V SA/WA 1281/17

V SA/Wa 1281/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 3086/18 - Wyrok NSA z 2022-10-21
II GZ 920/17 - Postanowienie NSA z 2017-12-21
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2009 r. Władza Wdrażająca Programy Europejskie (dalej: ,,WWPE’’) zawarła z Gminą Miejską K. (dalej: ,,Gmina’’, ,,Strona’’, ,,Beneficjent’’ lub ,,Skarżąca’’) umowę finansową nr [...] o dofinansowanie Projektu "[...]" ze środków [...] Mechanizmu Finansowego (dalej: "umowa finansowa"). Przedmiotowa umowa finansowa została zawarta na podstawie i w wykonaniu postanowień umowy o numerze [...], zawartej dnia 19 lutego 2009 r. pomiędzy stroną polską (reprezentowaną przez Krajowy Punkt Kontaktowy) a państwem darczyńcą, tj. [...] (reprezentowanym przez [...], dalej: "NMSZ") na dofinansowanie wyżej wskazanego Projektu.
Wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K., II Wydział Karny, skazał prawomocnie byłego Burmistrza Miasta K., P. R. C., między innymi za czyny określone w art. 228 § 4 i 228 § 1 Kodeksu karnego. Większość czynów zarzucanych oskarżonemu związana była z realizacją projektu [...].
Informacja na ten temat skazania byłego Burmistrza K. została umieszczona w Protokole z kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] maja 2012 r., o czym została również powiadomiona WWPE za pośrednictwem Ministra Rozwoju Regionalnego w piśmie z dnia 13 września 2012 r. Informacja ta skutkowała wszczęciem postępowania wyjaśniającego przez WWPE. Na skutek ustalenia przez WWPE, iż mogło dojść do powstania nieprawidłowości w projekcie [...] został dnia 25 stycznia 2013 r. wygenerowany raport o nieprawidłowościach i przekazany za pośrednictwem Krajowego Punktu Kontaktowego i Ministerstwa Finansów do [...] Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. Biuro Mechanizmu Finansowego w Brukseli, działające w imieniu [...], poinformowało KPK o decyzji NMSZ dotyczącej żądania zwrotu całej kwoty dofinansowania wypłaconej stronie polskiej ze środków [...] Mechanizmu Finansowego 2004-2009 na realizację projektu [...]" tj. kwotę 685 802 euro. Kwota ta obejmowała również kwotę 111 512 euro wypłaconych Stronie przez WWPE dnia 11 grudnia 2009 r. W związku z zażądaniem zwrotu środków przez NMSZ, WWPE wezwała Beneficjenta pismem z dnia 28 czerwca 2013 r. do dobrowolnego zwrotu środków wraz z odsetkami do dnia 30 sierpnia 2013 r.
Po bezskutecznym upływie ww. terminu WWPE wszczęła z urzędu postępowanie i wydała dnia [...] października 2013 r. decyzję administracyjną (sygn. sprawy [...]) wzywającą Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie stanowiącej równowartość 111 512 euro, co po przeliczeniu na polskie złote wyniosło kwotę 459 094,90 złotych, wraz z odsetkami.
Od powyższej decyzji odwołała się Gmina Miejska K.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję WWPE z dnia [...] października 2013 r.
W następstwie rozpatrzenia skargi na powyższą decyzję wniesionej przez Gminę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1270/14, uchylił powyższą decyzję. Sąd wskazał, że doszło do naruszenia prawa, które pozostaje w sprzeczności z dyrektywą praworządności wynikającą z Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę na nakaz posługiwania się językiem polskim w relacjach między organami władzy publicznej wynikający z art. 27 zdanie pierwsze Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 244 ze zm.). Tymczasem do akt sprawy włączone zostały obcojęzyczne kopie dokumentów, które nie zostały przetłumaczone na język polski. W ocenie WSA w Warszawie powyższe uchybienie uniemożliwiło ocenę tego, czy ustalenia poczynione przez organy obu instancji były prawidłowe i z tej racji uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji. Jednocześnie Sąd podkreślił, że organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę winien przede wszystkim dokonać tłumaczeń dokumentów obcojęzycznych, które stanowią istotny materiał dowodowy i legły u podstaw ustaleń taktycznych.
Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 409/15, oddalił skargę kasacyjną.
Ponownie rozpatrując odwołanie Strony, Minister Rozwoju i Finansów (dalej: ,,Minister’’, ,,organ odwoławczy’’ lub ,,organ II instancji’’) decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję WWPU z 31 października 2013 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: ,,k.p.a.’’) oraz art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.; dalej: ,,ustawa o finansach publicznych’’ lub ,,u.f.p.’’) w związku z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1241 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, zgodnie z zaleceniami WSA w Warszawie oraz NSA, wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty sporządzone w języku angielskim. Tłumaczeniem objęto następujące dokumenty:
1. Pismo Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 22 grudnia 2008 r.;
2. Umowa o udzielenie dotacji z dnia [...] lutego 2009 r. [...];
3. Pismo Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 4 marca 2013 r.;
4. Pismo Burmistrza Miasta K. z dnia 22 marca 2013 r.;
5. Pismo Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 18 kwietnia 2013 r.;
6. Pismo Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 10 czerwca 2013 r.;
7. Pismo Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 25 lipca 2013 r;
8. Nota obciążeniowa 197 Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 6 sierpnia 2013 r,
9. Pismo Biura Mechanizmów Finansowych w Brukseli z dnia 4 września 2013 r.
Minister wskazał, że nie uwzględnił zgłoszonego w odwołaniu wniosku Beneficjenta o "zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym z uwzględnieniem rozpoznania odwołania na rozprawie administracyjnej i zawiadomienia o jej terminie skarżącego stosowanie do przepisów KPA", ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 89 k.p.a., dotyczące przeprowadzenia rozprawy w toku postępowania administracyjnego. Poza tym Beneficjent został zawiadomiony o wszczęciu postępowania przez organ I instancji, jak również przed wydaniem decyzji w I i II instancji został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie uwzględnił również wniosku Beneficjenta o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: P. C. oraz Ł. W. na okoliczność sposobu i zakresu wykorzystania przyznanej dotacji na projekt pn. "[...]" oraz wysokości i pochodzenia środków przekazanych przez Ł. W. i M. W. P. C., a także okoliczności z tym związanych. Zdaniem Ministra materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez organ pierwszej instancji był na tyle wyczerpujący i obszerny, że nie wymagał dokonywania czynności dowodowych wnioskowanych przez Stronę, a dowody, których przeprowadzenia żąda Strona nie służyły stwierdzeniu okoliczności mających znaczenie dla sprawy.
Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami (...).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy ustalaniu czy w niniejszej sprawie doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, należy mieć na uwadze, że dotacja została udzielona ze środków [...] Mechanizmu Finansowego 2004-2009. Podkreślił, iż środki te na mocy umów międzynarodowych, których stroną jest Polska [tj. Memorandum of Understanding wdrażania [...] Mechanizmu Finansowego 2004-2009 ustanowionego zgodnie z Umową z dnia 14 października 2003 r. pomiędzy [...] a Wspólnotą Europejską o [...] Mechanizmie Finansowym na okres 2004-2009 (M.P. 2005 r. Nr 23 poz. 342) oraz umowy nr [...]] zostały przekazane przez [...] na realizację konkretnego celu jakim był projekt [...]. Minister wskazał, że umowa nr [...] nie tylko wskazuje na jaki cel środki [...] Mechanizmu Finansowego są przeznaczone, ale również precyzuje procedurę zwrotu wypłaconych środków. W szczególności, jak wynika z treści art. 7.2.1 w zw. z art. 7.1.1 lit. f tej umowy, państwo - darczyńca (NMSZ) może zażądać zwrotu wypłaconych środków w przypadku zaistnienia nieprawidłowości.
Minister podkreślił, że do państwa - darczyńcy należy ostateczne stwierdzenie czy dane działanie było nieprawidłowością oraz decyzja w kwestii czy i w jakiej wysokości środki podlegają zwrotowi. Zwrot środków następuje w wysokości i na warunkach określonych przez NMSZ. Na podstawie powyższej "decyzji" Darczyńcy, strona polska jest zobowiązana, jak wynika z art. 7.2.5 umowy nr [...], do zwrotu środków i dopiero ta decyzja może stanowić dla niej podstawę do odzyskania środków od Beneficjenta.
W niniejszej sprawie, Darczyńca (NMSZ ) stwierdził istnienie nieprawidłowości i zażądał zwrotu całości wypłaconych środków. Decyzja ta została podjęta przez Darczyńcę na podstawie informacji przekazanych w Raporcie o nieprawidłowościach, z których wynikało, że wobec byłego Burmistrza Miasta K. został wydany prawomocny wyrok skazujący go za przestępstwa popełnione w związku z realizacją Projektu [...].
Organ odwoławczy podkreślił, opierając się na art. 208 u.f.p., że wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 33 (środki [...] Mechanizmu Finansowego), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W odniesieniu do środków żądanych od Beneficjenta umową międzynarodową, w której określone są procedury dokonywania wydatków, jest w umowa [...]. Jednocześnie art. 209 u.f.p. stanowi, że szczegółowe warunki przekazywania i wykorzystania dotacji rozwojowej w zakresie środków [...] Mechanizmu Finansowego określa umowa zawarta przez dysponenta środków z beneficjentem dotacji. Obligatoryjnym elementem tej umowy (zgodnie z art. 209 ust. 2 pkt 8 u.f.p.) jest określenie warunków i terminu zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny. W przedmiotowej sprawie ową umową jest ww. umowa finansowa, zawarta w reżimie finansów publicznych, w której Beneficjent zobowiązał się (art. 17 ust. 5 umowy finansowej), że zwróci żądaną kwotę pod którą to kwotą należy rozumieć (art. 17 ust. 5 umowy finansowej odsyła do ust. 1 tej umowy) kwotę, co do której NMSZ podjęło decyzję o zwrocie dokonanych płatności. Z powyższego wynika, że umowa finansowa, będąca zgodnie z art. 209 u.f.p. umową dotacyjną, określa warunki wykorzystania i zwrotu przedmiotowej dotacji, których Beneficjent nie dopełnił, a zatem wykorzystał dotację niezgodnie z przeznaczeniem, dlatego też niezbędne jest żądanie od Beneficjenta zwrotu środków przedmiotowej dotacji na podstawie art. 146 ust. 1 u.f.p.
Na powyższą decyzję Ministra z [...] maja 2017 r. Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc w niej o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wobec zaskarżonej decyzji podniesiono:
I. zarzut naruszenia prawa materialnego, który miał wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. zarzut naruszenia art. 146 ust. 1 w zw. z art. 209 ustawy o finansach publicznych poprzez ich nieprawidłową wykładnię i w rezultacie błędne uznanie, że Beneficjent wykorzystał otrzymaną dotację niezgodnie z przeznaczeniem wskazanym w umowie finansowej nr [...], podczas gdy działania ówczesnego Burmistrza (P. C.) dotyczyły jedynie umów dot. dwóch osób zaangażowanych w projekt i obejmowały niewielką część wartości Projektu. Poszkodowanymi byli więc pracownicy którzy wykonywali swoją pracę za dużo mniejsze wynagrodzenie niż to było zapisane w umowach. Wszystkie prace, które były wykonywane na podstawie tych umów były wykonane sumiennie bez żadnego uszczerbku na jakości zarządzania Projektem. Z przedstawionych w protokole pokontrolnym wyliczeń wynika, że łączna kwota obejmująca wydatki wynikające z umów, które były przedmiotem postępowania przeciwko P. C., zostały wymienione w wyroku i wynoszą 91.180,68 zł. Należy zatem stwierdzić, że Projekt [...] był realizowany przez Gminę Miejską K. zgodnie z umową finansową, co potwierdza cala dokumentacja projektu, stały nadzór Władzy Wdrażającej Programy Europejskie w W., która to instytucja przeprowadzała kontrole poszczególnych wniosków o płatność i całości projektu włącznie z ostatnią przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w L. Projekt został więc prawidłowo zakończony (i zatwierdzony przez uprawnione organy), a ustalenia zawarte w wyroku karnym dot. P. C. nie mają wpływu na prawidłowość jego realizacji. Skarżący nie może więc ponosić ujemnych skutków za przestępstwa dokonane przez byłego burmistrza, tym bardziej w sytuacji, gdy nie wywołały one skutków w realizacji projektu. Przestępstwem korupcji nie był bowiem obarczony prawidłowo zrealizowany projekt "[...]". Fakt, że jedynie dwoje spośród wykładowców przekazało połowę otrzymanych wynagrodzeń byłemu Burmistrzowi P. C. - z punktu widzenia wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem - nie ma żadnego znaczenia. Sposób dysponowania pieniędzmi po ich wypłacie ze środków" dotacji, zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem i według zatwierdzonych stawek nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości zrealizowanego projektu. Dwoje wykładowców prowadzących szkolenia było w sprawie karnej pokrzywdzonymi, bo w - przeciwieństwie do pozostałych - przeprowadziło szkolenia za połowę stawki; nie zmienia to jednak faktu, że otrzymali całość wynagrodzenia, a szkolenia te odbyły się zgodnie z kontrolowaną i zatwierdzoną dokumentacją.
II. zarzut naruszenia prawa procesowego, który miał wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że brak jest konieczności przeprowadzenia dowodów, których żądał skarżący, ponieważ nie będą one służyły stwierdzeniu okoliczności mających znaczenie dla sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego organ wydający zaskarżoną decyzję powinien przeprowadzić zawnioskowane postępowanie dowodowe (przesłuchanie świadków), bowiem stwierdzenia i ustalenia znajdujące się w wyroku karnym skazującym nie są dla organu administracyjnego wiążące, poza faktem prawomocnego skazania P. C.. W tym zakresie konieczne więc było przeprowadzenie zawnioskowanych w odwołaniu z dnia 20.11.2013 r. dowodów z zeznań świadków P. C. oraz Ł. W.
2. art. 15 kodeksu postepowania administracyjnego poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych, które nie były znane organowi I instancji oraz dowodach, które zostały sporządzone dopiero na etapie postępowania przed II instancją administracyjną i nie wchodziły w skład materiału dowodowego w postępowaniu przed I instancją, jak i nie były I instancji znane. Podkreślić należy, że wykonując zalecenia zawarte w wyrokach sądów administracyjnych obojga instancji, organ II instancji dokonał tłumaczenia na język polski szeregu dokumentów. To jednak nie były przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji - co w ocenie strony skarżącej narusza zasadę dwuinstancyjności postepowania. Organ II instancji oparł się bowiem na de facto "nowych" dowodach.
3. art. 80 w zw. z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
• wyciągnięcie przez organ odwoławczy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wniosków z niego niewynikających. tj. przyjęcia, że fakt wydania rozstrzygnięcia przez państwo - darczyńcę o konieczności dokonania zwrotu pełnej kwoty grantu nie był kwestionowany przez Odwołującego się, podczas gdy skarżący podnosił, że łączna kwota obejmująca wydatki wynikające z umów, które były przedmiotem postepowania przeciwko P. C., została wymieniona w wyroku karnym i wynosiła 91.180,68 zł. Kwota ta stanowi więc jedynie część środków przyznanych w ramach grantu i w rezultacie tylko co do zwrotu tej części można kierować roszczenia;
• wyciągnięcie przez organ odwoławczy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wniosków z niego niewynikających, tj. uznanie, że sprzeczne z prawem działania ówczesnego Burmistrza dotyczyły całego projektu [...], podczas gdy z materiału dowodowego, w tym w szczególności z Wyroku Sądu Rejonowego w K. II Wydział Karny z dnia [...] marca 2012 r., jednoznacznie wynika, że w/w działania Burmistrza odnosiły się wyłącznie do umów dot. dwóch osób zaangażowanych w projekt i w rezultacie obejmowały niewielką część wartości projektu.
4. art. 107 § 3 w zw. art. 77 w zw. z art› 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
• nieodniesienie się przez organ administracyjny do działań Władzy Wdrażającej Programy Europejskie, która zaprzeczyła własnym działaniom i twierdzeniom - pierwotnie potwierdzonych urzędowymi dokumentami. WWPE skontrolowała wielokrotnie i zatwierdziła prawidłowość wykorzystanych środków (podobnie jak Urząd Kontroli Skarbowej). Kiedy jednak były Burmistrz Miasta K. P. C. został prawomocnie skazany za przestępstwo korupcji, powiązała ona ten fakt z prawnie obojętną i niewiążącą beneficjenta zasadą "zero tolerancji dla korupcji". bo "tak zadecydował Darczyńca". Organ pominął jednak fakt, że to nie Darczyńca był tutaj uprawniony do wydania decyzji administracyjnej.
• niewyczerpujące zbadanie materiału dowodowego w sprawie polegające na braku oceny szczegółowej analizy przedmiotowego projektu przedstawionej w piśmie Burmistrza Miasta K. z dnia 20.03.2013 r., jak również braku oceny wyników kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej (znak [...]) z dnia 22.05.2012 r. wykonującego obowiązki Instytucji Audytowej. Wskazane dokumenty w sposób bezsprzeczny dowodzą, że wszystkie założenia przedmiotowego Projektu zostały zrealizowane.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W sprawie niesporne jest, że w dniu 24 marca 2009 r. WWPE zawarła ze Skarżącą umowę finansową nr [...] o dofinansowanie Projektu "[...]" ze środków [...] Mechanizmu Finansowego. Zgodnie z Preambułą umowa ta została zawarta na podstawie postanowień umowy o numerze P[...], zawartej dnia [...] lutego 2009 r. pomiędzy stroną polską a państwem darczyńcą, tj. [...] na dofinansowanie projektu Skarżącej. Na podstawie umowy finansowej WWPE zobowiązała się przekazać Gminie kwotę dofinansowania udostępnioną przez [...] Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Beneficjent zaś zobowiązał się wykorzystać przekazane dofinansowanie na realizację projektu. Z kolei z umowy [...] wynika, że projekt Skarżącej został wybrany i zatwierdzony do wsparcia przez NMSZ. Umowa ze stroną [...] przewiduje procedurę żądania zwrotu środków przez NMSZ w przypadku, gdy NMSZ otrzyma informację, że wystąpiło oszustwo (art. 7.2.1 w zw. z art. 7.1.1 Iit. f umowy). Również umowa o dofinansowanie przewiduje zwrot dokonanych płatności. Zgodnie z art. 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie Instytucja Wspomagająca, po konsultacji z Instytucją Pośredniczącą oraz KPK, zażąda zwrotu całości lub części dokonanych płatności w przypadku, gdy: 1) na podstawie wniosków o płatność, sprawozdań i realizacji Projektu lub czynności kontrolnych przeprowadzonych przez uprawnione organy zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości; lub 2) [...] Ministerstwo Spraw Zagranicznych podejmie decyzję o zwrocie dokonanych płatności. [...] Ministerstwo Spraw Zagranicznych może zażądać zwrotu płatności w szczególności, gdy zawieszenie płatności, o którym mowa w art. 16 jest niewykonalne lub zachodzi prawdopodobieństwo, że będzie niewystarczające.
Niesporne jest również, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny, skazał byłego Burmistrza Miasta K. P. R. C., między innymi za czyny określone w art. 228 § 4 i 228 § 1 Kodeksu karnego. Większość czynów zarzucanych oskarżonemu związana była z realizacją projektu [...] "[...]". W wyroku powyższym wskazano, że P.C.uzależnił zawarcie umowy zlecenia na pełnienie funkcji koordynatora projektu "[...]" od otrzymywania korzyści majątkowej w postaci przekazywania przez koordynatora połowy comiesięcznego wynagrodzenia za świadczoną pracę, a następnie wielokrotnie przyjął korzyść majątkową od koordynatora projektu. W omawianym wyroku Sądu Rejonowego w K. rozstrzygnięto również, że były Burmistrz Miasta K. w zamian za zawarcie umów z wykonawcami w ramach projektu "[...]’’ na przeprowadzenie płatnych wykładów oraz przygotowanie artykułu, przyjął korzyści majątkowe w równowartości ½ kwoty wynikającej z umów.
W rozpatrywanej sprawie zaistniała zatem okoliczność, przewidziana w art. 7.2.1 w związku z art. 7.1.1 lit. f) umowy [...], upoważniająca [...] Ministerstwo Spraw Zagranicznych do zażądania zwrotu wypłat przyznanych Skarżącej na realizację projektu "[...]". Realizując powyższe uprawnienie, pismem z 10 czerwca 2013 r., Biuro Mechanizmu Finansowego w Brukseli poinformowało stronę polską w imieniu NMSZ o żądaniu zwrotu całej kwoty dofinansowania wypłaconej Skarżącej na realizację projektu "[...]". Podkreślić należy, że wysokość kwoty objętej żądaniem zwrotu ze strony [...] w przypadku zaistnienia oszustwa nie jest zdeterminowana skalą oszustwa czy też rozmiarem nieprawidłowości. Decyzja w tym zakresie pozostawiona została NMSZ i stanowi ona podstawę do odzyskania przez WWPE środków od Skarżącej w wysokości objętej żądaniem zwrotu strony [...]. Uwzględniając konstrukcję umowy zawartej ze stroną [...] należy więc uznać, że to NMSZ decyduje czy i jaka kwota dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Na gruncie przepisów prawa krajowego środki przekazane Skarżącej, na podstawie umowy o dofinansowanie, stanowią dotację celową i mogą zostać odzyskane wyłącznie w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o finansach publicznych. W rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, tj. wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. II Wydział Karny sygn. akt [...]) upoważniająca organ, który udzielił dotacji do wydania decyzji o zwrocie dotacji wraz z odsetkami na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z powyższym wyrokiem część środków z dotacji przekazanych zostało byłemu burmistrzowi Miasta K. w formie korzyści majątkowych, co spowodowało uprawnione żądanie strony [...] zwrotu całości kwoty oraz wdrożenie procedury odzyskania przez WWPE całości kwoty dotacji od Skarżącej. Sąd podziela stanowisko orzecznicze sądów administracyjnych, że wykorzystanie dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele dotowane (np. Wyrok NSA z 10 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 777/08 – dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast przedmiotowa dotacja na mocy umowy [...] przekazana została Skarżącej na dofinansowanie konkretnego celu jakim był projekt ,, [...]’’.
W świetle powyższych rozważań nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 146 ust. 1 w zw. z art. 209 ustawy o finansach publicznych) oraz zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Organy orzekające w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym były umocowane do żądania zwrotu w całości dotacji wypłaconej Skarżącej niezależnie od rozpiętości przestępstw korupcyjnych, za popełnienie których skazany został były Burmistrz Miasta K. Zaznaczyć należy, że środki na realizację projektów w ramach [...] Mechanizmu Finansowego 2004-2009, zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 3a ustawy o finansach publicznych, są środkami publicznymi. Natomiast z art. 208 ustawy o finansach publicznych wynika, że wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3a u.f.p. są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Podkreślić ponownie należy, że WWPE – zgodnie z art. 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie – mogła zażądać zwrotu całości dokonanych płatności na rzecz Skarżącej, a w przypadku braku zwrotu płatności podjąć kroki prawne w trybie ustawy o finansach publicznych. Skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie zaakceptowała przewidziane w umowie warunki zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i zobowiązała się do zwrotu żądanej kwoty (art. 17 ust. 5 umowy). Skarżącej na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie znane było więc ryzyko i konsekwencje wynikające z podjęcia ewentualnej decyzji o zwrocie środków przez NMSZ.
W ocenie Sądu niezasadne są również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest na tyle wyczerpujący i obszerny, że nie wymagał przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, w tym wnioskowanych przez Skarżącą. Strona złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność sposobu i zakresu wykorzystania przyznanej dotacji oraz wysokości i pochodzenia środków przekazanych Burmistrzowi Miasta K. przez wykonawców w ramach projektu [...], a także okoliczności z tym związanych. Podkreślić należy, że okoliczności mające znaczenie dla istoty sprawy (wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem) zostały dostatecznie wyjaśnione i udokumentowane. W tym zakresie wydany został prawomocny wyrok skazujący byłego burmistrza Miasta K. za czyny określone w art. 228 Kodeksu karnego – w tym przyjmowania korzyści majątkowych w postaci połowy comiesięcznego wynagrodzenia za świadczoną pracę Koordynatora Projektu oraz równowartości połowy wynagrodzenia wykonawców projektu Skarżącej za prowadzenie wykładów i przygotowanie artykułu. Wyrok potwierdza wprost przekazanie części dotacji na korzyść majątkową dla byłego burmistrza, a tym samym wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W tej sytuacji należało przyjąć, że okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały wyjaśnione, a odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów nie naruszała art. 78 § 1 w związku z art. 6 k.p.a.
Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a. Przypomnieć należy, że prawomocnym wyrokiem z 5 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1270/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uprzednio wydaną w sprawie decyzję z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję WWPE z [...] października 2013 r. Sąd stwierdził, że do akt sprawy włączone zostały obcojęzyczne kopie dokumentów, które nie zostały przetłumaczone na język polski. Powyższe uchybienie uniemożliwiło ocenę tego, czy ustalenia poczynione przez organy obu instancji były prawidłowe. Sąd podkreślił, że organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę winien przede wszystkim dokonać tłumaczeń dokumentów obcojęzycznych, które stanowią istotny materiał dowodowy i legły u podstaw ustaleń taktycznych. Następnie organ II instancji dokonał przetłumaczenia wskazanych dokumentów, realizując tym samym wiążące zalecenia zawarte w powyższym wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej:,,p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd omawianym wyrokiem uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego stwierdzając, że postępowanie prowadzone przed tym organem naruszało przepisy postepowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził istotnych wad prawnych, które odnosiłyby się do postępowania przed WWPE. Natomiast prawidłowe wykonanie przez Ministra zaleceń WSA w Warszawie, wyrażonych w prawomocnym wyroku z 5 listopada 2014 r., nie stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. Ponownie należy wskazać, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu środków otrzymanych przez Skarżącą na realizację projektu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo powołano się na fakt prawomocnego skazania byłego Burmistrza Miasta K. za przestępstwa związane z realizowanym projektem "[...]". Okoliczność ta spowodowała reakcję ze strony NMSZ w zakresie żądania od strony polskiej zwrotu środków oraz potwierdziła wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co dawało podstawę WWPE do wydania decyzji na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Fakt niewykrycia nieprawidłowości przez WWPE, czy też podczas kontroli Skarżącej przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w L., zakończonej protokołem kontroli z 22 maja 2012 r. znak [...], nie może skutecznie podważać zasadności zwrotu dotacji przez Skarżącą. Instytucje powyższe nie były w ogóle właściwe do wydania rozstrzygnięć na gruncie prawa karnego w odniesieniu do byłego Burmistrza Miasta K. Również stanowisko Burmistrza Miasta K., zawarte w piśmie z 22 marca 2013 r. skierowanym do Dyrektora WWPE, nie może przemawiać na korzyść Skarżącej i tłumaczyć odstąpienie od zwrotu środków przez Skarżącą jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Jak zostało wyjaśnione powyżej, WWPE uprawniona była do zażądania zwrotu całości płatności przyznanych Skarżącej.
Reasumując powyższe rozważania za niezasadne należało uznać zarzuty skargi. Sąd nie stwierdził również, innych niż zarzucone w skardze, naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.