V SA/Wa 1371/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-05-17
NSAinneŚredniawsa
dofinansowanieEuropejski Fundusz Rybackipozwolenie wodnoprawnedobra praktyka rybackazwrot środkówumowa o dofinansowanieprawo wodneARiMR

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę beneficjenta, który domagał się uchylenia decyzji nakazującej zwrot części dofinansowania z powodu braku aktualnego pozwolenia wodnoprawnego w kluczowym okresie.

Skarżący, beneficjent dofinansowania na działania wodno-środowiskowe, kwestionował decyzję nakazującą zwrot części środków. Powodem było wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w okresie od listopada do grudnia 2015 r., podczas gdy umowa wymagała posiadania aktualnego pozwolenia przez cały okres realizacji operacji. Sąd uznał, że brak aktualnego pozwolenia stanowił naruszenie warunków umowy i przepisów, co uzasadniało żądanie zwrotu części pomocy finansowej.

Sprawa dotyczyła skargi Z. R. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, która utrzymała w mocy decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o określeniu kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Beneficjent otrzymał pomoc finansową na realizację operacji "Działania wodno-środowiskowe" w wysokości ponad 100 tys. zł. Kluczowym warunkiem umowy było posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego przez okres 5 lat od 2012 r. Skarżący nie posiadał takiego pozwolenia w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r., ponieważ wygasła jego decyzja z 2005 r., a nowa została wydana dopiero w lutym 2016 r. ARiMR uznała, że beneficjent nie spełnił podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, co skutkowało koniecznością zwrotu części pomocy proporcjonalnie do okresu braku pozwolenia. Skarżący zarzucił niezgodność krajowych przepisów z prawem UE oraz błędną interpretację przepisów Prawa wodnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego jest kluczowym warunkiem otrzymania wsparcia i że wygaśnięcie pozwolenia z mocy prawa skutkuje brakiem spełnienia tego warunku, niezależnie od wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak aktualnego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. stanowił naruszenie warunków umowy o dofinansowanie i podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, co uzasadnia zwrot części pomocy finansowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego jest warunkiem otrzymania wsparcia. Wygaśnięcie pozwolenia z mocy prawa z dniem 31 października 2015 r. oznaczało brak spełnienia tego warunku, niezależnie od tego, czy wydano decyzję stwierdzającą wygaśnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o wspieraniu art. 27 § 3

Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego

u.f.p. art. 207 § 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Prawo wodne art. 135 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

rozporządzenie do osi priorytetowej 2 art. 10 § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"

Posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego jest podstawową zasadą dobrej praktyki rybackiej, warunkującą otrzymanie pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo wodne art. 138

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

rozporządzenie do osi priorytetowej 2 art. 3 § 5

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"

rozporządzenie do osi priorytetowej 2 art. 9 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"

rozporządzenie do osi priorytetowej 2 art. 52 § 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie ustawy o wspieraniu oraz § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 pomimo ich niezgodności z rozporządzeniami UE. Naruszenie § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w zw. z art. 138 Prawa wodnego poprzez nieprawidłową interpretację, że przepis dotyczy pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie w znaczeniu materialnoprawnym, a nie formalnoprawnym.

Godne uwagi sformułowania

przez "aktualne pozwolenie wodnoprawne" należy rozumieć pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. nie można uznać, że pozwolenie z dnia [...] października 2005 r., z terminem ważności 31 października 2015 r., posiada cechę "aktualności". Decyzje administracyjne mogą mieć charakter konstytutywny bądź deklaratoryjny. Akt deklaratoryjny nie tworzy, nie znosi i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego lecz potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego adresata. Akt konstytutywny to akt prawnokształtujący, który tworzy nowe prawa i obowiązki adresata... Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratywny, nie kształtuje ona w żaden sposób zakresu uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, potwierdza jedynie fakt braku tych uprawnień, wobec wygaśnięcia wydanego pozwolenia.

Skład orzekający

Marek Krawczak

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Kania

członek

Arkadiusz Tomczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"aktualnego pozwolenia wodnoprawnego\" w kontekście warunków dofinansowania z funduszy UE oraz charakter prawny decyzji o wygaśnięciu pozwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Europejskiego Funduszu Rybackiego i Prawa wodnego. Interpretacja "aktualności" pozwolenia może być stosowana analogicznie w innych przypadkach, gdzie wymagane są aktualne dokumenty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczania funduszy unijnych i konsekwencji braku spełnienia formalnych wymogów, co jest istotne dla beneficjentów i instytucji zarządzających funduszami.

Brak aktualnego pozwolenia wodnoprawnego kosztował beneficjenta zwrot części unijnego dofinansowania.

Dane finansowe

WPS: 101 890 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1371/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-05-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Arkadiusz Tomczak
Marek Krawczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 3259/18 - Wyrok NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. R. (dalej: "Skarżący" lub "Beneficjent"), jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w G. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu.
Zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] czerwca 2017r. zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], zawartej w dniu [...] listopada 2012 r., Skarżący zobowiązał się do realizacji operacji pt. "Działania wodno – środowiskowe". Na podstawie umowy, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR", "organ I instancji"), zobowiązała się do wypłacenia stronie rekompensaty w wysokości 101.890,00 zł.
Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" uregulowane są w krajowych i unijnych przepisach prawnych. Do krajowych aktów prawnych należy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1073) (dalej: "rozporządzenie do osi priorytetowej 2").
Zgodnie z § 3 ust. 5 pkt 1 umowy o dofinansowanie, realizacja operacji w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" obejmuje "wykonywanie i udokumentowanie przez beneficjenta zobowiązań określonych w Deklaracji pakietów, stanowiących załącznik do umowy o dofinansowanie, przez 5 lat od dnia 1 stycznia 2012 r." Ponadto, § 7 ww. umowy zobowiązuje beneficjenta "do przedstawienia w terminie do dnia 31 maja każdego roku następującego po każdym roku realizacji operacji dokumentów potwierdzających wypełnianie zdeklarowanych pakietów, wynikających z załącznika nr 3 do rozporządzenia do osi priorytetowej 2". Mając na uwadze powyższe zapisy rozporządzenia krajowego oraz umowy o dofinansowanie, Beneficjent w celu rozliczenia realizacji zobowiązań wodno-środowiskowych za rok 2015, dostarczył m.in. nieprawomocną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. udzielającą mu pozwolenia wodnoprawnego.
Natomiast wraz z wnioskiem o dofinansowanie, Beneficjent dostarczył decyzję nr [...] z dnia [...] października 2005 r. udzielającą mu pozwolenia wodnoprawnego na okres do 31 października 2015 r. W toku weryfikacji ww. dokumentacji OR ARiMR uznał, że Beneficjent nie posiadał w roku 2015 ciągłości pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ w dniu 31 października 2015 r. wygasła decyzja nr [...] z dnia [...] października 2005 r., natomiast nowa decyzja wodnoprawna nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nie uzyskała statusu prawomocności. Wobec powyższych ustaleń, OR ARiMR uznał, że Beneficjent w roku 2015, w okresie od 1 listopada do 31 grudnia, nie zachował ciągłości obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych, co oznacza, że w ww. okresie nie stosował podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, określonych w § 10 rozporządzenia do osi priorytetowej 2.
W związku z powyższym, w dniu 2 września 2016 r. OR ARiMR poinformował Beneficjenta o pomocy pobranej nienależnie, ustalając jednocześnie kwotę pomocy podlegającą zwrotowi proporcjonalnie do okresu, w którym Beneficjent nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego. Beneficjent został pouczony o możliwości skierowania prośby do Prezesa ARiMR o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 20 września 2016 r., Beneficjent zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. ARiMR pismem z dnia 6 października 2016 r. poinformowała Beneficjenta o negatywnym rozpatrzeniu prośby o ponowne rozpatrzenie. ARiMR wskazała m.in., że § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia krajowego określa podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej, wśród których znajduje się m.in. wymóg posiadania aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015. poz. 469).
W ocenie ARiMR, posiadanie ww. aktualnego dokumentu świadczy o spełnieniu zasad dobrej praktyki rybackiej, warunkującej możliwość otrzymania pomocy w ramach środka 2.2. Beneficjent ponownie pismem z dnia 20 października 2016 r. zwrócił się do ARiMR o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na złożone pismo ARiMR pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. poinformowała o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 października 2016 r.
Mając powyższe na uwadze, ARiMR pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. poinformowała Beneficjenta o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków.
ARiMR w dniu [...] lutego 2017 r. wydała decyzję nr [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż do dnia wydania ww. decyzji, beneficjent nie dostarczył pozwolenia wodnoprawnego wydanego w drodze decyzji z adnotacją właściwego organu o jej ostateczności.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, iż od dnia 1 listopada 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku przez Beneficjenta nie został spełniony warunek stosowania podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej określony w § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009r. w sprawie i szczegółowych warunków trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U, Nr 147, poz. 1193 z późn. zm.) zwanym później rozporządzeniem.
Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z treścią § 52 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia: "Jeżeli beneficjent po otrzymaniu rekompensaty, o której mowa w § 12 ust. 3 albo § 15 ust. 2, nie realizował zobowiązań wskazanych w umowie o dofinansowanie, pomoc podlega zwrotowi: proporcjonalnie do okresu, w którym nie były realizowane wymagania określone w §10 albo §15 ust. 1 i 2". Okres w jakim nie były stosowane podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej za rok 2015 to 61 dni. W związku z powyższym zwrotowi podlega kwota rekompensaty wypłacona za rok 2015 na realizację zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie.
W wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydał w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na zapis § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia do osi priorytetowej 2 i podkreślił, iż "aktualne pozwolenie wodno-prawne" oznacza pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Zatem trudno uznać, iż w okresie od 1 listopada 2015 do 31 grudnia 2015 r. pozwolenie wodno-prawne decyzją z dnia [...] października 2005 r., pomimo upływu terminu, posiada cechę "aktualności". Decyzja stwierdzająca wygaśniecie tego zezwolenia (która nie została wydana) potwierdziłaby jedynie fakt wygaśnięcia tego zezwolenia i nie miałaby wpływu na termin jego obowiązywania, oznaczony na dzień 31 października 2015 r.
Zdaniem Ministra, nie sposób przyjąć, że po upływie terminu na jaki zostało wydane, uprawnienia wynikające z decyzji - pozwolenia wodno-prawnego z dnia 7 października 2005 r. były w dalszym ciągu aktualne.
Reasumując, organ stwierdził, iż w okresie od 1 listopada 2015 do 31 grudnia 2015 r. Strona nie posiadała aktualnego pozwolenia wodno-prawnego.
Organ wskazał na przepis art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72 poz. 619 z póżn. zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu", oraz art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej: "u.f.p." i stwierdził, iż pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy.
Podkreślił, iż pomoc finansowa przyznana stronie na mocy umowy o dofinansowanie należy uznać za nienależną w części, w jakiej strona nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających, o których mowa w § 10 ust.2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. zarzucił:
1. zastosowanie ustawy o wspieraniu, jak i § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 pomimo ich niezgodności z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu rybackiego (EFR) i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego;
2. naruszenie § 10 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia do osi priorytetowej 2 w zw. z art. 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez ich nieprawidłową interpretację i przyjęcie, iż w przepisie chodzi o pozwolenie wodnoprawne wyłącznie w znaczeniu materialnoprawnym, a nie również w znaczenia formalnoprawnym.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga, analizowana w świetle powyższych kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, iż na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], zawartej w dniu [...] listopada 2012 r., Skarżący zobowiązał się do realizacji operacji pt. "Działania wodno - środowiskowe", a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - do wypłacenia Stronie w formie rekompensaty pomocy w wysokości 101.890,00 zł.
W trakcie realizacji zobowiązań, Skarżący został wezwany do dostarczenia m. in. oryginału lub kopii decyzji pozwolenia wodno-prawnego. Okazało się, iż w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. Strona nie posiadała pozwolenia wodno-prawnego bowiem w dniu 31 października 2015 r. wygasła decyzja nr [...] z dnia [...] października 2005 r., natomiast nowa decyzja wodnoprawna nr [...] została wydana w dniu [...] lutego 2016 r.
Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 3 a) rozporządzenia do osi priorytetowej 2 poprzez podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej rozumie się posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego. To jest warunkiem otrzymania wsparcia.
Należy przyjąć, zgadzając się w tej kwestii z organem, że przez "aktualne pozwolenie wodnoprawne" należy rozumieć pozwolenie ważne w czasie obecnym, obowiązujące w danej chwili. Dlatego też nie można uznać, że pozwolenie z dnia [...] października 2005 r., z terminem ważności 31 października 2015 r., posiada cechę aktualności. Zasadny w tym stanie rzeczy jest więc wniosek, iż w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. beneficjent nie posiadał uregulowanego stanu prawnego w zakresie gospodarki wodnej na obiekcie stanowiącym miejsce realizacji operacji. Nawet, gdyby została wydana decyzja o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] października 2005 r., to nie miałoby wpływu na termin jego obowiązywania oznaczony na dzień 31 października 2015 r.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Skutek w postaci wygaśnięcia wynikających z pozwolenia wodnoprawnego uprawnień następuje z mocy samego prawa i stanowisku temu nie stoi na przeszkodzie przepis art. 138 tej ustawy stanowiący, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony w drodze decyzji.
Decyzje administracyjne mogą mieć charakter konstytutywny bądź deklaratoryjny. Akt deklaratoryjny nie tworzy, nie znosi i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego lecz potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego adresata. W sposób prawnie wiążący stwierdza on o istnieniu określonego stanu prawnego, który istnieje niezależnie od wydawanego aktu. Wskazać przy tym należy, że akt deklaratoryjny wywołuje skutki prawne ex tunc, a więc z mocą wsteczną, od daty zmiany stanu prawnego.
Natomiast akt konstytutywny to akt prawnokształtujący, który tworzy nowe prawa i obowiązki adresata, do którego jest skierowany; wywołuje on skutki prawne ex nunc, w momencie jego wydania bądź uprawomocnienia się.
Norma art. 138 ustawy Prawo wodne przewiduje trzy rodzaje rozstrzygnięć o różnym charakterze:
- stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego,
- cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego,
- ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego.
Decyzje o cofnięciu oraz ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego mają charakter kształtujący sytuację prawną beneficjenta decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Zmieniają one bowiem zakres czasowy lub przedmiotowy wydanej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym i wywołują skutki na przyszłość, po dacie wydania takich decyzji.
Natomiast decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratywny, nie kształtuje ona w żaden sposób zakresu uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, potwierdza jedynie fakt braku tych uprawnień, wobec wygaśnięcia wydanego pozwolenia. Decyzja ta stwierdza określony stan z datą wsteczną od daty rzeczywistego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie z art. 135 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli:
1) upłynął okres, na który było wydane;
2) zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu;
3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne;
4) inwestor, w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.
Deklaratywna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego winna potwierdzać datę rzeczywistego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. W przypadku określonym w art. 135 pkt ustawy Prawo wodne winna ona zatem wskazywać jako datę wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym datę w jakiej upłynął okres, na który wydano pozwolenie. Decyzja ta nie wywoła skutków od daty jej wydania, lecz potwierdzi zaistniały przed jej wydaniem stan prawny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono stanowisko, że upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie, powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia.
Natomiast samo wygaśnięcia uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 292 ustawy 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.) "bez wymaganego pozwolenia", zwrot ten swym znaczeniem obejmuje bowiem zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu) i ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest niewystarczające do nałożenia przez organ podwyższonych opłat. Wskazano, że użyte w przepisie art. 292 tej ustawy sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" należy odnosić do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości takowe, ale w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia
Podkreślić należy, że przywołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 422/11 (LEX nr 821574), w którym zaprezentowano powyższe stanowisko, dotyczył decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na gruncie ustawy Prawo wodne z 1974 r., wydanej na podstawie art. 205 ustawy Prawo wodne z 2001 r. W wyroku tym stwierdzono, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia. Przepis art. 205 wspomnianej ustawy stanowi, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z późn. zm.) wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy; wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda. Unormowanie to ma inny charakter niż unormowanie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Przewiduje ono bowiem wyjątkowe wygaśnięcie decyzji o pozwolenia wodnoprawnym, wprowadzone przez ustawodawcę w drodze aktu generalnego, który stanowił ingerencję w istniejący stosunek prawny.
W przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wskutek upływu czasu, wydanie takiej decyzji (stwierdzającej wygaśnięcie) może być uzasadnione okolicznościami danej sprawy, w tym zaistnieniem dyspozycji art. 138 ust. 2 ustawy, który stanowi, że decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku. Nie jest ono jednak niezbędne do zaistnienia skutków w postaci wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
W niniejszej sprawie należy przyjąć, że beneficjent nie posiadał aktualnego pozwolenia, gdyż upłyną termin obowiązywania zezwolenia wydanego decyzją z [...] października 2005 r. A co dalej idzie - nie można przyjąć, iż po dniu 31 października 2015 r. - uprawnienia wynikające z tej decyzji są nadal aktualne.
Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie V SA/Wa 2448/13, że "aktualność" pozwolenia wodnoprawnego nie odnosi się jedynie do chwili składania wniosku, ale do całego okresu, na który wnioskujący o pomoc podejmuje zobowiązanie.
Odnosząc się zaś do zarzutu Skarżącego, że zarówno ustawa o wspieraniu jak i rozporządzenie do osi priorytetowej 2 są jedynie aktami wykonawczymi do rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu rybackiego (EFR) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego, a zatem nie mogą być z nimi sprzeczne i, w odróżnieniu od dyrektyw ustalających minimalne standardy, nie mogą zawierać rozwiązań bardziej rygorystycznych należy podkreślić, iż zapewnienie należytych gwarancji technicznych operacji stwierdza się na podstawie m.in. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o których mowa w przepisach prawa wodnego, jeżeli takie pozwolenie jest wymagane w związku z realizacją operacji (§ 33 pkt 2 rozporządzenia do osi priorytetowej 2).
Przytoczony przez Beneficjenta art. 30 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 stanowi "W celu uzyskania rekompensaty na podstawie niniejszego artykułu jej beneficjenci muszą zobowiązać się do przestrzegania przez okres co najmniej pięciu lat wymogów dotyczących środowiska wodnego, które wykraczają poza zwykłe stosowanie dobrych praktyk w dziedzinie akwakultury." Natomiast, art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr 498/2007 stanowi "Dla celów art. 30 ust. 3 rozporządzenia podstawowego "zwykła dobra praktyka w sektorze akwakultury" oznacza zgodność z obowiązującym prawem, w odniesieniu zarówno do kwestii zdrowotnych i weterynaryjnych, jak i związanych ze środowiskiem, oraz stosowanie protokołów produkcji zapobiegających marnotrawieniu zasobów oraz emisji zanieczyszczeń, której można uniknąć".
Rację ma zatem organ podnosząc w odpowiedzi na skargę, iż Beneficjent ubiegający się o dofinansowanie w ramach środka 2.2, powinien przestrzegać przez okres co najmniej pięciu lat wymogów dotyczących środowiska wodnego, które wykraczają poza zwykłe stosowanie dobrych praktyk w dziedzinie akwakultury, co niewątpliwie zgodne jest z § 9 ust. 1 rozporządzenia do osi priorytetowej 2. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu do osi priorytetowej 2 ustalił w § 10 ust. 2 zasady dobrej praktyki rybackiej, zgodne z obowiązującym prawem, zatem zgodnie zarówno z rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 oraz z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 498/2007, których przestrzeganie jest niezbędne do uzyskania wsparcia: w tym między innymi posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zarzut sprzeczności postanowień prawa krajowego z postanowieniami rozporządzeń unijnych nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu, pomocą pobraną nienależnie jest w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy. W ust. 3 wskazanego wyżej przepisu wynika, iż do pomocy pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, dotyczące zwrotu środków pochodzących z budżetu UE i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, które nie podlegają zwrotowi. Tak więc pomoc finansowa przyznana Stronie na mocy umowy o dofinansowanie jest nienależna w części, w jakiej Strona nie wypełniła zobowiązań z niej wynikających. Zasadnie więc, w tej sytuacji organ, wydał decyzję o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.
Odnosząc się do zaś do pisma procesowego Skarżącego z dnia 30 stycznia 2018 r. i sporu strony skarżącej z K. P. należy podkreślić, iż Sąd orzekający w sprawie nie jest władny do zbadania okoliczności związanych z udzieleniem nowego pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności postępowania Beneficjenta, innych zainteresowanych osób czy też organów administracji.
W związku z powyższym okoliczności podnoszone w tym zakresie przez Skarżącego nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż nie posiadał on aktualnego pozwolenia, gdyż upłyną termin obowiązywania zezwolenia wydanego decyzją z [...] października 2005 r., do czego był zobowiązany.
Ponieważ wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI