V SA/Wa 1202/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu na decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, uznając prawidłowość ustaleń organu opartych na audycie.
Sprawa dotyczyła skargi Powiatu na decyzję Ministra Finansów nakazującą zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ustalenia organu oparte na audycie z 2020 r. były prawidłowe i wykazały zawyżenie subwencji z powodu nieprawidłowego wykazywania uczniów w Systemie Informacji Oświatowej. Sąd podkreślił, że kluczowe było posiadanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sprawozdawczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Powiatu na decyzję Ministra Finansów z dnia 23 marca 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w kwocie 1.353.045 zł. Sprawa miała długą historię procesową, w tym uchylenie poprzednich decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu naruszeń proceduralnych. NSA nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania, zapewniając czynny udział strony i wyjaśnienie rozbieżności dowodowych. Minister Finansów zlecił audyt, który wykazał zawyżenie subwencji o 1.594.795 zł z powodu nieprawidłowego wykazywania uczniów w SIO (np. brak aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, wykazywanie wychowanków nieprzebywających w ośrodkach). Sąd uznał ustalenia audytu za miarodajne, odrzucając argumentację Powiatu dotyczącą braku podstawy prawnej dla instrukcji audytu oraz kwestionującą sposób interpretacji przepisów dotyczących uczniów ze specjalnymi potrzebami. Sąd podkreślił, że kluczowe było posiadanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sprawozdawczy, a brak takich orzeczeń lub nieprawidłowe ich przypisanie skutkowało zawyżeniem subwencji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą do naliczenia subwencji mogą być wyłącznie dane dotyczące uczniów posiadających aktualne na dzień sprawozdawczy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o systemie informacji oświatowej oraz rozporządzeń wykonawczych, które jednoznacznie wskazują, że kształcenie specjalne i związane z nim wagi subwencyjne są uzależnione od posiadania przez ucznia aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.j.s.t. art. 37 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.j.s.t. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 7 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.s.o. art. 71b § 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
u.s.o. art. 71b § 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
u.s.o. art. 71b § 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
u.s.o. art. 3 § pkt 18
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
ustawa o SIO art. 4 § 1
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej
ustawa o SIO art. 3 § 3 pkt 1 lit. h
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej
ustawa o SIO art. 8 § 1
Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2008 r.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009
rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2004 r.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych
rozporządzenie z dnia 18 stycznia 2005 r.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia audytu z 2020 r. są miarodajne dla sprawy. Kluczowe jest posiadanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sprawozdawczy. Nienależnie uzyskana subwencja podlega zwrotowi bez względu na winę czy dobrą wiarę strony.
Odrzucone argumenty
Instrukcja wprowadzania danych do SIO stanowiła podstawę prawną decyzji. Naruszenie zasady praworządności poprzez oparcie się na instrukcji. Brak czynnego udziału strony w postępowaniu kontrolnym kuratora oświaty.
Godne uwagi sformułowania
nie można mieć jednak wątpliwości, że również i to Gimnazjum zostało objęte pierwotną kontrolą kuratora protokoły z kontroli kuratora zawierają ustalenia przedstawione wyłącznie w liczbach, bez dodatkowych wyjaśnień audyt Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, przeprowadzony w okresie od 21 kwietnia do 14 września 2020 r., zawiera oprócz szczegółowych i uporządkowanych danych liczbowych, także dodatkowe informacje i wyjaśnienia decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. są decyzjami związanymi każda kwota wyższa od należnej podlega zwrotowi i nie ma w tym zakresie żadnych wyjątków określonych prawem
Skład orzekający
Konrad Łukaszewicz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Siwek
przewodniczący
Jarosław Stopczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania subwencji oświatowej, znaczenie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, charakter decyzji o zwrocie środków publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z rokiem 2009 i wcześniejszymi latami. Interpretacja przepisów dotyczących niepełnosprawności sprzężonych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii finansowych związanych z subwencjami oświatowymi i prawidłowością ich naliczania, co jest ważne dla jednostek samorządu terytorialnego. Wyjaśnia również znaczenie formalnych wymogów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
“Milionowe zwroty subwencji oświatowej: Sąd wyjaśnia, kiedy błąd w dokumentacji kosztuje samorząd fortunę.”
Dane finansowe
WPS: 1 594 795 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1202/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-06-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Konrad Łukaszewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 1410/23 - Wyrok NSA z 2024-02-07 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151, 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - st. sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 23 marca 2022 r. nr ST5.4759.4.2022.23.BPU w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę. Uzasadnienie Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Ministra Finansów z dnia 23 marca 2022 r. o numerze ST5.4759.4.2022.23.BPU w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia 19 grudnia 2013 r. Minister Finansów zobowiązał Powiat [...] (zwany dalej: "Powiatem" bądź "Skarżącym") do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. w wysokości 1.353.045 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w Systemie Informacji Oświatowej (zwanym dalej: "SIO") według stanu na dzień 30 września 2008 r. zawyżono o 335,010662155310 liczbę uczniów przeliczeniowych, z uwagi na nieprawidłowe wykazanie uczniów i wychowanków przeliczonych wagami P2, P3, P4 i P5, którzy nie posiadali aktualnych na ten dzień orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanych z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisach tych wag, jak również nie przebywali faktycznie w ośrodkach wychowawczych na dzień sprawozdawczy. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 25 sierpnia 2015 r. Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 grudnia 2013 r. Powiat wniósł skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 4325/15 ją oddalił. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Powiatu, Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z dnia 10 września 2019 r. o sygn. akt I GSK 1293/18 – uchylił wyrok z dnia 12 października 2016 r. i jednocześnie uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 sierpnia 2015 r. Sąd kasacyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez oparcie się na wynikach kontroli przeprowadzonej w ramach nadzoru pedagogicznego przez kuratora oświaty, których Powiat nie mógł skutecznie kwestionować na gruncie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2230; zwanej dalej: "u.s.o."). Oparcie się przez organ w wydanej decyzji wyłącznie na ustaleniach faktycznych dokonanych przez inny organ, w innym postępowaniu, w którym strona nie mogła brać udziału i w sytuacji, gdy strona podważa te ustalenia, należy uznać za brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie również Powiat wskazywał na rozbieżności w ustaleniach wynikających z protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej i pisma Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 września 2013 r., z jednej strony, ale także na rozbieżności pomiędzy pismem Ministra Edukacji Narodowej i protokołów kontroli kuratorium oświaty w zakresie zawyżonych liczb uczniów przeliczeniowych w poszczególnych szkołach i placówkach oraz brak wskazania, zarówno w protokołach kontroli jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie dane zostały uznane za wprowadzone przez szkoły i placówki nieprawidłowo. Ograniczenie się przez organ do podania jedynie ilościowych wyników kontroli, przeprowadzonych przez kuratora oświaty, uniemożliwia stronie weryfikację tych wyników z dokumentacją, na podstawie której kontrolowane szkoły i placówki oświatowe dokonywały wprowadzenia informacji do bazy danych oświatowych. Zdaniem NSA, Minister Rozwoju i Finansów wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się też do rozbieżności w liczbach uczniów przeliczeniowych wskazanych w protokołach kontroli i piśmie Ministra Edukacji Narodowej, nie wyjaśniając tym samym rozbieżności w materiale dowodowym. Formułując zalecenia dla organu Naczelny Sąd Administracyjny nakazał ponowne przeprowadzenie postępowanie w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), mając na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności, analiza dowodów i wnioski z niej płynące powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 107 § k.p.a. powinno wskazywać na podstawie jakich dowodów organ wydał rozstrzygnięcie oraz powody, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom nieuwzględnionym. Uzasadnienie decyzji powinno wyjaśniać, w sposób czytelny i możliwy do weryfikacji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jaka jest wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej otrzymanej nienależnie przez Powiat. Ponownie prowadząc postępowanie organ skierował do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu pismo z dnia 11 grudnia 2019 r., w którym zwrócił się o przeprowadzenie audytu w zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywanie obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na rok 2009. Audyt został wszczęty w dniu 21 kwietnia 2020 r., a jego ustalenia zawarto w sprawozdaniu z dnia 15 września 2020 r., znak: 0201-ICA.52.6.2020. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 marca 2022 r. Minister Finansów ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 19 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu odwołał się do ustaleń audytu przeprowadzonego w roku 2020, które w jego ocenie pozwalały na stwierdzenie, że błędy w danych wykazanych przez objęte rozpatrywaną sprawą szkoły i placówki oświatowe w SIO według stanu na 30 września 2008 r., a w konsekwencji – nieprawidłowości w kalkulacji uzyskanej przez Powiat części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, wynikały z wykazania w konkretnych tabelach SIO: - jako uczniów szkół funkcjonujących w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych czy młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, nieletnich, którzy według stanu na dzień sprawozdawczy nie przebywali w tych placówkach, gdyż zostali doprowadzeni po dniu sprawozdawczym lub w ogóle do nich nie przybyli, - uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w niewłaściwych tabelach SIO, tj. nieodpowiadających treści orzeczeń, co skutkowało przeliczeniem tych uczniów niewłaściwymi wagami, - jako uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - uczniów, którzy według stanu na dzień sprawozdawczy nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub posiadali jedynie inne dokumenty, np. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W związku z tymi nieprawidłowościami w kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej, doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 394,8676 a w konsekwencji zawyżenia o 1.594.795 zł części oświatowej subwencji ogólnej ustalonej na rok 2009. Dodatkowo Minister zauważył, że w kalkulacji należnej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 dokonano weryfikacji wskaźnika korygującego Di z 0,9793867786 – uwzględnionego w kalkulacji subwencji oświatowej otrzymanej przez tę jednostkę, na 0,97898014540 – w związku ze zmniejszeniem liczb uczniów szkół w Powiacie oraz uczniów szkół zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców w tej jednostce, ustalonych na podstawie danych SIO dla bazowego roku szkolnego według stanu na 30 września 2008 r. i 10 października 2008 roku. Organ zauważył przy tym, że różnica w kalkulacji wysokości kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 ustalonej w wyniku audytu przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej we Wrocławiu (1.680.990 zł), a kwotą ustaloną w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, jest wynikiem odmiennej interpretacji ustaleń faktycznych w przypadkach stwierdzenia: - objęcia danego ucznia wagą o niższej wartości – P2 zamiast P4, co dotyczyło uczniów w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] – nie dokonywano weryfikacji w kalkulacji subwencji, - objęcia danego ucznia wagą o wyższej wartości – P5 zamiast P2 lub P4, co dotyczyło odpowiednio Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w [...] i Zasadniczej Specjalnej Szkoły Zawodowej w [...] – zweryfikowano wysokość subwencji poprzez przeliczenie tych uczniów właściwymi wagami. Organ podkreślił jednocześnie, że analiza aktualnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w porównaniu do materiału, jakim dysponował w postępowaniu I instancji, prowadzi do przyjęcia, że protokoły z kontroli przeprowadzonych przez Dolnośląskie Kuratorium Oświaty we W. zawierają ustalenia przedstawione wyłącznie w liczbach, odnoszące się do błędów w danych wykazanych w SIO, stanowiących dane kalkulacyjne części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009, bez dodatkowych wyjaśnień, w szczególności odnoszących się do dokumentów źródłowych. Ustalenia kontroli przeprowadzonych przez kuratorium, weryfikowało Ministerstwo Edukacji Narodowej, co znalazło odzwierciedlenie w szczególności w piśmie z dnia 23 września 2013 r. oraz szeregu kolejnych pism wyjaśniających. Z kolei sprawozdanie z dnia 15 września 2020 r. z audytu przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej we Wrocławiu, w szkołach i placówkach oświatowych kontrolowanych uprzednio przez Dolnośląskie Kuratorium Oświaty we W., zawiera ustalenia wskazujące liczebności uczniów w odpowiednich tabelach SIO, w szczególności tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz błędy w danych wykazanych w konkretnych tabelach i ich przełożenie – według oceny organu audytującego – na nieprawidłowości w kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, a także dodatkowe informacje i wyjaśnienia, w szczególności odnoszące się do analizowanych dokumentów źródłowych. Ponadto do sprawozdania dołączono (w formie załączników) zestawienia uczniów (według numerów w księgach uczniów, klas i numerów w dziennikach lekcyjnych) ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w poszczególnych szkołach, ze wskazaniem posiadania lub braku orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wraz z kwalifikacją do odpowiednich wag, określonych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Wyniki oceny ustaleń faktycznych w kontekście obowiązujących zasad i sposobu naliczania części oświatowej subwencji ogólnej dokonanej przez organ audytujący, różnią się od oceny ustaleń faktycznych Dolnośląskiego Kuratorium Oświaty, dokonanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, na co wskazują zestawienia nieprawidłowości przedstawione w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, wyniki ustaleń audytu zostały zaakceptowane przez Ministra Edukacji i Nauki, co wynika z pisma z dnia 20 lipca 2021 r. Minister zaznaczył przy tym, że ustalenia faktyczne, poczynione w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zostały poddane analizie i ocenie organu w świetle przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Reasumując organ przyjął, że zasadne stało się oparcie na wynikach audytu z roku 2020, wobec czego uzyskana przez Powiat część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2009 w wysokości 54.622.909 zł, została skalkulowana z uwzględnieniem liczby uczniów przeliczeniowych zawyżonej o 394,8676, a w konsekwencji powinna wynieść 53.028.114 zł. Wówczas nienależnie uzyskana przez Powiat kwota tej części subwencji ogólnej wynosi 1.594.795 zł. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie, w szczególności wskazujące zweryfikowane liczebności uczniów przeliczonych poszczególnymi wagami, zawiera znajdująca się w aktach sprawy skorygowana tzw. metryczka subwencji oświatowej za rok 2009 dla Powiatu. Ponieważ jednak, w decyzji I instancji orzeczono zwrot kwoty niższej – tj. 1.353.045 zł – to kierując się zasadą wynikającą z art. 139 k.p.a. Minister Finansów ograniczył się do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia 23 marca 2022 r. Powiat wniósł o stwierdzenie jej nieważności, a także o stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 92 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i przyjęcie, że zapisy Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w SIO przy użyciu programu wersja 3.5 (30 września 2008) są przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Rozwijając zarzuty skargi Powiat wskazał, że ani w ustawie o SIO ani w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. z 2004 r. Nr 277, poz. 2746 ze zm.; zwanym dalej: "rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2004 r.") nie ma upoważnienia do wydania instrukcji, która stanowiła podstawę formalno-prawną przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu audytu, będącego podstawą decyzji organu, nakładającego obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Skoro więc sprawozdanie z audytu będące podstawą decyzji, jak i decyzja utrzymująca w mocy decyzję zobowiązującą Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, powołują się na dokument niemający przymiotu powszechnie obowiązującego prawa, to spełniona została przesłanka zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci wydania decyzji bez podstawy prawnej, co skutkować winno stwierdzeniem jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 23 maja 2023 r. Powiat podtrzymał skargę oraz wskazał na wyrok tutejszego sądu z dnia 4 maja 2023 r. o sygn. akt V SA/Wa 655/22, który jego zdaniem zapadł w identycznym stanie faktycznym i prawnym. W piśmie procesowym z dnia z dnia 7 czerwca 2023 r., złożonym jako załącznik do protokołu rozprawy, Minister Finansów wyjaśnił, że wyniki kontroli przeprowadzonej przez kuratora w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] pozostawały bez wpływu na stwierdzone zawyżenie kwoty subwencji oświatowej na rok 2009. Z tego też względu, ta placówka oświatowa nie została wymieniona w uzasadnieniu do decyzji I instancji z dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że w kontrolowanej sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 10 września 2019 r. o sygn. akt I GSK 1293/18 uchylił poprzednio wydaną przez Ministra decyzję II instancji i nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie. W szczególności sąd kasacyjny wskazał na dwojakiego rodzaju istotne uchybienia postępowania, które należało usunąć, by decyzja odpowiadała prawu i jednocześnie poddawała się kontroli sądowoadministracyjnej. Po pierwsze, Minister Finansów miał zapewnić Powiatowi czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym, tak by strona miała możliwość podważenia ustaleń wynikających z kontroli, a po drugie należało wyjaśnić dostrzeżone rozbieżności wyników kontroli (dane liczbowe) poprzez ich skonfrontowanie z dokumentacją, na podstawie której kontrolowane szkoły i placówki oświatowe dokonywały wprowadzenia informacji do bazy danych oświatowych. Tym zaleceniami związany był z mocy art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") zarówno Minister Finansów, jak i Sąd aktualnie orzekający w sprawie. Ocena zgodności ponownie prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do uznania, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ dostosował się do wytycznych sądu kasacyjnego, gdyż przede wszystkim zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu o przeprowadzenie audytu w zakresie gospodarowania przez Powiat środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej za rok 2009, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia (vide: pismo z dnia 11 grudnia 2019 r., k. 502 akt adm.). W ocenie Sądu, audyt przeprowadzony w roku 2020 nie wykraczał poza ramy podmiotowo-przedmiotowe kontroli przeprowadzonych w roku 2013 przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we [...], których ustalenia były podstawą informacji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 września 2013 r., na których oparł się następnie Minister Finansów przy wydawaniu decyzji z dnia 19 grudnia 2013 r. Wymienione w zaskarżonej decyzji placówki oświatowe były objęte kontrolą kuratora w roku 2013 i zostały wskazane, poza Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...], w uzasadnieniu do decyzji I instancji. Nie można mieć jednak wątpliwości, że również i to Gimnazjum zostało objęte pierwotną kontrolą kuratora, o czym świadczy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy Protokół z kontroli z dnia 6 lutego 2013 r. przeprowadzonej w Gimnazjum Nr [...] w [...] (vide: k. 285-287 akt adm.), w którym oznaczono specyfikację szkoły jako "specjalna", co pozwala przyjąć, że organ II instancji zlecając audyt w roku 2020 nie wykroczył poza zakres objęty pierwotną kontrolą przeprowadzoną w roku 2013, stanowiącą podstawę ustaleń decyzji I instancji. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w piśmie Zastępcy Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego Ministerstwa Finansów z dnia 9 grudnia 2019 r., skierowanym do Dyrektora Departamentu Audytu Środków Publicznych tego Ministerstwa, w którym wskazano, że audytem należałoby objąć szkoły i placówki oświatowe, których dotyczyła kontrola przeprowadzona w lutym 2013 r. przez Dolnośląskie Kuratorium Oświaty we W., wśród których wymieniono w pkt 11 – Gimnazjum Specjalne nr [...] w [...] (vide: k. 500 akt adm.). Nadto wypada odnotować, że zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy Sprawozdaniem z audytu z dnia 15 września 2020 r., wskazana jednostka oświatowa wchodziła na dzień 30 września 2008 r. w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...] (vide: punkt III.1, poz. 11 tabeli, k. 582verte akt adm.), który niewątpliwie był objęty kontrolą przeprowadzoną przez kuratora i który został wymieniony przez Ministra Edukacji Narodowej w piśmie z dnia 23 września 2013 r. (vide: k. 392-393 akt adm.), wskazującym na przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również w uzasadnieniu do decyzji I instancji. Na marginesie dodać wypada, że w piśmie Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2023 r., złożonym jako załącznik do protokołu rozprawy, trafnie zauważono, że stwierdzone w toku kontroli kuratora w roku 2013 nieprawidłowości dotyczące wprowadzenia do SIO uczniów Gimnazjum Specjalnego nr [...] w [...] – nie miały wpływu na zawyżenie kwoty subwencji oświatowej, a tym samym nie miały wpływu na orzeczoną do zwrotu część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 – wynikającą z decyzji I instancji z dnia 19 grudnia 2013 r. Należy jednocześnie zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na rozbieżności pomiędzy ustaleniami kilku kontroli przeprowadzonych w roku 2013, akcentując przy tym ograniczenie się do podania jedynie ilościowych wyników tych kontroli, wobec czego zasadne stało się zweryfikowanie danych przyjętych na etapie postępowania I instancji, czemu służyć miał właśnie audyt skierowany przez Ministra Finansów w roku 2020 do placówek oświatowych Powiatu, poddanych pierwotnej kontroli w roku 2013. Z tego też względu Sąd podzielił stanowisko Ministra Finansów, że za miarodajne dla sprawy uznać należało ustalenia poczynione w trakcie audytu przeprowadzonego w roku 2020. Trafnie wskazuje bowiem organ, że protokoły z kontroli kuratora zawierają ustalenia przedstawione wyłącznie w liczbach, bez dodatkowych wyjaśnień, nie odnoszą się przy tym do dokumentów źródłowych. Z kolei audyt Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, przeprowadzony w okresie od 21 kwietnia do 14 września 2020 r., zawiera oprócz szczegółowych i uporządkowanych danych liczbowych, także dodatkowe informacje i wyjaśnienia, w szczególności odnoszące się do analizowanych dokumentów źródłowych. Tym samym, oparcie się przez Ministra Finansów na sprawozdaniu z audytu z roku 2020 i jego załącznikach, zasługiwało na aprobatę w świetle wskazanej oceny prawnej i zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż niewątpliwie służyło wyjaśnieniu dostrzeżonych przez ten sąd wątpliwości co do ustalonego pierwotnie stanu faktycznego sprawy. Wymaga także przypomnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny zalecił powtórzenie postępowania wyjaśniającego nie tylko z uwagi na dostrzeżone rozbieżności, ale przede wszystkim z uwagi na brak czynnego udziału kontrolowanego Powiatu w postępowaniu kuratora, w tym niemożność zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń kontroli, a tym samym pozbawienie go prawa do obalenia domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w protokole kontroli (art. 76 § 3 k.p.a.). Tego rodzaju sytuacja nie występuje aktualnie w sprawie, gdyż w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Powiatowi zapewniono czynny udział, czego wyrazem są zastrzeżenia do Sprawozdania z audytu, zgłoszone przez Powiat – w piśmie z dnia 28 września 2020 r. – które w istocie ujawniają, że Skarżący nie podważa poszczególnych danych liczbowych w nim zawartych, lecz kwestionuje – co do zasady – przyjęte przez organ ustalenia w zakresie: 1) wykazywania wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, w których ci nie przebywali na dzień sprawozdawczy, ale zostali do nich skierowani, co zdaniem Powiatu winno skutkować ich wykazaniem w SIO; 2) wykazywania uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi w sytuacji braku legalnej definicji "niepełnosprawności sprzężonych", która została wprowadzona do porządku prawnego dopiero wraz z nowelizacją u.s.o. z dniem 22 kwietnia 2009 r.; 3) wystawiania orzeczeń o skierowaniu uczniów przewlekle chorych i z zaburzeniami psychicznymi do oddziałów specjalnych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Odnosząc się do tych kwestii merytorycznych, które zdają się być źródłem sporu między Powiatem a Ministrem Finansów, Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, co wobec ich istotności dla sprawy wymaga omówienia przed odniesieniem się do argumentacji skargi, zwłaszcza, że nie przybrały one postaci odrębnych zarzutów w niej wywiedzionych. Jeżeli chodzi o pierwszą z nich, to Sąd przyłącza się do ugruntowanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, pojęcie wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym ośrodku obejmuje wyłącznie nieletnich, którzy faktycznie korzystali z zakwaterowania w danym ośrodku, co oznacza faktyczne ich zamieszkiwanie w tym ośrodku na 30 września danego roku bazowego (por: wyroki NSA: z dnia 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GSK 1309/15; z dnia 15 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 897/16; z dnia 15 lutego 2018 r. o sygn. akt II GSK 5058/16; z dnia 30 maja 2018 r. o sygn. akt I GSK 879/18; z dnia 16 listopada 2018 r. o sygn. akt I GSK 2957/18; z dnia 9 listopada 2022 r. o sygn. akt I GSK 3251/18, I GSK 3267/18, I GSK 3286/18, I GSK 3310/18; z dnia 12 stycznia 2023 r. o sygn. akt I GSK 3257/18 ). W odniesieniu do drugiej kwestii spornej należy również odwołać się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym podnosi się, że brak legalnej definicji niepełnosprawności sprzężonych nie stał na przeszkodzie, by dokonać wykładni tego pojęcia na gruncie uprzednio obowiązujących aktów prawnych, mając przy tym na względzie, że w pojęciu tym jest mowa o "niepełnosprawnościach", zatem co najmniej o dwóch współistniejących ze sobą niepełnosprawnościach, przez które nie można było rozumieć "niedostosowania społecznego" czy też innych zaburzeń rozwojowych uczniów. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 15 marca 2017 r. o sygn. akt I GSK 1771/15, występujące u niektórych dzieci/uczniów niedostosowanie społeczne towarzyszące innej niepełnosprawności nie pozwala przyjąć, że wystąpiła niepełnosprawność sprzężona, gdyż niedostosowanie społeczne nie stanowi niepełnosprawności w sensie prawnym. Obowiązujący na dzień 30 września 2008 r. przepis § 2 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 19, poz. 166; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 18 stycznia 2005 r.") wyłączał z zakresu niepełnosprawności zaburzenia rozwojowe dziecka, tj. niedostosowanie społeczne, zagrożenie niedostosowaniem społecznym, zagrożenie uzależnieniem czy zaburzenia zachowania. Wymienione w tym przepisie niepełnosprawności są zaś tożsame z niepełnosprawnościami wymienionymi w obowiązującym od dnia 22 kwietnia 2009 r. przepisie art. 3 pkt 18 u.s.o., wprowadzającym legalną definicję niepełnosprawności sprzężonych. Tym samym, jednoczesne stwierdzenie u danego dziecka jednego z tych zaburzeń z autyzmem, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym czy z zaburzeniami psychicznymi nie oznacza, że w sensie normatywnym zaistniała niepełnosprawność sprzężona. Dla stwierdzenia niepełnosprawności sprzężonej konieczne jest współistnienie wyłącznie dwu lub więcej niepełnosprawności, z których każda wymaga odrębnej organizacji pracy i metod nauczania dziecka. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać działanie organów, że w przypadku dzieci, u których występowała jedna niepełnosprawność i innego rodzaju zaburzenie nie można było zastosować wagi P5. Zastosowanie tej wagi jest uprawnione tylko wówczas, gdy z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (opinii poradni) wynika jednoznacznie, że u dziecka stwierdzono niepełnosprawności sprzężone albo że stwierdzono dwie lub więcej wymienione w orzeczeniu niepełnosprawności. Zespoły orzecznicze mogły bowiem wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie współistniejące niepełnosprawności (tak też wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2375/11). Jednolicie też judykatura przyjmuje, że podstawą zaliczenia danego dziecka do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia (tak np. wyroki NSA: z dnia 24 lipca 2013 r. o sygn. akt II GSK 589/12; z dnia 8 lutego 2013 r. o sygn. akt II GSK 2092/11; z dnia 8 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2375/11). Żaden inny dowód – poza tym orzeczeniem – nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętych wagami z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. W przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do grupy z określoną niepełnosprawnością. Dyrektorzy poszczególnych szkół nie są uprawnieni ani do ustalania we własnym zakresie na podstawie uzasadnienia orzeczenia (wbrew zaleceniom zespołu orzeczniczego) występowania u uczniów niepełnosprawności sprzężonej ani też, wobec braku "aktualnych" orzeczeń, ustalania występującego u dzieci rodzaju niepełnosprawności na podstawie poprzednio wydanych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego czy orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2375/11). Jeżeli chodzi o trzecie z zastrzeżeń Powiatu, to jest ono nie tyle niezasadne co niezrozumiałe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czym innym jest posiadanie przez ucznia aktualnego na dzień sprawozdawczy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a czym innym możliwość tworzenia oddziałów specjalnych w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, które mogły być organizowane dla uczniów przewlekle chorych i uczniów z zaburzeniami psychicznymi jedynie do dnia 14 lutego 2005 r. Z dniem 15 lutego 2005 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie z 18 stycznia 2005 r., które w § 2 ust. 3 wyraźnie wykluczyło taką możliwość w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych. Natomiast, jak to słusznie wyjaśniono w odpowiedzi na zastrzeżenia Powiatu (pismo z dnia 13 października 2020 r., vide: k.588-592 akt adm.), dla tych uczniów można było organizować naukę w oddziałach specjalnych w przedszkolach oraz w szkołach specjalnych, jak również uczniowie ci mogli kontynuować naukę już rozpoczętą w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych przed wejściem w życie § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r., pod warunkiem jednak posiadania aktualnego na dzień sprawozdawczy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zatem, warunkiem zakwalifikowania takiego ucznia do przeliczenia wagą P2 było posiadanie aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie sam fakt rozpoczęcia nauki w jednostkach ogólnodostępnych przed wejściem w życie omawianego przepisu. Co jednak dla sprawy najistotniejsze, zastrzeżenia w tym zakresie były niezrozumiałe przede wszystkim z tego względu, że w żadnej z audytowanych 17 placówek oświatowych Powiatu nie wykazano uczniów z zaburzeniami psychicznymi, a uczniów przewlekle chorych wykazano w 3 szkołach, przy czym większość z tych uczniów nie posiadało orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, z wyjątkiem jednego ucznia (Technikum nr 1 w [...]), który został w trakcie audytu zakwalifikowany do przeliczenia wagą P2. W konsekwencji, nieprawidłowość wykazania uczniów z zaburzeniami psychicznymi i przewlekle chorych przez Powiat nie polegała na tym, że uczniowie tacy uczęszczali do szkół ogólnodostępnych, lecz na tym, że nie posiadali aktualnych na dzień sprawozdawczy orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Natomiast podkreślenia wymaga, że zarówno w zastrzeżeniach formułowanych po przeprowadzeniu audytu, jak i w skardze brak jest konkretnych zarzutów co do liczby uczniów/wychowanków nieprawidłowo zweryfikowanych (zakwestionowanych) przez organ. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy i nie jest również w stanie dokonać weryfikacji obliczeń organu, gdyż nie dysponuje danymi źródłowymi pozwalającymi na obalenie prawdziwości danych wskazanych w Sprawozdaniu z audytu, które jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości. W tej sytuacji, to na stronie spoczywał ciężar obalenia prawdziwości danych wskazanych w dokumencie urzędowym, czego Skarżący nie zdołał uczynić ani w postępowaniu administracyjnym ani w skardze i późniejszym piśmie procesowym z dnia 22 maja 2023 r., które – co jeszcze raz wymaga podkreślenia – nie zawierają zarzutów w zakresie błędów obliczeniowych organu co do konkretnych uczniów/wychowanków zakwestionowanych w trakcie audytu. Przechodząc do zarzutów skargi, nie mógł znaleźć uznania generalny zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji o zwrocie. Niewątpliwie podstawę taką stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2267; zwanej dalej: "u.d.j.s.t."), zgodnie z którym, w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Przywołany przepis jest jasny i nie wymaga innej wykładni aniżeli literalna. Niewątpliwie podstawą do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu określonej kwoty subwencji oświatowej jest stwierdzenie, że jest ona "nienależna". Ustawodawca sam precyzuje przy tym co należy rozumieć pod tym pojęciem, mianowicie sytuację, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej "jest wyższa od należnej". Wskazuje na to posłużenie zwrotem "tej części" w odniesieniu do kwoty nienależnej. W konsekwencji każda kwota, która jest wyższa od należnej będzie kwotą nienależną. Tym samym dla ziszczenia się dyspozycji omawianego przepisu wystarczające jest stwierdzenie przez organ, że ustalona część oświatowa subwencji ogólnej była wyższa od należnej, natomiast bez znaczenia pozostają przy tym przyczyny, z powodu których kwota subwencji została zawyżona. Każda bowiem kwota wyższa od należnej podlega zwrotowi i nie ma w tym zakresie żadnych wyjątków określonych prawem. Tym samym brak jest po stronie organu tak obowiązku, jak i uprawnienia, do badania i uwzględniania innych przesłanek zwrotu, jak np. braku winy, możliwości wykrycia błędu, działania w dobrej wierze. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyłącza się również do niekwestionowanego w orzecznictwie stanowiska, że decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. są decyzjami związanymi. Oznacza to, że w sytuacji ziszczenia się określonych tam przesłanek ustawowych organ jest obowiązany do wydania decyzji i nie może kierować się przy tym względami słusznościowymi czy celowościowymi. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt II GSK 696/16, Minister Finansów wobec ustalenia, że część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej ma obowiązek wydania określonego rozstrzygnięcia i nie może wybrać innego sposobu załatwienia sprawy, kierując się interesem społecznym rozumianym jako interes lokalnej wspólnoty samorządowej gminy. Trafnie przy tym podniesiono, że art. 7 k.p.a. in fine ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, co zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa jest częścią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, obok dochodów własnych i dotacji z budżetu państwa, o czym wyraźnie stanowi art. 3 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 4 u.d.j.s.t. Jak wynika natomiast z art. 28 ust. 1 u.d.j.s.t., kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych. Od kwoty, o której mowa w tym przepisie – w myśl ust. 2 art. 28 – odlicza się rezerwę części oświatowej subwencji ogólnej. Zasady dotyczące podziału oświatowej części subwencji ogólnej na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2008 r."). Z treści załącznika do rozporządzenia, określającego algorytm podziału, wynika z kolei, że podstawą jego wyliczenia są dane wynikające z SIO dla bazowego roku szkolnego, według stanu na dzień 30 września 2008 r. i dzień 10 października 2008 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej (SOi). Przyjmując wszystko powyższe, Sąd aprobuje ustalenia faktyczne dokonane przez organ jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. Za prawidłowe w szczególności uznać trzeba stanowisko, że tylko uczniowie, którzy według stanu na 30 września 2008 r. posiadali aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, mogli być wykazani w SIO – jako objęci wagami wymagającymi takich orzeczeń (P2, P3, P4 i P5). Jak wynika bowiem z adekwatnego dla sprawy brzmienia art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmowano dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to mogło być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, wydawały zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określało zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Z kolei art. 71b ust. 5 u.s.o. zobowiązywał starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnienia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego. Należy również wyjaśnić, że w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463 ze zm.; zwana dalej: "ustawą o SIO"). Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h, powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, były aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO). W konsekwencji należy zgodzić się z organem, że jedynym dokumentem uprawniającym do objęcia kształceniem specjalnym było orzeczenie publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. Przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 nie mogli być uwzględnieni uczniowie, którzy – według stanu na 30 września 2008 r. – nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Nawet jeśli uczeń posiadał orzeczenie na poprzednim etapie edukacyjnym lub na okres roku szkolnego, który upłynął, winien był uzyskać następne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r. o sygn. akt I GSK 1564/18 i powołane tam orzecznictwo). Jednocześnie godzi się wskazać, że obowiązkiem placówki oświatowej było systematyczne weryfikowanie liczby uczniów i wychowanków posiadających przedmiotowe orzeczenia. Chodziło bowiem o faktyczną liczbę takich podopiecznych przebywających w placówce oświatowej na dzień sprawozdawczy. Podsumowując, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że doszło do wykazania w SIO uczniów nieposiadających na dzień 30 września 2008 r. wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, jak również wychowanków młodzieżowych ośrodków, którzy w nich nie przebywali według stanu na wskazany dzień sprawozdawczy, czego Powiat nie zdołał zakwestionować ani w ponownie prowadzonym postępowaniu ani również w skardze. Tym samym, w ocenie Sądu, zasadnie organ orzekł o zwrocie części dotacji za rok 2009, gdyż ustalona dla Powiatu część oświatowa subwencji ogólnej była wyższa od należnej. W tym stanie, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., jak i wskazanych przepisów konstytucyjnych, nie mogły odnieść skutku. Wydane w sprawie decyzje zostały oparte na powszechnie obowiązujących przepisach u.d.j.s.t, ustawy o SIO, rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2004 r., rozporządzania z dnia 18 stycznia 2005 r. i rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2008 r., co sprawia, że zarzut wydania ich bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) uznać należało za nieusprawiedliwiony. Sąd nie dopatrzył się również by w sprawie doszło do naruszenia innych przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, ponownie przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne było wnikliwe i kompleksowe, realizowało zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku o sygn. akt I GSK 1293/18, zgromadzony materiał dowodowy został oceniony właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Dokonując oceny dowodów organ administracji nie przekroczył granic z art. 80 k.p.a., a zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto Sąd w składzie orzekającym uznał, że wskazanie w zaskarżonej decyzji większej liczby nieprawidłowo przeliczonych uczniów/wychowanków i większej różnicy między kwotą otrzymana przez Powiat a kwotą należną, pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, bowiem organ odwoławczy – kierując się regułą z art. 139 k.p.a. – utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, pomimo tego, że ponownie przeprowadzone postępowanie uprawniałoby do orzeczenia o zwrocie większej kwoty aniżeli wskazana w decyzji I instancji. Jeżeli chodzi o wskazywany w piśmie procesowym z dnia 22 maja 2023 r. wyrok tutejszego sądu o sygn. akt V SA/Wa 655/22, to wbrew zapatrywaniu pełnomocnika Powiatu, nie zapadł on w tożsamym stanie faktycznym. Z lektury do tego judykatu wynika, że zarzuty skargi (tożsame jak w niniejszej sprawie) nie były zasadne, a uwzględnienie skargi nastąpiło wyłącznie z uwagi na objęcie audytem przeprowadzonym w roku 2020 placówki oświatowej, co do której nie prowadzono kontroli w ramach nadzoru pedagogicznego kuratora oświaty w roku 2014. Taka sytuacja, jak to już wyżej wskazano, nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI