I GSK 143/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-06
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnadodatek motywacyjnykodeks celnyimportlekiumowa dystrybucyjnaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dodatek motywacyjny od eksportera wpływał na wartość celną importowanych leków, mimo że został przyznany po zgłoszeniu celnym.

Spółka importująca leki kwestionowała decyzję organów celnych o obniżeniu wartości celnej towaru z powodu uwzględnienia dodatku motywacyjnego od eksportera. Spółka argumentowała, że dodatek ten był niezależny od ceny zakupu. NSA uznał, że dodatek motywacyjny, choć przyznany po zgłoszeniu celnym i uzależniony od wyników sprzedaży, stanowił element kształtujący cenę faktycznie zapłaconą lub należną, a tym samym wpływał na wartość celną towaru.

Sprawa dotyczyła sporu między spółką W. Sp. z o.o. a organami celnymi w przedmiocie wartości celnej importowanych leków. Spółka zgłosiła do obrotu leki, deklarując ich wartość celną na podstawie faktur handlowych. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając, że należy ją obniżyć o dodatek motywacyjny przyznany przez austriackiego eksportera na podstawie umowy dystrybucyjnej. Dodatek ten, choć przyznany po zgłoszeniu celnym i uzależniony od wyników sprzedaży w Polsce, był zdaniem organów i sądów niższej instancji czynnikiem wpływającym na cenę faktycznie zapłaconą lub należną za importowany towar. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów celnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. również oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd kasacyjny podkreślił, że wartość celna towaru jest jego wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną, która może być ostatecznie ustalona nawet po dniu zgłoszenia celnego. NSA uznał, że dodatek motywacyjny, nawet jeśli był „bodźcem ekonomicznym” związanym z wynikami sprzedaży, nie był „oderwany” od zakupu leków i wpływał na cenę zakupionych leków, obniżając ją. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędnej metody alokacji noty kredytowej, wskazując na niewystarczające uzasadnienie tych zarzutów w skardze kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek motywacyjny stanowi element kształtujący cenę faktycznie zapłaconą lub należną, a tym samym wpływa na wartość celną towaru.

Uzasadnienie

NSA uznał, że dodatek motywacyjny, mimo że przyznany po zgłoszeniu celnym i uzależniony od wyników sprzedaży, był związany z zakupem leków i obniżał cenę faktycznie zapłaconą lub należną, co zgodnie z art. 23 Kodeksu celnego wpływa na wartość celną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

Wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeżeli została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego.

k.c. art. 23 § 9

Kodeks celny

Cena faktycznie zapłacona lub należna to kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary.

Pomocnicze

k.c. art. 85 § 1

Kodeks celny

Należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

k.c. art. 64 § 1

Kodeks celny

k.c. art. 64 § 2

Kodeks celny

k.c. art. 65 § 4

Kodeks celny

u.VAT art. 11 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Organy celne uzyskały kompetencje do orzekania w sprawach podatkowych w zakresie określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.

u.VAT art. 33 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kompetencja organu do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 498 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dodatek motywacyjny przyznany przez eksportera, mimo że uzależniony od wyników sprzedaży i przyznany po zgłoszeniu celnym, stanowił element kształtujący cenę faktycznie zapłaconą lub należną, a tym samym wpływał na wartość celną towaru.

Odrzucone argumenty

Dodatek motywacyjny był niezależny od ceny zakupu leków i nie powinien wpływać na wartość celną. Organy celne naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe określenie funkcji dodatków motywacyjnych. Błędna metoda alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r. otrzymanej od importera z Austrii do zgłoszeń celnych od importera ze Szwajcarii.

Godne uwagi sformułowania

wartość celna towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeżeli została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego dodatek motywacyjny był niewątpliwie upustem cenowym związanym z faktem nabycia przez skarżącą leków u eksportera i następnie ich sprzedaży w kraju nie można przyjąć, że był on 'oderwany' od zakupu leków od eksportera i pozostawał bez wpływu na wartość - cenę zakupionych leków

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Cysek

sędzia

Joanna Kabat-Rembelska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku istnienia umów dystrybucyjnych przewidujących dodatki motywacyjne lub inne formy rozliczeń uzależnione od wyników sprzedaży."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Kodeksu celnego z 1997 r. oraz umową dystrybucyjną. Interpretacja może być odmienna w świetle aktualnych przepisów prawa celnego UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii ustalania wartości celnej, która ma bezpośrednie przełożenie na koszty importu. Pokazuje, jak nietypowe klauzule umowne mogą wpływać na zobowiązania podatkowe.

Dodatek motywacyjny obniżył wartość celną leków – NSA wyjaśnia, jak liczyć cenę transakcyjną.

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 143/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Stanisław Biernat /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Cysek
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1490/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 23 par. 1, art. 23 par. 9, art. 85 par. 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie Tadeusz Cysek NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Katarzyna Warchoł po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1490/06 w sprawie ze skargi W. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1490/06 oddalił skargę W. spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Sąd oparł swoje ustalenia na następującym stanie faktycznym. Na podstawie dokumentu SAD z dnia [...] września 2001 r., nr [...] spółka W. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone z Niemiec leki o nazwach S. i T. Wartość celna towaru została zadeklarowana w oparciu o załączone do zgłoszenia celnego faktury handlowe wystawione przez eksportera – W. GmbH z Austrii.
Naczelnik Urzędu Celnego II w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i orzekając w tym zakresie określił tę wartość w obniżonej wysokości. Ponadto, na podstawie zmienionej wartości celnej, organ określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku kontroli celnej przeprowadzonej w siedzibie spółki ujawniono umowę dystrybucyjną z 1 września 2000 r., zawartą pomiędzy W. sp. z o.o. w W. a W. GmbH z Austrii. W pkt 4.4. umowy strony postanowiły, że kontrahent zagraniczny może przyznać spółce dodatek motywacyjny oraz że kwota takiego dodatku zostanie naliczona i wyrażona jako wartość w procentach kwartalnych obliczonych od wartości rynkowej towarów sprzedanych przez spółkę w Polsce i zależeć będzie od wyników sprzedaży. Realizując postanowienia tej umowy, notą kredytową z dnia 28 września 2001 r. eksporter przyznał polskiej spółce dodatek motywacyjny w wysokości 1.652.000 USD, mając na uwadze dane dotyczące rzeczywistej sprzedaży rynkowej w III kwartale 2001 r. Kwota tego dodatku, w drodze kompensacji, została uwzględniona przez spółkę przy rozliczeniu płatności z faktur za zakupione leki. Otrzymany przez spółkę dodatek motywacyjny był zatem czynnikiem kształtującym wartość transakcyjną towaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę spółki wskazał, że kwestią sporną w sprawie było ustalenie, czy dodatek motywacyjny miał wpływ na wartość celną sprowadzonych leków. Innymi słowy, czy wartością transakcyjną (w myśl art. 23 § 1 Kodeksu celnego wyznaczającą wartość celną towaru) była fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o kwotę uzyskanej przez importera obniżki, czy też wartość tę stanowiła cena w wysokości określonej w fakturach zakupu, gdyż dodatek był udzielany z odrębnego od zakupu leków tytułu prawnego.
Zdaniem Sądu, z zapisu pkt 4.4 umowy dystrybucyjnej dotyczącego dodatku motywacyjnego, jak i z samego umiejscowienia tego zapisu w rozdziale dotyczącym płatności, wynika, że dodatek ten nie był związany z promocją ani z marketingiem zaimportowanych leków, a tylko w tym zakresie strony przewidziały w umowie możliwość świadczenia dodatkowej pomocy importerowi, jednakże na uprzednio ustalonych warunkach. Dodatek motywacyjny, jako przewidziany w rozdziale dotyczącym płatności między stronami za kupowane i sprowadzane do Polski produkty wymienione z załączniku do umowy, był, zdaniem Sądu, bezsprzecznie związany z ceną tych leków, co potwierdza także zastrzeżenie zawarte w pkt 4.1 umowy. Treść pkt 4.4 umowy potwierdza natomiast, że wysokość udzielanego dodatku motywacyjnego uzależniono od wyniku sprzedaży zrealizowanej na terytorium Polski.
Sąd uznał za trafne przyjęcie przez organy celne dodatku motywacyjnego jako przysporzenia majątkowego, będącego konsekwencją transakcji zakupu leków. Organy celne prawidłowo przyjęły, że dodatek motywacyjny miał wpływ na cenę transakcyjną sprowadzonych farmaceutyków, skoro zakup towaru i jego import skutkował uzyskaniem przez spółkę upustu handlowego określonej wysokości, o kwotę o którą ulegała obniżeniu cena wynikająca z faktury handlowej. Zasadna zatem była dokonana przez organy celne korekta (obniżenie) wartości celnej, jeśli, mimo wynikającego z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego obowiązku, spółka nie wystąpiła z wnioskiem o korektę zgłoszenia celnego. Jeśli bowiem spółka nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w umowie upustu, twierdząc, że w czasie zgłoszenia nie wiedziała, czy upust ten zostanie jej przyznany, jak i nie znała jego wysokości, to mogła i powinna - na podstawie powołanego przepisu - wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty określającej należny jej upust.
Sąd stwierdził, że Kodeks celny nie zawiera postanowień, które ograniczałyby ustalenie ostatecznej ceny towaru importowanego tylko do chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, czy też dopuszczenia towaru do obrotu. Stosownie do treści art. 23 § 1 i § 9 Kodeku celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeżeli została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego. Natomiast powoływany w sprawie na poparcie przeciwnego twierdzenia przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Tylko więc dla potrzeb ustalania należności celnych wartość celna jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Sąd nie zgodził się z twierdzeniem spółki, że dodatek był udzielany z innego od zakupu leków tytułu prawnego, ponieważ ocena taka nie znajdowała odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 § 1 Kodeksu celnego, Sąd stwierdził, że przepis ten nie został w sprawie zastosowany i w niespornym stanie faktycznym nie powinien znaleźć zastosowania. Otrzymywany od eksportera dodatek motywacyjny nie należał bowiem do wymienionych w tym przepisie kosztów podlegających doliczeniu do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary, miał jednak, zdaniem Sądu, wpływ na ustalenie ceny faktycznie zapłaconej lub należnej w rozumieniu art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutu nieprawidłowego rozliczenia dodatku motywacyjnego. Przy rozliczaniu noty kredytowej dotyczącej III kwartału 2001 r. uwzględniono wszystkie zgłoszenia celne dokonane w tym okresie. W ocenie Sądu, nie było uchybieniem uwzględnienie we wspomnianym rozliczeniu także zgłoszeń celnych dotyczących zakupu leków od innego niż w przedmiotowej sprawie eksportera, a mianowicie szwajcarskiej firmy W. Takie rozliczenie dodatku motywacyjnego – przy założeniu, że zgłoszenia te nie powinny być brane pod uwagę - skutkowało tym, że przyjęte obniżki były niższe od rzeczywistych, co było działaniem korzystnym dla skarżącej.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy celne przepisów o właściwości w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wskazał, że w wyniku nowelizacji ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) organy celne uzyskały z dniem 1 września 2003 r. kompetencje do orzekania w sprawach podatkowych. Zgodnie z treścią zmienionego art. 11 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości.
Sąd stwierdził, że wprawdzie organy powołały w podstawie prawnej niewłaściwy przepis proceduralny, to jednak powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Obowiązujący w dacie orzekania art. 33 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jest tożsamy w treści z powołanym przez organy art. 11 ust. 2 ustawy o VAT. Kompetencja organu do wydania zaskarżonej decyzji istniała więc w rzeczywistości, choć wynikała z innego przepisu niż wskazany przez organ w decyzji.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka W. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie:
1st. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa i odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, które doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez niewłaściwe określenie funkcji dodatków motywacyjnych. Odmowa stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku naruszenia, podczas wydawania zaskarżonej decyzji, powołanych przepisów o postępowaniu dowodowym mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowała utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo istnienia przesłanek do jej uchylenia;
2nd. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 23 § 1 i 9, art. 64 § 1 i 2 oraz art. 85 § 1 – 3 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na przyjęciu, że wartość celna towaru, stanowiąca podstawę dla określenia wymagalnych należności celnych, powinna być zmniejszona o wartość dodatków motywacyjnych przyznanych po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, których wysokość uzależniona była od efektywności sprzedaży prowadzonej przez spółkę na polskim rynku i które nie mogłyby być utożsamiane z rabatem transakcyjnym,
- art. 23 § 1 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjętej przez organy celne błędnej metody alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r. otrzymanej od importera z Austrii także do zgłoszeń celnych od importera ze Szwajcarii, co doprowadziło do zalegalizowania określenia przez organy celne wartości celnej w wysokości niezgodnej z przyjętą przez organy celne metodą alokacji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka zarzuciła, że Sąd I instancji, mimo podniesionych zarzutów, nie wziął pod uwagę, iż w postępowaniu prowadzonym przez organy celne doszło do rażącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej wskutek braku pogłębionej analizy stanu faktycznego sprawy, w następstwie czego zostało błędnie przyjęte, że dodatki motywacyjne wpływały na obniżenie ceny importowanych leków. Skarżąca zarzuciła błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na niezrozumieniu charakteru przyznanego dodatku motywacyjnego, błędne zinterpretowanie postanowień umownych oraz odrzucenie jej wyjaśnień, co spowodowało błędne uznanie, że na spółce spoczywał obowiązek skorygowania wartości celnej importowanych leków. Zdaniem spółki wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji zaaprobował dokonanie przez organy celne błędnej metody alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r., otrzymanej od kontrahenta z Austrii, także do zgłoszeń celnych dotyczących towarów nabytych od kontrahenta ze Szwajcarii.
W ocenie skarżącej, naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skutkowało tym, że przy wydaniu zaskarżonego wyroku doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, wymienionych w skardze kasacyjnej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę spowodował, że w obrocie prawnym pozostało rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej, w którym doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego polegającego na zastosowaniu przepisów Kodeksu celnego do błędnie ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącej, gdyby błąd w subsumcji nie został popełniony, treść zaskarżonego wyroku byłaby inna.
Skarżąca podniosła, że noty kredytowe związane były z wynikami sprzedaży leków na rynku polskim, nie odnosiły się do wartości celnej leków i dlatego, według skarżącej, spółka nie miała żadnych podstaw, po otrzymaniu tych not, do obniżenia wartości transakcyjnej leków.
Skarżąca wyjaśniła, że noty kredytowe stanowiły jedynie dokument księgowy, na podstawie którego kontrahent zagraniczny przekazywał jej dodatki motywacyjne. Podstawą prawną do udzielania dodatku motywacyjnego była umowa dystrybucyjna. Wystawianie noty kredytowej następowało po spełnieniu określonych w umowie warunków, zaś otrzymanie przez spółkę noty kredytowej oznaczało, że przysługiwała jej w stosunku do kontrahenta zagranicznego wierzytelność z tytułu dodatku motywacyjnego na kwotę określoną w danej nocie kredytowej. W związku z tym, że zagraniczny dostawca posiadał w stosunku do skarżącej wierzytelności z tytułu sprzedaży farmaceutyków, istniały warunki do dokonania potrącenia tych wierzytelności zgodnie z art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego. W ocenie skarżącej, noty kredytowe nie zmniejszały jej zobowiązania z tytułu zakupu leków, bowiem wystawiane były z innego, odrębnego od zakupu towarów, tytułu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 p.p.s.a., obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. I tak, stosownie do punktu 1 tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast w myśl punktu 2 podstawą skargi kasacyjnej może być także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonym wyroku zarzutów dotyczących naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, wskazanych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle tego przepisu tylko naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wskazując na naruszenie wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 i art. 191) skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji wbrew tym przepisom przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez organy celne za prawidłowe, mimo że organy te z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W istocie wszystkie podnoszone przez skarżącą zarzuty zmierzają do wykazania, że nie istniały podstawy prawne i faktyczne do zakwestionowania zgłoszenia celnego, gdyż nie wystąpiły żadne przesłanki uzasadniające przyjęcie innej wartości celnej towaru niż wskazana w zgłoszeniu, a w szczególności korekty zgłoszenia nie uzasadniała treść umowy dystrybucyjnej z 1 września 2000 r. zawartej pomiędzy eksporterem leków a skarżącą jako importerem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej w tym przedmiocie nie są uzasadnione, gdyż ustalenia co do faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie co do dokonanego zgłoszenia celnego, istnienia i treści umowy dystrybucyjnej zawartej pomiędzy eksporterem i importerem w przedmiocie udzielanego importerowi dodatku motywacyjnego, jego rzeczywistego charakteru i sposobu jego realizacji zostały ustalone w sposób prawidłowy, a ich ocena nie może być uznana za niezgodną z prawem.
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. art. 23 § 1, art. 23 § 9, art. 64 § 1 i § 2 oraz art. 85 § 1-3 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonych leków, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji w tym przedmiocie.
Umowa dystrybucyjna została zawarta przez skarżącą z eksporterem przed dokonaniem zgłoszenia celnego w sprawie. W pkt. 1.3 umowy strony postanowiły, że dostawca zagraniczny może przyznać spółce dodatek motywacyjny pieniężny, lecz jego udzielenie nie należy do zobowiązań dostawcy, natomiast w pkt. 4.4 ustaliły, że kwestia dodatku motywacyjnego zależeć będzie od wyników sprzedaży na terytorium importera. Realizacja tej umowy w zakresie dodatku motywacyjnego dokonywana była przy pomocy not kredytowych wystawianych przez eksportera po dacie zgłoszenia celnego. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że udzielany przez eksportera dodatek motywacyjny był niewątpliwie upustem cenowym związanym z faktem nabycia przez skarżącą leków u eksportera i następnie ich sprzedaży w kraju i nawet jeżeli był "bodźcem ekonomicznym" udzielonym skarżącej przez eksportera za wielkość sprzedaży leków na rynku krajowym, to nie można przyjąć, że był on "oderwany" od zakupu leków od eksportera i pozostawał bez wpływu na wartość - cenę zakupionych leków. Jego wysokość została uzależniona w umowie dystrybucyjnej od wielkości sprzedaży krajowej, ale w nawiązaniu do pierwotnego "źródła" jego udzielenia, a mianowicie zakupu leków u eksportera, przez co udzielany dodatek odnosił się do ceny importowanych leków. W tej sytuacji przyjęcie przez Sąd I instancji, iż dodatek ten był elementem kształtującym cenę leków, było prawidłowe.
W obrocie handlowym - również międzynarodowym - nie jest kwestionowana zasada wolności kontraktowej. Zgodnie z tą zasadą strony zawierające umowę mogą według swego uznania ustalić wzajemne prawa i obowiązki oraz sposób ich realizacji. W odniesieniu do umów sprzedaży oznacza to, że strony mogą wskazać wprost wiążącą je cenę albo też określić podstawy do jej ustalenia, a ostateczną wielkość określić później, mogą też odwołać się do warunków i zasad określonych przez nie w innych umowach. W rozpoznawanej sprawie umowa dystrybucyjna odnosząca się do przyszłych transakcji między importerem a eksporterem określała warunki udzielania dodatków motywacyjnych, a więc wskazywała na sposób kształtowania ostatecznej ceny. Okoliczność, że w umowie tej uzależniono faktyczną wielkość dodatku od zaistnienia określonych przesłanek (wielkości sprzedaży na rynku krajowym), nie zmienia jego oceny jako czynnika kształtującego cenę ostateczną, a więc w konsekwencji również wartość celną leków.
Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Pojęcie ceny faktycznie zapłaconej lub należnej zdefiniowano w art. 23 § 9 Kodeksu celnego, jako kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary. Redakcja powyższych przepisów wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę jako wiążącej takiej wartości celnej, która jest ceną rzeczywistą, czyli obliczoną ostatecznie i obejmującą faktyczne płatności jakich nabywca - importer dokonał lub ma dokonać na rzecz eksportera - sprzedawcy lub na jego korzyść. Skoro w przepisach tych mowa jest o cenie jako płatności dokonanej "lub mającej zostać dokonaną", to równocześnie ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena na dzień zgłoszenia celnego może bowiem z różnych względów, w tym z ustaleń umownych wiążących strony, nie odpowiadać cenie ostatecznej, tj. płatności zrealizowanej lub należnej i dlatego też według powyższych unormowań wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna nawet jeśli jej ostateczne ustalenie nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego. Ze względu na możliwość ustalenia ceny ostatecznej po dacie zgłoszenia celnego, w art. 65 § 4 Kodeksu celnego uregulowano sposób korygowania przyjętego już zgłoszenia celnego poprzez wydanie stosownej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy dodatki motywacyjne, chociaż zostały zrealizowane zgodnie z warunkami umowy dystrybucyjnej po dacie zgłoszenia celnego, kształtowały wartość transakcyjną, gdyż miały wpływ na cenę faktycznie zapłaconą - obniżały tę cenę w stosunku do podanej w zgłoszeniu celnym.
W tym miejscu wskazać należy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 6 grudnia 2006 r., sygn. akt SK 25/05 stwierdzające zgodność art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego z 1997 r. z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz że art. 65 § 4 pkt 2 lit. b) i c) tego Kodeksu nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 2 i art. 31 ust 2 zdanie drugie Konstytucji (OTK-A 2006/11/169).
Powoływany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek obowiązujących w tym dniu. Powyższe unormowanie nie oznacza jednak, że wartość celna (transakcyjna) musi być ostatecznie ustalana w tym właśnie dniu, bo cena może zostać ostatecznie ukształtowana później w odniesieniu do towaru przedstawionego organowi celnemu w określonym dniu.
Podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut błędnego utożsamiania przez Sąd I instancji dodatku motywacyjnego z rabatem nie zasługuje również na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji prawidłowo kwalifikując pod względem prawnym przyznany przez eksportera dodatek motywacyjny jako upust od ceny transakcyjnej (rabat) zasadnie uznał, że dodatek ten w świetle wymienionych w wyroku opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonych leków.
W skardze kasacyjnej Spółka zwalczała także zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji przyjętej przez organy celne błędnej metody alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r. poprzez sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 23 § 1 Kodeksu celnego. W związku z tym przypomnieć należy, że jednym ze szczególnych wymagań jakie ustawodawca stawia skardze kasacyjnej stanowi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia określonej w art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Konieczne jest więc podanie przepisu z dokładnym oznaczeniem jednostki redakcyjnej tekstu aktu normatywnego.
Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu. (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238593; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że uzasadnienie przytoczonego na wstępie zarzutu naruszenia art. 23 § 1 Kodeksu celnego nie odpowiada wspomnianym wymaganiom. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się bowiem do ogólnikowego stwierdzenia, że niewłaściwe zastosowanie art. 23 § 1 Kodeksu celnego polegało na zaaprobowaniu przez Sąd pierwszej instancji przyjętej przez organy celnej błędnej metody alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r. otrzymanej od importera z Austrii także do zgłoszeń celnych od importera ze Szwajcarii, "co doprowadziło do zalegalizowania określenia przez organy celne wartości celnej w wysokości niezgodnej z przyjętą przez organy celne metodą." W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak na czym w istocie polegał błąd w przyjętej metodzie i jaka metoda ustalania wartości celnej importowanego towaru powinna być zastosowana. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne dotyczyło leków importowanych z Austrii, należało oczekiwać szczegółowego uzasadnienia zarzutu i podania konkretnych argumentów dotyczących ewentualnego uwzględnienia, przez organy orzekające w sprawie, przy określaniu wartości celnej, zgłoszeń celnych obejmujących leki sprowadzone ze Szwajcarii. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie przedstawił ani argumentów uzasadniających ogólną tezę o nieprawidłowej alokacji noty kredytowej za III kwartał 2001 r., ani nie wyjaśnił w jakim zakresie te nieprawidłowości wystąpiły przy ustalaniu wartości celnej towaru w konkretnej sprawie.
W związku z lakonicznym uzasadnieniem zarzutu naruszenia art. 23 § 1 Kodeksu celnego, Naczelny Sąd Administracyjny zwolniony był z oceny jego merytorycznej zasadności. Należy przy tym zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do uzupełniania za stronę nie tylko podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI