V SA/Wa 1130/23

V SA/Wa 1130/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Justyna Żurawska
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1698/24 - Wyrok NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 221
art. 34
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Justyna Żurawska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2023 r. nr IF9.720.2.2023/2 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] (dalej: "skarżący" lub "strona") jest postanowienie Ministra Finansów (dalej: "MF" lub "organ") z 22 marca 2023 r. znak IF9.720.2.2023/2 utrzymujące w mocy postanowienie własne z 23 lutego 2023 r. znak IF9.720.2.2023/1 odmawiające wydania interpretacji indywidualnej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 1 lutego 2023 r. skarżący zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej: "prawo przedsiębiorców"). We wniosku strona podała, że ma zamiar skorzystać z narzędzia informatycznego, udostępnianego w serwisie internetowym, umożliwiającego dokonanie między osobami fizycznymi kupna lub sprzedaży kryptowalut. Administrator serwisu udostępnia odpłatnie aplikację, tj. platformę w formule software as service. Po potwierdzeniu zapoznania się z regulaminem oraz rejestracji konta w serwisie skarżący zyskuje dostęp do systemu transakcyjnego Administratora (narzędzia informatycznego), jak również zostanie umieszczony na stronie internetowej Administratora serwisu, jako osoba, która ma zamiar dokonać z innym podmiotem sprzedaży lub kupna kryptowalut za gotówkę.
Strona występuje o interpretację indywidualną w zakresie tego, czy opisana we wniosku planowana aktywność spełnia przesłanki pozwalające uznać ją za działalność obejmującą świadczenie usług, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2023 r. poz. 1124 ze zm., dalej: "p.p.p.f.t."), i czy na podstawie art. 129m p.p.p.f.t. podlega obowiązkowi uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, co wiąże się z uiszczeniem opłaty skarbowej w wysokości 616 zł. Skarżący zwraca się o interpretacje, od którego momentu oraz po spełnieniu jakich przesłanek należałoby uznać, że planowana aktywność strony opisana we wniosku jest działalnością pozwalającą uznać ją za działalność obejmującą świadczenie usług, o których mowa w art. 2 ust 1 pkt 12 p.p.p.f.t. co wiąże się zgodnie z art. 129m p.p.p.f.t. z obowiązkiem uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych.
Według skarżącego uzasadnieniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest fakt, że składając wniosek o wpis do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych wymagane jest uiszczenie opłaty skarbowej od takiego wniosku, co ma świadczyć o wypełnieniu definicji zawartej w art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców, w zakresie obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. Strona stwierdziła także, że przedmiotem rozpoznania przez MF były już sprawy w zakresie ustalenia czy podmiot podlega obowiązkowi uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, a zgodnie z art. 8 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Postanowieniem z 23 lutego 2023 r. MF odmówił wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie ustalenia statusu instytucji obowiązanej i określenia obowiązku uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Zdaniem organu brak było materialnoprawnych podstaw do wydania interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców. MF wskazał, że wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sytuacji. Organ wskazał, że przedmiotowy wniosek nie dotyczy interpretacji przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie. Pytanie związane jest bowiem nie tyle z zagadnieniem opłaty skarbowej, odnośnie do której zastosowanie znalazłby art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, ale raczej z ewentualnym zaklasyfikowaniem działalności podmiotu jako instytucji obowiązanej z zakresu walut wirtualnych. Innymi słowy, zdaniem MF, pytanie skarżącego dotyczy de facto dokonania wykładni, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Natomiast w oparciu o art. 34 prawa przedsiębiorców można ubiegać się o wydanie pisemnej interpretacji wyłącznie co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie, a żaden z przywołanych przez stronę przepisów nie dotyczy opłaty tego rodzaju. Skarżący nie występuje o wyjaśnienie zakresu i sposobu zastosowania przepisów określających obowiązek i wysokość wniesienia opłaty skarbowej.
Organ zgodził się ze skarżącym, że rzeczywiście bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jednak w ocenie MF taka uzasadniona przyczyna ma miejsce. Interpretacja indywidulana, o której mowa w art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców jest wydawana przez właściwy organ gdy dotyczy wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. W sprawie taka przesłanka nie zachodzi, gdyż wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie dotyczy interpretacji przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w jego indywidualnej sprawie, gdyż takie przepisy nie zostały ustanowione w p.p.p.f.t. co do której nastąpiło zapytanie. Organ zajmując stanowisko w przedmiotowej sprawie ocenił stan prawny zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może nawet biorąc pod uwagę załatwione wcześniej w sposób milczący dwóch spraw, uznać i powielać błędnego stosowania przepisów prawa.
W wyniku rozpoznania zażalenia MF postanowieniem z 22 marca 2023 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 23 lutego 2023 r.
Organ, po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie, stwierdził, że w p.p.p.f.t. nie ustanowiono opłaty za status instytucji obowiązanej i za realizację obowiązku uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Zdaniem MF z tego powodu nie można stwierdzić spełnienia przesłanki do zastosowania przepisu uprawniającego do wydania interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 34 prawa przedsiębiorców. Wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sytuacji z uwagi na nie spełnienie istotnego elementu, jakim jest brak ustanowienia w p.p.p.f.t. obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. Pytanie wyrażone we wniosku skarżącego związane jest bowiem nie tyle z zagadnieniem opłaty skarbowej, w stosunku do której zastosowanie znalazłby art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, co raczej z ewentualnym zaklasyfikowaniem działalności podmiotu jako instytucji obowiązanej z zakresu walut wirtualnych. Innymi słowy pytanie strony dotyczy de facto dokonania wykładni, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Skoro więc wniosek nie dotyczy wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę opłaty skarbowej (daniny publicznej), postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie nie znajduje uzasadnienia.
Dodatkowo MF w całości podzielił swoje zaprezentowane w pierwotnym postanowieniu stanowisko dotyczące art. 8 k.p.a.
Skarżący pismem z 28 kwietnia 2023 r. złożył skargę na postanowienie MF z 22 marca 2023 r. wnosząc o uchylenie w całości obydwu postanowień i zobowiązanie organu do wydania interpretacji indywidualnej w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 1 lutego 2023 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie przepisów, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
1) art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców w zw. z art. 129m p.p.p.f.t. w zw. z poz. 36 pkt 10 załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej Dz.U. z 2023 r. poz. 2111 ze zm., dalej: "ustawa o opłacie skarbowej") poprzez twierdzenie organu, że wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sytuacji z uwagi na niespełnienie istotnego elementu, jakim jest brak ustanowienia w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, podczas gdy w art. 129m tej p.p.p.f.t. wskazuje się, iż "działalność gospodarcza obejmująca świadczenie usług, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12, zwana dalej "działalnością w zakresie walut wirtualnych", jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców i może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych", a zgodnie z poz. 36 pkt 10 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej "dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej podmiotu wykonującego działalność gospodarczą niewymienioną w niniejszym ustępie objęta jest stawką 616 zł", w związku z czym od rozstrzygnięcia wątpliwości skarżącego co do obowiązku wpisania się do rejestru działalności z zakresu walut wirtualnych (prowadzenie działalności w zakresie walut wirtualnych) z p.p.p.f.t., będzie wprost zależało poniesienie przez skarżącego opłaty skarbowej w wysokości 616 zł za wpisanie się do rejestru;
2) art. 61a oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 oraz art. 34 ust. 16 prawa przedsiębiorców poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i utrzymanie w mocy wydanego postanowienia o odmowie wydania interpretacji, ze względu na uznanie organu, że skarżący nie występuje o wyjaśnienie zakresu i sposobu zastosowania przepisów określających obowiązek i wysokość wniesienia opłaty skarbowej, podczas gdy skarżący w treści wniosku wprost odwołuje się do jego wątpliwości w zakresie uiszczenia opłaty skarbowej za wpis do właściwego rejestru w wysokości 616 zł (czy strona w opisanym we wniosku stanie faktycznym musi uiścić przedmiotową opłatę), a od rozstrzygnięcia przez organ wątpliwości skarżącego co do obowiązku wpisania się do rejestru działalności z zakresu walut wirtualnych będzie zależało poniesienie przez stronę opłaty skarbowej w wysokości 616 zł za wpisanie się do rejestru;
3) w art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmowne w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, a tym samym dopuszczenie się przez organ odstąpienia bez uzasadnionej przyczyny od swojej utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. w szczególności sprawy o sygnaturze: IF9.720.4.2022 oraz IF9.720.3.2022, podczas gdy organ winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów administracji publicznej, przy jednoczesnym zapewnieniu przewidywalności i spójności działań organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i dodatkowo rozwinęła już podnoszone zarzuty.
Pismem procesowym z 21 czerwca 2023 r. strona podtrzymała dotychczasowe zarzuty zgłoszone w sprawie.
Pismem z 12 września 2023 r. poinformował sąd, że w podobnej sprawie WSA w Warszawie oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2472 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianego rozstrzygnięcia, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Istotnym przy tym jest, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. II FSK 1665/06 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym, przy czym sąd nie znalazł podstaw do rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zaskarżone do sadu postanowienie MF z 22 marca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z 23 lutego 2023 r. dotyczy odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 prawa przedsiębiorców na wniosek skarżącego z 1 lutego 2023 r., przedmiotem sporu zaś jest zasadność jego wydania.
Wydając zaskarżone postanowienie organ stanął na stanowisku, że wniosek strony o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna) nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sytuacji z uwagi na nie spełnienie istotnego elementu, jakim jest brak ustanowienia w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. Pytanie wyrażone we wniosku skarżącego związane jest bowiem nie tyle z zagadnieniem opłaty skarbowej odnośnie, do której zastosowanie znalazłby art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, co raczej z ewentualnym zaklasyfikowaniem działalności podmiotu jako instytucji obowiązanej z zakresu walut wirtualnych.
Natomiast zdaniem strony, wniosek z 1 lutego 2023 r. dotyczył wydania interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 prawa przedsiębiorców, gdyż w art. 129m p.p.p.f.t. wskazuje się, iż działalność gospodarcza obejmująca świadczenie usług, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów prawa przedsiębiorców i może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, a zgodnie z poz. 36 pkt 10 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej podmiotu wykonującego działalność gospodarczą niewymienioną w niniejszym ustępie objęta jest stawką 616 zł. W związku z czym od rozstrzygnięcia wątpliwości skarżącego co do obowiązku wpisania się do rejestru działalności z zakresu walut wirtualnych (prowadzenie działalności w zakresie walut wirtualnych) z p.p.p.f.t., będzie wprost zależało poniesienie przez Skarżącego opłaty skarbowej w wysokości 616 zł za wpisanie się do rejestru.
Mając na uwadze tak zakreślony przedmiot sporu rację w nim należy przyznać organowi. Należy również zauważyć, że analogiczna sprawa do przedmiotowej była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 10 sierpnia 2023 r. V SA/Wa 3119/22 skargę r.pr. [...] (pełnomocnika podmiotu trzeciego) oddalił. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę w całości podziela argumentację zawartą w nieprawomocnym wyroku z 10 sierpnia 2023 r.
Przywołując ramy prawne sporu, wobec treści zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Zgodnie z art. 34 ust. 2 prawa przedsiębiorców wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. dzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia (art. 34 ust. 5 prawa przedsiębiorców). Według art. 34 ust. 12 prawa przedsiębiorców interpretację indywidualną wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia wpływu do organu lub państwowej jednostki organizacyjnej kompletnego i opłaconego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji indywidualnej, została wydana interpretacja indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Zgodnie z art. 34 ust. 16 prawa przedsiębiorców do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma również art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym, zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p.").
Z przywołanych przepisów prawa wynika, że ustawodawca rozróżnił tryb uzyskiwania interpretacji w sprawach podatkowych od trybu uzyskania interpretacji w sprawach innych danin publicznych i składek. W innych sprawach niż podatkowe (daniny publiczne, do których nie ma zastosowania O.p., jak też składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne) właściwy będzie każdorazowo tryb wskazany przez ustawodawcę w art. 34 prawa przedsiębiorców. Zatem postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego stanowi odrębny rodzaj postępowania, zmierzający do wydania interpretacji jako aktu odrębnego od decyzji administracyjnej, od której służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Opłata skarbowa została uregulowana w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej. Z załącznika do wymienionej ustawy wynika, że dokonanie wpisu do rejestru działalności regulowanej (Rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, dalej: "Rejestru") podlega opłacie skarbowej w kwocie 616 zł (poz. 36 pkt 10).
Organem właściwym do prowadzenia Rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych (dalej: "Rejestru") jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Właściwość ta wynika z: art. 129m - 129z p.p.p.f.t., rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań organu właściwego do prowadzenia rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1964 – patrz § 1), rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 października 2021 r. w sprawie wniosku o wpis do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych oraz zawiadomienia o zawieszeniu wykonywania tej działalności (Dz.U. z 2021 r. poz. 1957).
Stosowanie do art. 4 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2267) opłata skarbowa jest źródłem dochodu własnego gminy (tu: miasta).
W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach opłaty skarbowej jest: 1) od dokonania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - organ podatkowy właściwy ze względu na siedzibę organu lub podmiotu, który dokonał czynności urzędowej albo wydał zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję) (art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej).
Zgodnie z art. 120 O.p. i 121 §1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 120 O.p. Zgodnie z art. 14j § 1 O.p. stosownie do swojej właściwości interpretacje indywidualne wydaje wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Zgodnie z 14j § 3 O.p. w zakresie nieuregulowanym w § 1-2a stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
Stwierdzić zatem należy, że zgodnie z 14b § 1 O.p. wójt, burmistrz (prezydent miasta), na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Stosowanie do art. 14b § 2 O.p. wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W myśl art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Przytoczona regulacja przewiduje dwa elementy, które powinien zawierać wniosek o wydanie interpretacji: opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i własne stanowisko strony w sprawie jego oceny prawnej.
Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie o opłacie skarbowej jej cechy zbliżają ją do podatku w rozumieniu art. 6 O.p. Opłata ta ma bowiem wszystkie teoretyczne cechy podatku – jest daniną bezzwrotną, przymusową, ogólną, nieodpłatną i uiszczaną w formie pieniężnej. Jak wskazuje Z. Ofiarski opłata skarbowa powinna być nazywana podatkiem od czynności urzędowych, obciąża czynności dokonywane w ramach postępowania administracyjnego (dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek, wydawanie zaświadczeń na wniosek, wydawanie zezwoleń, pozwoleń lub koncesji (por. – Z. Ofiarski, Prawo podatkowe, Warszawa 2008, s. 693). Spełnia też ona kryteria uznania za opłatę na potrzeby stosowania do niej przepisów Ordynacji podatkowej zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Zatem organem właściwym do wydania interpretacji indywidualnej w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie w przedmiocie opłaty skarbowej związanej z dokonaniem wpisu do Rejestru jest Prezydent Miasta Katowice (ze względu na organ właściwy do prowadzenia Rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, tj. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach).
W art. 129m p.p.p.f.t. wskazuje się – na co w skardze słusznie zwraca uwagę Skarżący - że działalność gospodarcza obejmująca świadczenie usług, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 (...), jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów prawa przedsiębiorców i może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych.
Strona podnosi też w skardze, w pkt 1 w końcowej części, że (...) w związku z czym od rozstrzygnięcia wątpliwości skarżącego co do obowiązku wpisania się do rejestru działalności z zakresu walut wirtualnych (prowadzenie działalności w zakresie walut wirtualnych) z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, będzie wprost zależało poniesienie przez skarżącego opłaty skarbowej w wysokości 616 zł za wpisanie się do rejestru. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że w świetle przywołanego wcześniej art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna), zaś zgodnie z art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje O.p. Łączna wykładnia przytoczonych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że w sytuacji, w której omawiany wniosek przedsiębiorcy dotyczyłby wyjaśnienia co do stosowania prawa podatkowego, to zmieniają się tryb i zasady udzielenia interpretacji. Innymi słowy art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców zawiera zasadę ogólną wydawania interpretacji na wniosek przedsiębiorcy (lex generali), zaś ust. 17 tego artykułu zawiera wyjątek od tej zasady (lex specialis). W efekcie należy przyjąć za uzasadniony pogląd, że o ile opłata skarbowa, jako taka jest daniną publiczną, to nie jest daniną publiczną, o której jest mowa w ust. 1 art. 34 prawa przedsiębiorców. Po to bowiem aby Minister Finansów mógł, zgodnie ze swoją właściwością wydać interpretację indywidualną dotycząca daniny publicznej, o której jest mowa w tym przepisie, uregulowania dotyczące tej daniny musiałby się znajdować w p.p.p.f.t., a tak nie jest. To z kolei prowadzi do wniosku, że w sytuacji, w której wniosek przedsiębiorcy o wydanie interpretacji indywidualnej opiera się na konstrukcji związanej z opłatą skarbową, następuje wyłączenie obowiązku MF do wydania wnioskowanej interpretacji, gdyż nie jest organem właściwym do jej wydania (organem tym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta). Przenosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w efekcie, skoro opłata skarbowa jest przypadkiem daniny publicznej, do której nie znajduje zastosowania art. 34 ust. 1 prawa przedsiębiorców, tylko ust. 17 tego artykułu, Minister Finansów nie ma uprawnień do wydania interpretacji na podstawie art. 34 ust. 1 w zakresie wątpliwości skarżącego dotyczącego opłaty skarbowej (co do kwalifikacji prowadzonej przez niego działalności i związanego z nimi wpisu do Rejestru, od którego należna jest opłata skarbowa). Jak słusznie zwraca uwagę organ, w niniejszej sprawie brak jest elementu, jakim jest brak ustanowienia w p.p.p.f.t. obowiązku świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej – opłaty. Nie może zatem być mowy o tym, że - co podnosi strona - powodem wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest błędne rozumienie przez MF pojęcia daniny publicznej.
Jednocześnie trudno odmówić słuszności poglądowi zaskarżonego postanowienia, że pytanie strony dotyczy de facto dokonania wykładni, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych. Skoro więc wniosek nie dotyczy wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę opłaty skarbowej, postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie nie znajduje uzasadnienia. Jeśli zaś celem uzyskania przez skarżącego interpretacji indywidulanej było uzyskanie stanowiska w odniesieniu do opłaty skarbowej, to winien złożyć wniosek do właściwego w tej sprawie organu – Prezydenta Miasta Katowice. Natomiast jeżeli wniosek taki złożył do MF, to organ ten, będąc niewłaściwym, uznając, że do wniosku skarżącego zastosowanie znajdują przepisy art. 34 ust. 17 prawa przedsiębiorców, winien przekazać go do właściwego do załatwienia Prezydenta Miasta Katowice, tak jednak – zasadnie - nie uczynił. Skarżąca bowiem wyraźnie zakreśliła żądanie i tym żądaniem nie była kwestia interpretacji przepisów dotyczących opłaty skarbowej, a interpretacji przepisów p.p.p.f.t.
W związku z powyższym nie są uzasadnione zarzuty zawarte w pkt 1 skargi.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną do wydania postanowienia pierwszoinstancyjnego utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
W k.p.a. nie zdefiniowano pojęcia "uzasadnionych innych przyczyn", o którym jest mowa w art. 61a § 1 k.p.a. W judykaturze przyjmuje się, że: w świetle przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wyróżnia się podmiotową przesłankę wydania postanowienia, która wiąże się z brakiem przymiotu strony podmiotu składającego podanie, natomiast pozostałe przesłanki występują gdy "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Zaliczyć do nich można sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. – wyrok WSA w Olsztynie z 18 lipca 2023 r. II SA/Ol 288/23), jak też, że: art. 61a § 1 przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga sytuacja natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ "z innych uzasadnionych przyczyn", przez co rozumie się sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak np. wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją (tzw. res iudicata) lub w której postępowanie jest w toku. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie albo gdy uprzednio rozstrzygnięto sprawę decyzją ostateczną (por. – wyrok WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2023 r. II SA/Gd 605/22).
W świetle powyższej argumentacji dotyczącej wniosku skarżącego z 1 lutego 2023 r. i przywołanych przepisów prawa, których sąd w tym miejscu nie będzie powielał, uprawnione było stanowisko MF o braku podstaw prawnych do dalszego procedowania wniosku, co z kolei stanowiło przesłankę skutecznie tamującą możliwość jego merytorycznego załatwienia. Wystąpiła więc w sprawie przesłanka "innych uzasadnionych przyczyn", o której jest mowa w art. 61a k.p.a.
Zarzuty zawarte w pkt 2 skargi okazały się więc być nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 3 skargi stwierdzić należy, że zarzut ten nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W myśl zaś § 2 tego artykuł, organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, którą wydaje się każdorazowo na odrębny wniosek podmiotu zainteresowanego. Każdy wniosek ma odrębny, indywidualny charakter, przedstawiane w indywidualnych wnioskach stany faktyczne mogą być analogiczne, bądź tożsame, nie zaś identyczne, jak twierdzi skarżący. Każda interpretacja, a więc i sprawa prowadzona w tym zakresie przez organ, ma – jak sama nazwa wskazuje – charakter indywidualny. Nie wiąże więc MF przy wydawaniu – na wnioski innych zainteresowanych podmiotów – treść innych interpretacji indywidualnych. Wniosek strony nie został załatwiony co do istoty, gdyż MF odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Skoro wnioskowi skarżącego nie nadano dalszego biegu i nie zajęto stanowiska merytorycznego, to konstruowanie zarzutu opartego na przytoczonych przepisach k.p.a. w związku z tym, że MF w niniejszej sprawie odmówił wszczęcia postępowania, a tym samym dopuścił się odstąpienia bez uzasadnionej przyczyny od swojej utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. w szczególności sprawy o sygnaturze: IF9.720.4.2022 oraz IF9.720.3.2022, podczas gdy organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów administracji publicznej, przy jednoczesnym zapewnieniu przewidywalności i spójności działań organów administracji publicznej, jest nieuzasadnione. Powyższe tym bardziej jest zasadne, że jak wynika z argumentów organu i strony w powyższych sprawach organ milcząco zajął stanowisko, a więc nie wypowiadał się pisemnie i merytorycznie co do istoty sprawy. Argument o tym, że MF w niniejszej sprawie odmówił wszczęcia postępowania, a tym samym dopuścił się odstąpienia bez uzasadnionej przyczyny od swojej utrwalonej praktyki (milczącej praktyki) rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jest też o tyle nietrafny, że organ w sprawie wydał rozstrzygnięcie, na które skarżący wniósł skargę obecnie rozpatrywaną przez sąd. W sprawie nie można także mówić o tym, że "odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw", gdyż w tego rodzaju sprawach trudno mówić o ustalonej praktyce rozstrzygania spraw (dwukrotne milczące załatwienie sprawy). Co więcej w pierwszej kolejności organ ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa i dopiero działając na podstawie przepisów prawa organ ma obowiązek przestrzegać pozostałych zasad postępowania. W wypadku stwierdzenia przez organ braku podstawy prawnej do wydania określonego rozstrzygnięcia, to organ musi odstąpić od wcześniejszej błędnej oceny podobnego stanu faktycznego i działanie takie w żaden sposób nie narusza art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku - o oddaleniu skargi.[pic]