V SA/Wa 1419/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę rolnika domagającego się uchylenia decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnych z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW), uznając, że zaprzestanie działalności rolniczej na tych obszarach przez okres 5 lat od pierwszej płatności skutkuje obowiązkiem zwrotu środków.
Rolnik zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR nakazującą zwrot nienależnie pobranych płatności ONW. Sprawa dotyczyła lat 2004-2008, kiedy to rolnik pobierał dopłaty, ale następnie zaprzestał działalności rolniczej na obszarach ONW. Sąd administracyjny uznał, że zaprzestanie działalności rolniczej na obszarze objętym zobowiązaniem przez wymagany 5-letni okres skutkuje obowiązkiem zwrotu wszystkich otrzymanych płatności, nawet jeśli rolnik argumentował, że utracił gospodarstwo w wyniku egzekucji komorniczej.
Sprawa dotyczyła skargi R. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia ... czerwca 2011 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Rolnik otrzymywał płatności ONW w latach 2004-2008, zobowiązując się do prowadzenia działalności rolniczej na tych obszarach przez 5 lat od pierwszej płatności. Następnie, z powodu egzekucji komorniczej, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Organ uznał, że zaprzestanie działalności stanowi podstawę do zwrotu nienależnie pobranych płatności. Rolnik argumentował, że nie z własnej woli zaprzestał działalności i że środki były przeznaczane na bieżące koszty gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat było wiążące, a jego niedotrzymanie skutkuje obowiązkiem zwrotu środków. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zwrotu płatności nie były przedawnione, a rolnik nie działał w dobrej wierze w rozumieniu przepisów o skróceniu okresu przedawnienia. Sąd uznał również, że wypłaty nie wynikały z pomyłki ARiMR, a kontrola przeprowadzona przez organ była prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem stanowi samodzielną przesłankę zwrotu całości otrzymanych płatności ONW.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat od pierwszej płatności jest wiążące, a jego niedotrzymanie skutkuje obowiązkiem zwrotu środków, niezależnie od przyczyn zaprzestania działalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 2004 nr 73 poz 657 § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Płatność ONW udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań i prowadzenia działalności rolniczej na co najmniej 1 ha przez co najmniej 5 lat od pierwszej wypłaty.
Dz.U.Nr 40, poz.329 § § 2 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha. Niezbędny warunek to faktyczne użytkowanie posiadanych działek.
Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm. § § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, zwraca całość płatności ONW za cały okres jej pobierania.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 art. art. 49 § ust. 1, 4, 5
Określa zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności, w tym przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu (np. błąd organu, dobra wiara rolnika) oraz terminy przedawnienia.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. art. 73 § ust. 1, 4, 5
Podobne do rozporządzenia 2419/2001, reguluje zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach wspólnej polityki rolnej.
Pomocnicze
Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. art. 2 § lit. c
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wspierania bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
Definicja działalności rolniczej jako produkcji, hodowli lub uprawy produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. art. 29 § ust. 1 pkt 1, ust. 1a pkt 2 i 3
Podstawa do wydania rozporządzeń dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich.
k.p.a. art. art. 7, 11, 76 § 3, 107 § 1, 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania, zasady ogólne, ocena dowodów, uzasadnienie decyzji, możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat od pierwszej płatności skutkuje obowiązkiem zwrotu wszystkich otrzymanych płatności. Rolnik nie działał w dobrej wierze, co wyklucza zastosowanie przepisów o skróceniu okresu przedawnienia. Wypłaty nie wynikały z pomyłki ARiMR, a z wydanych decyzji przyznających płatności. Kontrola przeprowadzona przez ARiMR była prawidłowa i rzetelna.
Odrzucone argumenty
Rolnik argumentował, że zaprzestanie działalności nie było z jego winy (egzekucja komornicza) i że środki były przeznaczane na bieżące koszty gospodarstwa. Skarżący podniósł, że nie z własnej woli zrezygnował z prowadzenia działalności rolniczej.
Godne uwagi sformułowania
Zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej stanowi samodzielną przesłankę zwrotu otrzymanych przez producenta rolnego płatności ONW. Podpisanie takiego zobowiązania rodzi domniemanie, iż wnioskodawca był w pełni świadomy ciążących na nim obowiązków wynikających z przystąpienia do programu ONW.
Skład orzekający
Piotr Kraczowski
przewodniczący
Jolanta Bożek
sprawozdawca
Jarosław Stopczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zwrotu płatności rolnych w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz stosowania przepisów o przedawnieniu i dobrej wierze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ONW w ramach wspólnej polityki rolnej UE i krajowych przepisów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z funduszami unijnymi w rolnictwie i konsekwencji niedotrzymania zobowiązań, co jest istotne dla rolników i doradców prawnych w tym sektorze.
“Rolnik musi zwrócić unijne dopłaty po utracie gospodarstwa – sąd wyjaśnia zasady.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1419/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-06-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jarosław Stopczyński Jolanta Bożek /sprawozdawca/ Piotr Kraczowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 2050/12 - Wyrok NSA z 2014-03-19 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 73 poz 657 par. 2 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. c Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz r. pr. ..., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... Uzasadnienie Z akt sprawy wynika, że R. W. w dniu ... czerwca 2004 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. na podstawie decyzji Nr ... z dnia ... grudnia 2004 r. przyznał wnioskodawcy z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni ... ha płatności w łącznej kwocie ... zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia ... marca 2005 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu ... maja 2005 r. producent rolny złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. na podstawie decyzji Nr ... z dnia ... grudnia 2005 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni ... ha w łącznej kwocie ... zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia ... lutego 2006 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu ... maja 2006 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Mając powyższe na uwadze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu ... listopada 2006 r. wydał decyzję Nr ..., na mocy której przyznał Stronie płatność w kwocie ... zł do powierzchni ... ha. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia ... stycznia 2007 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu ... marca 2007 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych lub o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. decyzją Nr ... z dnia ... lutego 2008 r. przyznał Stronie płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na kwotę ... zł do powierzchni ... ha. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia ... kwietnia 2008 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Strona złożyła w dniu ... marca 2008 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych lub o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Wobec powyższego, na mocy decyzji Nr ... z dnia ... marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał Stronie płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na kwotę ... zł do powierzchni ... ha. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia ... sierpnia 2009 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Wnioskodawca w latach kolejnych nie składał wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych lub o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. z uwagi na stwierdzenie zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni ... ha (objętej zobowiązaniem ONW) w dniu ... marca 2011 r. na podstawie decyzji Nr ... ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości ... zł. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. Nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, iż z uwagi na skierowane do producenta rolnego wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo na obszarach ONW oraz brakiem jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie stwierdzono, iż wnioskodawca nie wywiązał się z podjętego zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na powierzchni ... ha, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności ONW, a zatem istnieje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności ONW. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie producent rolny podkreślił, że z własnej woli nie zrezygnowałby z prowadzenia działalności rolniczej i nie było jego zamiarem nienależne pobranie płatności, a dopiero fakt, iż został w drodze egzekucji komorniczo-sądowej pozbawiony własności spowodował zaprzestanie gospodarowania i w efekcie składania wniosków o dopłaty. Skarżący podniósł, iż prowadził gospodarstwo i pobierał oraz wykorzystywał otrzymywane wsparcie i płatności w całości na zakupy nasion, nawozy, robociznę związaną z pracami ziemnymi w polu, które w związku z brakiem własnych maszyn były istotnym kosztem utrzymania gospodarstwa w należytym stanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z ... sierpnia 2012 r. skarżący podniósł dodatkowe argumenty i podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W ocenie Sądu zastosowanie w sprawie ma rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U.Nr 40, poz.329 ze zm.). Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.). Rozporządzenie reguluje więc wspieranie rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia 73/2009, tj. zgodnie z wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochrona środowiska wynosi co najmniej 1 ha. Niezbędnym warunkiem otrzymania płatności ONW jest faktyczne użytkowanie posiadanych działek rolnych. Zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16—99) działalność rolnicza oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. Skarżącemu przyznane zostały płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania odpowiednio pomniejszone ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. 2007 r., Nr 46, poz. 306 z późn. zm.) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: - w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata, - w przypadku łąk i pastwisk - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Wypłacone nienależnie w sprawie środki publiczne za lata 2004 -2006 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy, natomiast środki publiczne za lata 2007 - 2008 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r., Nr 73, poz. 657, z późn. zm) płatność ONW udziela się producentowi rolnemu który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999 z późń. zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. polegają na: Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze o powierzchni co najmniej 1 ha (obszar ten określony został w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW). Prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. Stosowaniu ogólnej dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego, w szczególności chodzi o zrównoważone gospodarowanie. Podpisanie takiego zobowiązania rodzi domniemanie, iż wnioskodawca był w pełni świadomy ciążących na nim obowiązków wynikających z przystąpienia do programu ONW. Podkreślić należy, że wnioskodawca zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za jaką otrzymał pierwszą płatność z tytułu ONW, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej pomocy, tj. .... W związku z tym, że pierwsza płatność z zakresu ONW została beneficjentowi wypłacona w dniu ... marca 2005 r., Strona została zobligowana do kontynuowania podjętego zobowiązania ONW do dnia ... marca 2010 r. Powyższe wynika z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) zgodnie z którym, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW. Podnieść w tym miejscu należy, że zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa powyżej, stanowi samodzielną przesłankę zwrotu otrzymanych przez producenta rolnego płatności ONW. Oznacza to, że do powstania obowiązku zwrotu nie jest konieczne wystąpienie innych, dodatkowych okoliczności. Sam fakt zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na określonym obszarze powoduje, że po stronie producenta rolnego powstaje obowiązek zwrotu otrzymanej płatności, zaś po stronie Prezesa ARiMR - obowiązek i uprawnienie do wydawania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków. Zaniechanie działalności rolniczej jest zdarzeniem, z którego zaistnieniem przepisy bezpośrednio wiążą określone skutki prawne w postaci zwrotu całości lub części płatności. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie, z powodu niedotrzymania pięcioletniego okresu zobowiązania, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Należy jednocześnie wskazać, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). W niniejszej sprawie przepisy te nie mają zastosowania, ponieważ wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2004, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu ... marca 2005 r., natomiast decyzja Nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu ... marca 2011 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż Strona działała w dobrej wierze, co stanowiłoby podstawę do skrócenia okresu przedawnienia do lat czterech, ponieważ składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, producent złożył podpis pod zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004 - 2008. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W rozpatrywanej sprawie płatności z tytułu ONW na lata 2004 - 2008 przekazane na rachunek bankowy strony w dniu ... marca 2005 r., ... lutego 2006 r., ... stycznia 2007 r., ... kwietnia 2008 r. oraz ... sierpnia 2009 r. nie wynikały z pomyłki ARiMR. Płatności w tej wysokości zostały przekazane na podstawie decyzji z dnia ... grudnia 2004 r., decyzji z dnia ... grudnia 2005 r., decyzji z dnia .. listopada 2006 r., decyzji z dnia ... lutego 2008 r. oraz decyzji z dnia ... marca 2009 r., wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G.. Natomiast, jak organ słusznie ustalił, strona zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni objętej zobowiązaniem ONW. W konkluzji należy stwierdzić, że kwoty płatności ONW za lata 2004 - 2008 przekazane na rachunek na podstawie decyzji przyznających płatności, wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., są płatnościami nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 49 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 73 ust. 4 i ust. 5 w/w rozporządzeń. Dlatego też w decyzji z dnia ... czerwca 2011 r., Prezes ARiMR zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004 - 2008 w wysokości ... zł. Z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady należy przypisać im przymiot wiarygodności (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., Sygn. akt II GSK 492/07). Sąd stwierdza, że organ słusznie uznał, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym brak było podstaw do podważenia jej wiarygodności. W toku postępowania sporządzone zostały szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych i gatunki upraw, wykonano zdjęcia działek w charakterystycznych miejscach oraz sporządzono szczegółowy raport z kontroli. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał wyczerpującej analizy sytuacji strony i rozważył ją, zgodnie z art. 7 k.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wydając rozstrzygnięcie - uzasadnił je w sposób wyczerpujący, realizując dyspozycję art. 11 i 107 § 1 k.p.a. Prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi znajdujące się w protokole kontroli zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, spełniając tym samym dyspozycję art. 76 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 136 k.p.a., gdyż przewiduje on jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia na żądanie strony dodatkowego postępowania. Na mocy art. 10 § 1 Kpa strona została również poinformowana przez organy, iż przysługuje jej prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI