V SA/WA 1473/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot dotacji celowej, uznając, że wynagrodzenie osoby bez wymaganych kwalifikacji na stanowisku dyrektora ŚDS zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Gmina zaskarżyła decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot części dotacji celowej przeznaczonej na działalność Środowiskowego Domu Samopomocy. Dotacja została wykorzystana na wynagrodzenie osoby pełniącej obowiązki dyrektora, która nie posiadała wymaganych kwalifikacji. Gmina argumentowała, że były to okoliczności obiektywne i że osoba ta nadal wykonywała obowiązki terapeuty. Sąd uznał jednak, że brak kwalifikacji osoby kierującej placówką skutkuje wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a tym samym oddalił skargę.
Przedmiotem skargi Gminy była decyzja Ministra Finansów utrzymująca w mocy decyzję Wojewody, która określiła kwotę dotacji celowej podlegającą zwrotowi do budżetu państwa. Dotacja ta została wykorzystana na wynagrodzenie osoby pełniącej obowiązki dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy, która nie posiadała wymaganych kwalifikacji prawnych (wykształcenia wyższego oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej). Gmina podnosiła, że zatrudnienie tej osoby było konieczne z uwagi na brak innych kandydatów spełniających wymogi oraz że osoba ta nadal wykonywała obowiązki terapeuty. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał argumentację Gminy za niezasadną. Stwierdził, że brak wymaganych kwalifikacji przez osobę kierującą placówką stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, niezależnie od obiektywnych trudności w znalezieniu kandydata. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego wymagają posiadania określonych kwalifikacji przez kierownika jednostki, a ich brak skutkuje obowiązkiem zwrotu środków. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie osoby pełniącej obowiązki dyrektora jednostki pomocy społecznej, która nie posiada wymaganych kwalifikacji, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi do budżetu państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego jasno określają wymogi kwalifikacyjne dla osób kierujących jednostkami pomocy społecznej. Brak tych kwalifikacji, nawet w przypadku pełnienia obowiązków tymczasowo, skutkuje tym, że środki publiczne (dotacja) zostały wykorzystane niezgodnie z celem, jakim jest finansowanie działalności zgodnej z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
ups art. 122 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Wymóg ten ma charakter ogólny i obowiązuje również w przypadku powierzania stanowiska tymczasowo.
rozporządzenie MPiPS z 9 grudnia 2010 r. art. 9 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy
Kierownik domu jest obowiązany posiadać wykształcenie wyższe na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w domu oraz co najmniej półroczne doświadczenie zawodowe polegające na realizacji usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
ufp art. 169 § 1
Ustawa o finansach publicznych
Dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami.
Pomocnicze
ups art. 122 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
rozporządzenie MPiPS z 9 grudnia 2010 r. art. 9 § 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy
ufp art. 169 § 6
Ustawa o finansach publicznych
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie osoby pełniącej obowiązki dyrektora ŚDS, która nie posiadała wymaganych kwalifikacji, zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem dotacji celowej.
Odrzucone argumenty
Obiektywne trudności w znalezieniu kandydata spełniającego wymogi kwalifikacyjne usprawiedliwiają zatrudnienie osoby nieposiadającej tych kwalifikacji. Osoba pełniąca obowiązki dyrektora nadal wykonywała obowiązki terapeuty, a zatem zwrot powinien obejmować jedynie dodatek funkcyjny. Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 7a, 77 § 1, art. 8) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Zanim jednakże sąd merytorycznie dokona kontroli zaskarżonej decyzji, to w pierwszej kolejności należy przedstawić podstawę prawną działania organów rozpoznających sprawę. Sformułowany w art. 122 ust. 1 ups wymóg ma charakter ogólny i bez znaczenia jest, czy dana osoba sprawuje funkcję kierowniczą na stałe, czy też jedynie tymczasowo. Skoro z dotacji mogły być finansowane jedynie wydatki realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, to nie mają znaczenia – dla merytorycznego rozpoznania sprawy - kwestie dotyczące przyczyn powierzenia [...] - osobie niespełniającej wymogów formalnych, pełnienia obowiązków dyrektora ŚDS we [...]. Także fakt wydania decyzji negatywnej dla Gminy nie może być utożsamiany z naruszeniem zasady zaufania do organów państwa.
Skład orzekający
Andrzej Kania
przewodniczący
Tomasz Zawiślak
sprawozdawca
Robert Żukowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji osób kierujących jednostkami pomocy społecznej oraz zasad zwrotu dotacji celowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kwalifikacji dyrektora ŚDS i finansowania jego wynagrodzenia z dotacji celowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykorzystania środków publicznych i odpowiedzialności za zatrudnianie osób bez wymaganych kwalifikacji, co jest istotne dla samorządów i instytucji publicznych.
“Czy brak kwalifikacji dyrektora ŚDS oznacza zwrot dotacji? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 71 847,09 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1473/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-07-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kania /przewodniczący/ Robert Żukowski Tomasz Zawiślak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Asesor WSA - Robert Żukowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia 24 maja 2023 r. nr FS11.4145.64.2022 w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej: "skarżąca", "strona" lub "Gmina") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "MF", "organ odwoławczy" lub "II instancji") z 24 maja 2023 r. nr FS11.4145.64.2022 utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z [...] września 2022 r. nr [...] określającą przypadającą do zwrotu do budżetu państwa część dotacji celowej. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wojewoda zaplanował dla Gminy środki dotacji celowej w dziale 852 - Pomoc społeczna, rozdziale 85203 - Ośrodki wsparcia, paragrafie 2010 - Dotacja celowa przekazana z budżetu państwa na realizację zadań bieżących z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych gminom (związkom gmin, związkom powiatowo-gminnym) ustawami, z przeznaczeniem na działalność środowiskowych domów samopomocy, tj. na bieżące utrzymanie miejsc w środowiskowych domach samopomocy. Dotacje w wysokości 525.750 zł w roku 2019 oraz w wysokości 523.997,50 zł w roku 2020 przekazano Gminie w kilkunastu transzach. W okresie od 18 maja do 19 czerwca 2020 r. pracownicy [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] (dalej: "[...]UW w [...]") przeprowadzili w Urzędzie Gminy w [...] kontrolę doraźną w zakresie weryfikacji posiadania wymaganych kwalifikacji, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.; dalej: "ups") oraz § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz.U. z 2020 r. poz. 249; dalej: "rozporządzenie MPiPS z 9 grudnia 2010 r.), przez dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy we [...] (dalej: "ŚDS" lub "ośrodek"), a także oceny podejmowanych działań mających na celu zatrudnienie na stanowisku dyrektora ŚDS we [...] osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje. Ustalono, że Wójt Gminy [...] powierzył pełnienie obowiązków dyrektora ŚDS [...] - osobie, która nie posiadała wymaganych kwalifikacji do kierowania placówką organizacyjną pomocy społecznej, a w szczególności ŚDS. Stwierdzono, że zarządzeniem nr [...] z [...] lutego 2019 r. Wójt Gminy [...] powierzył [...] pełnienie obowiązków dyrektora ŚDS od 21 lutego 2019 r. do czasu zatrudnienia dyrektora ŚDS wyłonionego w drodze konkursu. Wysokość wynagrodzenia oraz inne warunki pracy [...] na stanowisku p.o. dyrektora ŚDS określono w aneksie nr 1 z 21 lutego 2019 r. do umowy o pracę zawartej 31 października 2007 r. pomiędzy ŚDS a [...] Zgodnie z ww. dokumentem [...] przyznano dodatek funkcyjny w wysokości 400 zł brutto. Do jej zadań w szczególności należeć miało: nadzorowanie pracy i prawidłowego funkcjonowania ŚDS, prowadzenie dokumentacji związanej z funkcjonowaniem placówki, otoczenie opieką osób korzystających z usług ŚDS, współpraca z jednostkami państwowymi, organizacjami pozarządowymi, stowarzyszeniami działającymi w obszarze pomocy społecznej, opracowanie miesięcznego grafiku dyżurów, zapewnienie zastępstw w razie zwoInień lekarskich lub urlopów wypoczynkowych, zapewnienie właściwej organizacji dnia podopiecznym korzystającym z ŚDS z uwzględnieniem ich potrzeb kulturalnych, społecznych, opiekuńczych i higienicznych, terapeutycznych, ponoszenie materialnej odpowiedzialności za sprzęt i przedmioty znajdujące się w wyposażeniu placówki, ponoszenie pełnej odpowiedzialności za pracę personelu, którego jest bezpośrednim zwierzchnikiem, kształtowanie właściwych stosunków pomiędzy personelem ŚDS a podopiecznymi, odpowiadanie za prawidłową gospodarkę finansową, sprawozdawczą, merytoryczną i finansową jednostki. Wójt Gminy [...] ustalił [...] (z dniem 21 lutego 2019 r.) następujący wymiar uposażenia: wynagrodzenie zasadnicze - 3.000 zł, dodatek funkcyjny - 400 zł, dodatek za wysługę lat (12% wynagrodzenia zasadniczego) - 360 zł, tj. łącznie 3.760 zł. Od 1 maja 2019 r.: wynagrodzenie zasadnicze - 3.000 zł, dodatek funkcyjny - 600 zł, dodatek za wysługę lat (12% wynagrodzenia zasadniczego) - 360 zł, tj. łącznie 3.960 zł. Pismem z 9 grudnia 2019 r. przyznał ww. osobie nagrodę w wysokości 2000 zł. W związku z przeprowadzonym konkursem na stanowisko dyrektora ŚDS we [...] i wyborem na ww. stanowisko nowej osoby Wójt Gminy [...] odwołał [...] ze stanowiska p.o. dyrektora ŚDS z dniem 14 kwietnia 2020 r. Powyższe ustalenia odnotowano w protokole z kontroli z 27 listopada 2020 r. nr WPII 1.431.2.3.2020. W okresie od 3 do 31 marca 2021 r. pracownicy [...]UW w [...] przeprowadzili w Urzędzie Gminy w [...] kolejną kontrolę w zakresie weryfikacji prawidłowości wydatkowania przyznanej dotacji celowej z budżetu państwa, przeznaczonej na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi – ŚDS we [...], w tym wydatków na wynagrodzenie [...], która kierowała jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w [...] przesłał Gminie protokół z przeprowadzonej kontroli. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. Gmina wniosła zastrzeżenia do otrzymanego protokołu z kontroli doraźnej. Wskazano w nim, że dyrektor ŚDS we [...] w okresie od 14 do 20 stycznia 2019 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, natomiast od 21 lutego 2019 r. do 31 stycznia 2024 r. przebywa na urlopie bezpłatnym w związku z objęciem funkcji Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy [...]. W związku z powyższym, zarządzeniem nr [...] z [...] lutego 2019 r., Wójt Gminy [...] powierzył [...] pełnienie obowiązków dyrektora ŚDS we [...]. Na podstawie aneksu nr 1 z 21 lutego 2019 r. do umowy o pracę [...] powierzono jej obowiązki dyrektora, które łączyła z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia na stanowisku terapeuty. [...], oprócz dotychczasowego wynagrodzenia za wykonywanie obowiązków terapeuty, za powierzone jej dodatkowo obowiązki dyrektora otrzymała dodatek funkcyjny. Zdaniem Gminy zwrot całego wynagrodzenia jest nieuzasadniony. Przez cały okres pełnienia dodatkowo funkcji dyrektora, [...] świadczyła pracę zgodnie ze swoimi kwalifikacjami. Żadna osoba pracująca w ŚDS we [...], a także spośród pracowników Urzędu Gminy w [...], nie spełniała wprost warunków wynikających z przepisów ups do objęcia ww. stanowiska. Mimo prób wyłonienia dyrektora ŚDS w drodze konkursu, to dwukrotnie się nie udało i dopiero udało się w kwietniu 2020 r. Pismem z [...] maja 2021 r. [...]UW w [...] poinformował Gminę, że wniesione zastrzeżenia uznano za nieuzasadnione. Pismem z [...] czerwca 2021 r. Gmina podtrzymała stanowisko zawarte w piśmie [...] kwietnia 2021 r. oraz ponownie wniosła zastrzeżenia do otrzymanego protokołu z kontroli doraźnej. Gmin wskazała, że nie jest prawdą, iż [...], pełniąc obowiązki dyrektora, wyłącznie kierowała jednostką i nie wykonywała innych obowiązków, na dowód czego Gmina przedstawiła kserokopię 2 stron z dziennika terapeuty zajęciowego prowadzonego przez [...] w okresie, kiedy pełniła obowiązki dyrektora (z 24 kwietnia 2019 r. i 10 lutego 2020 r.). Zdaniem Gminy zwrócenie dodatku funkcyjnego za okres, kiedy ww. osoba sprawowała funkcję p.o dyrektora, byłoby dla strony adekwatną karą. W wystąpieniu pokontrolnym z [...] lipca 2021 r. nr [...] Wojewoda zalecił Gminie dokonanie zwrotu dotacji celowej z budżetu państwa w wysokości 73.400,44 zł wraz z odsetkami wskazując, że wskazana kwota dotacji na zatrudnienie pracownika nieposiadającego kwalifikacji przewidzianych dla osoby kierującej środowiskowym domem samopomocy została uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270; dalej: "ufp"). Po wszczęciu postępowania Wojewoda decyzją z [...] września 2022 r. określił Gminie przypadającą do zwrotu do budżetu państwa kwotę 71.847,09 zł, stanowiącą wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2019 i 2020 część dotacji, oraz terminy naliczania odsetek. W uzasadnieniu ww. decyzji, organ I instancji wskazał, że Gmina 20 lutego 2019 r., powierzyła pełnienie obowiązków dyrektora ŚDS we [...] [...], choć nie posiadała kwalifikacji do objęcia takiego stanowiska (nie posiadała wykształcenia wyższego oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej). Zdaniem Wojewody, [...], pełniąca obowiązki dyrektora ŚDS od 21 lutego 2019 r. do 14 kwietnia 2020 r. zajmowała się wyłącznie obowiązkami należącymi do dyrektora ŚDS, co znajduje potwierdzenie w aneksie nr 1 z 21 lutego 2019 r. do umowy o pracę. Żaden z przekazanych w sprawie dokumentów nie stanowi potwierdzenia, by [...] w tym czasie prowadziła zajęcia z podopiecznymi jako terapeuta zajęciowy. Zatrudnienie, na stanowisku pełniącej obowiązki dyrektora ŚDS osoby, która nie posiadała odpowiednich kwalifikacji do zajmowania ww. stanowiska, było niezgodne z przepisami ups, rozporządzenia MPiPS z 9 grudnia 2010 r. oraz ufp i skutkowało koniecznością zwrotu dotacji za okres, kiedy osoba ta pobierała wynagrodzenie za pracę wykonywaną bez wymaganych prawem kwalifikacji. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z [...] maja 2023 r. MF utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie konieczności zwrotu całości wynagrodzenia osoby, która została zatrudniona na stanowisku do którego pełnienia nie miała wymaganych kwalifikacji. W ocenie organu odwoławczego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie dotyczące przyczyn powierzenia [...] - osobie niespełniającej wymogów formalnych, pełnienia obowiązków dyrektora ŚDS. Na marginesie organ II instancji zauważył, że ww. osobie powierzono pełnienie ww. obowiązków na podstawie zarządzenia z [...] lutego 2019 r., a zatem już pierwszego dnia korzystania przez dyrektora ŚDS z bezpłatnego urlopu, kilka miesięcy przed wszczęciem procedury pierwszego naboru na stanowisko urzędnicze dyrektora ŚDS (rozpoczętej zarządzeniem Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r.). MF wskazał, że nie może jednocześnie stanowić podstawy uznania odwołania za zasadne okoliczność złożenia do akt sprawy, podpisanych przez [...] opisów określonych zajęć prowadzonych 24 kwietnia 2019 r. oraz 10 lutego 2020 r. W ocenie organu z Zakresu czynności o odpowiedzialności na stanowisku p.o. Dyrektora ŚDS z 21 lutego 2020 r., do zadań p.o. dyrektora ŚDS należało m.in. szeroko rozumiane otaczanie opieką osób korzystających z usług ŚDS i te zajęcia miały taki charakter. Pismem z [...] czerwca 2023 r. Gmina złożyła skargę wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, ewentualnie o zmianę decyzji MF w części poprzez określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi przez Gminę do budżetu państwa w łącznej wysokości 7.794,29 zł, odpowiadającej kwocie dodatku za pełnienie funkcji dyrektora ŚDS. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego: 1) art. 7, art. 7a w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "kpa") poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli, 2) art. 8 kpa poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organu państwa, 3) art. 122 ups. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: ppsa). Nie doszło również do naruszenia przepisów materialnych mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Podkreślenia wymaga, że Minister Finansów wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Natomiast skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia złożonym wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W sprawie nie ulega wątpliwości (żadna ze stron tego nie kwestionuje), że [...] pełniąca obowiązki dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy we [...] nie posiadała kwalifikacji wymaganych do pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Również okres w którym pełniła te obowiązki (od 21 lutego 2019 r. do 14 kwietnia 2020 r.), a także sama wysokość wynagrodzenia wraz z nagrodą i dodatkowym wynagrodzeniem rocznym (71.847,09 zł) nie jest sporna. Sporne są mianowicie dwie kwestie. Pierwsza to fakt, że ww. osoba została zatrudniona na to stanowisko, gdyż brak było innych osób, które spełniały wymagania do objęcia tego stanowiska, zarówno w ŚDS, jak i urzędzie gminy. Także konkursy przeprowadzane na to stanowisko nie zakończyły się pozytywnie (brak chętnych i dopiero 3 konkurs został rozstrzygnięty). Natomiast [...] była bardzo zaangażowana w życie ŚDS. Powyższe stanowiło obiektywną przeszkodę do zatrudnienia innej niż [...] osoby na stanowisku p.o. dyrektora ŚDS. Druga to kwestia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Zdaniem Gminy kwota ta powinna obejmować tylko kwotę dodatku funkcyjnego, gdyż [...] oprócz pełnienia obowiązków dyrektora sprawowała także funkcję terapeuty zajęciowego. W ocenie sądu w sprawie należy w całości przyznać rację organom rozpoznającym sprawę. Zanim jednakże sąd merytorycznie dokona kontroli zaskarżonej decyzji, to w pierwszej kolejności należy przedstawić podstawę prawną działania organów rozpoznających sprawę. Stosownie do art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy społecznej mogą realizować jednostki prowadzące kształcenie lub doskonalenie zawodowe po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (ar. 122 ust.3 ups). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MPiPS z 9 grudnia 2010 r. kierownik domu jest obowiązany posiadać wykształcenie wyższe na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w domu oraz co najmniej półroczne doświadczenie zawodowe polegające na realizacji usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Do doświadczenia zawodowego, o którym mowa w ust. 1, zalicza się okres zatrudnienia w domu (§ 9 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 9 grudnia 2010 r.). W sprawie natomiast ustalono, że [...], w związku z urlopem bezpłatnym dyrektora ŚDS we [...] od 21 lutego 2019 r. powierzono (zarządzenia nr [...] z [...] lutego 2019 r. Wójta Gminy [...]) pełnienie obowiązków dyrektora ŚDS we [...] do czasu zatrudnienia dyrektora ŚDS we [...] wyłonionego w drodze konkursu (w sprawie do 14 kwietnia 2020 r.). Na wypłatę wynagrodzenia tej osoby w ww. okresie wykorzystano część przekazanych w latach 2019 i 2020 dotacji (w wysokości 71.847,09 zł) przeznaczonych na prowadzenie ŚDS we [...]. W sprawie ustalono, co nie jest sporne i o czym już sąd wspomniał, że [...] w okresie pełnienia ww. funkcji nie spełniała niezbędnych warunków określonych w powołanych wyżej przepisach, tj. nie posiadała wyższego wykształcenia oraz specjalizacji z zakresu organizacji społecznej. Ustalono bowiem, że szkolenie w tym zakresie ww. osoba rozpoczęła po 7 miesiącach od powierzenia jej obowiązków dyrektora (20 wrześnią 2019 r.) i zakończyła już po wygaśnięciu pełnienia przez nią obowiązków (30 maja 2020 r.). Z dokumentów wynika, że [...] posiadała: 1) dyplom nr [...] potwierdzający kwalifikacje w zawodzie terapeuty zajęciowego, wydany [...] września 2018 r. przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...], 2) świadectwo ukończenia szkoły policealnej nr [...] z [...] czerwca 2018 r. [...] w [...], 3) świadectwo ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych nr [...] z [...] czerwca 2011 r., [...], 4) zaświadczenie nr l.dz. [...] z [...] stycznia 2020 r. potwierdzające uczestnictwo w szkoleniu specjalizacyjnym z zakresu organizacji pomocy społecznej w terminie [...] września 2019 r. – [...] maja 2020 r. [...], [...], [...]. Mając na uwadze powyższe dokumenty prawidłowo organy orzekające doszły do przekonania, że [...] nie posiadała uprawnień umożliwiających powierzenie jej obowiązków dyrektora ŚDS. Zatem [...] nie mogła być zatrudniona jako osoba pełniąca obowiązki dyrektora ŚDS (nie posiadała wykształcenia wyższego oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej). A jak już została zatrudniona niezgodnie z przepisami, to jej wynagrodzenie nie mogło zostać sfinansowane z dotacji celowej. Sformułowany w art. 122 ust. 1 ups wymóg ma charakter ogólny i bez znaczenia jest, czy dana osoba sprawuje funkcję kierowniczą na stałe, czy też jedynie tymczasowo. Skoro, jak w sprawie, [...] nie posiadała określonego w przepisach kwalifikacji, to jej zatrudnienie niezgodnie z art. 122 ust. 1 ups powoduje, że wypłacone z dotacji wynagrodzenie stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 ufp. Zgodnie z tym przepisem dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Mając powyższe na względzie sąd nie stwierdził naruszenia przez organy art. 122 ust. 1 ups. W sprawie Gmina przyznaje i nie neguje, że pełniąca obowiązki dyrektora ŚDS nie spełniała warunków ustawowych do pełnienia ww. funkcji. Jednakże skarżąca wskazuje na obiektywne okoliczności, które w jej ocenie powodowały konieczność zatrudnienia tej osoby na ww. stanowisku (brak osób chętnych, które spełniałyby warunki; dopiero 3 konkurs został prawidłowo rozstrzygnięty i znalazł się chętny spełniający warunki określone przepisami). Odnosząc się do powyższego należy jednoznacznie stwierdzić, że wskazywane obiektywne przeszkody w żaden sposób nie powodują, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Skoro osoba, która pełniła obowiązki dyrektora ŚDS nie spełniała warunków do bycia dyrektorem, to wypłacone z dotacji wynagrodzenie zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Dotacja bowiem miała być wykorzystana na cel odpowiadający przepisom powszechnie obowiązującym. Zasadnie MF zauważył, że m.in. wymóg posiadania specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej wynika wprost z art 122 ust. 1 ups, a nie z woli organu nadzoru. Powołany przepis wymaga stosownych kwalifikacji i wymogi te - w braku odmiennej regulacji - obowiązują również w chwili powierzenia stanowiska danej osobie. Prawidłowo wyinterpretował organ odwoławczy, że przeciwne stanowisko mogłoby prowadzić do zjawisk patologicznych polegających na powierzaniu obowiązków kierowniczych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej osobom kryteriów ustawowych, co wprost narusza art. 122 ust. 1 ups. Skoro z dotacji mogły być finansowane jedynie wydatki realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, to nie mają znaczenia – dla merytorycznego rozpoznania sprawy - kwestie dotyczące przyczyn powierzenia [...] - osobie niespełniającej wymogów formalnych, pełnienia obowiązków dyrektora ŚDS we [...]. Przepis art. 122 ust. 1 ups jest jasny w swojej treści. Przepis ten nie daje jakiejkolwiek podstawy do zatrudnienia osoby na stanowisku kierowniczym bez spełnienia wskazanych w tym przepisie warunków. Tym samym obiektywne przeszkody na które powołuje się strona nie mają dla zwrotu kwoty dotacji jakiegokolwiek znaczenia. Kwota ta bowiem została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a więc nie została wykorzystana na wynagrodzenie pracownika spełniającego wskazane w art. 122 ust. 1 ups i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 9 grudnia 2010 r. wymagania. Na marginesie tego wątku należy stwierdzić, że powierzenie [...] obowiązków nastąpiło zarządzeniem nr [...] Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2019 r., ale wcześniej już ta osoba zastępowała dyrektora ŚDS podczas jego nieobecności (patrz pismo z [...] grudnia 2018 r.). Tym samym Gmina miała określony czas aby temu problemowi zaradzić. Jednakże dopiero w lipcu 2019 r. zorganizowała pierwszy konkurs (zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] lipca 2019 r.) i oprócz wymogów ustawowych wpisała dodatkowy warunek (co najmniej 1 roku doświadczenia na stanowisku kierowniczym w administracji), co także mogło przyczynić się do braku chętnych na objęcie tego stanowiska. W ocenie także sądu organ w sposób prawidłowy zażądał zwrotu całego wynagrodzenia (wraz z nagrodą i dodatkowym wynagrodzeniem rocznym), a nie tylko dodatku funkcyjnego. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z Aneksem nr 1 zawartym 21 lutego 2019 r. do umowy o pracę zawartej 31 października 2007 r. powierzono [...] pełnienie obowiązków ŚDS. W Aneksie wprost wskazano, że [...] powierza się obowiązki dyrektora. Wbrew temu co próbuje wykazać Gmina, nie były to obowiązki dodatkowe. Przeciwnie w Aneksie wprost wskazano, że dokonano zmiany stanowiska (na p.o. dyrektora) oraz wynagrodzenia (otrzymała wynagrodzenie dla p.o. dyrektora). W § 2 Aneksu nr 1 podano, że po zatrudnieniu dyrektora wyłonionego w drodze konkursu pracownik ([...]) wraca na dotychczasowe stanowisko pracy terapeuty zajęciowego. Potwierdzeniem powyższego jest również załączniki do aneksu stanowiący Zakres czynności i odpowiedzialności na stanowisku p.o. Dyrektora ŚDS we [...], w którym zawarto 10 zadań. Żaden z dokumentów znajdujących się w aktach nie wskazywał, że [...] oprócz obowiązków dyrektora ŚDS miała pełnić dodatkowo obowiązki terapeuty zajęciowego. Wbrew twierdzeniom także podpisane przez [...], opisy zajęć prowadzonych w dniach 24 kwietnia 2019 r. i 10 lutego 2020 r. nie wskazują, że [...] wykonywała te obowiązku jako terapeuta zajęciowy, a nie jako p.o. dyrektora ŚDS, do którego obowiązków należało m.in. otaczanie opieką osób korzystających z usług ŚDS. Inne natomiast załączone notatki nie zawierają jakiegokolwiek podpisu i nie wskazują, że ww. osoba prowadziła te zajęcia jako terapeuta. Mając powyższe na względzie brak było możliwości uwzględnienia, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art 169 ust. 6 w zw. z ust. 4 ufp, wniosku skarżącej o określenie jako przypadającej do zwrotu jedynie części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj. kwoty 7.794,29 zł stanowiącej dodatek funkcyjny. W związku z powyższym sąd nie znalazł podstaw aby w sprawie stwierdzić naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 7, art., 7a w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 8 kpa. W sprawie bowiem organ wydał decyzję po zebraniu materiału dowodowego, którego prawidłowa ocena znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sprawie wbrew twierdzeniom strony nie było wątpliwości co do normy prawnej, gdyż treść art. 122 ust. 1 ups, § 9 ust. 1 rozporządzenia MPiPS z 9 grudnia 2010 r. oraz art. 169 ust. 1 pkt 1 ufp jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Mianowicie skarżąca nie mogła sfinansować z dotacji celowej kosztów wynagrodzenia pracownika, który nie spełniał wymagań ustawowych aby pełnić obowiązki dyrektora. Także fakt wydania decyzji negatywnej dla Gminy nie może być utożsamiany z naruszeniem zasady zaufania do organów państwa. W tym stanie rzeczy sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI