V SA/WA 1306/23

V SA/Wa 1306/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Dauter-Kozłowska
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 24 par 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor WSA - Agnieszka Dauter-Kozłowska, , Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 czerwca 2023 r. nr DOPI-84000-OR1000026/22 w przedmiocie oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. K. (zwany dalej: skarżącym) jest rozstrzygniecie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwana dalej: ARiMR) z dnia 2 czerwca 2023 r. nr DOPI-84000-OR1000026/22 w przedmiocie oceny wniosku o objecie przedsięwzięcia wsparciem.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Skarżący złożył w dniu 16 listopada 2022 r złożył wniosek o objecie wsparciem przedsięwzięcia związanego z częścią inwestycji ,, Wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw przetwórstwa rolno-spożywczego" w inwestycji ,,A1.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu" finansowanych ze środków plany rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO).
Przedmiotem inwestycji jest zakup trzech zbiorników ze stali nierdzewnej o pojemności 3200 litrów każdy do przechowywania wina wytworzonego z winogron pochodzących z własnych opraw oraz zakup urządzenia do filtracji moszczu i wina typu cross-flow z mikrofiltracją.
Pismem z 26 maja 2023 r. znak: DOPI-84000-OR1000026/22 ARiMR poinformował skarżącego o tym, ze przedsięwzięcie nie podlega wsparciu z uwagi na niespełnieniu warunku o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (Dz. U. poz. 1819).
Wyjaśnił, że zgodnie ww. przepisem: Wsparcie może być udzielone osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która posiada status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz Urz. UE L 193 z 01.07.2014, str 1, z pózm.2), zwanego dalej rozporządzeniem nr 702/2014", jeżeli: wykonuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, objętych załącznikiem I do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub działalność w zakresie wytwarzania produktów będących wynikiem tego przetwarzania, niebędącą działalnością wymienioną w załączniku do rozporządzenia.
ARiMR wyjaśnił, że w toku weryfikacji dokonanej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (https://prod.ceidg.gov.pl) na dzień 25 maja 2023 r. stwierdzono, iż Ostateczny Odbiorca Wsparcia nie spełnia wskazanego wyżej warunku. Osoba fizyczna o numerze NIP[...] oraz REGON[...] prowadzi działalność gospodarczą [...] Działalność taksówek osobowych w związku z czym nie można uznać, że wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych.
Skarżący złożył wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
Podniósł, że wskazane numer NIP i REGON nie należą do niego i nie jest on osobą (o tym samym imieniu i nazwisku) do której są przypisane ww. numery.
Podał swoje numery NIP oraz REGON oraz zaznaczył, że podał je w złożonym wniosku. Do pisma złożył również dokumenty potwierdzające jego stanowisko.
Zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem ARiMR poinformował skarżącego, że podtrzymał stanowisko wskazane w piśmie z dnia 26 maja 2026 r. znak: DOPI-84000-OR1000026/22 i odmówił objęcia przedsięwzięcia wsparciem ponieważ nie spełnił warunku o którym mowa § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.
ARiMR wyjaśnił, że w toku weryfikacji dokonanej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (https://prod.ceidg.gov.pl) na dzień 1.06.2023 roku stwierdzono, że Ostateczny Odbiorca Wsparcia nie spełnia wskazanego wyżej warunku. Wnioskodawca nie jest w ogóle zarejestrowany w CEDiG jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Z bazy REGON [...] wynika natomiast, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako prowadzący działalność rolniczą w zakresie kodów PKD [...] Uprawa winogron oraz [...] Uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana). W związku z czym nie uznać, że skarżący wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wskazał, że złożony wniosek dotyczył merytorycznie i technicznie wraz z załącznikami jako "Wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury." Działanie 3.
Z nieznanych mu przyczyn nastąpił błąd przez dopisanie do niego "Wsparcie mikro , małych i średnich przedsiębiorstw" (Działanie nr 1) , co dotyczy innego w tym samym czasie ogłoszonego naboru wniosku wsparcia . Jego wniosek nie powinien tych słów zawierać i winien był zmieniony (naprawiony) w ramach procedury podanej w instrukcji wypełniania wniosku w pkt. 7. w ciągu 7 dni . (cyt. "ARiMR wzywa do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni"). Pozostała treść wniosku wraz z załącznikami jego zdaniem są prawidłowe i odnoszą się do wniosku jako Działanie nr 3. Mimo wyjaśnień we Wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia , ARiMR nie rozpatrzył tego i odmówił wsparcia informując, że "przedsięwzięcie nie podlega wsparciu". Najpierw przypisał mu inną działalność (taksówkarza), a po ponownym wnioskowaniu nie zauważył, że nastąpiła pomyłka we wniosku w definicji podmiotu (przedsiębiorstwa). Mimo iż instrukcja w punkcie 7 przewiduje wprowadzenie uzupełnienia (poprawki), ARiMR nie dał mu takiej możliwości i nie wezwał do uzupełnienia wniosku.
Wniósł o umożliwienie zmiany rodzaju wsparcia we wniosku przez wykreślenie "Wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstwa (Działanie nr 1) w zamian na "Wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury." Działanie nr 3.
ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych względów niż w niej wskazano.
W pierwszej kolejności przypomnienia wymagają ogólne ramy prawne wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego, określone w Rozdziale 2aa "Plan rozwojowy" ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1259 ze zm.; zwanej dalej: "u.z.p.p.r.).
Zgodnie z nimi, instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego na podstawie przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji lub jej części (art. 14lza ust. 3). W przypadku braku przepisów właściwych, o których mowa w ust. 3, do wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem stosuje się art. 14lzb-14lzf (art. 14lza ust. 4). Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej (art. 14lzb ust. 1). Niezwłocznie po dokonaniu oceny przedsięwzięć instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji informuje podmioty wnioskujące o objęcie wsparciem o wyniku oceny (art. 14lzd). Podmiotowi wnioskującemu o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, w przypadku nieobjęcia przedsięwzięcia wsparciem, przysługuje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 1). Wniosek, o którym mowa w ust. 1, wnosi się, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 14lzd, do: 1) instytucji odpowiedzialnej za realizację inwestycji; 2) jednostki wspierającej plan rozwojowy, w przypadku gdy na podstawie art. 14li ust. 1 wykonywała zadanie oceny przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 2). Instytucja, o której mowa w ust. 2, niezwłocznie po dokonaniu ponownej oceny przedsięwzięcia informuje podmiot wnioskujący o objęcie wsparciem o wyniku ponownej oceny, pouczając o prawie złożenia skargi, o której mowa w art. 14lzf ust. 2 (art. 14lze ust. 7).
W zakresie Inwestycji na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu (A 1.4.1.), Działania 1. Wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury – podmiotem udzielającym wsparcia jest Agencja (§ 10 rozporządzenia), która działa zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia), tj. Regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Nabór wniosków nr [...] (zwanym dalej: "Regulaminem").
W końcu należy wskazać, że zgodnie z art. 14lzf u.z.p.p.r., do postępowania w zakresie wyboru przedsięwzięcia do objęcia wsparciem oraz ponownej oceny przedsięwzięcia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. W przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1364; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Powyższe zapisy ustawowe znalazły analogiczne brzmienie w postanowieniach § 2 ust. 7 i § 5 ust. 11 Regulaminu.
Jak wynika natomiast z akt kontrolowanej sprawy, pismo Agencji z dnia 26 maja 2023 r. informujące skarżącego, że zgłoszone przez niego przedsięwzięcie nie podlega wsparciu zostało podpisane przez A. D.. Ta sama pracownica Agencji podpisała również zaskarżoną informację z dnia 2 czerwca 2023 r. o ponownej ocenie przedsięwzięcia.
W tej sytuacji Sąd obowiązany był stwierdzić, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 14lzf ust. 1 u.z.p.p.r. oraz § 2 ust. 7 Regulaminu, które nakazują, by w postępowaniu w zakresie ponownej oceny przedsięwzięcia zastosowanie znalazł art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."). Zgodnie zaś z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Zagadnienie wyłączenia pracownika załatwiającego daną sprawę w pierwszej instancji od rozpoznania jej w postępowaniu odwoławczym przed organem jednoosobowym, w postępowaniu, w którym nie obowiązuje zasada dewolutywności było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt I GPS 2/12, w której stwierdzono, że artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.; zwanej dalej: "O.p.") ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz piśmiennictwa zauważył, że przesłanka wyłączenia pracownika określona w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. wskazuje, iż niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy – i to bez względu na to, czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej instancji – zaangażowany w jej merytoryczne rozpoznanie w jej całokształcie jest pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie. Uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez stronę, w tym także zarzutów adresowanych ad personam do osoby np. najpierw prowadzącej postępowanie dowodowe, a następnie wydającej (podpisującej) decyzję. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo prawdopodobna obawa, że ze względu na tę bliskość pracownika do sprawy i wyrażone w uzasadnieniu poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także wyrażany w orzecznictwie pogląd, że przesłanka "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", powodująca wyłączenie pracownika jednoosobowego organu podatkowego z postępowania wszczętego wniesieniem odwołania, o którym mowa w art. 221 O.p. utożsamiana jest z określeniem "udział w załatwianiu sprawy". Ustawodawca nie posługuje się określeniem "wydał zaskarżoną decyzję", a określeniem szerszym, nawiązującym do procesu wydawania decyzji jako czynności rozciągniętej w czasie, obejmującej także jej przygotowanie i podejmowanie czynności procesowych, co niewątpliwie rozszerza istotę tego określenia. W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. o sygn. akt P 57/07 (OTK ZU-A 2008, nr 10, poz. 178) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "przez określenie to należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika (...), lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. W pojęciu "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" chodzi o podejmowanie istotnych czynności procesowych, a nie tylko czynności technicznych, organizacyjnych, a więc nie tylko o wydanie decyzji w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 2 i 8 O.p. Zawężające rozumienie tej przesłanki przeczyłoby i niweczyło istotę oraz cele wyłączenia pracownika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, każde wydanie (podpisanie) decyzji przez upoważnionego pracownika w poprzedniej fazie załatwiania sprawy wyłączy go zawsze od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w sytuacji określonej w art. 221 O.p.
Ze względu na zbieżne brzmienie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jak również art. 221 O.p. z art. 127 § 3 k.p.a., w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że poglądy wyrażone w tej uchwale znajdują również zastosowanie do instytucji wyłączenia pracownika w sprawach, w których zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Znajdą one zatem zastosowanie również w kontrolowanej sprawie, z uwagi na regulacje zawarte w art. 14lzf ust. 1 u.z.p.p.r. oraz § 2 ust. 7 Regulaminu, odsyłające do stosowania art. 24 k.p.a.
Także we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że wyrażenie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania, i wiąże się z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie sprawy przez podpisanie projektu decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawująca stanowisko organu (por. wyroki NSA: z dnia 30 maja 2005 r. o sygn. akt I GSK 253/05; z dnia 26 stycznia 2012 r. o sygn. akt o sygn. II FSK 1357/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując Sąd stwierdza, że omawiane wyłączenie obejmuje podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych istotnych dla weryfikacji zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Bez znaczenia jest natomiast powód, dla którego określona osoba uczestniczy w wydaniu rozstrzygnięcia chociażby poprzez jego akceptację, czy też zatwierdzenie. Oczywistym jest, że zwykle wynika to z zakresu obowiązków tej osoby oraz organizacji pracy danej instytucji. Powód nie zmienia jednak samego faktu uczestnictwa, a przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie przewiduje odstąpienia od jego stosowania z uwagi na okoliczność, że udział w wydaniu rozstrzygnięcia i poprzedzającym je postępowaniu jest uzasadniony z uwagi na organizację urzędu oraz zakres obowiązków pracownika (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r. o sygn. akt II GSK 2200/18).
Trzeba również podkreślić, że omówiona zasada bezwzględnego wyłączenia pracownika, który brał udział w czynnościach postępowania na wcześniejszych jego etapach, wprost realizuje wynikającą z art. 14lza ust. 1 u.z.p.p.r. gwarancję dokonania wyboru przedsięwzięcia w sposób bezstronny.
W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należało, że nie może się ostać w porządku prawnym rozstrzygnięcie, które podjęte zostało w postępowaniu, w którym pozbawiono stronę bezstronnego rozpatrzenia jej sprawy na skutek wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
Aktualnie Agencja będzie obowiązana do ponownej oceny przedsięwzięcia, przy czym winna to być rzeczywista ponowna ocena, dokonana bez udziału wskazanego pracownika, nie zaś ograniczenie się jedynie do wydania tożsamej w treści informacji, jedynie wolnej od wskazanego naruszenia, bowiem czyniłoby to zasadę bezstronności iluzoryczną. Z tego samego względu, odnoszenie się do sformułowanych w skardze zarzutów jest w obecnym stanie sprawy przedwczesne, a dodatkowo nie można przecież wykluczyć, że ponowna ocena przedsięwzięcia okaże się dla Skarżącego pozytywna.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 30e u.z.p.p.r. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 b) p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.