V SA/Wa 1210/19

V SA/Wa 1210/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /sprawozdawca/
Jadwiga Smołucha /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1152/20 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 278
art. 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 9
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz C. D. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy")
decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura
Powiatowego ARiMR w W. z/s w W. (dalej: "organ I
instancji") z [...] września 2017 r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania
C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona",
"Spółka", "Skarżąca") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na
rok 2016.
Powyższe rozstrzygnięcie miało miejsce w następujących okolicznościach
faktycznych i prawnych:
Spółka złożyła w dniu 6 czerwca 2016 r. wniosek o przyznanie płatności na
2016 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach
systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz. 278), dalej: "ustawa o
płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", wraz z załącznikami
graficznymi. We wniosku o przyznanie płatności Strona ubiegała się o przyznanie
jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej.
W dniu 11 stycznia 2017 r., po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej,
ustalono, iż w ramach prowadzonej kontroli spełnienia kryteriów aktywnego rolnika, na
podstawie kodów PKD zostało stwierdzone, że Wnioskodawca prowadzi jedną z
wykluczonych działalności.
W dniu 27 lutego 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie, z
którego wynika, że Spółka nie prowadzi działalności nierolniczej, określonej w art. 9 ust.
2 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17
grudnia 2013 r. nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności
bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej
polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie
Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str.608, z późn. zm.), dalej:
"rozporządzenia nr 1307/2013".
W dniu [...] września 2017 r. organ I instancji wydał decyzję o numerze wskazanym
wyżej, odmawiającą Stronie przyznania wszystkich płatności w ramach systemów
wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na
rok 2016. Jak wskazano w treści uzasadnienia, odmowa przyznania płatności wynika z
faktu, że Wnioskodawca prowadzi działalność (PK.D 68.10.Z) z tzw. negatywnej listy i
nie zaznaczył we wniosku pola 08 oraz nie dołączył do wniosku dokumentów, o których
mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w
sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i
płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.. z 2015 r., poz. 351 ze zm.), w terminie składania
wniosków.
Strona wniosła odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor [...]
Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] maja 2018 r. nr
[...], utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2017 r.
Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt: V SA/Wa 1237/18, WSA w Warszawie uchylił
zaskarżoną decyzję z [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odwołanie od
decyzji organu I instancji zostało podpisane przez S.N.
prokurenta Skarżącej. Podczas gdy zgodnie z odpisem z KRS znajdującym się w
aktach administracyjnych, jak również z odpisem z KRS znajdującym się w aktach
sądowych prokura udzielona S.N. jest prokurą łączną
wykonywaną wraz z innym prokurentem. Tym samym zgodnie z treścią rejestru, co
podkreślił Sąd, odwołanie od decyzji organu I instancji powinno prawidłowo zostać
podpisane przez prezesa zarządu albo przez dwóch prokurentów ponieważ udzielona
prokura jest prokurą łączną, co oznacza, że prokurenci mogą dokonać czynności
łącznie, bez współdziałania z członkiem zarządu, ale powinni wnieść razem odwołanie.
Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy zobowiązany był w zakresie umocowania
prokurenta do reprezentacji Strony odwołującej się oraz wyjaśnić wątpliwości co do
skuteczności wniesienia odwołania przez S.N. Organ II instancji
działając w trybie art. 64 § 2 K.p.a., winien albo wezwać wnoszącego odwołanie do
usunięcia braków w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia podania bez
rozpoznania, albo włączyć do akt niniejszego postępowania odpowiedni dokument
upoważniający S.N. do złożenia odwołania w imieniu Skarżącej.
WSA w Warszawie podkreśliło, że Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do
merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście decyzji organu
odwoławczego. Rozpatrując ponownie sprawę organ został zobowiązany do
uwzględnienia powyższej oceny prawnej i zastosowania w stanie faktycznym ustalonym
w niniejszej sprawie. Nadto organ wyjaśni kwestię reprezentacji Skarżącej w całym
wszczętym w dniu 6 czerwca 2016 r. postępowaniu z wniosku o przyznanie płatności.
Wobec powyższego organ II instancji w dniu 18 kwietnia 2019 r., na podstawie
art. 64 § 2 K.p.a., wezwał S.N. do uzupełnienia braków
formalnych, tj. do przedstawienia dokumentu upoważniającego do reprezentowania
Spółki oraz do złożenia odwołania w jej imieniu.
Przy piśmie Strony z 29 kwietnia 2019 r. dołączono pełnomocnictwo z 5 kwietnia 2018 r.
udzielone S.N. do reprezentowania Spółki przed ARiMR, w
tym składania odwołań od decyzji Kierownika ARiMR oraz składania skarg na decyzje
Dyrektora ARiMR.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor ARiMR wydał decyzję z [...] maja 2019 r. o
numerze wskazanym wyżej, o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] września 2017 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż w celu zweryfikowania czy działalność rolnicza nie ma
charakteru marginalnego, niezbędne jest zgromadzenie w postępowaniu
administracyjnym dokumentów dotyczących wysokości wszystkich przychodów
uzyskanych przez rolnika w danym roku obrotowym z działalności gospodarczej,
wysokości przychodów z działalności rolniczej uzyskanych przez rolnika w danym roku
obrotowym oraz wysokości przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskanych przez rolnika w danym roku obrotowym.
Jak podkreślono, podczas kontroli administracyjnej, w związku ze złożonym
wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2016 – organ ustalił, iż Strona prowadzi
działalność z tzw. negatywnej listy, tj. kupno i sprzedaż nieruchomości. Na podstawie
bowiem danych z KRS i REGON stwierdzono, iż Wnioskodawca prowadzi działalność
polegającą na kupnie i sprzedaży nieruchomościami na własny rachunek - kod PKD
68.10.Z i jest to jego przeważająca działalność. Zakwalifikowanie rodzaju prowadzonej
działalności do działalności wykluczonej z płatności na podstawie art. 9 ust. 2 akapit
pierwszy rozporządzenia 1307/2013 następuje na podstawie Polskiej Klasyfikacji
Działalności (PKD), wprowadzonej przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z 24
grudnia 2007 r. (Dz. U. nr 251, poz. 1885 ze zm.).
Nadto, co wskazał Dyrektor ARiMR, bezspornym jest fakt, że Strona składając
wniosek o przyznanie płatności nie zaznaczyła na pierwszej stronie wniosku pola 08, w
którym składa oświadczenie, iż jest rolnikiem aktywnym zawodowo, mimo że prowadzi
jedną z działalności: administruje portem lotniczym, świadczy usługi przewozu
kolejowego, administruje stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, świadczy usługi
w zakresie obrotu nieruchomościami, administruje wodociągami. Jednocześnie po
analizie przedstawionych przez Stronę dokumentów i dowodów, organ podkreślił, że
kwestionuje wymóg spełnienia przez Spółkę kryterium rolnika aktywnego zawodowo.
Złożone dokumenty wpłynęły po terminie składania wniosków, co stanowi o
niedopuszczalności wniosku.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ II instancji
zaznaczył, iż Spółka w toku prowadzonego postępowania nie udowodniła, że w roku
2016 nie prowadziła działalności określonej kodem PKD 68.10.Z. Samo oświadczenie,
że od 2005 r. zajmuje się jedynie działalnością o kodzie PKD 68.20.Z nie jest
wystarczające.
Dyrektor ARiMR podkreślił również, że na podstawie wytycznych Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 12 grudnia 2018 r., do akt
sprawy został przedłożony dokument uprawniający S.N. do
złożenia odwołania w imieniu Spółki. Tym samym w jego ocenie odwołanie zostało
złożone skutecznie.
W dniu 19 czerwca 2019 r. (data nadania skargi) Spółka złożyła skargę na w/w
decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji
organu II instancji zarzuciła naruszenie:
- art. 8 K.p.a. przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji
publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów
faktycznych i prawnych, a mianowicie utrzymania w mocy decyzji odmawiającej
przyznania płatności bezpośrednich za rok 2016, a przyznanie płatności bezpośrednich
za rok 2017;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w tym niewskazanie
przyczyn, z powodu których dowodowi w postaci załącznika do sprawozdania
finansowego Spółki za 2016 r., zawierającego strukturę rzeczową przychodów według
rodzajów działalności, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz niewyjaśnieniu
sprzeczności znajdujących się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, dotyczących
złożenia przez stronę dowodu - sprawozdania finansowego za 2016 r.;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego oraz wyczerpującego
zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji
niewyjaśnienie okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj.
braku faktycznego ustalenia czy Spółka prowadziła działalność z listy zakazanej,
pomimo, iż Spółka złożyła dowody, iż takiej działalności nie prowadziła, jak również
poprzez brak zweryfikowania przez organ faktu wykreślenia z rejestru przedsiębiorców
KRS, przez Spółkę, kodu PKD 68.10.Z;
- art. 9 i art. 11 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek
utrzymania w mocy decyzji z [...] września 2017 r. w sprawie odmowy przyznania
płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi
ograniczeniami (ONW) na rok 2016;
- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu,
niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem
zaskarżonej decyzji;
- art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17
grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników
na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające
rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z 17
grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UE. L 2013 Nr 347, str. 608) poprzez jego zastosowanie,
podczas gdy odwołująca się Spółka nie prowadziła faktycznie żadnej działalności z listy
negatywnej i nie miała obowiązku złożenia w terminie oświadczenia, że jest aktywnym
rolnikiem ani dołączenia do wniosku dokumentów wykazujących wystąpienie przesłanek
z art. 9 ust. 2 akapitu trzeciego rozporządzenia nr 1307/2017 oraz, że prowadzenie
działalności z listy negatywnej ustala się na podstawie PKD ujętych w KRS, a nie na
ustaleniu rzeczywiście prowadzonej działalności rolnika;
- art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- zarzucam sprzeczność ustaleń faktycznych decyzji dokonanych w oparciu o uzyskane
dowody z jej treścią, albowiem przedstawione w toku postępowania dowody
wskazywały, że odwołująca się faktycznie nie prowadziła działalności w zakresie kupna
i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek o PKD 68.10.Z., a mimo to organ II
instancji utrzymał w mocy sprzeczną z tym ustaleniem oraz zebranym materiałem
dowodowym decyzję organu I instancji.
Nadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a Skarżąca wniosła o dopuszczenie i
przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj.:
- sprawozdania finansowego C. sp. z o.o. w W. za 2016 r. wraz z
załącznikami na okoliczność rodzajów działalności prowadzonych przez skarżącą w
dniu złożenia wniosku o dopłaty za 2016 r., a w szczególności faktu nieprowadzenia
działalności, znajdujących się na "negatywnej liście", wykluczających przyznanie
płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
- wniosku o zmianę w rejestrze przedsiębiorców KRS wraz z zarządzeniem sądu o
zwrocie wniosku, na okoliczność próby wykreślenia przez Skarżącą kody PKD uznane
za działalność z listy negatywnej;
- wniosku o zmianę w rejestrze przedsiębiorców KRS wraz z odpisem pełnym KRS na
okoliczność wykreślenia przez skarżącą kody PKD uznane za działalność z listy
negatywnej;
- decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów
wsparcia bezpośredniego z dnia 20 grudnia 2018 r. na okoliczność przyznania
Skarżącej płatności za rok 2017 (przy identycznym stanie faktycznym sprawy);
- wniosku o dopuszczenie Strony do czynnego udziału w sprawie wraz z
potwierdzeniem przyjęcia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i
uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu
według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie swojego
stanowiska w sprawie i podkreślił, że w dalszym ciągu decyzja Dyrektora ARiMR nie
wyjaśnia, dlaczego organ przyjął, iż Spółka prowadziła działalność z listy negatywnej.
Podczas gdy w dniu 21 lutego 2019 r. kod ten został z rejestru wykreślony, a organ II
instancji nie zadał sobie trudu, by wyjaśnić tę kwestię i odnieść się do dowodów
przedstawionych przez Stronę. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pojawiły się
liczne pomyłki i nieścisłości, wręcz chaotycznej treści, nie tylko w nazwie podmiotu, ale
też w datach, danych liczbowych, a nieraz w skopiowanych całych akapitach,
dotyczących innego postępowania, co mogło mieć duży wpływ na przebieg całego
postępowania i ostatecznie na jego wynik, który musi być rezultatem rozpatrzenia
wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca powołała się na obszerne fragmenty
uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2018 r.,
sygn. akt: V SA/Wa 603/17, które w jej ocenie są pomocne przy rozpatrywaniu
niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a., sądy
administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki
określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego
jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to
znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i
zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Przedmiotem sporu jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] maja 2019 r. o odmowie
przyznania Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na
rok 2016.
Na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) i Krajowego
Rejestru Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON) organ ustalił, iż Strona prowadzi
działalność wykluczającą przyznanie pomocy na podstawie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy
rozporządzenia 1307/2013, tj. działalność polegającą na kupnie i sprzedaży
nieruchomości na własny rachunek - kod Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
68.10.Z i jest to jej przeważająca działalność. Jednocześnie po analizie
przedstawionych przez Stronę dokumentów i dowodów, organ podkreślił, że
kwestionuje wymóg spełnienia przez Spółkę kryterium rolnika aktywnego zawodowo.
Zdaniem organu rolnik świadczy usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, jeśli w
odpowiednim rejestrze widnieje informacja, że rolnik prowadzi działalność polegającą
na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek (podklasa 68.10.Z PKD).
Spółka podnosi, iż nie prowadzi działalności nierolniczej, określonej w art. 9 ust. 2
akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 (UE), a od 2005 r. zajmuje się wyłącznie
działalnością w przedmiocie "wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub
dzierżawionymi" kod PKD 68.20.Z oraz prowadzi działalność "użytkowanie własnej
nieruchomości na cele upraw rolnych" dział 01 PKD. Skarżąca stwierdza, że nie
prowadzi działalności w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek
- kod PKD 68.10.Z.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja
narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 (UE) nie przyznaje się płatności
bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub
prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami
sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub
usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i
niedyskryminacyjnych kryteriów zadecydować o uzupełnieniu przedsiębiorstw i
rodzajów działalności wymienionych w akapicie pierwszym o wszelkie inne podobne
nierolnicze przedsiębiorstwa lub rodzaje działalności, a następnie mogą zadecydować o
usunięciu takich uzupełnień.
Osobę lub grupę osób objętych zakresem akapitu pierwszego lub drugiego, uważa się
jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania
dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje ona, że:
a) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5 % całości przychodów
uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który
dowody takie są dostępne;
b) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub
c) jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie
działalności rolniczej.
Na podstawie art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, oprócz sytuacji określonych w
ust. 1 i 2, państwa członkowskie mogą zadecydować na podstawie obiektywnych i
niedyskryminacyjnych kryteriów, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom
fizycznym lub prawnym lub grupom osób fizycznych lub prawnych:
a) których działalność rolnicza stanowi tylko nieznaczącą część ogółu ich działalności
gospodarczej; lub
b) których główną działalność lub przedmiot działalności nie stanowi działalności
rolniczej.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ błędnie założył, że sam wpis w rejestrze
sądowym stanowi, wystarczający dowód, że Skarżąca prowadzi działalność
wykluczającą przyznanie pomocy. Ujawnienie przez przedsiębiorcę danej działalności
w KRS nie oznacza, że działalność ta rzeczywiście jest przez przedsiębiorcę
wykonywana. Wpis przedmiotu prowadzonej działalności do KRS ma charakter
informacyjny - informuje on o zamiarach przedsiębiorcy i służy wyłącznie do celów
statystycznych. Dane zawarte w PKD nie mają zatem charakteru przesądzającego. W
orzecznictwie sądów administracyjnych i sądów powszechnych przesądzono wyraźnie,
że działalność gospodarcza "jest faktem, kategorią o charakterze obiektywnym, nie
konstytuuje jej zatem wpis lub jego brak do odpowiedniego rejestru" (por. wyrok WSA
w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 556/10). Z kolei Sąd
Apelacyjny w [...] w wyroku z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] wprost
stwierdził, że o prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej można mówić
wyłącznie wówczas, gdy ma ona charakter ciągły i zorganizowany i gdy nastąpiło już
jej rozpoczęcie, a w żadnym przypadku sam wpis do ewidencji działalności
gospodarczej nie przesądza o jej prowadzeniu.
Z faktu ujawnienia danej działalności w ewidencji, z którym to ujawnieniem
żaden przepis prawny nie wiąże jakichkolwiek konsekwencji, nie można wywieść, że
działalność ta z pewnością jest prowadzona. Owszem, wpis w ewidencji może
kształtować swego rodzaju przypuszczenie, że rzeczywiście konkretny przedsiębiorca
prowadzi daną działalność. Przypuszczenie to - jako niepewne - musi jednak zostać
zweryfikowane przez organ.
Jeśli organ w związku z treścią wpisu w KRS dotyczącego rolnika powziął
przypuszczenie, że rolnik prowadzi działalność określoną w art. 9 ust. 2 rozporządzenia
1307/2013, powinien był zażądać od rolnika stosownych dowodów. Dyrektor mógł też
zwrócić się do właściwego dla rolnika urzędu skarbowego o udzielenie informacji o
rzeczywiście prowadzonej przez rolnika pozarolniczej działalności. Brak ustaleń
organu w tym zakresie uzasadnia zawarty w skardze zarzut naruszenia wskazanych
przepisów K.p.a.
Zdaniem organów zaklasyfikowanie rodzaju prowadzonej działalności
wykluczonej z płatności na podstawie tego przepisu następuje na podstawie wpisu do
KRS zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, a organ uznaje, że przez "świadczenie
usług" należy rozumieć wpisanie odpowiedniej działalności do odpowiedniego rejestru.
Sąd stwierdza, że taka wykładnia jest nieprawidłowa, bowiem świadczenie usług w
prawie europejskim i w prawie krajowym oznacza "określone zachowanie się podmiotu
na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego,
zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również
podmiotu świadczącego usługę" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada
2015 r., sygn. akt III SA/Wa 230/15).
W ocenie Sądu wpis do ewidencji nie przesądza jeszcze o fakcie świadczenia
określonych usług przez dany podmiot. Wpis przedmiotu prowadzonej działalności do
odpowiedniego rejestru ma jedynie charakter informacyjny - informuje o zamiarach
przedsiębiorcy i służy wyłącznie do celów statystycznych. Z samego faktu wpisu do
KRS nie można zatem przesądzać, czy dany podmiot prowadzi określoną działalność,
czy świadczy określone usługi. Dopiero faktyczne wykonywanie usług, obwarowane
koniecznością wystawienia paragonu lub faktury VAT powinno być podstawą do
uznania, że dany podmiot świadczy usługi w danym zakresie. Ponadto, proste
odwołanie się do jakiegokolwiek rejestru działalności jest wykluczone z powodu
istnienia w prawie europejskim dotyczącym płatności bezpośrednich określonych
przepisów, które pozwalają na uproszczone ustalanie danych okoliczności faktycznych
wyłącznie na podstawie ewidencji i rejestrów, o czym mowa w uzasadnieniu skargi.
Ze wskazanych wyżej powodów należy przyjąć, że zastosowana przez organy
wykładnia art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013, jest błędna.
Prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że zaklasyfikowanie
przedmiotu prowadzonej działalności do działalności wykluczonej z płatności na
podstawie art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013 następuje na podstawie ustalenia
działalności rzeczywiście prowadzonej przez podmiot ubiegający się o płatności.
Ponadto istotne jest, że nawet w przypadku prowadzenia przez podmiot
ubiegający się o płatności działalności tzw. wykluczonych, nie przesądza automatycznie
o odmowie ich przyznania. Nadal bowiem taki wnioskodawca może otrzymać dotacje,
jeśli roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów
uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym oraz
dodatkowo spełni jeden z kolejnych warunków określonych w art. 9 ust. 2 litera b) lub c)
tzn. wykaże, że jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego lub jej główną
działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności
rolniczej. Należy podkreślić, że użycie przez prawodawcę spójnika "lub" oznacza, że
wystarczającym jest spełnienie jednego z wymienionych warunków. Organ nie
przeprowadził postępowania w tym zakresie.
Odnosząc się do podnoszonego przez organ braku wypełnienia przez Skarżącą
pola nr 08 Sąd stwierdza, że według wytycznych i instrukcji dołączonej do wniosku pole
08 jest wypełniane przez rolnika, który jest aktywnym rolnikiem, a jednocześnie
administruje portem lotniczym lub stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi lub
wodociągami lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub w zakresie obrotu
nieruchomościami. Brak natomiast wzmianki, że pole to wypełnia wnioskodawca, który
w odpowiednim rejestrze określającym rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej
zgłoszony ma kod PKD odpowiadający w tym przypadku za świadczenie usług w
zakresie obrotu nieruchomościami.
Sąd podkreśla, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach
systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w
przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych
rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu
postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy organ, przed którym toczy się
postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący
rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne
osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane
przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z
prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie,
która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W myśl art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności
zawierać wskazania faktów , które organ uznał za udowodnione, dowodów na których
się oparł , oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i
mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z
przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne powinno m.in. zawierać wskazanie faktów, które dowodzą, że
treść przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia została wypełniona.
Sąd stwierdza, że organ był zobowiązany do ustalenia stanu faktycznego w oparciu o
wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a pominięcie okoliczności podnoszonych
przez Skarżącą mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasada praworządności, do której stosowania organ był zobowiązany na podstawie art.
3 ustawy o płatnościach, zobowiązuje organ do przestrzegania swoich kompetencji oraz
stosowania norm prawnych związanych z realizacją tych kompetencji.
Sąd zwraca również uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji kilkakrotnie
odwołał się do okoliczności dotyczących innego niż Skarżący podmiotu, tj. C. sp. z o.o. organ (str. 1,
2, 3, 5, 8, 11), co organ II instancji, zdaniem Sądu
nieprawidłowo, uznał za oczywistą omyłkę. Ponadto w skardze Strona zaprzeczyła, iż
doręczono jej wezwanie z dnia 30 marca 2017 r. oraz, że złożyła oświadczenie
doręczone Agencji w dniu 27 lutego 2017 r., do czego organ w odpowiedzi na skargę
się nie odniósł.
Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty skargi za uzasadnione.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu o
całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej wywody
i wykładnię prawa.
W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów, które to
naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować
uchyleniem zaskarżonej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. O kosztach
postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.