V SA/WA 1442/14

V SA/Wa 1442/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Wrzesińska-Jóźków
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 636/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-13
II GSK 715/15 - Wyrok NSA z 2016-10-21
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska- Jóźków, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. (dalej "skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Prezes ARiMR") nr [...] z [...] marca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej "Dyrektor Oddziału") nr [...] z [...] listopada 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym;
W latach 2008 - 2012 skarżąca wnioskowała o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Na mocy decyzji Dyrektora Oddziału przedmiotowa pomoc była przyznawana skarżącej w kwocie przez nią wnioskowanej.
W dniu [...] lutego 2012 r. Dyrektor Oddziału wystosował do skarżącej pismo w związku z rozpoczęciem w dniu 27 grudnia 2011 r. ostatniego roku planu dochodzenia do uznania, zatwierdzonego do realizacji na okres 5 lat decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], informujące o obowiązku uzyskania statusu uznanej organizacji producentów owoców i warzyw w ciągu maksymalnie 4 miesięcy od zakończenia realizacji planu dochodzenia do uznania. Ponadto zwrócono się z prośbą o wskazanie planowanej daty uzyskania statusu uznanej organizacji producentów owoców i warzyw. Skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi.
W dniu [...] maja 2013 r. wpłynęło pismo do wiadomości Dyrektora Oddziału, skierowane przez skarżącą do Marszałka Województwa [...], w którym skarżąca odniosła się do odmowy wycofania Planu Dochodzenia do Uznania (PDU) przez Marszałka Województwa oraz zwróciła się o ponowne, wnikliwe rozpatrzenie wniosku o wycofanie PDU.
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Oddziału w dniu [...] maja 2013 r. zwrócił się do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wyjaśnienie, czy skarżąca uzyskała status uznanej organizacji producentów owoców i warzyw.
Pismem znak [...], Dyrektor Oddziału został poinformowany, że skarżąca nie złożyła wniosku o uznanie za organizację producentów, w związku z czym Marszałek Województwa nie miał podstaw do wszczęcia postępowania o uznanie ww. wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców i warzyw.
W dniu [...] lipca 2013 r. Dyrektor Oddziału wystosował do skarżącej wezwanie dotyczące uprawdopodobnienia oraz przedłożenia dokumentów wskazujących, że brak uzyskania uznania skarżącej za organizację producentów nie był wynikiem zamierzonego działania skarżącej lub poważnego zaniedbania.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu 16 lipca 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły wyjaśnienia skarżącej oraz zostały dołączone następujące dokumenty:
kopia decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.;
pismo do rządzących z dnia [...] stycznia 2011 r.;
odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r.;
pismo Departamentu Prawno-Legislacyjnego kierowane do Szefa Gabinetu Politycznego Ministra z dnia [...] kwietnia 2011 r.;
pismo Spółdzielczej Grupy Bankowej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2011 r.
W dniu [...] września 2013 r. Dyrektor Oddziału wystosował do skarżącej informację o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, w dniu [...] listopada 2013 r. Dyrektor Oddziału wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 1 039 501,09 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła odwołanie.
W toku postępowania odwoławczego Prezes ARiMR wezwał skarżącą do udzielenia informacji dotyczącej przyczyn braku złożenia wniosku do Marszałka Województwa [...] o uznanie za organizację producentów. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, iż w dniu 20 czerwca 2012 r. wystąpiła do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wycofanie realizacji inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, w dniu [...] marca 2014 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał przepisy prawa unijnego oraz krajowego mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, iż zgodnie z art.116 ust.2 rozporządzenia nr 543/2011, Państwo Członkowskie odzyskuje 100% pomocy wypłaconej danej grupie producentów, jeśli nie uzyskanie przez nią uznania było wynikiem jej zamierzonego działania lub poważnego zaniedbania z jej strony. W sposób szczegółowy wymienił decyzje i wysokość kwot przyznanej dla skarżącej pomocy finansowej. Prezes ARiMR wyjaśnił, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozostawia wątpliwości, iż skarżąca nie dopełniła wszelkich starań w zakresie zabezpieczenia środków finansowych na realizację inwestycji. Tym samym zasadne było uznanie, iż nie uzyskanie przez nią uznania było wynikiem jej zamierzonego działania lub poważnego zaniedbania z jej strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału, jako naruszającej prawo i wydanej z obrazą przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art.116 ust.2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.Urz. UE L z 2011 Nr 57, str.1) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skutek w postaci nie uznania grupy producenckiej za organizację producentów owoców i warzyw był wynikiem poważnego zaniedbania skarżącej;
- art.7, 75 i n., art.138 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, przez co nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Powyższe zarzuty skarżąca rozwinęła w motywach skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2014 r. zatytułowanym "pismo przygotowawcze skarżącej wraz z wnioskami dowodowymi" skarżąca wyraziła swój sprzeciw wobec stanowiska organu, jakoby nie wykazała należytej aktywności i zwracała się z wnioskiem o udzielenie kredytu tylko do jednego banku, tj. do Spółdzielczej Grupy Bankowej. Wskazała, że podejmowała próby pozyskania środków finansowych także od innych instytucji.
Powyższe stanowisko skarżąca podtrzymała także w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2014 r., będącym uzupełnieniem wcześniejszych pism kierowanych do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Po myśli art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja, odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe, a oparte na nich wnioski są spójne i logiczne.
Zgodnie z art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 543/2011, wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw zobowiązana jest uzyskać status uznanej organizacji producentów owoców i warzyw w ciągu maksymalnie 4 miesięcy od zakończenia realizacji planu dochodzenia do uznania.
W przypadku, jeśli grupa nie zostanie uznana za organizację producentów, zgodnie z art. 116 ust. 2 ww. rozporządzenia, Państwo Członkowskie odzyskuje:
100% pomocy wypłaconej danej grupie producentów, jeśli nie uzyskanie przez nią uznania było wynikiem jej zamierzonego działania lub poważnego zaniedbania z jej strony, lub
50% pomocy wypłaconej danej grupie producentów we wszystkich pozostałych przypadkach.
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca w zatwierdzonym przez Marszałka Województwa [...] planie dochodzenia do uznania przewidziała do realizacji inwestycje niezbędne do uzyskania statusu Uznanej Organizacji Producentów Owoców i Warzyw. Inwestycje, które zamierzała zrealizować, polegać miały między innymi na budowie budynków oraz budowli przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży, wykonaniu infrastruktury technicznej i technicznego wyposażenia budynków oraz budowli, zagospodarowania terenu w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwego dojazdu, eksploatacji i zabezpieczenia inwestycji, zakupie narzędzi oraz zakupie i instalacji maszyn oraz urządzeń przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców lub warzyw do sprzedaży, w szczególności przeznaczonych do ich mycia, czyszczenia, sortowania, pakowania lub konfekcjonowania oraz zakupie środków transportu, w tym środków transportu wyposażonych w chłodnie oraz urządzenia do regulowania atmosfery, z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych i innych środków transportu przeznaczonych do przewozu osób. Wszystkie inwestycje ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania zrealizowane miały zostać z udziałem środków finansowych pochodzących z kredytu. Wniosek o uznanie za organizację producentów, grupa producentów powinna złożyć przed zakończeniem realizacji planu dochodzenia do uznania.
W niniejszej sprawie termin na uzyskanie przez skarżącą uznania za organizację producentów minął w dniu 26 kwietnia 2013 r.
W ocenie Sądu, zasadnie organy obu instancji uznały, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 116 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Trafnie także zwrócono uwagę, iż każde przedsięwzięcie gospodarcze wymaga odpowiedniego przygotowania organizacyjnego, i to nie tylko pod kątem technicznym, ale także organizacyjnym, prawnym i - przede wszystkim - finansowym. Finansowanie każdej inwestycji jest bowiem niezbędnym elementem jej planowania. Żadna inwestycja nie powstanie, jeżeli nie zostanie zapewnione źródło jej finansowania. Przyjęcie przez skarżącą założenia, że jest ona w stanie zrealizować jakąkolwiek inwestycję bez potrzeby zapewnienia właściwego finansowania tej inwestycji jest niewątpliwie zachowaniem odbiegającym od miernika staranności, jaki wymagany jest w stosunkach tego rodzaju. Tym samym dowodzi, iż nie uzyskanie przez skarżącą uznania było wynikiem poważnego zaniedbania z jej strony.
Skarżąca prawidłowo postępowała uzyskując uzgodnienia niezbędne pod realizację inwestycji, geodezyjne i geologiczne przygotowanie działki, projekt techniczny i uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednakże, wobec braku zasobów pieniężnych na sfinansowanie inwestycji w postaci nabycia i montażu urządzeń chłodniczych, zakupu i montażu linii technologicznych, przygotowania warzyw do sprzedaży, nabycia i montażu innych urządzeń, powinna była podjąć kroki zmierzające do zapewnienia możliwości sfinansowanie tej inwestycji. W kwestii tej dopuściła się poważnego zaniedbania. Jak słusznie zauważył to organ, poprzestanie na negocjacjach tylko z jednym bankiem, co wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, którego propozycji zabezpieczenia kredytowania grupa nie zaakceptowała, jest trudno wytłumaczalnym zaniedbaniem. Nie tłumaczy tego oczekiwanie na to, że rząd udzieli gwarancji kredytowych. Skarżąca otrzymała negatywną odpowiedź z MRiRW w dniu [...] lutego 2011 r., z dodatkowym wskazaniem, że udzielenie gwarancji byłoby podwójnym finansowaniem, czego zakazują unijne przepisy.
Skarżąca poprzestając na wstępnych negocjacjach tylko z jednym bankiem, w dodatku bez złożenia formalnego wniosku, nie wykazała wymaganej minimalnej choćby staranności w dbaniu o pozyskanie źródeł finansowania. Skarżąca nie wskazała sposobów zabezpieczenia przyszłej wierzytelności bankowej, a także tego, że wszystkie banki domagały się identycznego zabezpieczenia.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze należy dodatkowo podkreślić, iż pomimo wezwania, skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, iż nie dopuściła się poważnego zaniedbania. W szczególności, brak jest w aktach administracyjnych sprawy jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie kredytu w jakimkolwiek banku. Brak jest dokumentów o prowadzonych rozmowach w sprawie udzielenia kredytu, brak jest wskazania jakichkolwiek czynności polegających na podjęciu działań w zakresie zmiany planu dochodzenia do uznania, tak aby wypełnić zadania, jakie spoczywają na wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw. W celu uzyskania od skarżącej dodatkowych wyjaśnień organ odwoławczy zwrócił się z wezwaniem o wyjaśnienia dotyczące przyczyn braku złożenia wniosku do Marszałka Województwa [...] o uznanie za organizację producentów. W odpowiedzi na powyższe skarżąca poinformowała, iż w dniu 20 czerwca 2012 r. wystąpiła do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wycofanie realizacji inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania.
W świetle powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż skarżąca nie udowodniła w żaden sposób, że podjęła jakiekolwiek konkretne starania (czy też nie wyjaśniła przyczyny braku tych starań) mające na celu zabezpieczenie źródeł finansowania planowanej inwestycji. Powyższej oceny nie mogą zmienić pisma procesowe skarżącej kierowane do Sądu, mające potwierdzić aktywność skarżącej w pozyskiwaniu środków finansowych.
Sprawą powszechnie znaną i oczywistą jest, że aby otrzymać kredyt, kredytobiorca musi spełnić kilka podstawowych warunków jakimi są np. wkład własny, czy weksel in blanco. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż skarżąca nie uznając takiej formy zabezpieczenia kredytu, nie mogła uzyskać finansowania na inwestycje, które chciała zrealizować w ramach zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania. W konsekwencji zasadnie organy uznały, że skarżąca nie dopełniła wszelkich starań w zakresie zabezpieczenia środków finansowych na realizację inwestycji. Tym samym zarzut naruszenia art. 116 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 jest bezzasadny. Okoliczności sprawy świadczą o tym, iż skutek w postaci nie uznania grupy producenckiej za organizację producentów owoców i warzyw był wynikiem poważnego zaniedbania skarżącej.
Odnosząc się do zarzutów skargi natury procesowej, również należy uznać je za bezpodstawne. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie organów administracji obu instancji cechowało dążenie do wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p.a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art.80 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.