V SA/WA 155/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku podpisu i daty.
Skarżący I.B. domagał się uchylenia decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił uchylenia, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku podpisu i daty. W pozostałej części skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi I.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w W. wymierzające opłaty manipulacyjne dodatkowe. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji ostatecznych, argumentując brak podstaw prawnych do poboru opłat i powołując się na orzecznictwo NSA i SN. Organ odwoławczy uznał, że tryb nadzwyczajny z art. 2651 Kodeksu celnego wymaga wykazania interesu publicznego lub ważnego interesu strony, a nie ponownej merytorycznej oceny sprawy. Strona nie wykazała takiego interesu. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, ponieważ decyzja ta była projektem aktu administracyjnego – niepodpisana i bez daty wydania, co stanowiło rażące naruszenie prawa. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że strona nie wykazała ważnego interesu strony ani interesu publicznego do uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, a interpretacja przepisów celnych przez organy była zgodna z obowiązującym prawem w okresie wydania decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu i daty pozbawia pismo charakteru decyzji administracyjnej, czyniąc ją projektem aktu administracyjnego, co stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podpis jest konstytutywnym elementem decyzji administracyjnej. Brak podpisu i daty oznacza, że pismo nie weszło do obrotu prawnego i nie może być uznane za decyzję, co skutkuje jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach prawa.
k.c. art. 2651 § § 1
Kodeks celny
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym.
k.c. art. 275 § § 4 pkt 5
Kodeks celny
Pobór opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności wykonywane poza urzędem celnym lub poza godzinami pracy.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 marca 2001 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne § § 5 pkt 1
Określenie wysokości opłat manipulacyjnych dodatkowych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak podpisu i daty pozbawia pismo charakteru decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
Rozstrzygnięcie sprawy przez organ celny następuje w drodze decyzji.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 210 § § 1 pkt 8
Ordynacja podatkowa
Elementy konstytutywne decyzji - podpisanie przez osobę upoważnioną.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks celny art. 1 pkt 84 lit. c
Zmiana brzmienia art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego.
k.c. art. 3 § § 1 pkt 7
Kodeks celny
Definicja czynności w miejscu innym niż urząd celny.
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26
Przepisy wprowadzające Prawo celne.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Kontrola działalności administracji publicznej przez WSA.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
o.p. art. 262
Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do spraw celnych.
k.c. art. 2652
Kodeks celny
Zakaz wzruszenia decyzji ostatecznej po określonym czasie.
Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny
Nowelizacja Kodeksu celnego, zmiana brzmienia art. 275 § 4 pkt 5.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib
Definicja siedziby urzędu celnego.
k.c. art. 36 § ust. 1
Kodeks celny
Podstawy prawne poboru opłat.
k.c. art. 39
Kodeks celny
Obowiązki stron w postępowaniu celnym.
k.c. art. 44
Kodeks celny
Terminy w postępowaniu celnym.
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne art. 26
Przepisy wprowadzające Prawo celne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu odwoławczego była wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku podpisu i daty, co czyni ją nieważną.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw prawnych do poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Niewłaściwa interpretacja pojęcia 'siedziba urzędu celnego'. Naruszenie przepisów postępowania dowodowego (art. 187 § 1 i 191 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
brak podpisu pozbawia pismo charakteru decyzji administracyjnej akt administracyjny jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego tryb nadzwyczajny interes publiczny lub ważny interes strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ celny przy wydawaniu decyzji ostatecznej
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Joanna Gierak
członek
Marzenna Zielińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności decyzji administracyjnej z powodu braku podpisu i daty; interpretacja przesłanek trybu nadzwyczajnego z art. 2651 Kodeksu celnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu i daty w decyzji oraz interpretacji przepisów celnych obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca ze względu na proceduralny błąd organu (brak podpisu), który doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest częstym problemem w praktyce administracyjnej. Dodatkowo porusza kwestię trybów nadzwyczajnych.
“Decyzja bez podpisu? Sąd stwierdził jej nieważność!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 155/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabella Janson /sprawozdawca/ Joanna Gierak Marzenna Zielińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części Oddalono skargę w części Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzena Zielińska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi I.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... listopada 2005 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych o wymierzeniu opłat manipulacyjnych dodatkowych; I. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr ... z dnia ... listopada 2005 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr ... z dnia ... czerwca 2005 r. II. w pozostałej części skargę oddala III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz I. B. kwotę ... zł (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części stwierdzającej nieważność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Uzasadnienie Decyzjami z dnia ... października, ... listopada, ... grudnia, 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego w W. wymierzył ... I. B. opłaty manipulacyjne dodatkowe za wykonywanie czynności służbowych w miejscu innym niż urząd celny, tj. w Miejscu Uznanym "..." z siedzibą w W., ul. ..., w kwotach wymienionych w tych decyzjach. Pismem z 8 grudnia 2004 r. uzupełnionym pismem z 10 lutego 2005 r. I. B. "...", złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w W. wniosek, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty dodatkowe manipulacyjne oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat w sprawach będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Decyzjami z dnia ... czerwca 2005 r. właściwy w sprawach Naczelnik Urzędu Celnego W. odmówił uchylenia ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe za wykonanie czynności służbowych miejscu innym niż urząd celny. W wyniku złożonego odwołania z 16 czerwca 2005 r. i połączeniu wyżej wymienionych spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie z ... lipca 2005 r. k-88) Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z ... listopada 2005 r. nr ... wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.], art. 262, art. 2651, art. 275 § 4 pkt 5 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.], § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 marca 2001 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne [Dz. U. Nr 17, poz. 194] w zw. z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne [Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.] - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, a więc przesłanki niezależnej od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Podkreślił też, iż decyzje wydawane w trybie art. 2651 Kodeksu celnego mają charakter uznaniowy. Stwierdził, iż tryb przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego jest trybem nadzwyczajnym i w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie, w związku z tym badanie przesłanki istnienia interesu publicznego, czy ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ celny przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Strona jako przesłankę wzruszenia decyzji ostatecznych wymieniła wyłącznie brak podstaw prawnych do poboru przez organy celne opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności służbowe wykonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscach uznanych przez organy celne powołując orzecznictwo NSA i SN w sprawie interpretacji zawartego w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego określenia "siedziba urzędu celnego" ale nie wykazała przy tym istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony. W związku z tak postawionymi zarzutami organ odwoławczy wyjaśnił, iż istniała podstawa prawna do wydania zaskarżonych decyzji w trybie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w brzmieniu ustanowionym podstawie art. 1 pkt 84 lit. c ustawy z 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny (...) [Dz. U. Nr 12, poz. 92] i obowiązującym w okresie od 19 marca 2001 r. do 30 kwietnia 2004 r., art. 3 § 1 pkt 7 Kodeksu celnego oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 marca 2001 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne [Dz. U. Nr 17, poz. 194], które nakazywały pobór opłat manipulacyjnych dodatkowych za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Powołane zaś przez stronę argumenty i orzecznictwo NSA i SN dotyczą rozstrzygnięć organów celnych w przedmiocie opłat manipulacyjnych dodatkowych pobieranych na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, obowiązującego od 1 stycznia 1998 r. do 18 marca 2001 r. i nakazującego pobór opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności wykonywane poza siedzibą urzędu celnego a nie dotyczą decyzji wydawanych przez organy celne po 19 marca 2001 r. na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w nowym brzmieniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzupełnionej pismem procesowym z dnia 19 maja 2006r., Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu: - art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262, 2651 oraz 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 marca 2001 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne; oraz naruszeniem prawa materialnego: - art. 36 ust. 1 w zw. z art. 39 i 44 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne, wobec braku podstaw do pobierania opłat manipulacyjnych za czynności służbowe wykonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscach uznanych przez organy celne, znajdujące się na terenie siedziby urzędu celnego i w godzinach pracy urzędu celnego. W odpowiedzi na skargę z dnia 19 stycznia 2006r., uzupełnioną pismem procesowym z dnia 20 kwietnia 2006r., Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. o nr ... z dnia ... listopada 2005r., w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. o nr ... z dnia ... czerwca 2005r., uzasadniając to brakiem podpisu decyzji przez osobę upoważnioną oraz brakiem oznaczenia daty jej wydania oraz o jej oddalenie w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Sąd uwzględniając skargę zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 - ustawy procesowej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach prawa, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z przepisem art. 134 § 2 powołanej ustawy procesowej Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności Rozstrzygnięcie sprawy przez organ celny w trybie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego następuje w drodze decyzji. Pod pojęciem "wydanie decyzji" należy rozumieć sporządzenie decyzji (czyli jej napisanie, podpisanie i oznaczenie daty jej wydania) oraz skuteczne jej doręczenie (ew. ogłoszenie), a zatem prawidłowe wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego. Jednym z elementów konstytutywnych decyzji jest jej podpisanie przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, (art. 210 §1 pkt 8 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy - Kodeks celny). Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie chodzi o osobę, która pełni funkcję organu celnego lub działa na podstawie upoważnienia tego organu, udzielonego w trybie art. 143 Ordynacji podatkowej. Podpis jest gwarancją tego, że decyzja pochodzi rzeczywiście od odpowiedniego i właściwego organu, jak również że pismo jest wyrazem woli tego organu, a nie projektem decyzji. Do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ, akt administracyjny jest projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego, (v. B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 50). W ocenie Sądu, podzielającego stanowisko prezentowane dotychczas w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w literaturze przedmiotu, brak podpisu pozbawia pismo charakteru decyzji administracyjnej, (v. wyrok NSA z 30.07.1982 r., sygn. I SA 547/82, wyrok NSA z 12.03.1997 r., sygn. SA/Gd 2939/95). W takiej sytuacji nie można w ogóle mówić o akcie stosowania prawa (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania administracyjnego Komentarz, wyd. 7, str. 747). Z rażącym naruszeniem prawa będzie zatem wydana decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy jedynie projekt decyzji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania decyzja organu celnego I instancji z dnia ... czerwca 2005 r. o nr ... nie została podpisana (k 53-49 akt adm.), nie zawierała daty jej wydania a tym samym, będąc projektem aktu administracyjnego, nie wywołała żadnych skutków prawnych. W tym przypadku zdaniem Sądu nastąpiło rażące naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa skutkujące nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 kpa) a w konsekwencji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 2 - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził jej nieważność. W pozostałym zakresie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanych na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony (w odróżnieniu od przepisów kpa, które mówią o interesie "społecznym" i "słusznym" interesie strony). Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności lub prawidłowości decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej. Nie wykazanie przez skarżącą ważnego interesu publicznego lub ważnego interesu strony powoduje, iż wzruszenie decyzji w tym trybie jest w ogóle niedopuszczalne. Decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w W. wymierzające ... z siedzibą w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne, wobec nie skorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych, o których Agencja została prawidłowo pouczona. Pismami datowanymi na 8 grudnia 2004r. i 10 lutego 2005r. skarżąca wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji, a jako przesłanki ich wzruszenia wymieniła brak podstaw prawnych do poboru przez organy celne opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności służbowe wykonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscach uznanych przez organy celne, znajdujących się na terenie właściwości miejscowej urzędu celnego i w godzinach pracy urzędu celnego oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego w sprawie interpretacji zawartego w art. 275 § 4 pkt. 5 Kodeksu celnego określenia "siedziba urzędu celnego". Możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Negatywną przesłanką jest zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Przepisy szczególne, które mogłyby stanowić przesłankę negatywną z art. 265 1 Kodeksu celnego winny w swej treści wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Pojęcie "przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej" nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza, gdy uwzględni się, że przepisy te stanowić mają przesłankę negatywną, niweczącą przyznane stronie przepisami prawa uprawnienie do ubiegania się o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten zgodny jest z przyjętym w teorii prawa administracyjnego stanowiskiem /Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, str 686, 699/, iż przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa ( którego odpowiednikiem jest przepis 265 1 Kodeksu celnego), powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych kategoriach spraw. W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W., nie powołując się na przesłanki negatywne, zasadnie przeprowadził analizę istnienia przesłanek pozytywnych sprecyzowanych w art. 265 1 Kodeksu celnego i prawidłowo ustalił brak ich występowania. Strona nie wykazała bowiem, w obiektywnym rozumieniu i zgodnie z ugruntowaną wykładnią, istnienia okoliczności faktycznych przemawiających za przyjęciem, iż ma "ważny interes" w uchyleniu ostatecznych decyzji wymiarowych. Przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się Strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej w trybie art. 2651 K.cel., nie została wprawdzie prawnie zdefiniowana /podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego"/ biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, i że - w przeciwieństwie do "zwykłego" postępowania odwoławczego - w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie, należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony" /jak i "interesu publicznego"/ nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Przepisy nie ustanawiają żadnej gradacji ocen "ważnego interesu strony" i nie wskazują na ile musi być on dla strony ważny, aby uzasadniał wzruszenie decyzji, niemniej biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 tryb jest trybem nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ten "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego. Ponadto podnieść należy, iż skarżąca w uzasadnieniu wniosków datowanych na 8 grudnia 2004r. i 10 lutego 2005r. nie wskazywała , że za uchyleniem decyzji ostatecznych przemawia jej interes, który można by uznać za "ważny" w rozumieniu art. 2651 Kodeksu celnego. Nie wykazała też, aby ten ważny interes powstał w dacie złożenia w tym trybie wniosku lub aby w tej dacie stał się ważny. Ponadto należy stwierdzić, iż decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, bowiem ustawodawca zastrzegł, że przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek decyzja ostateczna "m o ż e" być uchylona lub zmieniona. Z uwagi na ten uznaniowy charakter decyzji, tak w judykaturze jak i w doktrynie przyjmuje się, iż nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może - ale nie musi - wzruszyć decyzję ostateczną. Nie bez znaczenia jest fakt, że na tle analogicznych uregulowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w Ordynacji podatkowej, której przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach celnych /art. 262 K.cel./, wyprowadza się wniosek, iż "tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu... sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy (celny) nie ustalił faktów, na które powoływała się strona, albo, gdy wyprowadził z nich błędne, nielogiczne wnioski" - /B. Gruszczyński w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, t. 8, s.647/. W ocenie Sądu takich uchybień w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono zaś organ nie przekroczył granic swobody uznania zakreślonych w art. 2651 Kodeksu celnego. Odnosząc się do kwestii "interesu publicznego", tj. alternatywnej do "ważnego interesu strony" przesłanki "pozytywnej", umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego należy stwierdzić, iż pojęcie "interesu publicznego" jest wielowymiarowe i szersze niż pojęcie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa. Oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono bowiem również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej - nawet wadliwej /por. np. art. 241 § 2, art. 243 § 1a, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego/. Kwestia czy w wyniku ewentualnego uchylenia decyzji wymiarowych byłaby możliwość wydania decyzji orzekającej o zwrocie pobranych kwot na zasadach przewidzianych dla zwrotu należności celnych jest zagadnieniem wtórnym w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 275 § 4 pkt 5 oraz § 5 pkt 1 rozporzadzenia Ministra Finansów z dnia 5 marca 2001r., w sprawie opłat pobieranych przez organy celne zdaniem Sądu brak jest również podstaw do uznania, że decyzje Naczelnika urzędu Celnego w W. z 2002 roku zostały wydane bez podstawy prawnej, albowiem podstawą prawną był art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, w myśl którego organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe, w wysokości określonej przez przepis § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 marca 2001r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz. U. Nr 17, poz. 194), za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Przyjęta w ww. decyzjach przez organ celny interpretacja zawartego w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego określenia "siedziba urzędu celnego" jako "miejsca innego niż urząd celny" została zakwestionowana w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2000 r., w sprawie sygn. V SA 2690/99. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielił badający sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. III RN 54/01. Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy w powołanych wyżej wyrokach wyraziły pogląd, iż pojęcie "poza siedzibą urzędu celnego" interpretowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, także rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 162, poz.1122), oznacza miejsce poza granicami administracyjnymi miasta, w którym znajduje się urząd celny a nie miejsce pod innym adresem w tej samej miejscowości. Orzeczenia te, jakkolwiek wytyczyły drogę do zmiany treści art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, w którym od nowelizacji obowiązującej od dnia 19 marca 2001 r. (ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny... , Dz. U. z 2001 r. Nr 12, poz. 92) wprost jest mowa o "miejscu innym niż urząd celny", to jednakże nie mogły odnieść bezpośredniego skutku w zakresie obowiązków Strony wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W., o których uchylenie skarżąca wniosła pismami z dnia 16 grudnia 2002 r. Orzeczenia te nie zmieniły charakteru prawnego pobranych od Strony na mocy tych decyzji opłat manipulacyjnych dodatkowych. Tym samym też nie zostały naruszone przepisy art. 36 ust. 1 w zw. z art. 39 i 44 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r., Prawo celne. Sąd nie podziela również zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organ celny postępowania dowodowego, tj. art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Naczelną zasadą postępowania dowodowego jest zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne (W. Chróścielewski, W. Nykiel: Postępowanie podatkowe w świetle ordynacji podatkowej, Warszawa 2000, s. 68). Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu bądź grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Obowiązkiem organu jest nie tylko wskazanie, na podstawie jakich dowodów ustalono stan faktyczny sprawy, ale także odniesienie się do dowodów, którym odmówiono wiarygodności. Zasadę swobodnej oceny dowodów, wyraża natomiast przepis art. 191 Ordynacji podatkowej, według którego organ podatkowy (celny) prowadzący postępowanie podatkowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Zasada ta nie stanowi jednak dowolności w ocenie środków dowodowych, albowiem organ celny jest normatywnie związany wieloma dyrektywami ogólnymi postępowania podatkowego (celnego). W związku z powyższym wydana decyzja musi przede wszystkim opierać się na wszechstronnie zebranym i ocenionym materiale dowodowym (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy celne prawidłowo zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie zostały wydane zaskarżone decyzje. Wobec powyższego uznając, że decyzja organu drugiej instancji z dnia ... listopada 2005 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr ... z dnia ... czerwca 2005r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, Sąd orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Oddalając jako bezzasadną skargę, w pozostałej części na podstawie przepisu art. 151 wyżej cytowanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI