na fakt, iż Grupa w I półroczu 3 roku realizacji planu dochodzenia do uznania wykorzystała cały limit pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy nie wnioskowała o ten rodzaj pomocy.
Uwzględniając w całości żądanie Strony, w dniu [...] lutego 2012 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] którą przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości: 3.924.300,00 zł, za II półrocze trzeciego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wyniosła: 2.616.200,00 zł.
W dniu 31 marca 2016 r. Dyrektor OR ARiMR wydał na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 Kpa, postanowienie nr [...]o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora OR ARiMR nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
W uzasadnieniu postanowienia, Dyrektor OR ARiMR wskazał, iż po wypłaceniu Stronie środków finansowych w dniu 28.02.2012 r. pojawiły się nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który ja wydal, bowiem do Wielkopolskiego OR ARiMR wpłynął operat szacunkowy z dnia 30.09.2015 r. sporządzony przez [...] Sp. z o. o., z którego wynikało, iż wartość prac rozbudowy hali sortowniczej z chłodniami w okresie od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. opiewała na kwotę niższą niż wynikająca z faktur i kosztorysów przedłożonych przez Grupę wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. Operat szacunkowy z dnia 30.09.2015 r. został dołączony do akt sprawy.
Ponadto uprawniony kosztorysant dokonał weryfikacji kosztorysu na roboty budowlane z dnia 16.11.2011 r. i przestawił kosztorys inwestorski z dnia 20.11.2016 r. z którego wynikało, iż wartość inwestycji powinna wynieść 1.007.777,02 zł (koszt inwestycji wynikający z kosztorysu inwestorskiego z dnia 16.11.2011 r. przedstawionego przez Grupę wynosił: 3.298.000,00 zł.). Kwota pomocy finansowej na pokrycie pozostałych inwestycji zrealizowanych zgodnie z zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania tj. zakup skrzyniopalet siatkowych do przechowywania warzyw w ilości 3.120 sztuk, nie uległa zmianie i wynosi 1.934.400 zł.
W dniu [...].12.2016 r. Dyrektor OR ARiMR, wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie przyznania pomocy na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. i przyznaniu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości.
Grupa złożyła odwołanie od tej decyzji.
W dniu 29 czerwca 2017 r. do Prezesa ARiMR wpłynęło postanowienie z dnia [...].maja 2017 r. (sygn. akt [...]) o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Regionalną w Warszawie w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r. w W. przy ul. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie niższej niż 21.302.659,77 zł poprzez przedłożenie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie m.in. przez G. nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymania dofinansowania ze środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzeniu pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w błąd, co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych, w konsekwencji czego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż 21.302.659,77 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art.294 § l kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.
Do Grupy została przekazana informacja o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i dołączeniu do akt sprawy postanowienia Prokuratury Regionalnej w Warszawie o wszczęciu śledztwa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prezes ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...] czerwca 2018 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] uchylił decyzję ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. i przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za II półrocze trzeciego roku realizacji planu dochodzenia do uznania.
Pismem z dnia 5 lipca 2018 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji.
W dniu [...] lipca 2019 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] , w której uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., uchylił w całości ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz zawiesił w całości płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu Prezes ARiMR powołał przepisy prawa krajowego i unijnego mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Podniósł, iż Prokuratura Regionalna w Warszawie [...] maja 2017 r. wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 297 § 1 K.k. w zw. 11 § 2 K.k. przez Skarżącą. Stosownie natomiast do art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 543/2011", Państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Zdaniem organu, okoliczność wszczęcia śledztwa w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa powinna również być wzięta pod uwagę w toku postępowania wznowieniowego, w ten sposób, że możliwe jest zakończenie postępowania wznowieniowego uchyleniem decyzji ostatecznej (w I instancji) i zawieszeniem płatności lub uchyleniem decyzji I instancji wydanej w postępowaniu wznowieniowym, uchyleniem decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym i zawieszeniem płatności, na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie organu, treść wskazanego wyżej przepisu art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełnienia przestępstwa, a nie wniesienie aktu oskarżenia, czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd. Podkreślono ponadto, iż zasadniczym celem zawieszenia postępowania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE.
G. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie uchylenia decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności adminstracyjnej oraz przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz zawieszenia w całości płatności.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (dalej: KPA) poprzez wznowienie postępowania na podstawie dowodu, który nie istniał w dniu wydawania decyzji uchylonej, która stała się ostateczna;
2. art. 138 § 1 pkt 2 KPA poprzez przekroczenie w sentencji zaskarżonej decyzji zakresu orzekania określonego powołanym przepisem;
3. art. 139 KPA poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się bez wykazania w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny;
4. art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 23 października 2018r. w sprawie V SA/Wa 895 , w którym Sąd ocenił działanie Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w analogicznym, ze sprawą niniejszą, stanie faktycznym, jak również w sprawie w której zachodzi tożsamość Stron;
5. art. 116 ust. 2 Rozporządzenia 543/2011 w związku z art. 80 ust. 3 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 138, str. 4). (dalej: Rozporządzenie 2017/891);
6. art. 14 i art. 19 KPA w związku z art. 9 z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 58 z późn. zm.) poprzez wydanie przez Prezesa ARiMR rozstrzygnięcia poza zakresem swoich kompetencji;
7. art. 103 KPA oraz art. 8 i 11 KPA poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia decyzji w sposób wymagany przez art. 103 KPA.
Pełnomocnik Strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega uwzględnieniu.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] została wydana na skutek wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. stwierdzającej, po wznowieniu postępowania, że decyzja ostateczna Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności adminstracyjnej oraz przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. , została wydana z naruszeniem prawa, w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
Wskazana decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.; obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej jako K.p.a.), zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 § 1 K.p.a.
Decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] , która była przedmiotem postępowania wznowieniowego, została wydana w sprawie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r.
Sąd na wstępie pragnie wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W związku z tym, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej. W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
Ochrona trwałości decyzji ostatecznej powoduje, że istnienie przyczyny wznowieniowej musi zostać w postępowaniu wykazane w sposób nie budzący żadnych wątpliwości.
Z akt administracyjnych sprawy, jak i z treści zaskarżonej decyzji, wynika niezbicie, że Dyrektor OR ARiMR wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, w oparciu o przesłankę określoną w art.145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nową okolicznością w sprawie jest wartość inwestycji poczyniona przez Grupę. Podstawą do takiego twierdzenia był operat szacunkowy z dnia 30.09.2015 r., sporządzony przez [...] Sp. z o. o. na zlecenie Wielkopolskiego OR ARiMR, z którego wynikało, iż wartość prac rozbudowy hali sortowniczej z chłodniami w okresie od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2011 r. opiewała na kwotę niższą niż wynikająca z faktur i kosztorysów przedłożonych przez Grupę wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej (operat szacunkowy dołączonono do akt sprawy). Organ wskazał też na ustalenia uprawnionego kosztorysanta, który dokonał weryfikacji kosztorysu na roboty budowlane z dnia 16.11.2011 r. i przedstawił kosztorys inwestorski z dnia 20.11.2016 r. z którego wynikało, iż wartość inwestycji powinna wynieść 1.007.777,02 zł (koszt inwestycji wynikający z kosztorysu inwestorskiego z dnia 16.11.2011 r. przedstawionego przez Grupę wynosił: 3.298.000,00 zł.). Kwota pomocy finansowej na pokrycie pozostałych inwestycji zrealizowanych zgodnie z zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania tj. zakup skrzyniopalet siatkowych do przechowywania warzyw w ilości 3.120 sztuk, nie uległa zmianie i wynosi 1.934.400 zł..
Sąd stwierdza, że wskazany operat szacunkowy, na który powołują się organy w uzasadnieniu decyzji został sporządzony w dniu 30 września 2015 r., a zatem nie istniał w dniu wydawania decyzji Dyrektora Wielkopolskiego OR ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...] o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności adminstracyjnej oraz przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r.
Z treści przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wynika że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703).
Operat szacunkowy, na który powołują się organy nie istniał w dniu wydania decyzji, nie może zatem stanowić przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie wyczerpuje tej przesłanki również przeprowadzenie dodatkowej weryfikacji kosztorysu inwestorskiego, bowiem postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania zwykłego.
Zdaniem Sądu ani organ I instancji, ani organ II instancji nie wykazały, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Natomiast brak istnienia przyczyny wznowieniowej tamuje możliwość badania prawidłowości decyzji ostatecznej, co do której wznowiono postępowanie.
Należy również wskazać, że organ odwoławczy całkowicie pominął treść art. 146 § 1 K.p.a., zgodnie z którym uchylenie decyzji nie może nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Decyzja, która była przedmiotem postępowania wznowieniowego została wydana w dniu [...] lutego 2012 r. , wypłacenie Stronie środków finansowych nastąpiło w dniu 28 lutego 2012 r. Natomiast decyzja organu I instancji, wydana po wznowieniu postępowania, została wydana w dniu [...] lipca 2019 r. r. , tj. po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Ponadto Prezes ARiMR, powołując w sentencji zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przekroczył zakres orzekania wyznaczony tym przepisem. Na podstawie tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając decyzję - umarza postępowanie I instancji w całości lub w części. Natomiast zaskarżoną decyzją oprócz uchylenia decyzji organu I instancji będącej przedmiotem odwołania, uchylono decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. o przyznaniu pomocy i dokonano zawieszenia płatności w sprawie wniosku Grupy.
Kolejne uchybienie organu II instancji dotyczy wydania decyzji na niekorzyść Strony odwołującej się, bez wykazania w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, co stanowi naruszenie art. 139 K.p.a.
Należy też wskazać, że Sądowi znana jest treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2018r., wydanego w sprawie V SA/Wa 895 , w którym Sąd ocenił negatywnie działanie Prezesa ARiMR w analogicznym, ze sprawą niniejszą, stanie faktycznym, jak również w sprawie w której zachodzi tożsamość Stron, albowiem uchylił decyzję Prezesa ARiMR, dotyczącą decyzji wydanej po wznowieniu postępowania odnośnie udzielenia pomocy finansowej Grupie, tylko za inny okres. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu.
Jednakże w ocenie Sądu organ nie naruszył dyspozycji art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, gdyż w myśl tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, zatem pomimo wydania przez WSA wyroku odnośnie podobnego postępowania, Prezes ARiMR był związany wskazanym wyrokiem tylko w sprawie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, uchyloną tym wyrokiem.
Zdaniem Sądu, wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji wypowiadanie się co do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego należy uznać za przedwczesne.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ - przestrzegając zasad postępowania administracyjnego i mając na względzie powyższe rozważania Sądu - winien rozpatrzyć ponownie sprawę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 680 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI