V SA/WA 1386/18

V SA/Wa 1386/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Michał Sowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 906/20 - Wyrok NSA z 2024-05-08
I GSK 1386/18 - Wyrok NSA z 2019-10-17
I GZ 127/19 - Postanowienie NSA z 2019-05-09
I SA/Gl 665/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2016-11-10
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 207 ust. 1 pkt 2; art. 184 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7; art. 8; art. 77; art. 107 par 3 i 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi I. w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...] , znak: [...] z dnia [...] lutego 2017 r, .wydanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, dalej: "PARP", "Organ I instancji", określającej I. Sp. z o.o. zobowiązanie do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] ze zm., dalej: "umowa", "umowa o dofinansowanie", na realizację projektu pn. "[...] ", w wysokości [...] zł (słownie[...]) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Przedmiotowa decyzja zapadła następującym stanie faktycznym.
Przedmiotem zawartej z Beneficjentem umowy o dofinansowanie, zgodnie z jej § 2, było udzielenie Spółce dofinansowania ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na realizację ww. projektu. Jednocześnie, w § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie zostało wskazane, iż "Beneficjent zobowiązuje się do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu, (...), w terminie wskazanym w § 6 ust. 3, z należytą starannością, zgodnie z: 1) Umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, (...), 2) obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego (...)". Natomiast, w § 6 ust. 3 tej umowy, w brzmieniu nadanym aneksem nr [...] do umowy o dofinansowanie, wskazano, iż "Okres kwalifikowalności wydatków dla Projektu rozpoczyna się w dniu 2013-10-01 i kończy się w dniu 2015-05-31", a zatem w tym okresie powinna nastąpić pełna realizacja rzeczowo-finansowa projektu przez Spółkę. Z kolei, § 6 ust. 7 umowy o dofinansowanie stanowi, iż "Zakończenie realizacji Projektu oznacza: 1) wykonanie zakresu rzeczowego Projektu zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym, (...), 2) udokumentowanie zakupu towarów lub usług odpowiednimi protokołami odbioru lub innymi dokumentami potwierdzającymi zgodność realizacji Projektu z warunkami Umowy, 3) zrealizowanie przez Beneficjenta pełnego zakresu finansowego Projektu, co oznacza zrealizowanie przez Beneficjenta wszystkich płatności w ramach Projektu, tj. poniesienie wydatków i pozyskanie dokumentów stanowiących podstawę uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem w ramach Projektu. Zakończenie realizacji Projektu stanowi złożenie do Instytucji Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia wniosku Beneficjenta o płatność końcową". Natomiast, w § 8 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie wskazane zostało, iż Beneficjent zobowiązuje się także do osiągnięcia założonych celów projektu oraz wskaźników realizacji tych celów.
Z kolei, we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, Beneficjent wskazał, że w ramach projektu zostanie stworzona, przygotowana i wdrożona innowacyjna e-usługa [...], której zasadniczą funkcjonalnością miał być w pełni zautomatyzowany społecznościowy system [...] (por. pkt. 15 wniosku). Natomiast w tabeli dotyczącej skwantyfikowanych wskaźników realizacji celów projektu (pkt. 20 wniosku o dofinansowanie w brzmieniu nadanym aneksem nr [...] do umowy) Beneficjent wskazał następujące wskaźniki:
1. wskaźniki produktu: liczba nowych e-usług - 1 szt., moduł aplikacja mobilna - 1 szt., moduł [...] - 1 szt., moduł płatności mobilnych [...] - 1 szt., moduł promocyjny - 1 szt.,
2. wskaźniki rezultatu (wartość docelowa): liczba świadczonych e-usług - 1 szt., liczba utworzonych, stale obsadzonych miejsc pracy - 2 szt., liczba zarejestrowanych użytkowników, do których będzie można wysyłać mailing reklamowy - 50 000 szt., ilość sprzedanych kont Premium na platformie [...] - 9 999 szt., ilość sprzedanych abonamentów dla firm na platformie [...] - 613 szt.
Organ ustalił również, że w dniach 16-17 lipca 2015 r., tj. po upływie okresu kwalifikowalności wydatków, który kończył się w tym przypadku w dniu 31 maja 2015 r., co z kolei oznacza, że do tego dnia Beneficjent powinien zrealizować projekt w pełnym zakresie rzeczowo-finansowym, RIF przeprowadziła kontrolę na miejscu realizacji projektu, w wyniku której zostały stwierdzone liczne nieprawidłowości w projekcie [Beneficjent podczas kontroli m.in. nie przedstawił wszystkich funkcjonalności e-usługi określonych we wniosku o dofinansowanie, przedstawił jedynie wersję testową e-usługi z konta administratora, nie posiadał rzetelnej i kompletnej dokumentacji projektu (stwierdzono liczne braki i uchybienia w tej dokumentacji)]. Ustalenia z ww. kontroli zostały opisane w Informacji pokontrolnej (str. 458-461 akt), którą Beneficjent podpisał w dniu 2 września 2015 r.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. Beneficjent złożył wyjaśnienia do ustaleń z kontroli oraz zwrócił się do RIF z prośbą o umożliwienie zaprezentowania portalu, zakupionych środków trwałych, dokumentów dotyczących projektu. Prezentacja systemu miała miejsce w dniu 9 września 2015 r., zaś wyniki tej prezentacji zostały opisane w notatce, znajdującej się w aktach sprawy (str. 465-466). Dokonana przez Beneficjenta prezentacja potwierdziła jednakże, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (stwierdzono m.in. brak niektórych funkcjonalności) oraz nie osiągnął zakładanych wskaźników produktu i rezultatu (tj. liczba nowych e-usług, moduł aplikacja mobilna, moduł [...], moduł promocyjny oraz liczba świadczonych e-usług).
W świetle powyższych ustaleń PARP stwierdziła, iż dokonanie oceny projektu Beneficjenta pod kątem zgodności jego realizacji z umową o dofinansowanie I dokumentami aplikacyjnymi wymagać będzie wiedzy specjalistycznej z zakresu informatyki. W związku z tym, na podstawie § 7 ust. 15 umowy o dofinansowanie,
który stanowi, że: "Instytucja Wdrażająca/Instytucja Pośrednicząca II stopnia może zlecić ocenę realizacji Projektu oraz dokumentacji przedstawionej do rozliczenia Projektu podmiotowi zewnętrznemu w celu uzyskania opinii eksperckiej. (...)", PARP powołała eksperta w celu uzyskania opinii na temat portalu Beneficjenta.
Dnia 30 listopada 2015 r. powołany ekspert wydał w sprawie opinię, w której stwierdził, że projekt nie został zrealizowany w sposób zgodny z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją aplikacyjną. Przykładowo, ekspert ustalił, że aplikacja mobilna nie została stworzona lub udostępniona użytkownikom, zaś funkcjonalność dotycząca dodawania opinii jest bezużyteczna. Podobnie bezużyteczne są zakładki "FAQ" i "Jak to działa". Nie można także dokonywać w portalu płatności, a sam moduł płatności mobilnych [...] został stworzony jedynie na potrzeby testów. Ekspert stwierdził również, że portal nie jest używany, co potwierdziła weryfikacja funkcjonalności [...]. Powyższa opinia eksperta z dnia 30 listopada 2015 r. została włączona do akt sprawy (str. 527-533).
W związku ze złożeniem przez Beneficjenta pisma z dnia [...] grudnia 2015 r., do którego został załączony raport z funkcjonowania portalu oraz aplikacji [...] wraz ze szczegółowym opisem funkcjonowania, PARP przekazała ww. dokumenty ekspertowi, który wskutek ich analizy podtrzymał swoją opinię, oraz wskazał, że w portalu w dalszym ciągu nie były dostępne aplikacje mobilne na system Android i IOS. Nadto, ekspert wskazał, iż Beneficjent - mając świadomość kontroli - "zablokował osobie kontrolującej dostęp do portalu i telefonicznie zagroził sądem" (zob. Opinia eksperta - "Odniesienie" - str. 525-526 akt). Do tej kwestii Beneficjent odniósł się w piśmie z dnia [...] października 2017 r., wskazując na działania eksperta, które nie były zgodne z regulaminem portalu,
W związku z rozwiązaniem przez PARP umowy o dofinansowanie i wezwaniem Beneficjenta - na podstawie art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077); dalej: "u.f.p." - do zwrotu dofinansowania wraz z należnymi odsetkami [zob. pismo PARP z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...], str. 545-551 akt], Beneficjent - pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. - zwrócił się do IZ POIG z prośbą o interpretację zaistniałej sytuacji oraz zajęcie stanowiska, a także o zlecenie powtórnej kontroli projektu. Po przeprowadzeniu analizy tej sprawy i uzyskaniu dodatkowych informacji z IW, pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] (str. 565-567 akt), IZ POIG udzieliła Beneficjentowi odpowiedzi, wskazując, że Informacja pokontrolna z kontroli przeprowadzonej przez RIF została podpisana przez Beneficjenta, a to oznacza, że "beneficjent zgodził się z ustaleniami z kontroli. W przypadku braku zgody, beneficjent miał prawo odmówić podpisania informacji pokontrolnej, czego nie uczynił". IZ POIG poinformowała Beneficjenta również, że "(...) przyjęte rozwiązania systemu zarządzania i kontroli nie przewidują rozpatrywania przez IZ PO IG zastrzeżeń dotyczących zasadności wypowiedzenia umów o dofinansowanie projektów przez właściwe Instytucje Wdrażające. Zgodnie z postanowieniami umów o dofinansowanie projektów w PO IG, w tym także umów stosowanych w Działaniu 8.1 PO IG, spory wynikające z umów o dofinansowanie projektów są rozstrzygane w pierwszej kolejności w drodze negocjacji pomiędzy stronami danej umowy o dofinansowanie, a w przypadku braku porozumienia są poddawane rozstrzygnięciu przez właściwy sąd powszechny. Takie rozwiązanie zawarto także w § 17 umowy o dofinansowanie projektu nr [...]".
Beneficjent nie dokonał zwrotu środków na wezwanie, co skutkowało wszczęciem przez PARP postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wypłaconego Spółce dofinansowania wraz z odsetkami, w toku którego Beneficjent wniósł o podjęcie rozmów i negocjacji, a także ponownie zawnioskował o "przywrócenie umowy o dofinansowanie", wskazując, że "portal ma się dobrze (...). Nie ma zatem mowy, aby portal w dniach kontroli był w jakikolwiek sposób wybrakowany".
W związku z tym, [...] stycznia 2017 r. IW podjęła próbę dokonania zdalnej weryfikacji e-usługi Beneficjenta ([...]) pod kątem prawidłowości funkcjonowania stworzonego serwisu i jego zgodności z opisem wynikającym z wniosku o dofinansowanie. Wskutek podjętych czynności PARP stwierdziła, że świadczona przez Beneficjenta e-usługa nie funkcjonuje (przy każdej próbie rejestracji napotykano komunikat: "Rejestracja czasowo jest wyłączona'). Dokumentacja z przeprowadzenia ww. czynności znajduje się w aktach sprawy (str. 587-591 akt).
Po zakończeniu postępowania PARP wydała decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], znak: [...], którą Beneficjent zaskarżył, wnosząc odwołanie.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...], znak [...] z dnia [...] lutego 2017 r.
Zdaniem Organu odwoławczego, organ I instancji właściwie ustalił, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 uofp. We wniosku o dofinansowanie Beneficjent wskazał bowiem jednoznacznie, że zrealizuje projekt, w ramach którego zostanie stworzona i wdrożona innowacyjna e-usługa [...], której zasadniczą funkcjonalnością miał być [...]. Środki przekazane Beneficjentowi w ramach dofinansowania miały zatem zostać przeznaczone na realizację konkretnego celu. Tymczasem, z akt sprawy wynika, że Beneficjent nie realizował projektu w pełnym zakresie, zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie. Świadczą o tym niewątpliwie ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez RIF, ustalenia eksperta powołanego przez PARP, jak również ustalenia PARP, poczynione wskutek zdalnej weryfikacji serwisu internetowego Beneficjenta. Skoro zatem Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie nie osiągnął jego celu, naruszył § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 umowy o dofinansowanie. Ponadto, poprzez zaprzestanie realizacji projektu i nieosiągnięcie jego celu Beneficjent doprowadził również do naruszenia § 8 ust. 2 ww. umowy (obowiązek osiągnięcia celów projektu i utrzymania jego trwałości). W związku z tym, Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 uofp), skutkująca koniecznością dochodzenia zwrotu wypłaconego Spółce dofinansowania.
Wskazał również, że Beneficjent nie tylko nie zrealizował projektu i nie osiągnął jego celu w okresie kwalifikowalności wydatków, co skutkowało naruszeniem § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 umowy o dofinansowanie oraz naruszeniem § 8 ust. 2 ww. umowy, ale także nie osiągnął zakładanych w projekcie wskaźników, przez co doprowadził do naruszenia § 8 ust. 1 tej umowy. Ponadto, Beneficjent nie wykonał zaleceń pokontrolnych, co spowodowało naruszenie § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie oraz nie poinformował IW o zagrożeniach i nieprawidłowościach w realizacji projektu, przez co naruszył § 8 ust. 11 umowy. Beneficjent nie zwrócił także na wezwanie PARP otrzymanych środków. W związku z tym, Organ II instancji stwierdził, że powyższe ustalenia świadczą o wystąpieniu w sprawie przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa wart. 184 u.f.p. (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), co uzasadnia dochodzenie od Beneficjenta zwrotu dofinansowania wraz z należnymi odsetkami.
Odnośnie do podniesionej przez skarżącą spółkę kwestii rozwiązania umowy o dofinansowanie, Organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzyganie przez niego, w toku niniejszego postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania do zwrotu środków, w zakresie zasadności i skuteczności rozwiązania przez PARP umowy o dofinansowanie, nie mieści się w granicach tego postępowania. Wyjaśnił, iż powyższa kwestia może być jednakże przedmiotem rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym.
Minister odnosząc się do zakwestionowania przez Stronę wyników kontroli przeprowadzonej przez RIF, jak również wniosku Spółki o zlecenie powtórnej kontroli projektu, która miałaby odbyć się w obecności pracowników Beneficjenta, zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z § 10 ust. 1 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązany był poddać się kontroli RIF, która w tym przypadku miała miejsce w dniach 16-17 lipca 2015 r. Podniósł, że Beneficjent zobowiązany był do wykonania zaleceń pokontrolnych, czego jednak nie uczynił, pomimo że podpisał Informację pokontrolną z ww. kontroli, co oznacza, że zgodził się z jej ustaleniami. Podkreślił, że przeprowadzona u Beneficjenta kontrola projektu wykazała nieprawidłowości w zakresie jego realizacji, które to nieprawidłowości zostały następnie potwierdzone ustaleniami eksperta oraz ustaleniami PARP, poczynionymi w wyniku zdalnej weryfikacji serwisu internetowego Beneficjenta i skutkowały rozwiązaniem z Beneficjentem umowy o dofinansowanie. Poniósł, iż Beneficjent miał dodatkową możliwość zaprezentowania swojego portalu podczas prezentacji, która miała miejsce w dniu 9 września 2015 r. Wskazał, iż wyniki tej prezentacji potwierdziły, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz nie osiągnął zakładanych wskaźników. Z tego względu jego zdaniem przeprowadzanie kolejnej kontroli projektu jest niezasadne.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowisko Beneficjenta wyrażone w piśmie z dnia [...] października 2017 r., że dokonanie prezentacji portalu przez Beneficjenta było bezzasadne, czy też nielogiczne z uwagi na konieczność przekazania przez RIF informacji o wynikach kontroli do PARP. Jego zdaniem działanie RIF w tym zakresie było prawidłowe i nie naruszało postanowień umowy o dofinansowanie. Podniósł, iż notatka z dokonanej przez Beneficjenta prezentacji portalu została włączona do akt sprawy, zaś jej treść uwzględniona przy podejmowaniu rozstrzygnięcia przez organy obu instancji.
W związku z twierdzeniem Strony, wynikającym z ww. pisma, dotyczącym wysłania pracownikowi RIF pocztą elektroniczną aplikacji mobilnej, organ II instancji podkreślił, iż e-usługa Beneficjenta miała być stworzona zgodnie z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, miała posiadać wszystkie opisane w nim funkcjonalności i być dostępna dla zewnętrznych użytkowników, a nie być przesyłana, tj. jej aplikacja mobilna, pocztą elektroniczną pracownikowi RIF. Powyższy fakt zdaniem ww. organu nie zmienia dokonanych w sprawie ustaleń, które świadczą o niewywiązaniu się przez Beneficjenta z ww. obowiązku zrealizowania projektu zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie.
Następnie odnosząc się do kwestii wynikającego z odwołania wniosku skarżącej o powołanie przez IZ POIG niezależnego eksperta oraz zarzutów dotyczących działania eksperta powołanego przez PARP i sporządzonej przez niego opinii, wyjaśnił że w celu prawidłowego ustalenia, czy projekt Beneficjenta został zrealizowany zgodnie z umową o dofinansowanie i dokumentami aplikacyjnymi, PARP powołała eksperta, który dokonał oceny portalu Beneficjenta i przedstawił swoją opinię na ten temat. Zdaniem Organu odwoławczego taki sposób oceny realizacji projektu był całkowicie uzasadniony i prawidłowy w świetle wiążącej Stronę umowy o dofinansowanie (§ 7 pkt 15 tejże umowy). Podniósł, że PARP, która nie posiada wystarczającej wiedzy specjalistycznej, jaką z pewnością posiada ekspert specjalizujący się w dziedzinie informatyki, mogła przeprowadzić dowód z opinii eksperta celem wyjaśnienia wątpliwości, a następnie - mogła oprzeć swoje rozstrzygnięcie na analizie i wnioskach powołanego eksperta, a także wynikach kontroli RIF oraz własnych ustaleniach dokonanych wskutek zdalnej weryfikacji serwisu internetowego Beneficjenta. Z tego względu zdaniem organu odwoławczego zasadne jest uwzględnienie tej opinii oraz opinii pn. "Odniesienie" przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.
W ocenie Organu II instancji obie opinie eksperta zostały przygotowane w sposób rzetelny i spójny, zawierają uzasadnienie podjętego stanowiska oraz podkreślają wyciągnięte wnioski, a ponadto zostały sporządzone w sposób zgodny z zasadami logiki i wiedzy specjalistycznej, jaką posiadał powołany przez PARP ekspert, i jako takie, mogą zostać dopuszczone w sprawie jako dowód w związku z art. 75 § 1 k.p.a.
Wyjaśnił, że jeśli skarżąca spółka nie zgadzała się z opinią eksperta, mogła skorzystać z możliwości przedłożenia do akt sprawy innych dowodów (a nie tylko pisemnych wyjaśnień, w których neguje ustalenia eksperta i podważa jego kompetencje) na potwierdzenie prawidłowości realizacji projektu. Podniósł, że spółka jednakże nie przedstawiła takich dowodów.
Podkreślił, że PARP zleciła ocenę projektu ekspertowi, który stwierdził, że projekt jest realizowany niezgodnie z umową oraz wnioskiem o dofinansowanie. Nadto, w związku z zakwestionowaniem przez Beneficjenta ustaleń z kontroli RIF i eksperta, PARP podjęła próbę dokonania zdalnej weryfikacji serwisu internetowego Beneficjenta, która potwierdziła, że portal Beneficjenta nie działa.
W związku z tym, zdaniem organu nie istnieją w sprawie podstawy do tego, aby stwierdzić, iż w tym postępowaniu zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które powinny skłonić go do zwrócenia się o kolejną opinię do biegłego, o którym stanowi art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2383/06), czy też powody, dla których opinia eksperta PARP z dnia [...] listopada 2015 r. oraz opinia pn. "Odniesienie" miałyby nie zostać uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że to organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie są jeszcze jakieś wątpliwości i czy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i jeżeli stwierdzi, że sprawę może rozstrzygnąć na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, to nie musi powoływać dodatkowych dowodów. W związku z tym, wniosek Strony o powołanie niezależnego eksperta przez IZ POIG jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Organu II instancji, nietrafna jest również argumentacja Beneficjenta, iż "produkt rozwijany w ramach projektu charakteryzuje duży potencjał rynkowy", bowiem nie jest przedmiotem niniejszego postępowania ocena potencjału rynkowego produktu, lecz stopień realizacji projektu w porównaniu do dokumentacji, w szczególności do opisu projektu we wniosku o dofinansowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz w związku z tym o uchylenie na podstawie art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w całości decyzji PARP zapadłej w I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych:
1. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego oraz prawidłowe ustalenie norm materialnoprawnych obligowało organ II instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo niewydania Skarżącemu przez organ I instancji kopii decyzji wydanej przez ten organ, co miało istotny wpływ na możliwość skutecznego odwołania się Skarżącego od przedmiotowej decyzji z uwagi na nieznajomość jej treści, a co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa do obrony Skarżącego co stanowi naruszenie dwu naczelnych zasad: prawdy obiektywnej i równości stron.
3. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo uznania przez organ I instancji, że doręczenie zastępcze Skarżącemu decyzji organu I instancji determinuje pozbawienie Skarżącego prawa do skutecznego odwołania się od przedmiotowej decyzji i upoważnia organ I instancji do ograniczenia Skarżącemu prawa do uzyskania kopii tejże decyzji;
4. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo niewydania przez ten organ postanowienia o odmowie sporządzenia przez Skarżącego kopii lub odpisu decyzji organu I instancji i pozbawienia tym samym Skarżącego kontroli zasadności i prawidłowości działania organu I instancji w tym zakresie poprzez brak sposobności wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie;
5. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ prawa strony do brania czynnego udziału w postępowaniu;
6. art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. poprzez wydanie Decyzji zawierającej braki w elementach składowych decyzji w zakresie wysokości opłaty od powództwa do sądu powszechnego oraz wpisu od skargi od decyzji bądź podstawy do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy;
7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie, nieuwzględnienie, błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w związku z tym nie zawarcie w Decyzji wskazanych faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których organ II instancji się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
8. art. 207 ust 1 pkt 2 ust. 1 u.f.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zastosowaniu sankcji obowiązku zwrotu uzyskanej dotacji, podczas gdy nie ziściły się przesłanki uprawniające organy I i II instancji do jej zastosowania;
9. art. 7 k.p.a., tj. zasady ogólnej uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
10. art. 8 k.p.a., tj. zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, poprzez jego niezastosowanie;
11. art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. poprzez rozpatrzenie przez organ w sposób niepełny i wybiórczy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także prowadzenia postępowania w sposób niewzbudzający zaufania do działania organów administracji publicznej;
12. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodu z prywatnej opinii eksperta i oparciu rozstrzygnięcia na przedmiotowej ekspertyzie, podczas gdy wiadomości organy administracji publicznej powinny uzyskiwać za pomocą powołanych w postępowaniu administracyjnym biegłych;
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące nieprawidłowego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy skarżąca Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Spółka nie kwestionuje faktu skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Decyzja została doręczona na adres podany przez stronę w postępowaniu oraz zgodnie z adresem wskazanym w rejestrze przedsiębiorców Niesporne jest również, że w dniu 2 marca 2017 r. pełnomocnik Spółki – P.P., uczestniczył w udostępnieniu akt sprawy w siedzibie organu I instancji. Pełnomocnik mógł zatem wykonać fotokopie decyzji pozostającej w aktach sprawy, celem sporządzenia odwołania od decyzji, które, co istotne, wniesione zostało w z zachowaniem terminu określonego w przepisach k.p.a.
Nieuprawniony jest zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § k.p.a. Zarzut polegający na rozpatrzeniu przez organ I instancji w sposób niepełny i wybiórczy zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do działania organów administracji publicznej, nie znajduje uzasadnienia w sprawie. W przedmiotowej sprawie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego w kontekście oceny postępowania skarżącej Spółki w ramach realizacji projektu. Ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ odwoławczy w oparciu o obiektywne kryteria, a okoliczności sprawy zostały wyjaśnione i przedstawione w wyczerpującym zakresie w sposób odpowiadający wymaganiom ustanowionym przez przepisy. W konsekwencji wnioski wyciągnięte na ich podstawie są powiązane w logiczną, spójną całość, w następstwie czego wydane orzeczenie jest prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., wskazać należy, iż przepis ten stwarza jedynie możliwość zastosowania opinii biegłego w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Wykorzystanie tego środka dowodowego zależy zatem od woli organu, jest fakultatywne, na co wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może". W aktach administracyjnych znajduje się obszerna dokumentacja, na którą powołują się organy obydwu instancji w treści wydanych decyzji. Bezsporne jest, że to organ orzekający ocenia na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie są jeszcze jakieś wątpliwości czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, skarżąca nie podważyła w skuteczny sposób oceny organu odwoławczego, iż materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie obejmuje całokształt badanej materii, a sporządzona w sprawie opinia niezależnego biegłego jest rzetelna, prawidłowa i brak jest podstaw do kwestionowania wniosków z niej płynących.
Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. Skarżąca Spółka nie wskazuje na konkretne uchybienia organu odwoławczego w tym zakresie. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko odnoszące się do naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 u.f.p. Sąd uznaje za prawidłowe.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 k.p.a., wskazać należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w prawidłowy sposób przywołał stan faktyczny sprawy, określił dowody, na których się oparł oraz powołał odpowiednie przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie, odnosząc się do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów. Zarzut naruszenia ww. przepisu uznać zatem należy za nieuzasadniony.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia przez art. 107 § 7 pkt 9 k.p.a., poprzez niezawarcie w zaskarżonej decyzji wymaganych przez tenże przepis pouczeń. Art. 107 § 7 pkt 9 k.p.a. w brzmieniu nakazującym pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy został dodany ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych Innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Zgodnie z art. 16 ww. ustawy, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym, że ww. ustawa weszła w życie 1 czerwca 2017 r., a postępowanie administracyjne z udziałem Spółki zostało wszczęte w dniu 12 sierpnia 2016 r., tj. przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów k.p.a., zastosowanie będzie miał w sprawie przepis art. 107 § 7 pkt 9 k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Sąd, mając na uwadze treść art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, oddalił wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z uwagi na brak wskazania konkretnych dokumentów objętych treścią wniosku, jak również wniosek o zobowiązanie organu I instancji do przedstawienia listy wejść do siedziby PARP pełnomocnika Spółki, jako niespełniający wymogów wskazanych w treści przywołanej regulacji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.