V SA/Wa 1434/17

V SA/Wa 1434/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Zwolenik
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2714/18 - Wyrok NSA z 2022-07-29
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (dalej: Kierownik Biura) decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] przyznał M. M. (dalej: Strona lub Skarżący) płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w pomniejszonej wysokości, uwzględniając powierzchnię:
• w wariancie 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - 10,67 ha;
• w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - 6,76 ha;
• w wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - 0,29 ha;
• w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 7,99 ha.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. w pomniejszonej wysokości. W następstwie rozpatrzenia odwołania Skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. (dalej: Dyrektor ARiMR) decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji – Kierownika Biura.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego, decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] Kierownik Biura przyznał Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe na 2014 r. w pomniejszonej wysokości, w łącznej kwocie 26 047,00 zł w tym: w wariancie 2.1 — Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) kwotę 8 532,00 zł, w wariancie 3.1.2 — Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 kwotę 1 315,00 zł, w wariancie 4.1 — Ochrona siedlisk lęgowych ptaków kwotę 13 200,00 zł, w wariancie 7.2.2. – Konie huculskie kwotę 3 000 zł., uznał zgłoszone zdarzenie za działanie siły wyższej oraz odmówił przyznania płatności w wariancie 2.3 — Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności).
W dniu 10 marca 2017 r. Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor ARiMR decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. o przyznaniu Stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości i uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Skarżącego Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie decyzji Kierownika Biura nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. przyznano Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej wysokości. W wyniku powyższego, z dniem 15 marca 2013 r. Skarżący rozpoczął realizacje 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, obejmującego powierzchnię uwzględnioną do płatności w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., tj.:
- w wariancie 2,1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - 10,67 ha;
- w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - 6,76 ha;
- w wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - 0,29 ha;
- w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków — 7,99 ha.
Prezes ARiMR wskazał, że stosownie do § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ‘’Program rolnośrodowiskowy’’ objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe) w brzmieniu obowiązującym na rok 2014, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 65/2011", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku o którym mowa w art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia. Zaznaczył przy tym, powołując się na § 5 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar, o którym mowa w ust. 1 lub 2, nawet w przypadku gdy płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do mniejszej powierzchni. Mając na uwadze art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011 organ odwoławczy zauważył, że "zatwierdzony obszar" oznacza obszar działek lub parceli, których dotyczy wniosek o pomoc, określony zgodnie z art. 11 i art. 15 ust. 3, 4 i 5 niniejszego rozporządzenia.
W ocenie organu odwoławczego Kierownik Biura, stosownie do § 13a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z uwzględnieniem § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, zobowiązany był do przyznania płatności na 2014 r. do powierzchni nieprzekraczającej powierzchni zobowiązania ustalonej w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości na 2013 r. Przyznając natomiast w drodze decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 do powierzchni zobowiązania większej niż ustalona w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kierownik Biura postąpił wbrew jednoznacznej dyspozycji § 13a w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zdaniem Prezesa ARiMR przyznanie - w drugim roku realizacji zobowiązania – płatności rolnośrodowiskowej do powierzchni przekraczającej obszar podjętego zobowiązania stanowi rażące naruszenie § 13a w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W tej sytuacji treść decyzji Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. stanowi zaprzeczenie zasady praworządności - nakazu działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach przepisów prawa. Trwałość decyzji wydanej w takich okolicznościach nie zasługuje na ochronę, taka decyzja powinna być zatem wyeliminowana z obrotu jako rażąco naruszająca prawo. Przedstawiając powyższe organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Dyrektor ARiMR zasadnie stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.).
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono decyzji Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2017 r. naruszenie:
• art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r, ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 2011. 25 z 28 stycznia 2011 str. 8 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 65/2011), które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji i polegało na tym, że Prezes ARiMR nie zastosował naruszonego przepisu w stanie faktycznym sprawy, a w konsekwencji utrzymania decyzji w mocy na podstawie której stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., podczas gdy Prezes ARiMR mógł zmniejszyć wysokość wypłacanych świadczeń;
• naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji i polegało na tym, że Prezes ARiMR oparł swoje rozstrzygnięcie na wynikach kontroli wielkości działek dokonanych przez ARiMR, które były dokonane gdy przedmiotowe działki były zalane podczas wiosennych roztopów, podczas gdy zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego pomiary te nie mogą być uznane za wiarygodne;
• naruszenie art. 8 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji i polegało na tym, że organ prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej poprzez ciągłe zmienianie swoich decyzji.
W motywach skargi Skarżący wskazał, powołując się na treść art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, że rozporządzenie to nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast jeżeli organ uznał, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa to mógł zobowiązać Skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, a nie stwierdzić nieważność decyzji. Skarżąc zaznaczył, że kontrole w okresie 16-17 czerwca 2015 r. wykazały, że zadeklarowane powierzchnie działek odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy, a kolejne kontrole na działkach odbyły się gdy były one zalane wodą z powodu działalności bobrów, które znajdują się pod ochroną. W tej sytuacji pomiary działek nie mogą być uznane za wiarygodne, nie jest też pewne czy pomiarów dokonała osoba spełniająca odpowiednie wymagania, jakim posługiwała się sprzętem i z jaką dokładnością mierzono działki. Skarżący stwierdził, że działanie Prezesa ARiMR nie budzi zaufania do władzy publicznej gdyż decyzja, której nieważność stwierdzono wywołała określone skutki prawne, dopłaty zostały zainwestowane w gospodarstwo rolne. Stwierdził również, że zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach w odniesieniu do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188; dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy (art. 133 p.p.s.a.) według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu przez Dyrektora ARiMR na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., o czym Skarżący został zawiadomiony w dniu 14 marca 2017 r.
Na wstępie zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a. wyraża się w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ.: OSNP 1996/18/258). Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. Prezes ARiMR wskazał rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tej decyzji - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, publ.: LEX nr 1145109 oraz z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1056/10, publ.: LEX 1056/10). O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na istnieniu sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, jakie wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę w szczególności jego skutki. Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 K.p.a., Polemiki, PiP 1986, z.2, s.104 i nast.). Za takim stanowiskiem opowiadają się również sądy wskazując, że decyzja rażąco naruszająca prawo to taka, która wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyroki NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1522/10, publ.: LEX nr 965193, z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2098/11, publ.: LEX nr 1354893).
W sprawie bezsporne jest, że decyzją Kierownika Biura z [...] kwietnia 2015 r. przyznano Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w pomniejszonej wysokości. W związku z powyższym Skarżący rozpoczął realizację 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego (do powierzchni uwzględnionej do płatności w decyzji z [...] kwietnia 2015 r.) tj. :
• w wariancie 2,1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - 10,67 ha;
• w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - 6,76 ha;
• w wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - 0,29 ha;
• w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 7,99 ha.
Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie) – zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i zwierzęta ras lokalnych do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku o którym mowa w art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia. Przy czym zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje powyższy obszar nawet w przypadku gdy płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do mniejszej powierzchni (§ 5 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Podkreśli również należy, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w § 6 rozporządzenia, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Ponadto z § 13a rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika, że płatność rolnośrodowiskowa przyznawana do działek rolnych przysługuje do powierzchni działek rolnych położonych na obszarze objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności oraz objętych obszarem zatwierdzonym. Należy również wskazać, iż wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych – po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Rozporządzenie rolnośrodowiskowe wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 13 marca 2013 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (aktualnie t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1856 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
W następstwie rozpatrzenia wniosku Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Kierownik Biura wydał w dniu [...] lipca 2015 r. decyzję w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oraz uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej. Powyższą decyzją przyznano Skarżącemu płatność w łącznej wysokości 26 047,00 zł, w tym w ramach wariantu 2.1 uprawy rolnicze kwotę 8 532,00 zł do powierzchni 10,80 ha, w ramach wariantu 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków kwotę 13 200,00 zł do powierzchni 11,00 ha, w ramach wariantu 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 kwotę 1 315,00 zł do powierzchni 2,63 ha, w ramach wariantu 7.2.2 — konie huculskie kwotę 3 000,00 zł oraz odmówiono przyznania płatności w ramach wariantu 2.3 — trwałe użytki zielone.
Zdaniem Sądu Prezes ARiMR orzekając w trybie nieważnościowym prawidłowo stwierdził, że decyzja Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. - przyznająca Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. do powierzchni większej niż ustalona decyzją z [...] kwietnia 2015 r. przyznającą pierwszą płatność rolnośrodowiskową za 2013 r. – wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, zawartych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. Naruszenie § 13a rozporządzenia rolnośrodowiskowego ma kwalifikowany charakter, albowiem przepis w analizowanym zakresie jest jasny, jednoznaczny i nie powinien powodować trudności interpretacyjnych, w tym także w kontekście treści powołanego powyżej § 5 ust. 1 pkt 1 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dlatego też treść rozstrzygnięcia objętego decyzją Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2014 r. oraz uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej w sposób oczywisty narusza § 13a rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Skutkiem stwierdzonego naruszenia prawa było przyznanie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w zawyżonej łącznej wysokości, co wynikało z nieuzasadnionego przyznania płatności w ramach wariantów: 2.1 uprawy rolnicze do powierzchni 10,80 ha; 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 do powierzchni 2,63 ha oraz 4.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 11 ha - tj. do powierzchni gruntów przekraczającej powierzchnię uwzględnioną w pierwszej płatności rolnośrodowiskowej (objętej obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 litera c rozporządzenia nr 65/2011). Pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym ze względu na jej skutki nie było możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Reasumując dotychczasowy wątek rozważań Sąd zaakceptował stanowisko Prezesa ARiMR w zakresie uznania, że decyzja Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. rażąco narusza § 13a rozporządzenia rolnośrodowiskowego co jest równoznaczne z zaistnieniem w sprawie przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia treść zarzutów podniesionych w skardze.
Wyjaśnić należy, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisów k.p.a. wynika z art. 21 ust 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przepisy powyższej ustawy jak również powołanego w skardze rozporządzenia nr 65/2011 nie wyłączają zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów k.p.a., regulujących tryb stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w tym w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto należy ponownie podkreślić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r. nie oznacza, że cała płatność rolnośrodowiskowa na 2014 r. pobrana została nienależenie, lecz otwiera dopiero możliwość ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu powyższej płatności w prawidłowej wysokości. Z analogicznych jak powyżej względów, odnoszących się do specyfiki postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, zastrzeżenia Skarżącego dotyczące przeprowadzonej kontroli na miejscu pozostały neutralne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej, wyrażonej w art. 8 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017r.) Sąd stwierdza, że istotnie pierwotna decyzja Kierownika Biura z [...] stycznia 2015 r. przyznająca Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 r. została uchylona decyzją Dyrektora ARiMR z [...] kwietnia 2015 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura z powodu naruszenia przepisów postępowania, zaś kolejna decyzja Kierownika Biura z [...] lipca 2015 r., dotycząca płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., była wadliwa z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa - co należy ocenić jednoznacznie krytycznie w kontekście obowiązku przestrzegania przez organy powyższej zasady ogólnej. Niemniej jednak wskazane wadliwości po stronie Kierownika Biura (uwzględnione w postępowaniu odwoławczym jak również w postępowaniu nieważnościowym) nie podważają legalności działania organów (Dyrektora ARiMR oraz Prezesa ARiMR) orzekających w trybie nieważnościowym.
Przedstawiając powyższe, wobec nie znalezienia podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji wyroku.