V SA/Wa 1389/19

V SA/Wa 1389/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
6560
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 865/20 - Wyrok NSA z 2023-10-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 22; art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 847
art. 29 ust. 1,6 i 9
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1292
art. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 8 marca 2019 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także: "Wnioskodawca"’ "Spółka" lub "Skarżąca") o wydanie - na podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646, z późn. zm.) - interpretacji indywidualnej dotyczącej stosowania przepisów stawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm.) - dalej: "ustawa o grach hazardowych" przepisu art. 6 ust. 3 oraz art. 68 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 5, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 6, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 7, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 8 oraz przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 9 ww. ustawy.
We wniosku Spółka zadała pytanie, czy w świetle obowiązujących regulacji ustawy o grach hazardowych odnoszących się do reklamy, możliwa jest instalacja określonego oznaczenia (logotypu) na fasadzie budynku stanowiącego siedzibę Spółki.
Legitymacja do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem wywiedziona została przez Skarżącą z brzmienia przepisu art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna).
Ze sposobu sformułowania zakresu kwestii wymagających wyjaśnienia Skarżący wyprowadził, że składany wniosek dotyczy przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej.
W przedłożonym wniosku zaprezentowany został następujący stan faktyczny:
[...] Sp. z o.o. jest spółką, której dominująca działalność prowadzona jest w zakresie tworzenia oprogramowania. W kapitale Wnioskodawcy całość udziałów posiada [...] z siedzibą w L. prowadząca działalność w zakresie doradztwa w dziedzinie technologii informacyjnych (information technology consultancy activities). [...] została w 2016 roku zakupiona przez [...] z siedzibą w L., prowadzącą działalności związaną z grami hazardowymi i zakładami ([...]). Wnioskodawca pozostaje w grupie kapitałowej należącej do [...]. Obie wyżej wymienione spółki prawa b. stanowią spółki dominujące w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Ksh.
Działalność operacyjna Wnioskodawcy oraz spółki [...] polega na tworzeniu zaawansowanych systemów technologicznych przeznaczonych dla powołanej grupy kapitałowej, a także na obsłudze bieżących potrzeb IT wraz z zabezpieczeniem systemów informatycznych całej grupy. Wnioskodawca nie podejmuje czynności poza wymienionymi we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego, ani żadnych działań faktycznych związanych z prowadzeniem działalności w zakresie gier hazardowych, zarówno na terytorium Polski, jak i poza nim.
[...] z siedzibą na G. (spółka zależna [...]) prowadzi serwis bukmacherski przez sieć Internet, niedostępny na obszarze Polski. Strona internetowa prowadzona przez [...], oferująca możliwość udziału w grach hazardowych posiada blokadę dla państw, w których działalność taka, bez zezwolenia, jest nielegalna.
Wnioskodawca planuje zainstalować oznaczenie "[...]", według projektu stanowiącego Załącznik nr 2 do wniosku, na fasadzie budynku, w którym znajduje się siedziba Wnioskodawcy.
W związku z planowanym przedsięwzięciem Wnioskodawca powziął wątpliwości, które sformułował w następujących pytaniach:
- czy Wnioskodawca zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych) oraz poniesienia opłaty za przedmiotowe zezwolenie (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych), aby zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy zamontować oznaczenie na fasadzie budynku będącego siedzibą Wnioskodawcy, według projektu stanowiącego załącznik do wniosku, pomimo tego, że Wnioskodawca nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. Natomiast spółka powiązana
[...] ani żadna inna spółka należąca do grupy nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium RP,
czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla Wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy,
czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla Wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy,
czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 8 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla Wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy,
czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla Wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy.
Wnioskodawca stanął na stanowisku, że będąc spółką zajmującą się wyłącznie oprogramowaniem, zarządzaniem systemami informatycznymi, działalnością portali internetowych, przynależącą do grupy kapitałowej prowadzącej działalność w zakresie zakładów wzajemnych poza granicami Polski, nie jest podmiotem, którego w związku z zamontowaniem oznaczenia określonego we wniosku, dotyczy:
obowiązek ubiegania się o zezwolenia na prowadzenie punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz poniesienia z tego tytułu opłaty,
ograniczenie nałożone przepisami ustawy o grach hazardowych do posługiwania się firmą wnioskodawcy oraz firmą spółki dominującej, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6-9 ustawy o grach hazardowych.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, w świetle obowiązującego stanu prawnego decyzją Ministra Finansów z [...] kwietnia 2019 r. stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznane zostało w części za prawidłowe, w części natomiast za nieprawidłowe.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, zaskarżając wydaną decyzję w zakresie, w jakim organ nie podzielił oceny Spółki, tj. w jakim uznano:
stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej zobowiązania
wnioskodawcy
do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych - za nieprawidłowe,
stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych - za nieprawidłowe,
stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 - za nieprawidłowe.
Spółka wniosła o uznanie własnych stanowisk w powyższym zakresie (pkt 1 - 3) za prawidłowe, to znaczy uznanie, że w przedstawionym stanie faktycznym:
ad 1) wnioskodawca nie jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych) oraz poniesienia opłaty za przedmiotowe zezwolenie (art. 68 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy), aby zgodnie z prawem (art. 29 ust. 5) zamontować oznaczenie na fasadzie budynku będącego siedzibą wnioskodawcy, według projektu stanowiącego załącznik 2 do wniosku z 4 marca 2019 r.;
ad 2) oznaczenie na fasadzie budynku będącego siedzibą wnioskodawcy, według projektu stanowiącego załącznik 2 do wniosku z 4 marca 2019 r. nie spełnia przesłanek zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art, 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych;
ad 3) oznaczenie na fasadzie budynku będącego siedzibą wnioskodawcy, według projektu stanowiącego załącznik 2 do wniosku z 4 marca 2019 r. nie spełnia przesłanek zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 powoływanej ustawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z informacji dostępnych m. in w. serwisie www.[...] zaplanowane do instalacji oznaczenie na budynku w zakresie treści "[...]" jest tożsame ze znakiem towarowym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych - spółki [...].
Skoro podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie "[...]", według projektu stanowiącego Załącznik nr 2 do wniosku, spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W świetle przepisów ustawy o grach hazardowych bez znaczenia przy tym jest, że podmiot ten nie oferuje gier hazardowych w Polsce, gdyż art. 29 ust. 6 nie ogranicza zakazu reklamy jedynie do podmiotów oferujących gry hazardowe na jej terytorium.
Zgodnie z art 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych za reklamę i promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz gier na automatach uważa się również reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firma, nazwa lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń. Oznaczenie podmiotu na budynku służy również reklamie i promocji tego podmiotu. Projektowane oznaczenie jest w części tożsame z oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych. Dlatego też spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych zgodnie z art. 29 ust. 9 w zw. z art 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych: 1. Zabrania się reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gier na automatach oraz zakładów wzajemnych. Reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, jest dozwolona na zasadach określonych w art. 29b. 2. Zabrania się informowania o sponsorowaniu z wykorzystaniem nazwy handlowej i znaku towarowego wykorzystywanego do oferowania gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, przyjmowania zakładów wzajemnych oraz gier na automatach.
Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 5 ograniczenia o jakich mowa w art. 29 ust. 1 i ust 2 nie obejmują reklamy i promocji prowadzonej w ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych ani oznaczenia nazwą podmiotu lub logo firmy lub nazwą prowadzonej działalności gospodarczej, na zewnątrz budynku, miejsca, w którym znajduje się ośrodek gier lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a także, w przypadku gier hazardowych urządzanych przez sieć Internet, reklamy ani promocji prowadzonej na określonej w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej do urządzania tych gier.
Mając na uwadze ww. przepisy organ II instancji stwierdził, że legalne jest umieszczenie nazwy podmiotu urządzającego gry hazardowe na budynku, w którym znajduje się ośrodek gier (kasyno gry, salon gry bingo pieniężne, salon gier na automatach.) lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych. Dlatego też umieszczenie wnioskowanego oznaczenia na budynku wymagałoby wcześniejszego uzyskania przez wnioskodawcę koncesji na kasyno gry lub zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, a następnie lokalizacji kasyna lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w powołanym budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem "[...]".
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. z datą wpływu w dniu [...] lipca 2019 r. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Ministra Finansów z [...] maja 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Finansów z [...] kwietnia 2019 r. zawierającą interpretację indywidualną wydaną na podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców dotyczącą stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 3 lipca 2019 r. Spółka zaskarżyła przedmiotową decyzję zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 34 ust. 5 Prawa przedsiębiorców, polegające na oparciu rozstrzygnięcia zawartego w II instancji w oparciu o ustalenia poczynione przez Ministra Finansów w decyzji I instancji samodzielnie, bez odniesienia do opisu zawartego we wniosku;
2) naruszenie art. 34 ust. 5 Prawa przedsiębiorców polegające na braku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji II instancji przy jednoczesnym niedostatecznym objaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych poprzez przyjęcie, że planowane oznaczenie na budynku firmy Skarżącego wraz z oznaczeniem grupy kapitałowej, do której należy, stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów ww. ustawy pomimo braku zamieszczenia przez Skarżącego informacji na przedmiotowym oznaczeniu o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane i możliwościach uczestnictwa, a także braku działania z zamiarem reklamy;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych oraz art. 2, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez taką wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych (skutkujące przyjęciem, że planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy Skarżącego wraz z oznaczeniem grupy kapitałowej, do której należy Skarżący stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji w rozumieniu ustawy o grach hazardowych) które prowadzi do naruszenia konstytucyjnych zasad wolności działalności gospodarczej, pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego (będącej składową zasady-demokratycznego państwa prawa), a także zasady proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw (poprzez narzucenie ograniczeń niewspółmiernych, które nie są konieczne dla "bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób"), do których należą (jako składowa wolności działalności gospodarczej) uprawnienie do posługiwania się firmą (nazwą) przez każdego przedsiębiorcę (w tym także przedsiębiorcę zagranicznego).
W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w której stanowisko Skarżącego zostało uznane za nieprawidłowe oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto, Skarżąca wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, w zakreślonym w skardze przedmiocie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co, następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, iż celem regulacji ustawy o grach hazardowych jest ograniczenie szkodliwego społecznie zjawiska hazardu. Wskazuje na to choćby ścisłe reglamentowanie działalności gospodarczej w zakresie gier hazardowych, czy też opodatkowanie gier szczególnym podatkiem od gier.
Działalność dotycząca gier hazardowych jest działalnością gospodarczą. Ze względu jednak na szczególny charakter tej działalności, dotyczącej problematyki hazardu, zasada swobody i równości gospodarczej, podlega w tej dziedzinie działalności ograniczeniom, wynikającym z przepisów ustawy regulującej prowadzenie gier hazardowych, jako ustawy szczególnej do ustawy o działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 19 września 1990 r., II SA/Wa 460/90, Mon. Praw. 1993, nr 3, s. 88).
Art. 22 Konstytucji RP stanowi, iż ograniczenie działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W literaturze przyjmuje się ta zasada konstytucyjna stanowi pewne uzupełnienie postanowień zawartych w art. 20 Konstytucji RP, jest bowiem nawiązaniem do wyrażonej tam zasady wolności działalności gospodarczej, która obejmuje wolność wyboru rodzaju działalności gospodarczej oraz wolność wykonywania wybranej sfery tej działalności (M. Zdyb, Wolność działalności gospodarczej w Konstytucji RP, Rejent 1997, nr 5, s. 149).
Przedmiotowy zakres ustawy o grach hazardowych został określony w art. 1 stanowiącym, iż ustawa określa warunki urządzania gier hazardowych i zasady prowadzenia działalności w tym zakresie oraz zasady opodatkowania podatkiem od gier hazardowych, zwanym dalej "podatkiem od gier".
Zdaniem Sądu, ustawa dotyczy wszelkich podmiotów urządzających i prowadzących gry hazardowe na terenie Polski. W tym również podmiotów, o których mowa w art. 15f ustawy o grach hazardowych, tj. przedsiębiorców posiadających domeny internetowej wykorzystywane do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W zaskarżonej decyzji organ administracji uznał, iż skoro z informacji dostępnych m.in w serwisie www. [...] wynika, że zaplanowane do instalacji oznaczenie na budynku w zakresie treści "[...]" jest tożsame ze znakiem towarowym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych - spółki [...], a podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie "[...]", według projektu stanowiącego Załącznik nr 2 do wniosku, spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 1 ww. ustawy. Dlatego też umieszczenie wnioskowanego oznaczenia na budynku wymagałoby wcześniejszego uzyskania przez wnioskodawcę koncesji na kasyno gry lub zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, a następnie lokalizacji kasyna lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w powołanym budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem "[...]".
Zdaniem Sądu, przytoczone powyżej stanowisko Ministra Finansów jest nieprawidłowe i w sposób nieproporcjonalny ogranicza swobodę działalności gospodarczej.
W literaturze wskazuje się, iż konieczność ograniczenia swobody działalności gospodarczej jest uzasadniona, jeżeli ustanowione ograniczenia są zgodne z zasadą proporcjonalności, a więc, że: środki zastosowane przez prawodawcę muszą być w stanie doprowadzić do zamierzonych celów, muszą one być niezbędne dla ochrony interesu, z którym są powiązane, ich efekty muszą pozostawać w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela (A. Krasuski, Zakres wolności gospodarczej a obowiązki operatorów świadczących usługi powszechne, PUG 2003, nr 9 s. 20).
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż Wnioskodawca - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. nie urządza i nie prowadzi gier hazardowych na terytorium kraju. W jej kapitale całość udziałów posiada [...] z siedzibą w L. prowadząca działalność w zakresie - doradztwo w zakresie technologii informacyjnych. Spółka ta również nie urządza i nie prowadzi gier hazardowych na terytorium kraju.
Wnioskodawca i [...] z siedzibą w L. pozostają w grupie kapitałowej należącej do [...], który to podmiot ma w a. rejestrze handlowym wpis - działalność związana z grami hazardowymi i zakładami. Jednakże podobnie jak wspomniane dwa podmioty z branży informatycznej nie urządza i nie prowadzi gier hazardowych na terytorium kraju. Operacyjnie tej działalności hazardowej nie prowadzi w ogóle. Natomiast spółka zależna [...] tj. [...] z siedzibą na G. prowadzi serwis bukmacherski organizowany przez sieć Internet niedostępny na obszarze Polski.
Wnioskodawca we wniosku o interpretację wskazał, iż strona internetowa prowadzona przez [...] oferująca możliwość udziału w grach hazardowych posiada blokadę dla państw, w których taka działalność bez zezwolenia jest nielegalna.
Tym twierdzeniom nie zaprzeczył w żaden sposób Minister Finansów, który co prawda w sieci Internet znalazł serwis www. [...], ale z akt sprawy nie wynika, iż wpisał tę domenę do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą. Tym samym organ nadzoru nad rynkiem hazardu nie zwrócił się również z żądaniem do przedsiębiorcy telekomunikacyjnego świadczącego usługi dostępu do sieci Internet o uniemożliwienie dostępu do strony www. [...] poprzez jej usunięcie z systemów teleinformatycznych (art. 15f ust. 5 pkt 1 ustawy o grach hazardowych).
Należy domniemywać zatem, iż Minister Finansów uznał, że [...] z siedzibą na G. rzeczywiście nie wykorzystuje ww. strony internetowej do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli zatem żaden z podmiotów z grupy [...] nie urządza i nie prowadzi gier hazardowych na terytorium kraju, to trudno uznać, iż interpretacja prawa przez Ministra Finansów doprowadzi do zamierzonych przez prawodawcę celów związanych z regulacją hazardu w Polsce, w tym z ochroną społeczeństwa przed ewentualnymi negatywnymi efektami ubocznymi gier hazardowych, które zawsze się pojawiają nawet przy legalnym hazardzie.
Wręcz przeciwnie Wnioskodawca, który nie chce prowadzić gier hazardowych, zostaje niejako przymuszony przez organ administracji do uzyskania zezwolenia i prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych (gdyż w przeciwnym wypadku zezwolenie wygaśnie). Jedynie dlatego aby zainstalować oznaczenie "[...]", według projektu stanowiącego Załącznik nr 2 do wniosku, na fasadzie budynku.
Trudno uznać takie środki za zgodne z art. 22 Konstytucji RP i w żaden sposób interpretacja prawa dokonana przez organ nie jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, a jej efekty nie są w proporcji do ciężarów nakładanych na Spółkę, która aby zawiesić logotyp na fasadzie budynku będzie musiała przejść całą procedurę koncesyjną i uzyskać zezwolenie na gry hazardowe.
Sąd zgadza się ze tezami skargi, iż poważne wątpliwości musi budzić zatem stwierdzenie, że zakaz umieszczenia oznaczenia na fasadzie budynku według projektu przedstawionego przez Stronę konieczny jest w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. O ile zakaz reklamy gier hazardowych rozumiany jako zakaz rozpowszechniania, czyli multiplikowania obecności w przestrzeni publicznej znaków kojarzących się z grami hazardowymi można uzasadnić, o tyle granicą takiego zakazu powinna być wolność podmiotów prowadzących działalność gospodarczą do zaznaczenia swojej obecności w publicznej przestrzeni miejskiej wśród innych korporacji.
Ponadto, słusznie strona skarżąca wskazuje, iż w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym wyraźnie został przedstawiony cel planowanego oznaczenia jako możliwość identyfikacji siedziby Skarżącego ze wskazaniem przynależności do grupy kapitałowej. Planowane oznaczenie nie zawiera niczego innego poza firmą Skarżącego oraz firmą spółki dominującej (ujętych w określone formy graficzne), oznaczenie to nie zawiera elementu zachęty, promowania przyjmowania zakładów wzajemnych, informacji o miejscu ich urządzania oraz nie można uznać, że oznaczenie znajdujące wyłącznie na budynku będącym siedzibą Wnioskodawcy stanowi publiczne rozpowszechnianie hazardu.
Minister Finansów z jednej strony akceptuje fakt, iż wszyscy niejako mieszkańcy Polski z dostępem do Internetu mogą mieć nieograniczony dostęp do strony bukmacherskiej www[...] i nie kwalifikuje tego typu aktywności jako nielegalnej reklamy hazardu. Natomiast w przypadku dwóch słów "[...]" dla przeciętnego odbiorcy nie kojarzących się z hazardem i zamieszczonych na fasadzie tylko jednego budynku w K. uznaje te dwa słowa za nielegalną reklamę hazardu.
Stwierdzić trzeba, iż art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi, że zabrania się reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gier na automatach oraz zakładów wzajemnych. Reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, jest dozwolona na zasadach określonych w art. 29b.
Kolejne przepisy ustawy o grach hazardowych doprecyzują pojęcia reklamy i promocji zawarte w ww. art. 29 ust. 1. W myśl art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych za reklamę i promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz gier na automatach uważa się również reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń.
Zgodnie zaś z powoływanym przez Ministra Finansów art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa.
Zdaniem Sądu, wykładnia systemowa ustawy o grach hazardowych, którą de facto potwierdza organ interpretacyjny nie blokując dostępu do strony www[...] z obszaru Polski, nakazuje uznać, iż jeśli mowa o nazwie, firmie, oznaczeniem lub symbolu graficznym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych, o którym mowa w art. 29 ust. 6 i 9 ustawy o grach hazardowych, to chodzi o podmiot urządzający i prowadzący gry hazardowe na terytorium Polski. Bowiem przepisy ograniczające takie wolności jak swoboda działalności gospodarczej oraz związane z nią prawo do posługiwania się firmą oraz znakami graficznymi z nią związanymi muszą służyć ochronie interesu publicznego, a takim interesem jest ochrona społeczeństwa przed ujemnymi skutkami gier hazardowych.
Należy jeszcze przypomnieć, że Wnioskodawca nie prowadzi na terytorium kraju (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. Natomiast Spółka powiązana [...] ani żadna Spółka należąca do grupy nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium kraju. Tym samym ich działalność gospodarcza nie generuje ujemnych skutków społecznych. Można wnosić, że jest wręcz przeciwnie. Wnioskodawca prowadzi bowiem w Polsce działalność w branży informatycznej związanej z nowymi technologiami, które to usługi eksprtuje.
Uwzględniając powyższe uregulowania, a także biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej, uszczegółowioną w art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, a także obowiązek działania organów administracji publicznej z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy oraz mając na względzie zasadę racjonalności, za uprawniony można przyjąć wniosek, że błędne jest stanowisko Ministra Finansów, iż planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy wraz z oznaczeniem grupy kapitałowej, do której należy Skarżąca stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Wbrew argumentacji Ministra Finansów przywołany w decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2090/12 nie potwierdza stanowiska organu interpretacyjnego.
Wyrok ten został wydany w stanie faktycznym, w którym Minister Finansów wezwał spółkę posiadającą już zezwolenie na działalność w zakresie zakładów wzajemnych przez sieć internetową do zmiany części nazwy w samej firmie tej spółki argumentując, że został naruszony art. 29 ustawy o grach hazardowych.
W ocenie składu orzekającego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2090/12, organ administracji prawidłowo ocenił, że umieszczenie w nazwie spółki nazwy domeny internetowej stanowi prezentowanie konkretnej strony internetowej, na której są urządzone zakłady wzajemne. Poprzez taką publiczną prezentację - w nazwie spółki - następuje zachęcanie i promowanie uczestnictwa w zakładach wzajemnych i informowanie o miejscu ich urządzenia, czyli poprzez stronę internetową.
Dodać w tym miejscu należy, że wskazana w ww. orzeczeniu spółka była podmiotem, który prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych, a więc na podstawie art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, zostały łącznie spełnione przesłanki: publicznego rozpowszechniania nazw podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych oraz informacji o miejscach, w których takie zakłady są urządzanie i możliwościach uczestnictwa.
W rozpatrywanej sprawie trudno uznać, iż słowa "[...]" na fasadzie budynku informują o miejscu, w których zakłady wzajemne są urządzanie i możliwościach uczestnictwa. Ponadto użycie w art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych przez ustawodawcę łącznika/spójnika "oraz" miedzy dwoma członami normy - "nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach" i "informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa" sugeruje konieczność łącznego spełnienia tych przesłanek.
Ze wskazanych powyżej powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych poprzez przyjęcie, że planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy Skarżącej wraz z oznaczeniem grupy kapitałowej, do której należy, stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Niezależnie od powyższych rozważań Sąd stwierdza, iż trafnie Skarżąca zwróciła w skardze uwagę, że zgodnie z utartymi już poglądami judykatury, zakres rozstrzygnięcia organu interpretacyjnego w sprawach interpretacyjnych wyznacza treść wniosku o wydanie pisemnej interpretacji. Treść wniosku nie może być w jakikolwiek sposób przez organ, zniekształcana czy też dopowiadana (uzupełniana), także o okoliczności znane organowi z urzędu. To na przedsiębiorcy jako wnioskodawcy ciąży obowiązek określenia się w kwestiach istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Rolą organu nie jest bowiem tworzenie opisu stanu faktycznego mającego stanowić kanwę dla wydawanej interpretacji. Oczywistym jest bowiem, iż od sposobu ujęcia przedmiotowej kwestii zależeć będzie sposób rozstrzygnięcia organu interpretacyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt III AUa 852/14, LEX nr 1771385).
Zdaniem Sądu, na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców organy interpretacyjne nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa.
Nie do zaakceptowania jest zatem sytuacja, gdy Minister Finansów dokonuje rozstrzygnięcia wykraczającego poza opis zdarzenia zawarty we wniosku, uznając, iż planowane oznaczenie na budynku [...] jest "tożsame ze znakiem towarowym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych - spółki [...]", a których to ustaleń Minister Finansów dokonał poprzez informacje dostępne w serwisie internetowym www[...].
Tymczasem Skarżąca nie zamieszczała w złożonym wniosku linku do strony internetowej, na której spółki z grupy kapitałowej umożliwiają uczestnictwo w grach hazardowych, ani też żadnych innych linków internetowych. Wnioskodawca również nie określał, na rzecz której spółki z grupy [...] został zarejestrowany znak towarowy.
Co należy podkreślić, zdaniem Skarżącej poczynione przez organ ustalenia są błędne, bowiem znak towarowy "[...]“ zarówno w kolorze, jak również w wersji czarno-białej należy - co wynika z rejestrów znaków towarowych Unii Europejskiej do spółki [...], o której to spółce nie było mowy we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, iż źródłem wiedzy dla organu w tym postępowaniu mógł być wyłącznie stan sprawy przedstawiony przez Stronę we wniosku. Niedopuszczalne jest prowadzenie przez organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego. W trybie jaki ma zastosowanie w niniejszej sprawie, organ mimo, że orzeka w formie decyzji, to wydane przez niego rozstrzygnięcie nadal jest interpretacją przepisów prawa, a nie wiążącym rozstrzygnięciem w sprawie.
Za niedopuszczalne więc Sąd uznaje wydanie zaskarżonej decyzji, przez organ interpretujący, w oparciu o dowody zebrane przez organ administracji, bowiem takie działania organ będzie mógł podejmować dopiero w postępowaniu administracyjnym.
A zatem w niniejszym postępowaniu, wszczętym wnioskiem o wydanie interpretacji, organy administracji zobowiązane były wydać interpretację treści przepisów prawa w odniesieniu do sytuacji faktycznej wskazanej we wniosku, nie mogły natomiast podważać stanu faktycznego, uzupełniać go, zmieniać na podstawie innych źródeł czy też wiedzy posiadanej przez organ z urzędu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1759/12; także postanowienie SN z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt III UK.117/10, LEX nr 898257; wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1557/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1123/10, LEX nr 747808).
Biorąc pod uwagę powyższe za zasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, polegający na oparciu rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o ustalenia poczynione przez Ministra Finansów samodzielnie, bez stosownego odniesienia się do opisu zawartego we wniosku.
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie ww. przepisu jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1426/14). W ocenie Sądu ww. warunki w sprawie nie wystąpiły. W konsekwencji nie było podstaw przedstawienia zaproponowanego przez skarżącego pytania Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną wyrażoną prze Sąd.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a, art. 205 § 2 p.p.s.a.