V SA/WA 1154/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę młodego rolnika na decyzję Prezesa ARiMR o zwrocie 100% przyznanej pomocy finansowej z powodu niespełnienia warunków inwestycyjnych i uniemożliwienia kontroli.
Skarżący, młody rolnik, otrzymał 75 000 zł pomocy finansowej na rozwój gospodarstwa, zobowiązując się do wydatkowania 70% środków na inwestycje i umożliwienia kontroli. Nie przedłożył wymaganych dokumentów w terminie, a także uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Sąd administracyjny uznał, że rolnik nie spełnił kluczowych warunków, co skutkuje obowiązkiem zwrotu całej kwoty pomocy, oddalając jego skargę.
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 75 000 zł. Pomoc finansowa została przyznana na podstawie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w 2011 r. Skarżący zobowiązał się m.in. do wydatkowania 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w ciągu 3 lat od wypłaty oraz do umożliwienia kontroli. Nie spełnił tych warunków, nie przedkładając w terminie wymaganych dokumentów potwierdzających wydatki ani nie umożliwiając kontroli. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że skarżący nie wykazał poniesienia wydatków na inwestycje w wymaganym terminie i kwocie, a także uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Argumenty o sile wyższej lub wyjątkowych okolicznościach, związane z jego stanem zdrowia, zostały uznane za nieprzekonujące, ponieważ skarżący wykazywał aktywność w innych obszarach życia gospodarczego i osobistego. Sąd podkreślił, że zmiana założeń biznesplanu złożona po terminie nie wywołuje skutków prawnych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów ARiMR o konieczności zwrotu 100% przyznanej pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, niespełnienie tych kluczowych warunków, wynikających z decyzji o przyznaniu pomocy i przepisów wykonawczych, uzasadnia zwrot całej kwoty pomocy.
Uzasadnienie
Skarżący nie przedłożył w terminie dokumentów potwierdzających wydatkowanie co najmniej 70% pomocy na inwestycje zgodnie z biznesplanem, ani nie umożliwił przeprowadzenia kontroli. Argumenty o sile wyższej nie zostały uznane za wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie wykonawcze art. 20 § ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Niespełnienie warunku wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje lub umożliwienia kontroli prowadzi do zwrotu 100% kwoty pomocy.
rozporządzenie wykonawcze art. 18 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Beneficjent zobowiązany do wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy.
rozporządzenie wykonawcze art. 18 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Beneficjent zobowiązany do umożliwienia przeprowadzenia przez uprawnione podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie wykonawcze art. 19 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Beneficjent powinien przedłożyć potwierdzone kopie faktur lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z biznesplanem.
rozporządzenie wykonawcze art. 19 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Beneficjent powinien przedłożyć dokument potwierdzający spełnienie warunku minimalnej powierzchni użytków rolnych.
rozporządzenie wykonawcze art. 2 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Pomoc jest przyznawana, jeżeli biznesplan przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70% pomocy.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w określonych sytuacjach.
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
rozporządzenie 1974/2006 art. 47 § ust. 1 lit. b
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
Wymienia długotrwałą niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu jako jedną z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.
rozporządzenie 1974/2006 art. 47 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
Określa termin i sposób zgłaszania przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącego warunku wydatkowania co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodnie z biznesplanem w wymaganym terminie. Uniemożliwienie przez skarżącego przeprowadzenia kontroli przez ARiMR. Brak wystarczających dowodów na wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Złożenie wniosku o zmianę biznesplanu po terminie jego realizacji.
Odrzucone argumenty
Wada formalno-prawna decyzji Prezesa ARiMR dotycząca daty decyzji organu I instancji. Naruszenie przez organ przepisów KPA (art. 7, 77, 107) poprzez brak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Stan zdrowia skarżącego jako siła wyższa lub wyjątkowa okoliczność.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący ewidentnie nie zadbał o swoje interesy unikając kontroli, co skutkuje to koniecznością zwrotu środków w wysokości 100%. Skarżący wręcz sabotował postępowanie. Sama skarżąca popada w sprzeczność, gdyż z jednej strony wskazuje, że wydatkowała w okresie objętym zobowiązaniem 70 % środków pomocy i przedstawiła na tę okoliczność dokumenty, a z drugiej strony wskazuje na siłę wyższą w postaci długotrwałej niezdolności do wykonywania zawodu.
Skład orzekający
Tomasz Zawiślak
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Zwolenik
członek
Konrad Łukaszewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznawania i zwrotu pomocy finansowej dla młodych rolników, znaczenie terminowości w przedkładaniu dokumentów i umożliwianiu kontroli, a także ocena przesłanek siły wyższej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia wykonawczego do PROW 2007-2013. Interpretacja siły wyższej jest ściśle związana z okolicznościami faktycznymi sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne są wymogi formalne przy korzystaniu ze środków unijnych i jak ważne jest dotrzymywanie terminów. Pokazuje też, że nawet poważne problemy zdrowotne nie zawsze są uznawane za siłę wyższą.
“Młody rolnik musi zwrócić 75 tys. zł unijnej dotacji. Sąd: sam sobie winien.”
Dane finansowe
WPS: 75 000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1154/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Zwolenik Konrad Łukaszewicz Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 1666/21 - Wyrok NSA z 2025-02-20 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Z. L. (dalej: strona lub skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z (...)kwietnia 2018 r. nr (...)utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z (...)czerwca 2017 r., nr (...)ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z (...)września 2011 r. nr (...), na wniosek skarżącego, została przyznana i wypłacona w dniu 23 marca 2012 r. pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł, w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Skarżący składając wniosek planował budowę wiaty dla bydła mięsnego o pow. 120 m2 oraz zakup jałówek hodowlanych w ilości 5 szt. W pkt 4 i 5 pouczenia ww. decyzji strona została zobowiązana do spełnienia m.in. następujących warunków: a) wydatkowania 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy - pkt 4 lit. f; b) umożliwienia przeprowadzania przez uprawnione podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów - pkt 4 lit. k; c) przedłożenia w ARiMR potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy - pkt 5 lit. b; d) przedłożenia w ARiMR oświadczenia, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami Biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - pkt 5 lit. c, e) złożenia sprawozdania z realizacji Biznesplanu sporządzonego zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy - pkt 5 lit. d, f) dostarczenia dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - pkt 5 lit. g. Pismem z 14 marca 2013 r. Dyrektor Oddziału ARiMR poinformował stronę o terminach przedłożenia m.in. następujących dokumentów: kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 26 marca 2015 r., oświadczenia, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami Biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 26 marca 2015 r., sprawozdanie z realizacji Biznesplanu - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 25 maja 2015 r., dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia 15 listopada 2014 r. Jednocześnie w ww. piśmie poinformowano, że za nieprzedłożenie ww. dokumentów w terminie, zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1159, dalej: rozporządzenie wykonawcze) przewidziano sankcje w formie zwrotu 10% i 15% kwoty pomocy przyznanej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" PROW 2007-2013. Organ I instancji kilkukrotnie próbował przeprowadzić kontrole w gospodarstwie strony, jednakże wobec nieobecności strony nie doszły one do skutku. Skarżący w dniu 30 czerwca 2015 r. dostarczył do Agencji m.in. paszporty bydła. Pismem z 24 lutego 2017 r. Dyrektor Oddziału ARiMR zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji z (...)wrzenia 2011 r., a także zwrócił się o złożenie wyjaśnień. Skarżący 9 marca 2017 r. przedłożył w ARiMR: fakturę nr (...)na zakup cieląt, nowy Plan Rozwoju Gospodarstwa oraz akt notarialny z (...)października 2013 r. Pismem z 23 marca 2017 r. organ I instancji poinformował stronę, że obecnie nie jest możliwa zmiana założeń biznesplanu w zakresie planowanych inwestycji. Zmianę taką należało złożyć najpóźniej w dniu upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego decyzją z (...)czerwca 2017 r., sprostowaną postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. organ I instancji ustalił skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 75 000 zł. W wyniku rozpoznania odwołania oraz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego Prezes ARiMR decyzją z (...)kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prezes ARiMR podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, że strona nie spełniła warunków dotyczących poniesienia wydatków - co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje, zgodnie z założeniami biznesplanu, które to zobowiązanie wynikało z decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z (...)września 2011 r. nr (...)przyznającej jej pomoc finansową. Dodatkowo podzielił również stanowisko Dyrektora Oddziału ARiMR, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Powyższe skutkuje obowiązkiem zwrotu przez stronę 100 % udzielonej pomocy. Organ odwoławczy ustalił, że w tabeli 5.2. (Planowane inwestycje) Planu Rozwoju Gospodarstwa z 1 września 2011 r. strona zadeklarowała budowę wiaty oraz zakup stada podstawowego w ilości 5 sztuk. W dniu 30 czerwca 2015 r. skarżący przedłożył w ARiMR paszporty bydła, natomiast w dniu 9 marca 2017 r. fakturę nr (...)na zakup cieląt oraz złożył nową tabelę 5.2. Planu Rozwoju Gospodarstwa, zawierającą informacje dotyczące zakupu ziemi oraz stada podstawowego w ilości 8 sztuk. W dniu 7 czerwca 2017 r. wpłynęła do Agencji umowa z 15 listopada 2013 r. na wykonanie robót budowlanych (budowa ww. wiaty o powierzchni 120 m2) o wartości 35.000 zł brutto. W dniu 11 lipca 2017 r. ARiMR otrzymała od strony fakturę na zakup drzewa do budowy wiaty o wartości 5.337,55 zł brutto. W ocenie Prezesa ARiMR powyższe dokumenty nie potwierdzają wybudowania wiaty. Organ zauważył, że w dniu wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych Dyrektor Oddziału ARiMR nie posiadał dokumentacji, na podstawie której można byłoby ustalić, że strona wydatkowała 70% kwoty pomocy na inwestycje wymienione w Biznesplanie. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z dokumentacją, koszt budowy wiaty wyniósłby 40.337,55 zł, tj. 53,78% otrzymanej premii (umowa dotycząca budowy wiaty opiewa na kwotę 35.000,00 zł, natomiast faktura za zakup drzewa – na kwotę 5.337,55 zł brutto). Do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 6 marca 2015 r. skarżący nie przedłożył w ARiMR potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Biznesplanu. Prezes ARiMR potwierdził, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Zauważył, że strona była wielokrotnie informowana w pismach przesyłanych przez organ I instancji o 5 terminach planowanych wizyt kontrolnych. Kontrole te nie odbyły się w związku z nieobecnością strony gospodarstwie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Oddziału ARiMR, że skarżący nie spełnił zobowiązania dotyczącego umożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów przez uprawnione podmioty, czyli nie dopełnił warunku wskazanego w przepisach § 18 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego. W ocenie organu II instancji w sprawie upłynął również termin na przedłożenie przez skarżącego oświadczenia w sprawie niezawierania umów kupna - sprzedaży z małżonkiem oraz wstępnym i zstępnym swoim oraz małżonka upłynął w dniu 26 marca 2015 r. Natomiast stosowne oświadczenie strona dostarczyła w dniu 11 lipca 2017 r. Podobnych ustaleń organ dokonał w odniesieniu do sprawozdania z realizacji Biznesplanu i stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony takie sprawozdanie nigdy nie zostało złożone przez skarżącego, a winno zostać złożone do 25 maja 2015 r. Skarżący również nie złożył dokumentu potwierdzającego spełnienia warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie. Termin na osiągnięcie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,23 ha upłynął w dniu 29 września 2014 r. a dokumenty to potwierdzające winny zostać złożone do 28 listopada 2014 r. Natomiast takie dokumenty strona złożyła dopiero 9 marca 2017 r. Prezes ARiMR zauważył, że organ I instancji nie miał możliwości zastosowania przepisów § 21 rozporządzenia wykonawczego umożliwiających zmianę założeń Biznesplanu, z uwagi na zgłoszenie przez stronę wniosku o jego zmianę po upływie terminu na jego realizację tj. po dniu 26 marca 2015 r. (wniosek został złożony dopiero 9 marca 2017 r.). W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Oddziału ARiMR, że w sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, nakazującego zwrot 100% kwoty wypłaconej pomocy za niespełnienie zobowiązania wymienionego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz w § 18 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia tj. wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Biznesplanie oraz umożliwienia przeprowadzenia przez odpowiednie podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów. W ocenie organu II instancji w sprawie nie wystąpiły przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Wyjaśnił, że przedłożone przez stronę dokumenty tj. zaświadczenie z KRUS z 9 marca 2018 r. o przyznaniu prawa do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy, zaświadczenia lekarskie z dni: 26 września 2013 r., 8 stycznia 2014 r., 27 lutego 2014 r. 26 czerwca 2017 r., 6 marca 2018 r. oraz formularz świadomej zgody na dożylne i/lub dotętnicze podanie kontrastu jodowego podczas badań rentgenowskich oraz badań i zabiegów wewnątrznaczyniowych nie stanowią wystarczających dowodów dla uznania, że w sprawie wystąpił przypadek siły wyższej, o którym mowa w art. 47 ust. 1 lit b rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L z 23 grudnia 2006 r. nr 368 s. 15 ze zm., dalej: rozporządzenie 1974/2006) zwalniający z obowiązku zwrotu otrzymanych płatności, o ile zgłoszony na piśmie w terminie określonym w art. 47 ust. 2 rozporządzenia 1974/2006. Zdaniem organu strona nie udowodniła zaistnienia działania siły wyższej w postaci długotrwałej niezdolności beneficjenta do wykonywania zawodu. Poza tym organ zwrócił uwagę na nie spójność oświadczeń, gdyż z jednej strony skarżący wskazuje, że wszystko zrealizował zgodnie z założeniami biznesplanu, a z drugiej powołuje się na okoliczność związane z siłą wyższą. Dodatkowo wskazał, że skarżący pomimo przebywania na zasiłku chorobowym, to w tym okresie uczestniczył przy zawarciu akt notarialnego z (...)października 2013 r. (Repertorium A Nr (...)). Powyższe potwierdza, zdaniem organu II instancji, dokonywanie przez stronę czynności związanych z prowadzeniem spraw gospodarstwa w okresie objętym prawem do zasiłku chorobowego. Pismem z 6 czerwca 2018 r. strona złożyła skargę na ww. decyzję wnosząc m.in. o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona wskazała, że decyzja Prezes ARiMR z (...)kwietnia 2018 r. zawiera wadę formalno-prawną, albowiem utrzymuje w mocy decyzję z (...)czerwca 2017 r. wydaną przez Dyrektora Oddziału ARiMR, która nie istnieje w obrocie prawnym. Zdaniem strony w obrocie prawnym istnieje decyzja z (...)czerwca 2016 r., a nie z 2017 r. W dalszej części strona odniosła się do kwestii związanej ze sprostowaniem daty decyzji organu I instancji i w tym zakresie skarżący podniósł zarzuty. Poinformował, że na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki złożył zażalenie. W wyniku powyższego organ wydał postanowienie, jednakże nie pouczył strony o możliwości złożenia skargi (skarga taka został zarejestrowana pod sygn. akt V SA/Wa 1836/19 – dopisek sądu). Skarżący zakwestionował stwierdzenie zawarte w decyzji, jakoby uniemożliwił dokonanie czynności kontrolnych, gdyż w jego ocenie każdorazowo usprawiedliwiał nieobecność na kontroli pismami z załączonymi zwolnieniami lekarskimi, wnosząc jednocześnie o wyznaczenie nowego terminu kontroli. W związku z tym stwierdził, że zarzuty o utrudnianiu kontroli nie zostały oparte na jednoznacznych dowodach, zaś pogarszający się jego stan zdrowia został udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi przez KRUS K., co wypełnia znamiona art. 47 rozporządzenia 1974/2006, który to przepis określa kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77, 107 oraz 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej kpa) poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji. Wyjaśnił również, że stan bydła wynosi 12 szt., a hodowla dalej się rozwija pomimo pogarszającego się stanu zdrowia, co oznacza, że premia z tytułu "Ułatwienia startu młodym rolnikom", którą strona ma zwrócić, została właściwie zagospodarowana. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W przedmiotowej sprawie sąd zwrócił się do stron postępowania o wskazanie czy wyrażają one zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym złożył pismem z 23 marca 2020 r. Pełnomocnik organ sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym (pismo z 5 czerwca 2020 r.). W związku z powyższym oraz mając na uwadze treść pisma pełnomocnika organu datowaną na 5 czerwca 2020 r. należy wskazać, że: - art. 15zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy jest przepisem szczególnym, obowiązującym obecnie z uwagi na ogłoszony i nieodwołany dotychczas stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2; - pełnomocnik organu nie przedstawił dotychczas żadnych wniosków dowodowych, zaś dodatkową argumentację mógł przedstawić w piśmie procesowym skierowanym do sądu; - strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym; - strona skarżąca w zasadzie jest gospodarzem postępowania i co do zasady ona może skutecznie cofnąć skargę, a organ po przesłaniu akt do sądu nie ma uprawnień do uwzględnienia skargi; - w postępowaniu administracyjnym rolą organu jest zebranie wszystkich dowodów w sprawie, a postępowanie sądowoadministracyjne nie służy do uzupełniania materiału dowodowego (art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: ppsa); zdecydowano o wyznaczeniu w przedmiotowej sprawie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. w składzie trzech sędziów. Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ppsa wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 ppsa sąd nie jest związany zarzutami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd rozpoznając skargę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) korzystał ze wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zarówno w aktach administracyjnych jak i sądowych. Materialnoprawną podstawą przyznania i zwrotu pomocy w ramach działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Jak wynika z akt sprawy decyzją z (...)września 2011 r., skarżącemu została przyznana pomoc finansowa w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W decyzji pomoc został przyznana z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. W pkt 4 lit. f strona została zobowiązana do wydatkowania 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. W pkt 4 lit. k zobowiązano skarżącego do umożliwienia przeprowadzania przez uprawnione podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów. Z kolei w pkt 5 lit. b), c), d) i g) zobowiązano do przedłożenia Agencji: b) potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; c) oświadczenia, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami Biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta – w terminie określonym w pkt b); d) sprawozdania z realizacji Biznesplanu sporządzonego zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; g) dokumentu potwierdzającego spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Pouczono również stronę, że w przypadku niespełnienia zobowiązań lub nieprzedłożenia dokumentów wymienionych powyżej, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Powyższy warunki wynikają wprost z decyzji i rozporządzenia wykonawczego. Warunek dotyczący konieczności przedłożenia w terminie do 3 lat od dnia wypłaty pomocy dokumentów świadczących o wydatkowaniu co najmniej 70% na inwestycje oraz konieczności braku stanowienia przedmiotu współwłasności lub współposiadania wykorzystywanych do prowadzenia działalności rolniczej użytków rolnych wynikał z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego. Natomiast warunek poddania się kontroli wynika z § 18 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z powyższymi przepisami beneficjent powinien zrealizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie; 7) umożliwić przeprowadzenie przez uprawnione podmioty kontroli na miejscu lub kontroli dokumentów. Natomiast konieczność złożenia określonych dokumentów w Agencji wynika z § 19 rozporządzenia wykonawczego. Stosownie do treści § 19 pkt 2, 3, 4 i 7 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w Agencji: 2) potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu – po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; 3) oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - w terminie określonym w pkt 2; 4) sprawozdanie z realizacji biznesplanu sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; 7) dokument potwierdzający spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 1. Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem brak spełnienia określonych warunków lub też niezałączenie wskazanych dokumentów rodzi określone konsekwencje w postaci zwrotu całości lub części pomocy. Brak wydatkowania 70 % pomocy we wskazanym terminie oraz uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli prowadzi do obowiązku zwrotu całości pomocy (100%). Zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt 1a, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy. Natomiast w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów (§ 20 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego). W sprawie nie jest przedmiotem sporu fakt, że płatność w wysokości 75.000 zł została przekazana na rachunek bankowy wnioskodawczyni w dniu 26 marca 2012 r. Tym samym strona winna przedłożyć dokumenty dotyczące wydatków inwestycyjnych do 26 marca 2015 r. Zgodnie z obowiązującym skarżącego biznesplanem miał on obowiązek wybudować wiatę dla bydła mięsnego o pow. 120 m2 oraz zakupić jałówki hodowlane w ilości 5 szt. W wymaganym terminie strona żadnych dowodów potwierdzających wydatkowanie 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie nie złożyła. Co więcej skarżący takich dowodów nie przedstawił również w terminie późniejszym, co mogłoby skutkować obowiązkiem zwrotu jedynie części środków. Za takie dowody nie mogą być w żaden sposób uznane dowody potwierdzające zakupy inwestycyjne wystawione po dacie 26 marca 2015 r. (patrz faktura nr (...) z 13 czerwca 2015 r. na kwotę 12.199,68 zł brutto) czy też paszporty zwierząt. Te ostatnie dokumenty nie dokumentują zakupów inwestycyjnych, gdyż takim dowodem mogą być wyłącznie faktury i inne dowody, które potwierdzają poniesienie wydatku (§ 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego). Paszport nie dokumentuje wydatku, a co więcej przedłożone paszporty dotyczą zwierząt urodzonych po 26 marca 2015 r. (patrz karty 209-224 akt adm.). Także przedłożona umowa z 15 listopada 2013 r. na wykonanie robót budowlanych (budowa ww. wiaty o powierzchni 120 m2) o wartości 35.000 zł nie dokumentuje wydatku, gdyż pomijając już fakt, iż została złożona po wydaniu decyzji przez organ I instancji, to strona nadal nie przedstawiła żadnych z pięciu faktur (patrz § 12 ust. 1 i 2 umowy) dokumentujących wydatek inwestycyjny. Poza tym, co także istotne, sama treść tej umowy budzi wątpliwości, gdyż umowa została zawarta w dniu 15 listopada 2013 r., a w jej treści strony umowy powołują się na dokument z daty późniejszej, tj. warunki zabudowy nr (...) z dnia 31.08.15r. Tym samym w żaden sposób umowa ta nie mogła zostać zawarta w 2013 r. i powoływać się na dokumenty z 2015 r. Jedynym dokumentem złożonym dopiero w dniu 11 lipca 2017 r. (a więc ponad 2 lata po terminie) jest faktura VAT (...) z 15 maja 2012 r. dokumentująca zakup drewna modrzewiowego na kwotę 5.337,55 zł brutto. Jednakże powyższy dokument jak słusznie wskazał Prezes ARiMR nie potwierdza wybudowania wiaty i co również istotne nie dokumentuje 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Przyjmując nawet hipotetycznie, że strona wybudowała wiatę (czego sąd w żaden sposób nie stwierdza), to wydatkowała w wymaganym terminie jedynie 5.337,55 zł, a więc 7,12 % kwoty pomocy. Organ w decyzji odwoławczej przyjął dla skarżącego jeszcze korzystniejszą wersję zdarzeń i uznał, że skarżący wydatkował 53,78 % otrzymanej pomocy (umowa dotycząca budowy wiaty opiewa - 35.000 zł, zakup drzewa – na kwotę 5.337,55 zł brutto). Niezależnie czy w sprawie przyjmiemy tylko fakturę za zakup drewna modrzewiowego (tak czyni sąd), czy też weźmie się pod uwagę umowę, jak uczynił to organ, czego sąd ze względu na treść tej umowy nie podziela, to i tak skarżący do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 26 marca 2015 r. nie przedłożył w ARiMR potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Biznesplanu. Realizacja założeń biznesplanu w zakresie planowanej inwestycji na kwotę co najmniej 70% pomocy, w określonym przez rozporządzenie czasie, jest jednym z zobowiązań, do których wywiązania się strona była zobligowana. Już biznesplan na etapie składania wniosku musi przewidywać określone inwestycje na kwotę co najmniej 70% pomocy. Jest to warunek otrzymania pomocy zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c) rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, jest przyznawana osobie fizycznej jeżeli plan rozwoju gospodarstwa (biznesplan) przewiduje inwestycje na kwotę co najmniej 70% pomocy, z zastrzeżeniem § 18 ust. 3. Wobec powyższego aby wywiązać się z zobowiązań wynikających z § 18 i § 19 rozporządzenia wykonawczego i nie narazić się na konieczność zwrotu pomocy na podstawie § 20 rozporządzenia, to należy w ciągu 3 lat od otrzymania pomocy wydatkować co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie i przedłożyć w określonym czasie dokumenty potwierdzające ten fakt. Zgodnie z wyrokiem NSA z 10 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 3716/15 (dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl) jeżeli beneficjent chce przeznaczyć uzyskaną kwotę na inną inwestycję, niż wskazana w biznesplanie załączonym do wniosku, to najpierw musi zwrócić się do organu o wyrażenie zgody, gdyż jest to zmiana warunków na jakich pomoc została udzielona. Beneficjent może wystąpić o wyrażenie zgody w okresie 3 lat, gdyż w wciągu 3 lat musi wydatkować co najmniej 70% pomocy. Tym samym zasadnie organ odwoławczy wskazał, że wniosek o zmianę założeń biznesplanu złożony po terminie, w którym ten biznesplan miał być zrealizowany w żaden sposób nie wywołuje skutków prawnych. Innymi słowy złożona 9 marca 2017 r. (prawie 2 lat od daty, w której pierwotny biznesplan miał być zrealizowany) zmiana Planu Rozwoju Gospodarstwa nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym już tylko z tego powodu zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jednoznacznie wskazało, że zachodzą w sprawie przesłanki uzasadniające twierdzenie, że skarżący nie spełnił warunków zawartych w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego. Konsekwencją powyższego jest zastosowanie § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego nakazującego stronie zwrot całości przyznanej pomocy. Mimo, że powyższe ustalenie prowadzi do wniosku, że decyzja organu jest prawidłowa, to sąd również podziela ustalenia organów ARiMR w zakresie pozostałych elementów spornych. Z akt bowiem ewidentnie wynika, że skarżący unikał przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie. Jakkolwiek próbował, co do części terminów usprawiedliwiać swoją nieobecność (co do części terminów wezwania docierały już po dacie przeprowadzenia kontroli), to jednakże w żaden sposób nie usprawiedliwił swojej nieobecności podczas kontroli 17 marca 2017 r. Argumentem usprawiedliwiającym nieobecność nie jest bowiem uczestnictwo na zajęciach na uczelni. Skoro strona odebrała informację o dacie przeprowadzenia kontroli, to winna dbając właściwie o swoje interesy być w tym czasie obecna lub też upoważnić inną osobę do tych czynności. W tym miejscu należy zauważyć, że strona z takiej możliwości wcześniej korzystała, gdyż upoważniała najprawdopodobniej swoją mamę W. L. do dokonywania w jego imieniu czynności (np. odbiór korespondencji – patrz np. kary 95, 165, 174, 444 akt adm.). Podkreślenia także wymaga, że zaświadczenia lekarskie, które strona przedkładała, także umożliwiały stronie uczestnictwo w kontroli, gdyż ze wskazań lekarskich wynikało, iż strona może chodzić. Kończąc ten wątek należy również zwrócić uwagę, że pracownicy ARiMR kontaktowali się ze skarżącym także telefonicznie na numer podany we wniosku o pomoc, na co wskazują dowody znajdują się w aktach sprawy (patrz notatki) i skarżący za każdym razem informacje o kontroli bagatelizował, lub też po pierwszym odebraniu telefonu unikał następnego kontaktu. Powyższe w ocenie sądu należy jednoznacznie negatywnie ocenić. Skarżący ewidentnie nie zadbał o swoje interesy unikając kontroli, co skutkuje to koniecznością zwrotu środków w wysokości 100%. W ocenie sądu również zasadnie organy ARiMR zauważyły, że skarżący albo nie złożył w wymaganym terminie, albo też zupełnie nie złożył określonych dokumentów. Po terminie strona złożyła: 1) oświadczenie, że zakupy w ramach inwestycji zrealizowanych zgodnie z założeniami biznesplanu nie zostały dokonane na podstawie umowy zawartej między beneficjentem a małżonkiem, wstępnym lub zstępnym beneficjenta ani wstępnym lub zstępnym małżonka beneficjenta - w terminie określonym w pkt 2 (§ 19 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego); 2) dokument potwierdzający spełnienie warunku dotyczącego minimalnej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w §3 ust. 1 (§ 19 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego). Strona dokument z pkt 1 winna złożyć do 26 marca 2015 r., a uczyniła to dopiero w dniu 11 lipca 2017 r. Natomiast dokument z pkt 2 winna złożyć do 28 listopada 2014 r. i winien on wskazywać, że na datę 29 września 2014 r. powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie jest nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, tj. 10,23 ha. Natomiast dokumenty potwierdzające spełnienie tego warunku strona złożyła 9 marca 2017 r. składając akt notarialny z 31 października 2013 r. dotyczący zakupu ziemi. Skarżący z kolei do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie złożył sprawozdanie z realizacji biznesplanu sporządzone zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Agencję (§ 19 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego). Termin na złożenie sprawozdania z realizacji Biznesplanu minął w dniu 25 maja 2015 r. i z akt sprawy nie wynika, że strona ten dokument składała. W tym miejscu należy wskazać, że skarżący wyjaśniał, iż dokument taki złożył 14 marca 2017 r. Jednakże w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu, a skarżący nie przedstawił dowodu świadczącego o jego złożeniu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, to sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że kwestia sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej jest przedmiotem odrębnego postępowania i tym samym wymyka się w tym postępowaniu z pod kontroli. Z urzędu sądowi wiadomym jest, że wyrokiem z 18 marca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1836/18 WSA w Warszawie skargę strony w tym przedmiocie oddalił. Tym samym sąd nie dostrzega żadnych niespójności formalnych w decyzji organu odwoławczego. Także podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa nie znajdują jakiegokolwiek usprawiedliwienia w zebranym materiale dowodowym, na podstawie którego organy wydały prawidłową, co do treści i formy decyzję. Podkreślenia także wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 1936 ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Wedle ust. 2 tego artykułu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się. W myśl art. 21 ust. 3 wskazanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe przepisy znalazły zastosowanie w sprawie. Niezależnie od powyższego sąd w żaden sposób nie może zgodzić się ze stroną skarżącą o naruszeniu przez organ wskazanych przepisów. Więcej, w ocenie sądu organ w sposób modelowy prowadził postępowanie, informował skarżącego o jego obowiązkach (patrz np. pismo z 14 marca 2013 r.), a także wielokrotnie próbował przeprowadzić kontrolkę, która mogłaby przyczynić się do odmiennego orzeczenia niż wydane w sprawie. To jednak strona skarżąca swoim postępowaniem uniemożliwiła wydanie innej niż zaskarżona decyzja. Można rzec, że skarżący wręcz sabotował postępowanie (patrz kwestia przeprowadzenia kontroli), a także mimo wiedzy o swoich obowiązkach i terminach, w których te obowiązki miał realizować, to strona do nich się nie zastosowała. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył, przenalizował i wyciągnął poprawne wnioski z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, który był dostarczany przez samego skarżącego. Także sama decyzja zawiera wszelkie elementy jakie winna taka decyzja posiadać. Tym samym zarzut ten sąd uważa za niezasadny. Zasadnie również Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że w stosunku do strony nie wystąpiły przypadki siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności skutkujące brakiem konieczności zwrotu przyznanej pomocy określone w art. 47 rozporządzenia 1974/2006, czy też § 22 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. W myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego innymi niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany są: 1) uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami Biznesplanu: a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy, b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów, c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin, e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta. W art. 47 ust. 2 rozporządzenia 1974/2006 wskazano, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez Beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym Beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. Skarżący przedłożył wraz z ze skargą dokumentacje dotyczącą przyznania zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy, wraz ze wskazaniem okresów pobierania zasiłku chorobowego oraz powołał się na wystąpienie w sprawie "siły wyższej" i "wyjątkowych okoliczności" zgodnie z art. 47 rozporządzenia 1974/2006. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że okresy przebywania przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim nie pokrywają się z okresami, w których Agencja próbował bezskutecznie przeprowadzić kontrole w gospodarstwie skarżącego. Ponadto należy wskazać, że jego choroba nie przeszkodziła mu w: prowadzeniu działalności rolniczej (składał wnioski o przyznanie płatności – patrz karta z 107 akt adm., raport z kontroli powierzchni gospodarstwa strony z 24 stycznia 2014 r. i notatka – karta 191-198 i 199 akt adm., zaświadczenie o ubezpieczeniu – karta 251 akt adm.), uczestniczeniu w czynnościach kontrolnych Powiatowego Inspektora Weterynarii (patrz protokół – karty 265-275 akt adm.), nabywaniu nieruchomości (umowa dzierżawy - karta 113 akt adm., akt notarialny i faktura – karty 276 i 283-298 akt adm., umowa dzierżawy – karta 306-307 akt adm.), prowadzeniu bardzo bogatej korespondencji z organem, podjęciu nauki w Wyższej Szkole (...) w T. (karta 333 akt adm.), uzyskaniu warunków zabudowy, czy też już po terminie w którym miała zrealizować inwestycje zakupywaniu zwierząt. Tym samym zupełnie niezasadne jest twierdzenie, że choroba uniemożliwiła stronie realizację inwestycji, gdyż w innych aspektach życia strona była nad wyraz aktywna. Co przeczy twierdzeniom, że stan zdrowia strony można uznać za wystąpienie siły wyższej. Ponadto nie powtarzając argumentacji organu dotyczącej długotrwałości niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu i dowodów na podstawie, których można ten fakt stwierdzić, to sąd jedynie wskaże, że podziela w całości argumentację w tym zakresie i traktuje ją za własną. Tym samym przedłożone przez stronę dokumenty nie stanowią wystarczających dowodów dla uznania, że w sprawie wystąpił przypadek siły wyższej. Dodatkowo sama skarżąca popada w sprzeczność, gdyż z jednej strony wskazuje, że wydatkowała w okresie objętym zobowiązaniem 70 % środków pomocy i przedstawiła na tę okoliczność dokumenty (patrz odwołanie), a z drugiej strony wskazuje na siłę wyższą w postaci długotrwałej niezdolności do wykonywania zawodu. A więc skarżący winien się zdecydować, czy wydatkował 70 % środków pomocy w wymaganym terminie, czy też nie wydatkował, a było to spowodowane siłą wyższą. W ocenie sądu słusznie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie w żaden sposób nie można mówić o sile wyższej, która uniemożliwiłaby stronie dokonać zakupów inwestycyjnych i złożyć wymagane przez prawo dokumenty, a także uczestniczyć w czynnościach kontrolnych. Co więcej, o okolicznościach siły wyższej skarżący miał obowiązek poinformować organ na piśmie w terminie 10 dni roboczych. W sprawie strona tego nie uczyniła i dopiero w odwołaniu podniosła te okoliczności. W związku z powyższym, w ocenie sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i jednoznacznie wskazywał, że skarżący nie wydatkował, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, a także uniemożliwił przeprowadzenie kontroli gospodarstwa rolnego. Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 ppsa nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ppsa, sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI