V SA/Wa 1177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-09-26
NSAinneŚredniawsa
rolnictwo ekologicznepłatności rolneARiMRkontrolacertyfikacjapostępowanie administracyjneprawo żywnościowedotacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o wstrzymaniu płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że nie wykazał on realizacji wymogów produkcji ekologicznej w wymaganym okresie.

Rolnik R.S. skarżył decyzję o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, argumentując, że prawidłowo realizował program ekologiczny. Sądy administracyjne, po wielokrotnych postępowaniach, uznały, że mimo zobowiązania do przestrzegania zasad rolnictwa ekologicznego, skarżący nie przedstawił dowodów na spełnienie wymogów w 2007 roku, co uzasadniało wstrzymanie płatności. Kluczowe było stwierdzenie braku potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą prowadzenia produkcji ekologicznej w wymaganym okresie.

Sprawa dotyczyła skargi R.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wstrzymującą płatności rolnośrodowiskowe z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, w tym pakietu rolnictwo ekologiczne (SO2). Rolnik domagał się przyznania płatności za realizację przedsięwzięć, w tym upraw sadowniczych (orzech włoski) na powierzchni 265,61 ha. Po wydaniu pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności, organy ARiMR wielokrotnie wszczynały postępowania w celu uchylenia lub zmiany tej decyzji, powołując się na niespełnienie wymogów produkcji ekologicznej w 2007 roku. Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli przeprowadzonych przez jednostki certyfikujące, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak należytego zbadania stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie licznych postępowań i argumentów stron, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu, jeśli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący nie przedstawił dowodów na prowadzenie produkcji ekologicznej w 2007 roku ani nie znajdował się w okresie konwersji, co potwierdziły kontrole i brak wpisu do wykazu producentów ekologicznych. Sąd zaznaczył, że weryfikacja zgodności z przepisami o rolnictwie ekologicznym należy do jednostek certyfikujących, a nie Agencji ARiMR, która jest organem płatniczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może wstrzymać płatność na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., jeśli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem, bez konieczności uchylania pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepisy prawa nie wymagają uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności, aby wstrzymać jej wykonanie i żądać zwrotu środków, jeśli producent nie realizuje zobowiązań. Wystarczające jest zastosowanie przepisów dotyczących wstrzymania płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 17 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 161 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 162

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym

Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym

Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOIGR) art. 23 § ust. 1

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 art. 13

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 art. 20

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 30 a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej art. 7

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 75 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczenie dowodu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego.

k.p.a. art. 79 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Czynny udział strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Swobodna ocena zgromadzonego materiału dowodowego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych art. 2 § pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 15

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 16

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na realizację wymogów produkcji ekologicznej w 2007 roku. Niewykazanie przez skarżącego, że znajdował się w okresie konwersji na produkcję ekologiczną w 2007 roku. Organ ARiMR nie jest właściwy do oceny prawidłowości kontroli jednostek certyfikujących.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przy kontroli przez jednostkę certyfikującą. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organy innych kontroli potwierdzających dobrą kulturę rolną.

Godne uwagi sformułowania

płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem nie istnieje norma, na podstawie której organ [...] byłby uprawniony do uchylenia własnej decyzji ostatecznej [...] i orzeczenia ponownie o przyznaniu lub odmowie przyznania tego uprawnienia nie jest organem właściwym, do rozstrzygania sporu pomiędzy jednostką certyfikującą, a producentami ekologicznymi co do poprawności przeprowadzonej kontroli

Skład orzekający

Barbara Mleczko-Jabłońska

przewodniczący sprawozdawca

Michał Sowiński

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania płatności rolnośrodowiskowych w przypadku niespełnienia wymogów produkcji ekologicznej oraz zakresu kontroli organów ARiMR."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potwierdzenia realizacji wymogów ekologicznych przez jednostkę certyfikującą w konkretnym roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i certyfikacyjnych w rolnictwie ekologicznym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Rolnik stracił dopłaty. Sąd wyjaśnia, dlaczego brak certyfikatu ekologicznego to za mało.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1177/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 56/13 - Wyrok NSA z 2014-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; oddala skargę
Uzasadnienie
We wniosku z 31 sierpnia 2006 r., skierowanym do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej – “BP ARiMR"), R. S. (dalej – “skarżący") zwrócił się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Producent zadeklarował, m.in. pakiet rolnictwo ekologiczne (SO2), wariant (S02d01) uprawy sadownicze, w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności ( plantacja orzecha włoskiego ) na powierzchni 123,79 ha. Ostatecznie, w wyniku złożonej korekty, powierzchnia ww. wariantu ustalona została na 265,61 ha.
W dniu [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Przyznając płatność stwierdzono, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiazania jest dzień 1 marca 2007r.
Pismem z 19 listopada 2007r. producent poinformował Kierownika BP ARMR by organ wstrzymał się z płatnością za rok 2007 z uwagi na prowadzone przez J. sp. z o.o. postępowanie mające na celu wskazanie rzeczywiście realizowanych przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w gospodarstwie beneficjenta.
W dniu 22 stycznia 2008r. zawiadomiono R. S. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia decyzji przyznającej płatności rolnośrodowiskowe, gdyż jak wskazano z wykazu producentów, którzy spełnili wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2007 podlegających kontroli przez J. sp. z o.o. wynika, że w zakresie rolnictwa ekologicznego - wariantu upraw sadowniczych bez certyfikatu zgodności (S02d01) producent wymagań tych nie spełnia.
W oparciu o zgromadzone dokumenty, w dniu [...] maja 2008r. została wydana przez Kierownika BP ARiMR w W. decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o przyznaniu płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, która na skutek odwołania R. S., decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego z [...] sierpnia 2008r. została uchylona, a postępowanie przed organem I instancji umorzone.
Następnie 17 października 2008r. zostało wszczęte kolejne postępowanie z urzędu na tym razem na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2006r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, umorzone ostatecznie ze względu na błędną podstawę prawną wszczęcia postępowania.
Kolejne postępowanie wszczęte z urzędu na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej zakończone zostało ponowną decyzją Kierownika BP ARiMR o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego decyzją z [...] lipca 2009r. ponownie uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Po raz kolejny 11 grudnia 2009r. do R. S. skierowane zostało zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolno środowiskowych za rok 2007, zakończonej decyzją ostateczną z [...] listopada 2006r przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca zwrócił się z żądaniem uznania pakietu S02d01 pierwszego roku przestawiania tj. 2007 i wypłatę zaległych płatności za 265ha sadu orzecha włoskiego oraz odrzucenia jako dowodu "protokołu za rok 2007 sporządzonego przez B. Sp. z o.o. w czerwcu 2008r.
Na podstawie zgromadzonej dokumentacji w sprawie, w dniu [...] stycznia 2010r Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w W. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na skutek skargi R. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2011, w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2311/10, uchylił decyzje organów Agencji obu instancji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
WSA wskazał, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Decyzja z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wydana przez Kierownika Biura Powiatowego [...] z siedzibą w W., była decyzją ostateczną w rozumieniu prawa. Tym samym jej uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania mogło nastąpić tylko na podstawie obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub w przypadkach przewidzianych Analizując akta sprawy oraz treść decyzji będących przedmiotem kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że żaden ze wskazanych przepisów nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, w sprawie nie zachodzą bowiem przestanki wskazane przepisem art. 145 § 1, art. 154 § 1, art. 155 czy art. 161 § 1 lub art. 156 § 1 k.p.a. Wzruszenie decyzji nie nastąpiło też w ramach przewidzianych przepisem art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 162 k.p.a.
Sąd rozpatrując sprawę stwierdził, że w powszechnie obowiązujących przepisach prawa nie istnieje norma, na podstawie której organ, jakim jest Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, byłby uprawniony do uchylenia własnej decyzji ostatecznej, na podstawie której zostało stronie przyznane uprawnienie do otrzymania dopłat (płatności) i orzeczenia ponownie o przyznaniu lub odmowie przyznania tego uprawnienia.
WSA wyjaśnił, że przepisy wskazane przez organy I i II instancji w swoich decyzjach, wynikające z regulacji ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, póz. 2273 z p. zm.), ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, póz. 898 z p. zm.) oraz aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, póz. 975 z p. zm.) czy też rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, póz. 1809 z p. zm.), nie dają podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej i ponownego orzeczenia w sprawie przyznawania dopłat.
Wymieniany jako podstawa działania organów § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. stwierdza, że płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Organ może zatem na jego podstawie - bez wzruszania ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności - orzec o wstrzymaniu jej wykonania i zwrocie wypłaconych świadczeń.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy w wydanej decyzji z [...] listopada 2011 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wstrzymał przyznaną skarżącemu decyzją z [...] listopada2006 r. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w zakresie pakietu S02d01 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności).
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 174 póz.1809) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOIGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz.WEL 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz.Urz.UEL 153 z 30.04.2004). Zgodnie zaś z powołanym art. 23 ust. 1 rozporządzenia 1257/1999/WE wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. Jednocześnie organ zauważył, iż ustalenie, że rolnik nie realizuje programu rolnośrodowiskowego w ciągu okresu zobowiązania, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie wstrzymania i ustalenia nienależnie pobranych płatności i jest to podstawa samodzielna nie wymagająca uprzedniego uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania płatności.
Następnie Kierownik BP ARiMR wyjaśnił, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantów pakietu rolnictwo ekologiczne możliwe jest po wcześniejszym zweryfikowaniu wykazu producentów rolnych, którzy w danym roku realizowali produkcję metodami ekologicznymi. Organ podkreślił, iż wykaz ten, jednostki certyfikujące uprawnione do certyfikacji producentów rolnych corocznie przesyłają do Prezesa ARiMR. Tymczasem w wykazie przekazanym ARiMR za 2007 rok, przy nazwisku beneficjenta nie widniały żadne dane o powierzchni realizacji produkcji ekologicznej, a poszczególne pola wykazu dotyczące możliwych wariantów rolnictwa ekologicznego wskazują wartość zero. Dalej podkreślono, że w protokole z czynności kontrolnych wykonany przez jednostkę certyfikującą B. sp. z o.o. w dniu [...] czerwca 2008 r. inspektorzy przeprowadzający kontrolę produkcji ekologicznej wskazali brak uprawy oraz pielęgnacji zgłoszonych działek rolnych. Ponadto w zamieszczonych uwagach inspektorzy wskazali brak sadzonek lub występujące suche sadzonki orzecha włoskiego. Jednocześnie wskazano, że jednostka certyfikująca nadzorująca realizację działalności ekologicznej w piśmie skierowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...].06.2008 r. podała , źe grunty beneficjenta nie zostały potwierdzone jako prowadzone zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, ze względu na brak ich zagospodarowania. Ponadto zarzucono brak zabiegów agrotechnicznych, liczne samosiejki drzew o wysokości od 40 cm do 2 m, a także pokrycie terenu roślinami dziko rosnącymi wskazującymi na brak jakiejkolwiek działalności rolniczej. Organ zaznaczył też, że z przesłanego przez jednostkę certyfikującą materiału fotograficznego wynika, że zastrzeżenia inspektorów terenowych są zasadne. Przekazany materiał fotograficzny wskazuje znaczne zachwaszczenie kontrolowanych działek, a tym samym na brak realizacji zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.
W związku z powyższym, zdaniem organu, wobec braku potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą realizowania produkcji metodami ekologicznymi zasadnym było wstrzymanie przyznanej skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Zgodnie bowiem z § 17 pkt. 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem.
Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARIMR wyjaśnił, że nie jest organem właściwym, do rozstrzygania sporu pomiędzy jednostką certyfikującą, a producentami ekologicznymi co do poprawności przeprowadzonej kontroli.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazał, iż prawidłowo realizował program rolnośrodowiskowy, o czym świadczą protokoły kontroli za rok 2007, przeprowadzonej przez jednostkę certyfikująca B. sp. z o.o., protokoły kontroli z 2008 r., przeprowadzonej przez nową jednostkę certyfikującą A. oraz kontrole pracowników ARiMR jak też fakt, że otrzymywał płatności rolnośrodowiskowe za lata następne. Zarzucił, że organ oparł wydane rozstrzygnięcie o wynik kontroli, nie badając uprzednio, czy kontrola ta została prawidłowo przeprowadzona. Zdaniem skarżącego organ orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego gdyż pomiar, na którym się oparł nie odzwierciedlał rzeczywistego stanu upraw, posiadanych przez skarżącego w 2007 r.
W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r., o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. 2009 nr 116 poz. 975 z późn. zm.) upoważniona jednostka certyfikująca przekazuje do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa - wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym.
Następnie Dyrektor Oddziału podkreślił, iż w wykazie przekazanym ARiMR za 2007 rok przy nazwisku beneficjenta nie widniały, żadne dane o powierzchni realizacji produkcji ekologicznej, a poszczególne pola wykazu dotyczące możliwych wariantów rolnictwa ekologicznego wskazują wartość zero.
Wskazano jednocześnie, iż jednostka certyfikująca nadzorująca realizację działalności ekologicznej w gospodarstwie skarżącego, w piśmie z 12 czerwca 2008 r. wskazała, że grunty beneficjenta nie zostały potwierdzone jako prowadzone zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, ze względu na brak ich zagospodarowania. Jednostka certyfikująca wskazała ponadto brak zabiegów agrotechnicznych, liczne samosiejki drzew o wysokości od 40 cm. do 2 m., a także pokrycie terenu roślinami dziko rosnącymi wskazującymi na brak jakiejkolwiek działalności rolniczej. W załączeniu jednostka certyfikująca przesłała materiał fotograficzny, dotyczący gospodarstwa skarżącego, z którego to materiału wynika, że zastrzeżenia inspektorów terenowych są zasadne. Przekazany materiał fotograficzny wskazuje znaczne zachwaszczenie kontrolowanych działek, brak realizacji zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.
Jednocześnie organ odniósł się do zarzutu strony odnośnie nieuwzględnienia wyników z kontroli z 13.10.2008 r., przeprowadzonej metodą inspekcji terenowej. Organ wskazał, że przekazany przez jednostkę certyfikującą raport z kontroli oraz wykaz potwierdzający spełnienie przez skarżącego wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym, dotyczył roku 2008, nie zaś 2007. Wobec powyższego, w związku z treścią art. 17 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którą płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny, m.in. nie realizuje pakietu objętego wnioskiem – zdaniem organu – zasadnym było wstrzymanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, przyznanej skarżącemu decyzją z [...] listopada 2006 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję R. S. zwrócił się o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- § 17 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 nr 174, poz. 1809 z późn. zm.) poprzez przyjęcie – w oparciu o wynik, jak wskazał, bezprawnej kontroli – iż płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu;
- art. 30 a ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2008 nr 170, poz. 1051 z późn. zm.) oraz art. 7 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2273 z późn. zm.) poprzez przeprowadzenie przez inspektorów J. sp. z o.o. kontroli z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez zawiadomienia i obecności skarżącego, bez okazania imiennego upoważnienia, bez doręczenia raportu i bez możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych;
- art. 7 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania, pominięcie przedstawionego materiału dowodowego i fałszywe wyjaśnienie stanu faktycznego;
- art. 16 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych,
- art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodu sprzecznego z prawem - protokołu kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, pominięcie dowodów mających istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy i oparcie zaskarżonej decyzji jedynie o protokół z pozbawionej podstawy prawnej kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów;
-art. 79 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
-art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;
-art. 163 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jest uprawniony do wzruszenia własnej decyzji ostatecznej, na podstawie której zostało stronie przyznane uprawnienie do otrzymania płatności, a tym samym ponownego orzekania w przedmiocie tego uprawnienia.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności zarzucił, że z motywów decyzji organu I instancji wynika, że będący podstawą rozstrzygnięcia materiał dowodowy, dotyczył gospodarstwa jego córki, które jest odrębnym gospodarstwem. Następnie podniósł, że wydane w sprawie decyzje zostały oparte wyłącznie na protokole kontroli z [...] czerwca 2008 r. Kontrola ta, przeprowadzona przez jednostkę certyfikującą B. sp. z o.o. była, jego zdaniem stronnicza, subiektywna, a ponadto bezprawna, ponieważ przeprowadzono ją z rażącym naruszeniem przepisów oraz pomimo wygaśnięcia w dniu 31grudnia 2007 r. umowy o współpracy z ww. jednostką. Dalej skarżący zarzucił, iż organy nie wzięły pod uwagę tych wyników kontroli, które potwierdzały, iż grunty w jego gospodarstwie utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej (kontrole inspektorów J. sp. z o.o. z [...] sierpnia 2007 r. i [...] października 2007 r., kontrola A. Sp. z o.o. z [...] sierpnia 2008 r., kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w O. z [...] października 2008 r., a także kontrola przeprowadzona przez inspektorów ARiMR w dniach od [...] do [...] października 2008 r.).
Uzasadniając zarzuty naruszenia art. 16 § 1 oraz art. 163 k.p.a. skarżący zwrócił uwagę na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 2312/10, zgodnie z którym w powszechnie obowiązujących przepisach prawa nie istnieje norma, na podstawie której organ, jakim jest Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, byłby uprawniony do uchylenia własnej decyzji ostatecznej na podstawie, której zostało stronie przyznane uprawnienie do otrzymania dopłat i orzeczenia ponownie o przyznaniu lub odmowie przyznania tego uprawnienia.
Następnie skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 30 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 7 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wskazał, iż kontrola przeprowadzona w jego gospodarstwie przez Jednostkę Certyfikującą B. sp. z o.o. w dniu [...] czerwca 2008 r. została przeprowadzona z naruszeniem wszelkich możliwych zasad - bez doręczenia protokołu i tym samym bez możliwości zgłoszenia zastrzeżeń.
Odnośnie naruszenia art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. i art. 79 § 2 k.p.a. wyjaśnił, że dowód z kontroli przeprowadzonej bez udziału strony nie przedstawia żadnej wartości dowodowej, bowiem na podstawie art. 79 § 2 k.p.a., strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Dalej wskazał, że organ odwoławczy nie dołożył staranności przy badaniu stanu faktycznego sprawy i analizując przedstawiony materiał dowodowy oparł swoją decyzję na jednym dowodzie z dokumentu, tj. protokole z subiektywnej i stronniczej kontroli- J. sp. z o.o., czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W świetle powyższych okoliczności – zdaniem skarżącego – w niniejszej sprawie nie było podstaw aby w myśl § 17 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. wstrzymać przyznane mu płatności.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Do akt sprawy na żądanie Sądu skarżący przedłożył umowę zawartą z J. Sp. z o.o. protokół z kontroli gospodarstwa rolnego producenta z dnia [...] października 2008r. dokonanej przez A. Sp. z o.o. w N. i zaświadczenie z 15 października 2008r. iż gospodarstwo skarżącego jest w pierwszym roku przestawiania produkcji roślinnej na metody ekologiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 170) sądy stosują środki określone w ustawie.
Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niezasadny jest zarzut skargi naruszenia zasady trwałości decyzji zawartej w art. 16 §1 kpa. W sprawie nie doszło bowiem do uchylenia ani zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...] o przyznaniu R. S. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego [...]z siedzibą w W., bądź też wznowienia postępowania. Nie doszło również, wbrew zarzutom skargi do wzruszenia własnej decyzji ostatecznej przez Kierownika Biura ARiMR w trybie art.163 kpa i ponownego orzekania w przedmiocie przyznanego stronie uprawnienia. Decyzja z [...] listopada 2006r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej jest decyzją ostateczną i pozostaje w obrocie. Rozstrzygnięcie natomiast wydane w sprawie przez organ ARiMR oparto min o przepis §17 ust 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r r., który stwierdza, że płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. W takiej sytuacji bez wzruszania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jej wstrzymanie i zwrot, o ile został dokonany, wypłaconych środków. Tym samym zasadniczą kwestią w sprawie niniejszej jest uznanie czy w okolicznościach ustalonego przez organ stanu faktycznego prawidłowo organy ARiMR uznały, że wnioskodawca, mimo zobowiązania rolnośrodowiskowego, które winien podjąć od 1 marca 2007r. i jednocześnie przyznanej decyzją z dnia [...] listopada 2006r. pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nie realizował w 2007r. pakietu objętego wnioskiem (SO2 d011 – uprawy sadownicze w tym jagodowe – bez certyfikatu zgodności).
Warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zwanych "programem rolnośrodowiskowym" uregulowane zostały w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W § 1 ust 2 tego aktu wskazano, że objęta nim pomoc zwana "płatnością rolnośrodowiskową" udzielana jest między innymi na rolnictwo ekologiczne. Omawiany akt stanowi również, że płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi, który prowadzi działalność w gospodarstwie rolnym o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań stosowania zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE oraz do realizacji pakietów, o których mowa w §1 ust 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Problematykę rolnictwa ekologicznego normują zarówno przepisy prawa wspólnotowego jak i przepisy prawa krajowego. W szczególności są to rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. UE. L 91.198.1 ze zm.) oraz ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.).
Pierwszy z wymienionych aktów prawnych reguluje kwestie związane z produkcją, przygotowaniem, wprowadzaniem do obrotu, etykietowaniem i kontrolą, produktów określanych mianem "ekologicznych". Chodzi tu bowiem o produkty rolne i środki spożywcze wprowadzane do obrotu z oznaczeniami deklarującymi lub sugerującymi, że produkty pochodzą z produkcji ekologicznej lub produkowane są bez użycia syntetycznych chemikaliów. Przywołane rozporządzenie określa zatem zasady , jakie powinny być spełnione dla uznania, że produkt powstał przy wykorzystaniu produkcji ekologicznej.
W myśl art. 8 ust. 1 i art. 9 rozporządzenia, każdy podmiot gospodarczy produkujący, przygotowujący, przechowujący lub przywożący z państw trzecich produkty uzyskane w wyniku stosowania metod produkcji ekologicznej do celów dalszego obrotu nimi lub wprowadzający te produkty na rynek zgłasza tą działalność właściwym organom Państwa Członkowskiego, w którym prowadzi się tą działalność i przedkłada swoją działalność procedurze kontroli. Państwa Członkowskie tworzą bowiem system kontroli wykonywany przez jeden lub więcej wyznaczonych organów kontroli i/lub zatwierdzonych podmiotów prywatnych, którym podlegają określone wyżej podmioty gospodarcze.
Na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, która jest członkiem Unii Europejskiej takimi organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym w rozumieniu art. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym są:
1) minister właściwy do spraw rolnictwa - upoważniający jednostki certyfikujące, akredytowane w zakresie rolnictwa ekologicznego, zgodnie z Polską Normą PN-EN 45011 "Wymagania ogólne dotyczące działania jednostek prowadzących systemy certyfikacji wyrobów", zwane dalej "jednostkami certyfikującymi", do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających, że płody rolne nie przetworzone oraz produkty z nich powstałe w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego, zostały wyprodukowane lub przetworzone zgodnie z powołanym na wstępie rozważań rozporządzeniem ,
2) Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,
3) upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności.
Jednostka certyfikująca, w celu upoważnienia jej do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który następnie w drodze decyzji, upoważnia jednostkę certyfikującą do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności, jeżeli spełnia ona wymagania określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (art. 4 ust. 1 i ust. 3 ustawy). Upoważniona jednostka certyfikująca przekazuje do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG (art. 9 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, producent zamierzający podjąć działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego zgłasza zamiar prowadzenia takiej działalności wybranej jednostce certyfikującej i wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. Powyższa reguła odpowiada art. 8 i 9 rozporządzenia Rady EWG 2092/91. Według zaś pkt 1.1. załącznika I rozporządzenia określającego zasady produkcji ekologicznej na poziomie gospodarstwa najwcześniej z datą zgłoszenia i poddania się kontroli rozpoczyna się okres konwersji (przestawiania), w którym na działkach rolnych muszą być zwyczajowo stosowane zasady określone w art. 6ust 1 lit a , b, d. oraz w przywołanym załączniku. Okres przestawiania wynosi co najmniej 2 lata i zaczyna się najwcześniej z datą , w której producent zgłosił swoją działalność zgodnie z art. 8 i przedstawił gospodarstwo systemowi kontroli określonemu w art. 9. W okresie tym producent zobowiązany jest stosować metody produkcji ekologicznej ale płodów uzyskiwanych w tym okresie sygnować i sprzedawać jako ekologiczne nie może. Prowadząc produkcję w zakresie rolnictwa ekologicznego rolnik może ubiegać się o przyznanie pomocy w formie płatności rolnośrodowiskowej. Z powyższego wynika, że warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej w zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne jest realizacja tego pakietu zgodnie wymogami określonymi w przepisach krajowych i wspólnotowych w zakresie produkcji ekologicznej przy stosowaniu zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE. W dacie podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego przez wnioskodawcę załącznik nr II do rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r. przewidywał, że zadania realizowane w ramach pakietu – rolnictwo ekologiczne to prowadzenie produkcji zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym.
Płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego( §11 ust 1 rozporządzenia) Jest ona udzielana na wniosek producenta rolnego, który winien być złożony na formularzu udostępnionym przez Agencję. W myśl zapisu §11 ust 4 i 5 wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej składa się w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia.
Wnioski o przyznanie kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, począwszy od roku następującego po roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Kwestie terminów przewidzianych dla kierownika biura powiatowego Agencji do wydania decyzji administracyjnych w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności oraz rozpoczęcia realizacji programu i wypłaty pierwszej oraz kolejnych płatności rolnośrodowiskowych zawiera §13 tego aktu.
Z uwagi na to, że jak w sprawie niniejszej wniosek skarżącego o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej złożony został w dniu 31 sierpnia 2006r. - zgodnie z §2 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych ...( Dz. U 2006 nr 75 poz., 521 ) decyzja w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej wydana została w terminie określonym §2 pkt 2 tego aktu ( od 1 września do 15 grudnia ) to jest w dniu 6 listopada 2006r. ze wskazaniem co przewidywał § 2 ust 2 powyższych zmian , iż w takim przypadku producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca 2007r. ( co wskazano w decyzji ).
Prawidłowość przestrzegania zasad dobrej praktyki rolniczej podlega procedurze kontroli na miejscu, unormowanej w § 15 i 16 rozporządzenia. Prawidłowość natomiast stosowania zasad prowadzenia produkcji w zgodzie z przepisami o rolnictwie ekologicznym realizują jednostki certyfikujące. Tym samym zakres kontroli przez poszczególne podmioty jest zasadniczo jest inny. Co nie oznacza, że jednostki certyfikujące w ramach prowadzonej inspekcji nie mają uprawnień do sprawdzenia, czy w kontrolowanym gospodarstwie zasady dobrej praktyki rolniczej są przestrzegane.
Podkreślić przy tym trzeba, że wstępne wnioski o udział w systemie jak i kolejne wnioski o płatności w świetle art. 67, 69 i 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. UE. L.04.153.30) podlegają sprawdzaniu w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje, że zweryfikowanie wykazu producentów rolnych, którzy w roku 2007 realizowali produkcję metodami ekologicznymi wskazuje, że przy nazwisku beneficjenta nie widniały żadne dane o realizacji produkcji ekologicznej w zakresie pakietu S02d01 ( uprawy sadownicze w tym jagodowe ( bez certyfikatu zgodności ). Jednocześnie J. Sp. z o.o., nadzorująca realizację działalności ekologicznej w gospodarstwie wnioskodawcy, w piśmie skierowanym do [...] Oddziału ARiMR z dnia 12 czerwca 2008r. wyjaśniła i wskazała, że grunty skarżącego nie zostały potwierdzone jako prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym ze względu na brak ich rolniczego zagospodarowania. Jednostka kontrolująca podniosła, iż stan pól wskazuje na to, że nie są tam wykonywane żadne zabiegi agrotechniczne od co najmniej roku: liczne samosiewy drzew i krzewów, w tym jesionów o wysokości od 40 cm do 2 m, wierzby, gruszy polnej, akacji, żyta, większość powierzchni pól jest porośnięta roślinami dzikorosnącymi, na wzniesieniach widoczne są jedynie żwir i kamienie. Rzędy hipotetycznych roślin uprawnych są niemożliwe do zidentyfikowania. Nieliczne znalezione siewki orzecha włoskiego żywych ok. 5%o wysokości od 2 do 5 cm mają po dwa liście, pozostałe siewki są zaschnięte. Na polach zatem nie jest prowadzona uprawa roślin zgodnie z jakimikolwiek podstawowymi zasadami agrotechniki, chwasty nie są koszone ani usuwane i następuje sukcesja drzew. Powyższe wskazuje, zdaniem kontrolujących na brak jakiejkolwiek produkcji rolniczej. Stwierdzono nieznane pochodzenie sadzonek. Skarżący zarzucił w skardze, iż organy obu instancji nie uwzględniły w prowadzonym postępowaniu raportów z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2007r. i [...] października 2007r. przez inspektorów J. , którzy, jak podniósł nie stwierdzili naruszeń ani nieprawidlowosci jak też nie uwzględnił wyników kontroli przeprowadzonych w sierpniu i październiku 2008r. przez nowa jednostkę certyfikująca : A. Sp. z o.o., WIJHARS z O., oraz wyników kontroli inspektorów terenowych Oddział ARiMR z O., które to kontrole nie zakwestionowały prowadzenia działalności w zgodzie z wymaganiami Rozporządzenia Rady 2091/91 EWG, przy stosowaniu zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej,
Sąd odnosząc się po powyższych zarzutów stwierdził, iż istotnie w gospodarstwie beneficjenta dwukrotnie nadzorująca gospodarstwo na podstawie zawartej umowy Jednostka Certyfikująca przeprowadzała w roku 2007r. czynności kontrolne. Kontrola 12 sierpnia 2007r. przez inspektora nadzorującej gospodarstwo J. sp. z o.o. mimo że zakończyła się jak wynika z zapisu w protokole stwierdzeniem, iż gospodarstwo wnioskodawcy prowadzone jest nie w pełni w zgodzie z rozporządzeniem Rady EWG 2092/91, wnioskowaniem o zaliczenie I roku przestawiania. Nie mniej jednak decyzja Szefa do Spraw Certyfikacji o zaliczeniu okresu przestawiania nie została podjęta wobec zgłaszanych wątpliwości dotyczących definicji sadu i stwierdzonej wielkości obsady orzecha włoskiego. Podobne wątpliwości powstały po następnej kontroli, przeprowadzonej w dniu 19 października 2007r. w rezultacie której kontrolujący stwierdził, że decyzja o zaliczeniu I roku przestawiania pozostawiona zostaje do dyspozycji kierownictwa Jednostki Certyfikujacej.
Niemniej jednak w sprawie zgłoszonej plantacji orzecha włoskiego w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne takowa (o zaliczeniu I roku przestawiania ) w 2007r. nie została wydana, nie umieszczono wnioskodawcy również w wykazie producentów prowadzących działalność metodami ekologicznymi, w zakresie zgłoszonego do realizacji pakietu S02d01, co wyjaśnia pismo J. sp. z o.o. z 12 czerwca 2008r. Tym samym beneficjent nie legitymuje się dokumentem poświadczającym, że gospodarstwo rolne w 2007r. prowadzi produkcję certyfikowaną bądź znajduje się w okresie przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, co w oparciu o §8 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uzasadnia zmniejszenie płatności o 100%. Takowy dokument beneficjent otrzymał ale dopiero w 2008r. kiedy to kolejna Jednostka Certyfikująca A. Sp. z o.o. z którą zawarł umowę po rozwiązaniu jej z ze spółką B. w lipcu 2008r., potwierdziła po dokonaniu kontroli w dniu [...] października 2008r. zaświadczeniem Nr [...] wydanym w dniu 15 października 2008r., że gospodarstwo rolne skarżącego jest w pierwszym roku przestawiania produkcji roślinnej na metody ekologiczne. Zatem wobec braku potwierdzenia przez uprawnioną jednostkę certyfikującą prowadzenia przez wnioskodawcę produkcji rolnej w 2007r. w ramach realizowanego pakietu rolnictwo ekologiczne - plantacji orzecha włoskiego zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznymi i nie zgłoszenia wnioskodawcy do wykazu producentów rolnych, którzy w danym roku realizowali produkcję metodami ekologicznymi oraz nie legitymowaniem się dokumentem potwierdzającym, iż w 2007r. gospodarstwo wnioskodawcy znajdowało się w okresie konwersji ( przestawiania ) na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi, zasadnie organy Agencji uznały, że producent w 2007r nie realizował pakietu objętego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, co uzasadniało wstrzymanie płatności na podstawie §17 ust 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r. W tym miejscu wskazać należy, że do zadań Agencji nie należy weryfikacja i ustalanie zasadności przyjęcia lub odmowy uznania, że w gospodarstwie produkcja rolna prowadzona jest w zgodzie z przepisami o rolnictwie ekologicznym bowiem kwestie te podlegają kontroli i potwierdzeniu stosownymi dokumentami: certyfikatami zgodności czy zaświadczeniami potwierdzającymi, że gospodarstwo znajduje się w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi przez wyspecjalizowane jednostki certyfikujące i ewentualne spory powstałe na tle, czy prawidłowo i zasadnie jednostka certyfikująca odmówiła uznania prowadzenia produkcji rolnej w zgodzie z przepisami o rolnictwie ekologicznym nie podlegają badaniu i rozstrzyganiu przez organy Agencji, które jako jednostki płatnicze uprawnione są jedynie do dokonywania kontroli gospodarstwa zgłoszonego do programu rolnośrodowiskowego pod kątem przestrzegania w nim zasad zwykłej praktyki rolniczej, a te dokonywane są w ramach kontroli na miejscu w myśl zapisów § 15 i §16 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Kontrola natomiast przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] czerwca 2008r. przez J. Sp. z o.o. na podstawie podówczas ważnej jeszcze z producentem umowy wynika z przepisów ustawy o rolnictwie ekologicznym. Z tego względu skarżący nie może zasadnie kierować do organów Agencji zarzutów o jej nieprawidłowości, a organy Agencji nie mogą rozstrzygać sporu między producentem, a jednostką certyfikującą, co do poprawności jej dokonania i wyników. Umowa bowiem jaką wnioskodawca zawarł z B. Sp. z o.o. Jednostką Certyfikującą w rolnictwie ekologicznym [...]w W. w dniu [...] marca 2007r. jest umową cywilnoprawną, która zgodnie z zapisami zawartymi w pkt 9-11 odrębnie reguluje warunki, sposób przeprowadzania kontroli i prawo producenta do odwołania się od zapisów protokołu wraz z prawem do reklamacji po rozpoznaniu odwołania od jej wyników, a w myśl pkt 18 odsyła na drogę cywilnoprawną w celu rozstrzygnięcia sporu wynikłego na jej tle. Z tego względu za niezasadny należało, zdaniem Sądu uznać zarzut naruszenia art. 30 oraz 7 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm. ), poprzez przeprowadzenie jej, jak zarzuca skarżący z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez zawiadomienia i obecności skarżącego, bez okazania imiennego upoważnienia, bez doręczenia raportu i bez możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych; skoro w. w. przepisy odnoszą się jedynie do kontroli zlecanych przez agencję płatniczą, a taką nie była kontrola przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2008r. przez inspektorów jednostki certyfikującej B. Sp. z o.o. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w toku postępowania administracyjnego zarzutu nieuwzględnienia wyników z kontroli metodą inspekcji terenowej z [...] października 2008r. wskazać należy, że raport z kontroli, jak zasadnie organ II instancji wyjaśnił, dotyczył wniosku złożonego przez beneficjenta o przyznanie płatności na rok 2008, zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z 26 stycznia 2007r.Kontrola przeprowadzona wówczas w gospodarstwie skarżącego stwierdziła obszar kwalifikujący się do płatności na rok 2008, zgodnie z normami utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Wynik jej zatem nie stanowi dowodu na potwierdzenie prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego w 2007r. Na marginesie wskazać przy tym należy, że miała ona miejsce po dwukrotnej kontroli w gospodarstwie skarżącego przeprowadzonej przez nową jednostkę certyfikującą w zakresie spełnienia wymogów prowadzenia gospodarstwa metodami ekologicznymi – przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2008r. która stwierdzając liczne nieprawidłowości w zakresie realizowania działalności ekologicznej, w tym znaczące ubytki nasadzeń od 15 % do 95 %, nakazała zlikwidowanie stwierdzonych nieprawidłowości, a zaświadczenie o zaliczeniu gospodarstwa do okresu przestawiania wydała dopiero po kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu [...]października 2008r., w celu realizacji wcześniejszych zaleceń. Wówczas dopiero stwierdzono uzupełnienie na wszystkich działkach sadzonek orzecha do min 100 sztuk – 120 /ha.
Zdaniem Sądu nie można mówić w niniejszej sprawie o naruszeniu art. 80 K.p.a. Organy rozpoznające sprawę orzekały na podstawie całości zgromadzonych akt sprawy, w tym dokumentach dostarczonych przez skarżącego. Na podstawie tych materiałów organy orzekły, zasadnie iż w 2007r. skarżący nie realizował pakietu w pakietu rolnictwo ekologiczne (SO2), wariantu (S02d01) uprawy sadownicze, w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności ( plantacja orzecha włoskiego ).
Nie można również zgodzić się zarzutem skarżącego, iż naruszono art. 77 §1, art. 79 § 1 kpa. W toku postępowania skarżący był informowany o jego przebiegu składał wyjaśnienia do których organ odniósł się w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania organy nie przeprowadzały dowodów, o których mowa w art. 79 §1 kpa, zatem zarzut naruszenia tego przepisu okazał się bezzasadny. Nie można także zarzucić organowi odwoławczemu braku bezstronności. Reasumując należy stwierdzić, iż organy ARiMR rozpatrujący sprawę, wbrew zarzutom skargi, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI