V SA/WA 1411/07

V SA/Wa 1411/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak
Joanna Zabłocka /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Anna Lew-Starowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z 5 marca 2007 r. wniesionej przez Z.K. jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2007 r. nr [...] , stwierdzające niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2006 r., znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Skarżący Z.K. – jako wspólnik spółki cywilnej S. - nie wywiązał się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do sierpnia 1999 r., w związku z czym doprowadził do powstania zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 23.699,32 zł (należność główna) oraz 30.594,10 zł (odsetki).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...] , Sąd Okręgowy w E. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie odwołania strony od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] lutego 2003 r., znak : [...] określającej wysokość zadłużenia. Jednocześnie przekazał Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpoznania wniosek strony o umorzenie zaległych należności z tytułu składek.
Z uwagi na brak przesłanek do umorzenia – decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia zaległości. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2 i 3 pkt 3, 5 i 6 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – dalej powoływanej jako u.s.u.s. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił zaś, że od stycznia 2005r. skarżący prowadzi nową działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Urząd Miasta [...] . Organ uznał, że daje to szansę na poprawę sytuacji materialnej wnioskodawcy, a tym samym na spłatę zadłużenia. Wskazał, że w związku z nie złożeniem przez zobowiązanego dokumentacji potwierdzającej, iż konieczność zapłaty pozostałej należności z tytułu składek pozbawi skarżącego oraz jego rodzinę środków niezbędnych do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s.
Wskutek złożonego – zgodnie z pouczeniem zawartym w wyżej opisanej decyzji – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stała się ona przedmiotem rozstrzygnięcia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej : k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Zakładu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powtórzył argumentację zawartą decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żadnych nowych faktów, które uzasadniałby zmianę stanowiska Zakładu.
Na powyższą decyzję Z.K.- reprezentowany przez radcę prawnego – złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł ponadto o włączenie do akt sprawy ZUS Oddział w E. prowadzonej przed Sądem Okręgowym w E. pod sygn. akt : [...] .
Zaskarżonej decyzji Z.K. zarzucił naruszenie art. 7, art. 9-11, art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Podniósł, iż wbrew stanowisku organu administracji przesłanki uzasadniające umorzenie zaległych należności zostały przez wnioskodawcę wykazane.
Wyrokiem z dnia 6 stycznia 2006 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2239/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, iż decyzja Prezesa Zakładu wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 par.1 pkt 1 k.p.a . W świetle bowiem obowiązujących w dacie jej wydania przepisów prawa, organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydawanych przez ZUS był Minister Polityki Społecznej jako minister kierujący działem administracji rządowej – zabezpieczenie społeczne.
Z dniem zaś 24 sierpnia 2005r. weszła w życie zmiana art. 83ust 4 u.s.u.s. wprowadzona nowelą z 1 lipca 2005r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 150 poz. 1248). Tym samym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez skarżącego stosownie do pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji Sąd zalecił rozpoznać i ocenić z uwzględnieniem zmian wprowadzonych tą ustawą
Stwierdzenie nieważności decyzji, zdaniem Sądu czyni niecelowym wypowiadanie się Sądu co do zasadności zarzutów podniesionych w skardze.
W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 65 § 1 oraz art. 180 i 181 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przekazał wniosek Z.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu.
Następnie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2005 r. na wniosek Z.K., została wydana decyzja ZUS określająca wysokość jego zadłużenia jako wspólnika spółki cywilnej S.. Kwota tej zaległości wynikała z prawomocnej decyzji ZUS z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej S. na jej wspólnika. Organ wskazał również, że od decyzji stwierdzającej wysokość zadłużenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. Z.K. złożył odwołanie oraz że sprawę przekazano do Sądu Okręgowego w E. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Dalej Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że po wydaniu tej decyzji w Systemie Informatycznym ZUS ujawniono sześć nie zaksięgowanych uprzednio na koncie spółki cywilnej S. wpłat dokonanych w dniu 3 stycznia 2000 r. Na wpłatach tych błędnie określono dane identyfikacyjne spółki, w związku z czym System Informatyczny ZUS nie mógł ich właściwie zakwalifikować. Ponadto ww. wpłaty zostały określone jako należne za miesiąc 12.1999 r., podczas gdy ostatnia złożona deklaracja rozliczeniowa dotyczyła 11.1999 r. Organ wskazał, że z uwagi na brak dalszej dokumentacji rozliczeniowej i zgodnie z obowiązującymi przepisami, wpłaty te zostały zakwalifikowane na najstarsze zaległości spółki.
Następnie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że z uwagi na zaliczenie ww. wpłat we wskazany sposób oraz ponowne rozliczenie konta, wysokość zadłużenia określona decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. ulegnie zmianie (zmniejszeniu). Wskazał także, że aktualny wykaz zaległości zostanie dołączony do toczącego się przed sądem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania. Z uwagi na to wniosek o umorzenie należności nie może zostać rozpatrzony do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez sąd niniejszej kwestii.
W pouczeniu postanowienia [...] listopada 2006 r. organ wskazał, że na zasadzie art. 83 b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. , nr 17, poz. 887 ze zm.) na niniejsze postanowienie nie przysługuje zażalenie oraz że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) na niniejsze postanowienie nie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pismem procesowym z dnia 12 grudnia 2006 r. Z.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym z związku z zawieszenie postępowania wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie zaskarżonego postanowienia i podjęcie postępowania.
W uzasadnieniu ww. wniosku Z.K. podkreślił, że w ocenie wnioskodawcy stanowisko organu jest błędne i zawieszenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności wnioskodawca wskazał na brak rzeczywistych i uzasadnionych przyczyn zawieszenia postępowania w sprawie. Ponadto zanegował uzasadnienie działań organu. Z.K. podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ponowne rozpatrzenie kwestii umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, natomiast Sąd Okręgowy w E. w postępowaniu pod sygn. akt: [...] bada wysokość zobowiązania. Zdaniem wnioskodawcy nie zachodzi powiązanie tychże spraw w sposób oceniony przez organ rentowy. Ustalenie wysokości zobowiązania dokonane przed sądem nie jest warunkiem koniecznym dla rozpoznania wniosku o umorzenie zobowiązania i od tej oceny nie zależy. Organ jest władny rozpoznać wniosek w zakresie umorzenia zaległości, nie czekając na rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, zważywszy, że to organ wskazuje wysokość zobowiązania. Zdaniem wnioskodawcy, organ określając wysokość zobowiązania, znając jego wysokość, będzie mógł ocenić roszczenie wnioskodawcy w zakresie umorzenia zaległości. Do tej oceny nie jest potrzebne stanowisko Sądu rozpoznającego wniosek o ponowne ustalenie wysokości zobowiązania. W ocenie wnioskodawcy jest dokładnie odwrotnie, bowiem wydanie przez organ rentowy decyzji rozstrzygającej w zakresie wniosku o umorzenie należności, wpłynie na ocenę żądań będących przedmiotem postępowania sądowego.
Wobec powyższego- zdaniem Z.K.- zawieszenie postępowania jest nieuzasadnione. Tym bardziej, że poza brakiem bezpośredniego i wyraźnego związku między sprawami, który mógłby uzasadniać zawieszenie postępowania przed organem rentowym, istotną pozostaje również kwestia czasu, w jakim sprawa może zostać rozstrzygnięta. Ostateczne rozpoznanie sprawy przez Sąd – czyli okres, do którego w ocenie organu będzie trwało zawieszenie postępowania o umorzenie należności – może bardzo znacznie rozłożyć się w czasie. Tym samy – zdaniem wnioskodawcy- zostanie naruszone prawo strony do rozpoznania i załatwienia sprawy rozsądny terminie, bez zbędnej zwłoki.
W dalszej części uzasadnienie wnioskodawca wskazał, że jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie postanowienia o zawieszeniu postępowania jest uzasadniony. Wskazał również, że złożony wniosek nie może zostać odrzucony jako niedopuszczalny oraz że organ przy wydaniu postanowienia zastosował w całości przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania w zakresie zawieszenia, powołując w podstawie prawnej art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 k.p.a. – zgodnie z zasadą wyrażoną art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, że w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa systemowa nie przewiduje zasad postępowania w zakresie zawieszenia postępowania, zatem stosowana jest w całości procedura uregulowana w k.p.a. Rozciąga się to- zdaniem wnioskodawcy- również na zakres skarżenia wydanego na tej podstawie postanowienia. Tym samym – w ocenie Z.K.- strona nie może zostać pozbawiona możliwości wykazania niezasadności postanowienia wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania i wzruszenia wadliwego postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie zwieszenia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż zgodnie z art. 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję w przypadkach, gdy kodeks postępowania administracyjnego przewiduje wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Natomiast od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje.
Organ wskazał, że wydane przez Prezesa ZUS w dniu [...] listopada 2006 r. postanowienie zawieszające merytoryczne postępowanie administracyjne ma postać postanowienia, bowiem nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Jest to zatem postanowienie wydane w trakcie postępowania w myśl art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zażalenie na to postanowienie nie przysługuje.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że Z.K. w swoim piśmie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wobec ZUS. Natomiast z treści art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wnika, iż środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje od decyzji mających za przedmiot określone kategorie spraw – aktów rozstrzygających sprawę w pierwszej instancji. Tym samym wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy skierowany przeciwko postanowieniu w trakcie postępowania jest- zdaniem organu – niedopuszczalny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r. Z.K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa, w szczególności:
• art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 101 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie nie podlega kontroli i nie jest wzruszalne w drodze środków zaskarżenia przewidzianych ustawą;
• art. 123 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 b ust 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie podlega jakiejkolwiek formie kontroli i jest niezaskarżalne;
• art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie za niedopuszczalne wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w okolicznościach niniejszej sprawy;
• art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zw. z art. 123 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz w zw. z art. 101 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego przez Zakład nie podlegają kontroli i wyłączny jest tryb wzruszenia wydanych postanowień;
• art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 -3 Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażające się w naruszeniu praw strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania i następnie stwierdzenie niedopuszczalności wzruszenia wadliwego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Z.K. wskazał, że w jego ocenie stanowisko organu jest błędne. Zawieszenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy jest nieuzasadnione, wobec czego wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie winien zostać uwzględniony.
Zdaniem skarżącego nie do przyjęcia jest stanowisko organu, że wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania jest wolne od jakiejkolwiek kontroli i tym samym jest niezaskarżalne. Nawet przyjmując za organem, że na podstawie art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od wydawanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakład zażalenia nie przysługuje, nie można stronie odmówić racji w twierdzeniu, że możliwy jest inny sposób kontroli wydanego postanowienia.
Skarżący podkreślił, że organ stosując instytucję zawieszenia postępowania, winien uwzględnić tryb zawarty w k.p.a. W tym stanie rzeczy skarżący- nie zgadzając się ze stanowiskiem organu w przedmiocie zawieszenia postępowania- mógł skutecznie skorzystać ze środka zaskarżenia przewidzianego ustawą. Tym samym, nawet przy założeniu, że nie istnieje tryb wzruszenia nieprawidłowego postanowienia w drodze zażalenia, możliwym jest skorzystanie z wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy.
Dalej skarżący podkreślił, że istota postępowania dotyczy kwestii umorzenia zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, a stosownie do art. 83 ust. 4b ustawy systemowej od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozparzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącego, mając na uwadze powyższe uregulowanie, nie jest możliwe do przyjęcia, że racjonalny ustawodawca regulując kwestię wzruszalności decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wyłączył spod kontroli postępowanie dotyczące tegoż postępowania. W ocenie strony nie można wyłącznie literalnie odczytywać zapisu ustawy systemowej traktującego o niezaskarżalności postanowień Zakładu, jeśli nie stanowią one postanowień kończących postępowanie w sprawie. /art. 83 b ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych/.
Skarżący podkreślił, że korzystając z instytucji zawieszenia postępowania uregulowanej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego Zakład zastosował tryb zawieszenia jedynie częściowo, wyłączając już możliwość wzruszenia wadliwego, zdaniem strony, postanowienia.
W ocenie skarżącego postanowienie organu w przedmiocie zawieszenia postępowania musi podlegać kontroli, zarówno pod względem jego formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności i celowości. Nie może być bowiem w państwie prawa tak, że organ administracji publicznej może w dowolny, arbitralny sposób orzekać o sytuacji prawnej obywatela, który jednocześnie zostaje pozbawiony jakiegokolwiek nawet instrumentu pozwalającego na skontrolowanie prawidłowości powziętego przez organ działania.
Następnie Z.K. podkreślił, że postanowienie wydane na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzając niedopuszczalność jego wniesienia, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił również, że strona została pozbawiona możliwości wykazania niezasadności wydanego w toku postępowania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania i wzruszenia wadliwego postanowienia. Tym samym, zdaniem strony, doszło do naruszenia praw strony gwarantowanych tak Konstytucją RP w zakresie rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, jak i ustawami mającymi zastosowanie w sprawie /art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego/.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 1 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74) w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie regulują kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego, w związku z powyższym w tym zakresie zastosowanie mają przepisy procedury administracyjnej.
Zgodnie z art. 83b ust. 1 jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje. W przywołanych przepisach mowa jest wyłącznie o postanowieniach wydanych przez "Zakład". Oznacza to, że art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania w postępowaniu przed Prezesem ZUS. A zatem w niniejszym postępowaniu w kwestii zawieszenia postępowania mają zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że przepisy k.p.a. należy w przedmiotowym postępowaniu stosować odpowiednio, a nie wprost.
Zdaniem Sądu zasadne jest twierdzenie organu, że postanowienie Prezesa ZUS w przedmiocie zawieszenia postępowania wydane w toku rozpoznania sprawy, z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej należy traktować jako wydane przez organ I instancji. Gdyby przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego były stosowane wprost wówczas od postanowienia wydanego przez Prezesa ZUS jako organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego przysługiwałoby zażalenie. Mielibyśmy wówczas do czynienia z sytuacją, w której na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania wydanego przez Zakład stosownie do treści art. 83b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zażalenie by nie przysługiwało, natomiast od postanowienia wydanego przez Prezesa ZUS jako organu I w tym samym zakresie przysługiwałyby środki zaskarżenia. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wykładnię celowościową należy uznać, że zróżnicowanie uprawnień stron, w zależności od tego czy sprawa rozpoznawana jest przez ZUS czy też przez Prezesa ZUS jest niedopuszczalne. A zatem jak już wcześniej wskazano w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają wyłącznie przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, które należy stosować odpowiednio.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organ prawidłowo uznał, że od postanowienia wydanego przez Prezesa ZUS w przedmiocie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie ani żaden inny środek zaskarżenia.
Zdaniem Sądu argumenty powołane przez stronę skarżącą w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności należy pokreślić, że skarżący nie powołał żadnego przepisu, z którego wynikałoby, że od postanowienia Prezesa ZUS przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzją odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ pozostałych przepisów postępowania administracyjnego, wymienionych w skardze, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. mogłoby prowadzić do uwzględnienia skargi.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.