V SA/Wa 1327/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-01-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacja celowafinanse publiczneprawo budowlaneremontprzebudowaśrodowiskowy dom samopomocyzwrot dotacjikontrola wydatkowaniaorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot dotacji celowej, uznając, że organ nie ustalił wystarczająco, czy prace budowlane na poddaszu były remontem, czy przebudową.

Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji celowej wykorzystanej przez Powiat P. na bieżące utrzymanie Środowiskowego Domu Samopomocy. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody o zwrocie części dotacji, uznając prace budowlane na poddaszu za inwestycję (przebudowę), a nie remont. Sąd uchylił decyzję Ministra, wskazując na potrzebę dokładniejszego ustalenia charakteru prac budowlanych i stanu technicznego poddasza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Powiatu P. na decyzję Ministra Finansów, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zwrocie części dotacji celowej. Dotacja została przyznana na bieżące utrzymanie Środowiskowego Domu Samopomocy. Organ odwoławczy uznał, że wydatkowanie środków na prace rozbiórkowe, docieplenie poddasza, wymianę okien i roboty sanitarne stanowiło przebudowę, a nie remont, co było niezgodne z przeznaczeniem dotacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak opinii biegłego i oględzin, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prac jako przebudowy. Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny, czy prace na poddaszu były remontem, czy przebudową. Podkreślono, że kluczowe jest ustalenie stanu technicznego poddasza i zakresu prac, a nie tylko celu wykorzystania pomieszczenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem wytycznych sądu, w szczególności dotyczących ustalenia stanu technicznego poddasza przed i po pracach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do jednoznacznego ustalenia charakteru prac. Konieczne jest ustalenie stanu technicznego poddasza przed i po pracach, a także zakresu jego wykorzystania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie ustaliły stanu technicznego poddasza przed rozpoczęciem prac, jego stanu gdy funkcjonowało tam przedszkole, ani zakresu jego wykorzystania w późniejszym okresie. Zmiana charakteru pomieszczenia nie oznacza automatycznie przebudowy. Kluczowe jest ustalenie, czy prace polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, czy też na zmianie parametrów użytkowych lub technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 169 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 169 § 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 169 § 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Prawo budowlane art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy jako robót budowlanych zmieniających parametry użytkowe lub techniczne obiektu.

Prawo budowlane art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja remontu jako robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uCOVID-19 art. 15zzs (4) § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w czasie pandemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego do oceny charakteru prac budowlanych (remont czy przebudowa). Niewystarczające ustalenie stanu technicznego poddasza i zakresu prac, co uniemożliwiło prawidłową kwalifikację wydatków.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie Sądu, w sprawie organ naruszył przepisy postępowania [...] w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest ustalenie stanu poddasza w momencie rozpoczęcia prac budowlanych na nim, jego stanu gdy funkcjonowało tam przedszkole, a także w okresie późniejszym oraz zakresu wykorzystywania poddasza w okresie, gdy przestało na nim funkcjonować przedszkole. Zmiana zaś charakteru pomieszczenia, w ocenie Sądu, nie oznacza automatycznie że dokonano jego przebudowy.

Skład orzekający

Dariusz Czarkowski

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Stopczyński

członek

Tomasz Zawiślak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć remontu i przebudowy w kontekście wydatkowania środków publicznych, zwłaszcza dotacji celowych. Znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i dowodowego przez organy administracji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku dotacji na ŚDS i prac budowlanych. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego, co może być trudne w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między remontem a przebudową przy wydatkowaniu środków publicznych, co ma bezpośrednie przełożenie na odpowiedzialność finansową.

Remont czy przebudowa? Sąd wyjaśnia, jak rozróżnić prace budowlane przy wydatkowaniu dotacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1327/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 539/21 - Wyrok NSA z 2024-11-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 869
art. 169 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 ust. 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz P. P. kwotę 7400 zł (siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Minister Finansów (dalej: "organ odwoławczy" "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Powiat P. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Powiat") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] określającą zwrot przez Stronę kwoty [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem części dotacji celowej przekazanej w 2018 roku z budżetu państwa na realizację zadania zleconego Powiatowi z zakresu administracji rządowej, polegającego na bieżącej działalności Środowiskowego Domu Samopomocy przy ul. S. [...] w [...], wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Zgodnie z umową zawartą w dniu [...] stycznia 2018 r. nr [...] na podstawie art. 150 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Wojewoda [...] przyznał Powiatowi P. dotację celową na finansowanie w roku 2018 zadań zleconych z zakresu administracji rządowej związanych z działalnością bieżącą sieci ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, funkcjonujących na terenie Powiatu, w tym na finansowanie działalności bieżącej Środowiskowego Domu Samopomocy w [...]v (dalej: "ŚDS" lub "Placówka") w wysokości [...] zł.
Powiat zobowiązany był wykorzystać dotację zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał, tj. na bieżące utrzymanie Placówki i realizację usług określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz.U. Nr 238, poz. 1586, z późn. zm) i na warunkach określonych w umowie (§ 2 ust. 2 umowy).
Z treści sprawozdania rocznego z wydatkowania dotacji za rok 2018 r. wynikało, że Powiat wydatkował dotacje w całości oraz, że część dotacji przekazanej na podstawie umowy (kwotę [...] zł) wydatkowano na prace rozbiórkowe poddasza budynku ŚDS, ułożenie docieplenia wraz ze wzmocnieniem spróchniałych belek stropowych, wymianę okien, roboty sanitarne (instalacje: c.o., wodno-kanalizacyjną i przeciwpożarową), roboty tynkarskie, instalację elektryczną (częściowe okablowanie poddasza). Powyższe wydatki (pokryte z dotacji przekazywanej miesięcznie na bieżącą działalność ŚDS) Powiat zakwalifikował do prac remontowych.
W dniu [...] czerwca 2019 r. Wojewoda zawiadomił Powiat o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu dotacji udzielonej w 2018 roku w rozdziale 85203 - Ośrodki wsparcia, § 2110, z przeznaczeniem na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, na bieżące utrzymanie ŚDS. Jednocześnie Wojewoda zwrócił się do Powiatu o przedstawienie w wyznaczonym terminie wszelkich dokumentów mających znaczenie w sprawie.
W toku postępowania Powiat przekazał kopie: 1) pisma Stowarzyszenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., 2) dokumentacji fotograficznej, 3) opinii technicznej w zakresie określenia zakresu robót budowlanych remontowych oraz ich oceny pod względem interpretacji prawa budowlanego wykonanych w budynku ŚDS, Dz. Nr [...] przy ul. S. [...], [...]) umowy zlecenia z dnia [...] lutego 2018 r., 5) kosztorysu ofertowego z dnia [...] lutego 2018 r., 6) umowy zlecenia z dnia [...] listopada 2018 r., 7) kosztorysu ofertowego z dnia [...] listopada 2018 r. (sanitarnego), 8) kosztorysu ofertowego z dnia [...] listopada 2018 r. (ogólnobudowlanego), 9) oświadczenia osoby odpowiedzialnej za przygotowanie projektu budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r., 10) faktury VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. 11) faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., 12) faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2018 r., 13) faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., 14) faktury nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018r., 15) faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., 16) noty księgowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., 17) noty księgowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., 18) decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. - zatwierdzenia projektu budowlanego, 19) decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. - zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, 20) oświadczenia Stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2019 r. 21) szczegółowej informacji Stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2019 r. na temat zakresu prac prowadzonych w ŚDS w ramach projektu budowlanego pn. Przebudowa budynku byłego przedszkola na potrzeby Powiatowego Środowiskowego Domu Samopomocy, 22) wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę z dnia [...] stycznia 2017 r., 23) wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę z dnia [...] sierpnia 2018 r., 24) projektu budowlanego, 25) projektu budowlanego - projekt zamienny, 26) dziennika budowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., 27) protokołu kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r., 28) potwierdzenia zapłaty za faktury dotyczące remontu poddasza budynku ŚDS, 29) zaświadczenie [...] Banku Spółdzielczego potwierdzające, że rachunek bankowy, z którego zostały dokonane płatności należy do ŚDS.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] Wojewoda [...] określił zwrot przez Stronę kwoty [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem części dotacji celowej przekazanej w 2018 roku z budżetu państwa na realizację zadania zleconego Powiatowi z zakresu administracji rządowej, polegającego na bieżącej działalności Środowiskowego Domu Samopomocy przy ul. S. [...] w [...], wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż analiza treści złożonych w postępowaniu dokumentów, jak i rodzaju i zakresu zrealizowanych prac w budynku ŚDS, świadczy o ich inwestycyjnym a nie remontowym charakterze. Wskazano nadto, iż przebudowa, zgodnie z art. 3 pkt 7 i 7a ustawy Prawo budowlane, zaliczana jest do robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2010 r., w sprawie szczegółowego sposobu i trybu finansowania inwestycji budowlanej z budżetu państwa (tj. Dz. U. Nr 238, poz. 1579 z późn. zm) pod pojęciem inwestycji budowlanej rozumie się wykonanie robót budowlanych, o których mowa w art. 3. pkt. 7 Prawa budowlanego, z wyjątkiem remontu.
W ocenie Wojewody prace budowlane wykonane w budynku ŚDS:
-spełniały definicję przebudowy - określonej w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego,
- powodowały wzrost wartości użytkowej budynku,
- zaliczone do ulepszenia nakłady finansowe (w kwocie [...] zł) były wyższe niż istotna wartość początkowa środka trwałego wynikająca z obowiązujących przepisów prawa i w rezultacie winny być zaliczone do wydatków majątkowych, a nie do wydatków bieżących.
Skarżący w dniu [...] listopada złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Minister decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
W uzasadnienie decyzji Minister odwołał się do ustawy o finansach publicznych, dalej "u.f.p." i wskazał, że dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ww. ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych (art. 126 u.f.p.). Dotacja udzielona z budżetu państwa wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności (art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p.). Pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem należy rozumieć ściśle. Szczególny charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, na realizację konkretnego zadania, w przypadku zawarcia umowy, na realizację zadań jednoznacznie w niej wskazanych. Beneficjent dotacji otrzymując takie środki zobowiązany jest do efektywnego i zgodnego z obowiązującymi przepisami wykorzystania dotacji kierując się zasadą legalności, celowości i gospodarności. Środki przyznane w ramach dotacji mają znaczony charakter, przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Mają one nadal charakter publiczny i w konsekwencji można je wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Środki z dotacji, z racji swego publicznoprawnego charakteru, podlegają dodatkowym rygorom z niego wynikającym od momentu przekazania, poprzez wydatkowanie, a następnie ostatecznego rozliczenia dotacji. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 169 ust. 4 u.f.p.). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (art. 169 ust. 5 pkt 1 u.f.p.). W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2 u.f.p., organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.).
Minister wyjaśnił również, że Powiat zobowiązany został do wykorzystania przekazanych środków finansowych na realizację zadania określonego w § 1 umowy zgodnie z celem, na jaki je uzyskał, tj. na bieżące utrzymanie Placówki i realizację usług określonych w rozporządzeniu MPiPS z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy i na warunkach określonych w umowie (§ 2 ust. 2 umowy). W zakresie bieżącego utrzymania Placówki, w ocenie Ministra, nie mieści się pojęcie prac w ramach robót budowlanych pn. "Przebudowa budynku byłego przedszkola na potrzeby Powiatowego Środowiskowego Domu Samopomocy", mających na celu poszerzenie powierzchni ŚDS o poddasze w celu udostępnienia dodatkowej powierzchni uczestnikom ŚDS. Poniesione wydatki nie mieszczą się także w zakresie wydatków na usługi określone w rozporządzeniu MPiPS z dnia 9 grudnia 2010 r. Przeznaczenie dotacji na utrzymanie Placówki mogło zatem dotyczyć prac remontowych pomieszczeń już wykorzystywanych na potrzeby terapeutyczne ŚDS. W ocenie Ministra, skoro celem przeprowadzonych prac budowlanych w tym przypadku była przebudowa/adaptacja nieużytkowego poddasza byłego przedszkola na potrzeby terapeutyczne ŚDS, nie można mówić o odtworzeniu w tym zakresie stanu pierwotnego ŚDS. Nie ma znaczenia dla sprawy fakt, że pierwotnie remontowane poddasze miało już charakter użytkowy - gdyż znajdowało się w nim przedszkole, a realizowane prace miały na celu jedynie przywrócenie poddasza do stanu używalności. Istotne jest, że jak wynika z przedstawionych wyjaśnień, ŚDS funkcjonował na parterze budynku - na poddaszu nie było sal terapeutycznych ŚDS. Przyznana dotacja przeznaczona była m.in. na bieżące utrzymanie ŚDS.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, a to w zakresie czy zakwestionowane prace stanowią remont czy przebudowę w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) jak również polegające na nieprowadzeniu oględzin miejsca remontu w celu zbadania i oceny zakresu wykonanych prac;
2. art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, zaniechania kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a w rezultacie poczynienie nietrafnych ustaleń w oparciu o już przeprowadzony materiał dowodowy, w sytuacji, gdy Skarżący udowodnił przedstawiając dokumenty, iż dotacja celowa przekazana w 2018r.- została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy, zgromadzony w sprawie materiał wskazuje na braki w postępowaniu dowodowym, w rozmiarze uzasadniającym uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;
4. art. 35 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania skutkujące nieuzasadnionym jego wydłużaniem, co w konsekwencji doprowadziło do obciążenia skarżącej dalszymi odsetkami.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zakres przeprowadzonych prac stanowi o zwiększeniu powierzchni (rozbudowie) Środowiskowego Domu Samopomocy w sytuacji, gdy roboty opisane i zawarte w kosztorysach powykonawczych powinny być uznane za remontowe.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 14 września 2020 r. organ wniósł o rozpatrzenie niniejszej sprawy na rozprawie.
W dniu 14 września 2020 r. wpłynęło również do tut. Sądu pismo datowane na dzień 7 września 2020 r., w którym Skarżący nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
W dniu 31 grudnia 2020 r. w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, mając na względzie zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnych działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym oraz zarządzenie nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).
Odnosząc się do ram prawnych należy wskazać, że w świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r.; poz. 869 ze zm.), dalej zwana "u.f.p.", dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 169 ust. 4 u.f.p.). W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.).
Dla dokonania oceny czy dany wydatek został zrealizowany zgodnie z celem zadania publicznego koniecznym jest odniesienie się do treści zawartej umowy. Dopiero bowiem na tej podstawie możliwe jest dokonanie oceny czy w ramach udzielonej dotacji wydatek spełnia przesłanki z art. 169 u.f.p. Wymaga przy tym podkreślenia - w kontekście uregulowania zawartego w art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. - że pierwszorzędne znaczenie w procesie wykładni ma odtworzenie znaczenia pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1017/18; z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 455/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2015r., sygn. akt II SA/Wr 717/14 i inne). Jednocześnie podkreśla się, iż w ww. pojęciu nie mieści się naruszenie procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 711/12). Naruszenie warunków zawartej umowy przy zachowaniu wydatkowania środków z dotacji na zadania objęte umową o jej udzielenie nie stanowi zatem o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie mają również przepisy prawa budowlanego tj. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowalne (Dz. U. z 2020, poz. 1333 ze zm.). W świetle art. 3 ust. 7a za "przebudowę" uznaje się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. "Remontem" jest zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 ust. 8 ustawy- Prawo budowalne).
Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż zgodnie z § 2 ust. 2 umowy zawartej w dniu [...] stycznia 2018 r. nr [...] Zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania przekazanych środków finansowych na realizację zadania określonego w § 1 zgodnie z celem, na jaki je uzyskał tj. na bieżące utrzymanie Placówki i realizację usług określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy i na warunkach określonych w umowie. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że przeznaczenie dotacji na bieżące utrzymanie Placówki mogło zatem dotyczyć prac remontowych, ale przeprowadzanych w pomieszczeniach już wykorzystywanych na potrzeby terapeutyczne. Minister uznaje jednakże, że skoro doszło do poszerzenia powierzchni terapeutycznej to roboty budowlane na poddaszu miały charakter przebudowy poddasza w celu jego adaptacji. Organ jednakże nie ustalił stanu technicznego poddasza w momencie rozpoczęcia prac na nim, jego stanu gdy funkcjonowało tam przedszkole oraz zakresu jego wykorzystywania w okresie, gdy przestało na nim funkcjonować przedszkole. W tym zakresie brak jest również zgromadzonego materiału dowodowego. Należy podkreślić, że Strona w skardze wniesionej do Sądu podnosi, że poddasze budynku było użytkowane przez Powiatowy Środowiskowy Dom Samopomocy od momentu rozpoczęcia działalności i służyło do przechowywania różnych kategorii produktów. W świetle tego oświadczenia błędne byłoby stanowisko organu, zgodnie z którym poddasze nie znajdowało się w obszarze faktycznego funkcjonowania Placówki. Zmiana zaś charakteru pomieszczenia, w ocenie Sądu, nie oznacza automatycznie że dokonano jego przebudowy. Być może na poddaszu wystarczające było przeprowadzenie robót, które polegałyby na odtworzeniu stanu pierwotnego, jaki miał miejsce w okresie gdy funkcjonowało tam przedszkole lub w okresie późniejszym, aby dokonać zmiany charakteru pomieszczeń, w których przechowuje się dane produkty, na pomieszczenia terapeutyczne. Innymi słowy nie ma znaczenia, w jakim celu dane pomieszczenie jest wykorzystywane, ale należy mieć na uwadze stan techniczny takiego pomieszczenia. Z materiału dowodowego powyższe nie wynika.
Na marginesie należy wskazać, iż Strona w pismach przekazanych do organu przyznaje, że część robót wykonanych na poddaszu nie miała charakteru remontu. Jest to zgodne z opinią techniczną, znajdującą się w aktach. Należy jednakże zwrócić uwagę, że roboty na poddaszu były podzielone w tym znaczeniu, że wystawiono na nie były oddzielne faktury jak i podpisywane były odrębne umowy zlecenia. Powyższe okoliczności organ weźmie pod uwagę ponownie rozpoznając niniejszą sprawę tj. nie uzna robót, które były przeprowadzane na poddaszu za jedną robotę budowlaną.
Zarzut sformułowany w skardze dotyczący szybkości postępowania nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Mógłby on ewentualnie mieć znaczenie w zakresie oceny bezczynności organu czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, ale nie może stanowić postawy wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, w sprawie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. - w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wywody zawarte w powyższym wyroku, w tym ustali stan poddasza w momencie rozpoczęcia prac budowlanych na nim, jego stanu gdy funkcjonowało tam przedszkole, a także w okresie późniejszym oraz zakresu wykorzystywania poddasza w okresie, gdy przestało na nim funkcjonować przedszkole. Powyższe pozwoli Ministrowi na ocenę czy przeprowadzone roboty mieszczą się w pojęciu "remontu" w rozumieniu prawa budowlanego.
Końcowo co do wniosków Stron o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie należy wskazać, że rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym zostało oparte o art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie zatem nie jest konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Stołeczne Warszawa, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. 15zzs (4) ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 wyroku).
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. O kosztach postępowania Sąd zatem orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego (punkt 2 sentencji wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota [...] zł stanowi sumę: kwoty uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł oraz kwoty kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości [...] zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI