V SA/Wa 1397/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
PFRONzakład aktywności zawodowejdofinansowaniezwrot środkówpostępowanie administracyjneWSAsamorząd województwanieprawidłowościkontrola

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej nakazującą zwrot środków PFRON, uznając, że decyzja była błędnie skierowana do Urzędu Marszałkowskiego zamiast do Województwa.

Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej uchylającej decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków PFRON wypłaconych Województwu na dofinansowanie Zakładu Aktywności Zawodowej. Sąd uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że choć zarzuty dotyczące podstawy prawnej i terminu wszczęcia postępowania były niezasadne, to decyzja była wadliwa z powodu błędnego wskazania strony postępowania – Urzędu Marszałkowskiego zamiast Województwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Województwa [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która uchyliła decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków PFRON wypłaconych na dofinansowanie Zakładu Aktywności Zawodowej. Kontrola PFRON wykazała liczne nieprawidłowości w wydatkowaniu środków, w tym brak wymaganych opinii, dokumentów i współfinansowania. Prezes PFRON nakazał zwrot ponad 6,9 mln zł. Minister Pracy uchylił tę decyzję, uznając za zasadny zarzut niewłaściwego określenia podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków, wskazując, że powinien być nim Województwo, a nie Marszałek. Województwo wniosło skargę, zarzucając błędy w wykładni przepisów dotyczących podstawy prawnej, właściwości organu i podmiotu zobowiązanego. Sąd uznał większość zarzutów skargi za niezasadne, w tym dotyczące podstawy prawnej (art. 49e ustawy o rehabilitacji) i terminu wszczęcia postępowania, a także zastosowania zasady rocznego wykonywania budżetu. Jednakże, Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów o właściwości strony, stwierdzając, że decyzja Ministra była błędnie skierowana do Urzędu Marszałkowskiego zamiast do Województwa, które jest jednostką samorządu terytorialnego i stroną postępowania. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes Zarządu PFRON jest właściwy do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków, gdyż przekazuje je samorządom i brak jest przepisu wykluczającego jego kompetencję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji wskazuje na Prezesa Zarządu jako podmiot przekazujący środki, a brak przepisu wykluczającego jego kompetencję do wydania decyzji o zwrocie, w połączeniu z art. 45 ust. 3a i 53 ustawy, potwierdza jego właściwość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

u.r. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określa zadania samorządu województwa w zakresie rehabilitacji.

u.r. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Reguluje przekazywanie środków PFRON samorządom.

u.r. art. 49e

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków.

u.f.p. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

Reguluje wygaśnięcie niezrealizowanych wydatków budżetu państwa z upływem roku budżetowego.

Pomocnicze

u.r. art. 51 § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określa zadania Zarządu PFRON.

u.r. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określa reprezentację PFRON.

u.s.w. art. 45 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

Określa rolę urzędu marszałkowskiego.

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja wszczęcia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja stron postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe określenie strony postępowania w decyzji Ministra (Urząd Marszałkowski zamiast Województwa).

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie. Brak podstaw do wydawania decyzji administracyjnej przez Prezesa Zarządu PFRON. Niewłaściwe określenie podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków (w pierwotnej decyzji Prezesa PFRON). Niewłaściwe zastosowanie art. 157 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zastosowanie art. 49e ustawy o rehabilitacji do zdarzeń z roku 2006.

Godne uwagi sformułowania

Urząd marszałkowski jest więc aparatem pomocniczym (biuro) organów województwa. Nie można więc uznać, że skierowanie decyzji do Urzędu Marszałkowskiego jest skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż nie spełnia on wymogów strony w rozumieniu w/w art. 29 k.p.a. Stanowi jednak, zdaniem Sądu, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż niewłaściwe określenie strony może nieść za sobą problemy związane przede wszystkim z wykonaniem decyzji.

Skład orzekający

Krystyna Madalińska-Urbaniak

przewodniczący sprawozdawca

Beata Krajewska

członek

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Województwo, a nie Urząd Marszałkowski, jest stroną w sprawach dotyczących zwrotu środków PFRON."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu środków PFRON i interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji oraz ustawy o finansach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniach administracyjnych – prawidłowego określenia strony. Choć fakty są złożone, kluczowe rozstrzygnięcie sądu jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Województwo czy Urząd Marszałkowski? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w sporze o miliony z PFRON.

Dane finansowe

WPS: 6 968 974 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1397/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 863/12 - Wyrok NSA z 2013-10-28
II GZ 438/11 - Postanowienie NSA z 2011-09-28
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zwrotu środków wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2010r., 2. stwierdza, że nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Województwa [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchylająca decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] nakazującą Marszałkowi Województwa [...] zwrot środków przekazanych według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 214, poz. 1407 ze zm.) – dalej jako "ustawa o rehabilitacji".
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 2 marca 2006 r. Prezes Zarządu PFRON poinformował Marszałka Województwa [...] o przypadających w 2006 r. środkach finansowych w kwocie 8.840.182,00 zł na realizację zadań na rzecz osób niepełnosprawnych należących do kompetencji samorządów wojewódzkich. Kwota ta została następnie zwiększona do wysokości 12.140.664,00 zł.
W dniu [...] listopada 2006 r. Zarząd Województwa [...] podjął Uchwałę nr [...] w sprawie przyznania dotacji na dofinansowanie kosztów utworzenia zakładu aktywności zawodowej ze środków PFRON. Uchwałą tą przyznano B. Stowarzyszeniu [...] – dalej jako "Stowarzyszenie" kwotę 6.561.974,00 zł na dofinansowanie kosztów utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej "O." w L.h – dalej jako "ZAZ w L.". Wykonanie uchwały Zarząd Województwa powierzył Marszałkowi Województwa [...].
W dniu [...] listopada 2006 r. Województwo [...] zawarło ze Stowarzyszeniem umowę nr [...] o dofinansowanie ze środków PFRON kosztów utworzenia przez Stowarzyszenie i działania ZAZ w L.. W ramach tej umowy na wyodrębnione konto Stowarzyszenia została przekazana:
- w dniu 5 grudnia 2006 r. - kwota 6.561.974,00 zł z przeznaczeniem na koszty utworzenia ZAZ,
- w dniu 19 stycznia 2009 r. - kwota 203.500,00 zł na koszty działania ZAZ,
- w dniu 19 czerwca 2009 r. - kolejne 203.500,00 zł na koszty działania ZAZ.
W dniach 27-31 lipca 2009 r. PFRON przeprowadził kontrolę w siedzibie Stowarzyszenia. Jej przedmiotem było ustalenie stanu faktycznego i prawnego w zakresie wydatkowania przez samorząd województwa [...] środków Funduszu przekazanych i wykorzystanych na dofinansowanie kosztów utworzenia i działania ZAZ w L..
Kontrola ujawniła liczne nieprawidłowości, zarówno na etapie przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, jak i w trakcie wykonywania tej umowy. Stwierdzono bowiem:
- brak opinii Wojewódzkiej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych do projektu uchwały Sejmiku Województwa [...] w sprawie określenia zadań, na które Województwo [...] przeznaczyło w roku 2006 środki PFRON;
- podpisanie umowy o dofinansowanie ze środków PFRON kosztów utworzenia i działania ZAZ w L. bez wymaganej opinii starosty dotyczącej utworzenia ZAZ;
- brak dokumentów świadczących o rozpatrzeniu wniosku pod względem prawidłowości planowanych kosztów utworzenia i działania ZAZ w L. z uwzględnieniem w szczególności: wysokości środków PFRON w danym roku, liczby osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy oraz wkładu organizatora w kosztach utworzenia i działalności zakładu;
- brak dokumentów świadczących o przeprowadzeniu negocjacji w przedmiocie warunków zawieranej umowy i wysokości dofinansowania kosztów tworzenia ZAZ w L. ze środków PFRON;
- brak aneksu do umowy, sankcjonującego możliwość zatrudnienia w ZAZ osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
- brak aneksu do umowy wprowadzającego zapis o udziale środków własnych organizatora ZAZ w jego tworzenie;
- brak współfinansowania ze środków samorządu województwa kosztów działania ZAZ w L. w wysokości co najmniej 10%;
- przekazanie w dniu 19 stycznia 2009 r. oraz w dniu 19 czerwca 2009 r. przez Marszałka Województwa [...] środków finansowych PFRON w formie dotacji na działalność obsługowo-rehabilitacyjną ZAZ w L. w łącznej kwocie 407 000,00 zł z naruszeniem zasad jej udzielania, poprzez: dokonanie wypłaty tychże środków pomimo braku pozwolenia na użytkowanie obiektu ZAZ w L. (decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Inspektora Pracy, Państwowej Inspekcji Pracy do użytkowania została dopuszczona jedynie niewielka część obiektu - pomieszczenia zlokalizowane w części parterowej budynku);
- niedokonanie przez Marszałka Województwa [...] zwrotu środków finansowych PFRON niewydatkowanych na utworzenie ZAZ w L. do końca roku, w którym przyznano i przekazano dofinansowanie.
Powyższe nieprawidłowości stały się podstawą wszczęcia przez Prezesa Zarządu PFRON postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków przekazanych samorządowi województwa [...] według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Po zakończeniu tego postępowania decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał Marszałkowi Województwa [...] zwrot przekazanych środków wypłaconych przez samorząd województwa [...] Stowarzyszeniu, w łącznej kwocie 6.968.974,00 zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. W odwołaniu tym wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Zarządu PFRON podnosząc zarzuty:
- braku podstaw do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie – strona wskazała w tym zakresie, że podstawy do wydania decyzji oceniającej zdarzenia z roku 2006 nie mógł stanowić art. 49e ustawy o rehabilitacji, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 237 poz. 1652 z późn. zm.),
- braku podstaw do wydawania decyzji administracyjnej przez Prezesa Zarządu PFRON,
- niewłaściwego określenia podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków,
- niewłaściwego zastosowania art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.).
Orzekający na skutek odwołania strony Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści Minister stwierdził w pierwszej kolejności, że bezpodstawny jest zarzut strony, iż w sprawie nie powinien mieć zastosowania art. 49e ustawy o rehabilitacji. Postępowanie w przedmiocie zwrotu środków od samorządu Województwa [...] w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte już pod rządami nowych przepisów. Zgodnie zatem z art. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji należności powinny być dochodzone w drodze decyzji nakazującej zwrot środków, wydawanej na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji. Dla wydania takiej decyzji nie ma zaś znaczenia fakt, iż środki zostały przekazane organowi samorządu terytorialnego przed wejściem w życie zmian do ustawy o rehabilitacji.
Za niezasadny uznano również zarzut braku podstaw do wydania decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON. Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o rehabilitacji organami Funduszu są Rada Nadzorcza i Zarząd. Jednocześnie zgodnie art. 51 ust. 3 tej ustawy do zadań Zarządu należy między innymi gospodarowanie środkami Fundusz i sprawowanie kontroli nad wykorzystaniem środków Fundusz przekazywanych na realizację zadań określonych ustawą. Art. 53 ust 1 i ust. 3 stanowią z kolei, iż Prezes Zarządu reprezentuje Fundusz na zewnątrz, natomiast do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni:
1) Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie;
2) dwaj pełnomocnicy działający łącznie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych Minister stwierdził, że środki przekazane organizatorowi zakładu aktywności zawodowej na utworzenie zakładu, a nie wydatkowane w roku budżetowym, powinny zostać zwrócone Marszałkowi Województwa, który z kolei winien je przekazać na konto PFRON jako środki niewykorzystane przez samorząd województwa.
Za zasadny uznano natomiast zarzut dotyczący niewłaściwego określenia podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków. W tym zakresie Minister zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu.
W związku z powyższym należało przyjąć, że to województwo realizuje zadania z zakresu dofinansowania kosztów tworzenia i działania zakładów aktywności zawodowej (art. 35 ust. 1 pkt 6 ustawy o rehabilitacji). Do zwrotu środków powinno być więc zobowiązane Województwo [...] jako jednostka samorządu terytorialnego posiadająca osobowość prawną, natomiast Marszalek Województwa [...] nie mógł być zobowiązany do zwrotu tych środków, gdyż nie dysponuje swoim budżetem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...] reprezentowane przez pełnomocnika wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. w całości, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2010 r. w całości, względnie o uchylenie tych decyzji w całości. Strona skarżąca wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez:
- błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 6 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, polegającą na przyjęciu, że podmiotem zobowiązanym do zwrotu środków PFRON jest Urząd Marszałkowski,
- błędną wykładnię art. 45 ust. 3a i 49e ustawy o rehabilitacji, polegającą na uznaniu ich za podstawę do wydania decyzji w sprawie,
- błędną wykładnię art. 51 ust. 3c ustawy o rehabilitacji, polegającą na przyjęciu, że to Prezes Zarządu PFRON, a nie Zarząd jest podmiotem uprawnionym do żądania zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków,
- błędną wykładnię art. 157 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, polegającą na przyjęciu, że środki przeznaczone na utworzenie i działalność zakładu aktywności zawodowej w formie dofinansowania, mają być wydatkowane w roku ich przekazania, tak jak dotacja;
2) procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
- niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 1, 2, 4 k.p.a. i niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, w sytuacji wydania przez ten organ decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, z rażącym naruszeniem prawa, a także poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie,
- niezastosowanie podstawowej zasady prawa administracyjnego wyrażonej w art 11 k.pa., poprzez niewyjaśnieme w uzasadnieniu decyzji zasadności zastosowania w sprawie przez organ pierwszej instancji art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, co stanowiło jeden z zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi rozwijając zarzut błędnej wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 6 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji strona skarżąca zauważyła, że organ odwoławczy stwierdził w swojej decyzji, iż Prezes Zarządu PFRON błędnie okreslił podmiot zobowiązany do zwrotu środków. Jednocześnie jednak sam organ odwoławczy błędnie skierował decyzję do podmiotu, który nie może być stroną w sprawie. Jako stronę wydanej decyzji wskazano bowiem Urząd Marszałkowski Województwa [...], a nie Województwo [...]. Oznaczenie Urzędu Marszałkowskiego jako strony znalazło się zarówno w osnowie decyzji (Urząd Marszałkowski jako adresat decyzji), w samym rozstrzygnięciu ("...po rozpatrzeniu odwołania Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]..."), jak i na końcu, w tzw. rozdzielniku.
Następnie strona skarżąca stwierdziła, że art. 49e ustawy o rehabilitacji nie może stanowić podstawy do wydania decyzji. Wskazany przepis wszedł bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie natomiast z art. 6 tej ustawy, do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosowanie art. 49e do zdarzeń z roku 2006 r. budzi zatem wątpliwości prawne.
W ocenie skarżącej samoistnej podstawy do wydania decyzji nie mógł też stanowić art. 45 ust 3a ustawy o rehabilitacji, albowiem nie wynika z niego, że w sprawie zwrotu środków wydana zostaje decyzja administracyjna. Z przepisu tego wynika jedynie, że przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez PFRON, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy k.p.a. Tymczasem zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych domniemanie formy decyzji administracyjnej dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy istnieją normy administracyjnego prawa materialnego, które określają treść działania organu administracji publicznej. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że PFRON prowadził wcześniej inną sprawę, dotyczącą zwrotu przekazanego dofinansowania. Wykazywał jednak wtedy, że sprawa ma charakter cywilny, co potwierdza postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. [...].
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 51 ust. 3c ustawy o rehabilitacji skarżąca wskazała, że z przepisu tego wynika, iż to Zarząd Funduszu, a nie jego Prezes, może żądać niezwłocznego zwrotu całości lub części środków do Funduszu lub zawiesić wypłatę dalszych kwot, jeżeli w ciągu roku budżetowego, w wyniku kontroli, stwierdzi nieprawidłowości polegające na wykorzystaniu przekazanych środków z Funduszu niezgodnie z ich przeznaczeniem.
W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni art. 157 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych skarżąca stwierdziła zaś w szczególności, że przepis ten dotyczy wyłącznie wydatków budżetu państwa, nie jest wiec dopuszczalne jego stosowanie do funduszy celowych. Fundusze celowe, takie jak PFRON, podlegają bowiem odrębnym regulacjom prawnym.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Spolecznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podkreślić należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty należy uznać za zasadne.
1. Nie znalazł uznania w oczach WSA pogląd, iż decyzję w przedmiocie zwrotu dotacji winien wydać Zarząd PFRON, a nie Prezes PFRON. Pogląd ten Skarżący wywodzi z treści art. 51 ust. 3c w zw. z art. 51 ust.3 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123 poz. 776 z późn. zm. ), zgodnie z którym Zarząd Funduszu może żądać niezwłocznego zwrotu całości lub części środków do Funduszu lub zawiesić wypłatę dalszych kwot, jeżeli w ciągu roku budżetowego, w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 3 pkt 6, stwierdzi nieprawidłowości polegające na wykorzystaniu przekazanych środków z Funduszu niezgodnie z ich przeznaczeniem. Przepis ten wyraźnie określa sytuację, w której Zarząd może domagać się zwrotu środków i sytuacja taka ( żądanie zwrotu nie nastąpiło w ciągu roku budżetowego 2006, ale w roku 2009 ) nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu. Skoro brak jest przepisu wyraźnie wykluczającego kompetencję Prezesa Zarządu do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości, to mając na uwadze fakt , iż on przekazuje środki, a nadto treść art. 45 ust. 3a oraz 53 ustawy, należy uznać, że brak jest podstaw do zanegowania kompetencji Prezesa Zarządu do wydania zaskarżonej decyzji.
2. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dot. niedopuszczalności wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji z uwagi na fakt, iż środki zostały przyznane w roku 2006 , zaś art. 49e stanowiący podstawę do wydania przedmiotowych decyzji wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 237 poz. 1652) sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpatruje się według przepisów dotychczasowych. W ocenie Sądu rację ma organ wskazując, że sprawa niniejsza została wszczęta po dniu wejścia w życie ustawy. Pismem z dnia 11 marca 2010 r. Marszałek Województwa [...] został wezwany do zwrotu kwoty 6.561.974 zł przeznaczoną na utworzenie Zakładu Aktywności Zawodowej w L. i kwoty 407.000 zł przeznaczonej na działalność obsługowo-rehabilitacyjną ZAZ w L. w roku 2009. Pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot w/w środków. Z tą drugą datą zostało wszczęte postępowanie w rozumieniu art. 61 k.p.a. w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości. Postępowanie to nie jest kontynuacją postępowania w przedmiocie przyznania środków PFRON , ale samodzielnym postępowaniem, tym bardziej że w przedmiocie przyznania środków żadne postępowanie w rozumieniu k.p.a się nie toczyło, gdyż samo przyznanie środków było czynnością materialno-techniczną, ich wysokość wynikała z algorytmu ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów ( por. art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o rehabilitacji) . Oznacza to, że do postępowania w przedmiocie zwrotu środków PFRON, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji ma zastosowanie art. 49e ustawy.
3. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony, że do środków przekazywanych w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie ma zastosowania zasada rocznego wykonywania budżetu i w związku z powyższym środki te mogły zostać wykorzystane po zakończeniu roku budżetowego, w którym zostały przyznane.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji Fundusz jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych. Wchodzi więc w skład sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( Dz.U. Nr 249 poz. 2104 ze zm. ). Fundusz otrzymuje dotacje z budżetu państwa, które ustala się i rozlicza zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa (art. 46a ustawy o rehabilitacji). Środki te są przekazywane samorządom z budżetu państwa corocznie ( por. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym Dz. U. Nr 88 poz. 808 ze zm. ). Z tych też względów do środków Funduszu przekazywanych samorządom wojewódzkim ma zastosowanie art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych zgodnie z którym niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, z upływem roku budżetowego.
4. Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 6 i art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez niewłaściwe określenie w decyzji podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków PFRON. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przekazywane samorządom wojewódzkim i to Województwo [...] winno być adresatem decyzji. Tymczasem w zaskarżonej decyzji adresatem decyzji jest "Urząd Marszałkowski Województwa [...]". Tak też w sentencji decyzji jest określony autor odwołania, taka też nazwa figuruje jako adresat do otrzymania decyzji. Jednocześnie decyzja organu I instancji jest uchylana z uwagi na "niewłaściwe określenie podmiotu zobowiązanego do zwrotu środków". Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił w uzasadnieniu, że adresatem decyzji nie może być Marszałek Województwa [...], gdyż to Województwo [...] jest jednostką samorządu terytorialnego i posiada osobowość prawną. Sąd podzielając argumentacje organu wskazuje, że taka sama jednoznaczność co do osoby adresata winna cechować także decyzje organu odwoławczego.
Zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa ( j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz.1590 ) zarząd województwa wykonuje zadania województwa przy pomocy urzędu marszałkowskiego i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych lub wojewódzkich osób prawnych. Urząd marszałkowski jest więc jednostką organizacyjną województwa, zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną zarządu województwa, a w praktyce także sejmiku województwa oraz jego organów wewnętrznych. Jest to więc aparat pomocniczy (biuro) organów województwa. Nie można więc uznać, że skierowanie decyzji do Urzędu Marszałkowskiego jest skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, gdyż nie spełnia on wymogów strony w rozumieniu w/w art. 29 k.p.a. Stanowi jednak, zdaniem Sądu, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż niewłaściwe określenie strony może nieść za sobą problemy związane przede wszystkim z wykonaniem decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a orzekł jak wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI