V SA/Wa 1119/19

V SA/Wa 1119/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1646/20 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi E... sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia ...kwietnia 2019 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania: oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "Beneficjent", "Strona" lub" "Skarżąca") jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] zobowiązującą Spółkę do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 17.228,32 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, z tytułu wykorzystania środków finansowych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2016 r. z Województwem [...], Spółka otrzymała dofinansowanie na realizację projektu pn. "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014 - 2020 (RPO WM). Dofinansowanie to zostało przyznane w wysokości nieprzekraczającej 970.173,01 zł (w tym 816.987,80 zł ze środków EPS i 153.185,21 zł ze środków BP), stanowiąc nie więcej niż 95% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, przy wkładzie własnym 51.061,74 zł. W ramach projektu przewidziano również koszty pośrednie rozliczane ryczałtem, w wysokości 20% wydatków bezpośrednich (§ 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie).
Projekt miał być realizowany w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. i zakładał podniesienie aktywności zawodowej oraz poprawę zdolności do zatrudnienia 70 osób powyżej 50 roku życia, biernych zawodowo mieszkańców województwa [...].
Podczas weryfikacji wniosku o płatność końcową (WNP 007 za okres [...] października 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.) ustalono, że Beneficjent nie wykorzystał dofinansowania w kwocie 147.932,83 zł. Beneficjent w terminie, tj. do dnia [...] stycznia 2018 r., zwrócił na kontro WUP kwotę 130.704,51 zł. Natomiast pozostała kwota niewykorzystanych środków w wysokości 17.228,32 zł nie została zwrócona. Jednocześnie Beneficjent poinformował, że wydatki bezpośrednie poniesione w ramach projektu nie przekraczają 830 tys. zł, w zw. z czym, powołując się na Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EPS oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne"), uznał, że wartość kosztów pośrednich powinna zostać zwiększona z 20% (określonych w umowie o dofinansowanie) do 25%. Beneficjent zwrócił się także o aneksowanie umowy o dofinansowanie w powyższym zakresie.
Organ I instancji kilkukrotnie informował pisemnie Beneficjenta o niewyrażeniu zgody na zwiększenie wartości kosztów pośrednich oraz o braku zgody na zawarcie aneksu do umowy o dofinansowanie. Następnie w dniu [...] września 2018 r. WUP wezwał Stronę do zwrotu kwoty 17.228,32 zł, stanowiącej równowartość niezwróconej, niewykorzystanej zaliczki, wraz z odsetkami liczonymi od dnia wypłaty środków, tj. od [...] listopada 2017 r.
Z uwagi na niezwrócenie ww. kwoty pomimo ponownego wezwania, organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2018 r. poinformował Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków.
Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] lutego 2019 r. decyzji zobowiązującej Stronę do zwrotu kwoty 17.228,32 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od [...] listopada 2017 r. do dnia zwrotu.
Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Zarząd Województwa [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Na wstępnie organ odwoławczy wskazał, że kwestią sporną jest to, czy w projekcie, którego dotyczy decyzja, ryczałtowa wysokość kosztów pośrednich określona w umowie o dofinansowanie w wysokości 20% mogła być w danym stanie faktycznym i prawnym zwiększona do 25%, co w ocenie Beneficjenta winno mieć miejsce, w związku z czym Beneficjent nie zwrócił części niewykorzystanej zaliczki.
Następnie Zarząd Województwa [...] wskazał, że zgodnie z Wytycznymi stawka ryczałtowa, po której rozliczane są koszty pośrednie zależna jest od wartości kosztów bezpośrednich (rozdział 8.4.5) i w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 tys. PLN włącznie wynosi 25%, w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 tys. PLN do 1.740 tys. PLN włącznie wynosi 20%. Uwzględniając powyższe w § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie zawarto zapis, iż koszty pośrednie Projektu rozliczane ryczałtem zdefiniowane w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków stanowią 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach Projektu wydatków bezpośrednich.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że pkt 27 Materiału informacyjnego dotyczącego kosztów pośrednich wydanego przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, Departament EFS w dniu [...] maja 2018 r. (dalej jako: "materiał informacyjny") pozwala na ustalenie stawki ryczałtowej kosztów pośrednich po złożeniu końcowego wniosku o płatność, gdyż dopiero wtedy znana jest zatwierdzona od początku do końca realizacji projektu (kumulatywna) kwota kosztów bezpośrednich. Zdaniem organu odwoławczego wynika z tego, że po końcowym rozliczeniu projektu można poznać kwotę kosztów pośrednich, a nie stawkę procentową. Stawka kosztów pośrednich jest wartością inną niż kwota kosztów pośrednich. Stawka jest określana procentowo w umowie o dofinansowanie i co do zasady jest stała przez cały okres realizacji projektu. Co prawda z pkt 37 materiału informacyjnego wynika, że zmiana wartości projektu może mieć wpływ na wysokość stawki ryczałtowej kosztów pośrednich, jednak zdaniem organu nie jest to jednak sytuacja obligatoryjna i zawsze wiąże się z zawarciem aneksu do umowy o dofinansowanie projektu poprzez wprowadzenie nowej stawki ryczałtowej kosztów pośrednich. Zgody takiej Beneficjent nie uzyskał, zatem koszty pośrednie winny być rozliczone po stawce 20%, tj. zgodnie z umową o dofinansowanie (§ 4 ust. 2). Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z pkt 7 materiału informacyjnego w końcowym wniosku o płatność dokonuje się rozliczenia kosztów pośrednich po stawce ryczałtowej wynikającej z umowy, zaś zgodnie z pkt 28 Beneficjent nie może sam ustalić stawki ryczałtowej kosztów pośrednich. Oznacza to, że niezwrócenie części nierozliczonej zaliczki przez Beneficjenta, który uznał, że kwota ta jest mu należna z powodu należącej się mu większej stawki ryczałtowej kosztów pośrednich, było działaniem nieuprawnionym i niezgodnym z postanowieniami umowy o dofinansowanie.
Następnie organ stwierdził, że wprowadzenie aneksu do umowy podwyższającego poziom kosztów pośrednich do 25% kosztów bezpośrednich było możliwe tylko w trakcie realizacji projektu. Takie zastrzeżenie terminu wynika zarówno z materiału informacyjnego (punkty 36 i 37: Czy można zmienić stawkę kosztów pośrednich w trakcie realizacji projektu?, Czy zmiana wartości projektu w trakcie jego realizacji ma wpływ na stawkę ryczałtową kosztów pośrednich?), jak i z postanowień umowy o dofinansowanie (§ 27 ust. 1, zgodnie z którym zmiany w projekcie można wprowadzać nie później niż na 1 miesiąc przed planowanym zakończeniem realizacji projektu). W przedmiotowej sprawie termin realizacji projektu przewidziany został od [...] października 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. Tymczasem Beneficjent pierwszy raz zawnioskował o podpisanie aneksu w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., czyli po zakończeniu realizacji projektu oraz po złożeniu końcowego wniosku o płatność.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego Strona naruszyła § 10 ust. 7 i 8 umowy o dofinansowanie, poprzez niezwrócenie niewykorzystanej zaliczki w wysokości 17 228,32 zł. Stanowi to naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.), zwanej dalej: "u.f.p.", co obligowało organ do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wskazała, że organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., w sytuacji w której winna ona zostać uchylona, a postępowanie umorzone, ponieważ organ I instancji dopuścił się następujących naruszeń:
1. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 11 u.f.p. w zw. z 8.4 pkt 5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 w zw. z § 5 pkt 14 lit. a i c Porozumienia nr [...] w zw. z pkt 27, 28, 36 i 37 materiału informacyjnego poprzez błędne ustalenie, że zmiana stawki ryczałtowej kosztów pośrednich może nastąpić co najwyżej w trakcie realizacji projektu, podczas gdy prawidłowa analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że stawka może ulec zmianie aż do momentu ostatecznego rozliczenia projektu.
2. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, z późn. zm.) – dalej jako: "ustawa wdrożeniowa", poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu zbyt wąskiego rozumienia pojęcia "realizacja programu", z wyłączeniem z jego zakresu czynności następujących po złożeniu wniosku o płatność, podczas gdy prawidłowa analiza tego przepisu pozwala na przyjęcie, że realizacja programu trwa nawet do czasu wydania decyzji o zwrocie środków finansowych przeznaczonych na realizację programu, a co za tym idzie, aneks do umowy w zakresie zmiany stawki ryczałtowej kosztów pośrednich może zostać zawarty także po skierowaniu wniosku o płatność;
3. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 u.f.p. poprzez jej nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji, w której środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich realizowane zostały zgodnie z procedurami określonymi w art. 184 ustawy;
4. naruszenia przepisów postępowania, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa, wyrażające się w uzależnieniu istnienia obowiązków po stronie beneficjenta dofinansowania od terminu załatwienia sprawy przez organ, a także poprzez uzależnienie stawki ryczałtowej kosztów pośrednich projektu od kosztów bezpośrednich projektu, których beneficjent nie jest w stanie samodzielnie ustalić przed złożeniem ostatecznego wniosku o płatność;
5. naruszenia przepisów postępowania, mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez pominięcie ustalenia, że skarżąca złożyła wniosek o zawarcie aneksu do umowy w przedmiocie zmiany stawki ryczałtowej kosztów pośrednich jeszcze przed ostatecznym zatwierdzeniem kosztów projektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora WUP w W. z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie określenia Skarżącej kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 17.228,32 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środków finansowych przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez Skarżącą z naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystaniu tych środków.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrolowane decyzje organów obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez Skarżącą postanowień umowy, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.
Podkreślenia wymaga przy tym, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15.02.2010 r., sygn. II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. W konsekwencji ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to także procedury określone w umowie między beneficjentem, a Instytucją Zarządzającą (IZ) projektem. W orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 598/10 opubl. LEX nr 7477520, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 727/12, z 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 132/11). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny uznając w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, że procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.
Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 rozporządzenia – obowiązek dokonania korekt finansowych.
Zauważyć więc należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w rozporządzeniu nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia – co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Tym samym wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15).
W przedstawionym stanie prawnym znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie może być uznana za wadliwą. Niezwrócenie przez Skarżącą niewykorzystanej zaliczki stanowi bowiem bezpośrednią szkodę w budżecie unijnym – są to niewykorzystane środki, które winny być wydatkowane na cel określony w umowie o dofinansowanie lub w przypadku ich niewykorzystania zwrócone w terminie określonym w tejże umowie. Rację ma tu organ podkreślając, że beneficjent pomocy finansowanej, z racji jej przyznania i zatwierdzenia, nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane, i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia określone warunki. Budżet unijny pokrywa bowiem jedynie wydatki zgodne z przepisami unijnymi.
Co do naruszenia przez Skarżącą "innych procedur", tj. postanowień umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazać trzeba, że nie ulega wątpliwości, iż skoro dofinansowanie projektu nastąpiło na podstawie umowy, to Skarżąca miała obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad tam określonych. Są to warunki, których beneficjent musi przestrzegać przy podejmowaniu czynności faktycznych i prawnych w ramach realizacji projektu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 3 czerwca 2015 r., I SA/Ol 247/15).
W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie dokonując w wyznaczonym terminie zwrotu niewykorzystanych środków dofinansowania w kwocie 17.228,32 zł niewątpliwie naruszyła § 10 ust. 7 umowy o dofinansowanie. Zgodnie bowiem z tym przepisem niewykorzystaną część dofinansowania należy zwrócić w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że przekazane środki dofinansowania nie zostały w całości wykorzystane na wydatki kwalifikowalne, Beneficjent zwraca tę część dofinansowania w terminie nie późniejszym niż w dniu złożenia Wniosku o płatność końcową.
W ocenie Sądu niezwrócenie powyższej kwoty przez Skarżącą nie znajdowało usprawiedliwienia w treści pkt 27, 28, 36 i 37 materiału informacyjnego. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z Wytycznymi stawka ryczałtowa po której rozliczane są koszty pośrednie zależna jest od wartości kosztów bezpośrednich (rozdział 8.4.5) i w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 tys. zł włącznie wynosi 25%, w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 tys. zł do 1.740 tys. zł włącznie wynosi 20%. Zgodnie zaś z pkt 4 materiału informacyjnego wysokość procentowej stawki ryczałtowej kosztów pośrednich jest określona w umowie o dofinansowanie projektu. W umowie podpisanej przez Skarżącą stawka ta, z uwagi na uwzględnienie deklaracji złożonej w projekcie, została ustalona na 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich (§ 4 ust. 2 umowy). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z § 35 ust. 2 tej umowy zmiany w jej treści (poza trzema wyjątkami, z których żaden nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie) wymagały formy aneksu.
Wyjaśnienia wymaga również, że pkt 27 materiału informacyjnego zawiera jedynie ogóle przedstawienie zależności rozliczania kosztów pośrednich od uznanych za kwalifikowalne kosztów bezpośrednich. Nie można jednak interpretować tego punktu, jako potwierdzenia możliwości dokonania zmiany w umowie o dofinansowanie w zakresie stawki ryczałtowej kosztów pośrednich, po końcowym rozliczeniu wszystkich kosztów bezpośrednich. Z kolei pkt 28 zawiera jednoznaczny zapis zabraniający beneficjentowi samodzielnego określenia stawki ryczałtowej kosztów pośrednich.
W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że pkt 36 i 37 powołanego materiału informacyjnego dotyczą zmiany stawki kosztów pośrednich oraz konsekwencji tej zmiany, lecz odnosi się to do projektów, które są w trakcie realizacji. Co jednak bardziej istotne, taka zmiana zawsze wymaga zawarcia aneksu do umowy o dofinansowanie zmieniającego stawkę ryczałtu. W związku z tym, że aneks taki nie został w przedmiotowej sprawie zwarty rozważania dotyczące tego, czy można było go zawrzeć jedynie w trakcie realizacji projektu, czy też po jego zakończeniu, mają drugorzędne znaczenie. Konsekwencją odmowy podpisania przez organ aneksu zwiększającego stawkę ryczałtową kosztów pośrednich było to, że Skarżącą nadal obowiązywała określona w umowie stawka 20%, nawet pomimo tego, że nastąpiło obniżenie kosztów pośrednich projektu do kwoty niższej niż 830 tys. zł. Potwierdzeniem tego jest także pkt 7 materiału informacyjnego, z którego wynika, że w końcowym wniosku o płatność dokonuje się rozliczenia kosztów pośrednich po stawce ryczałtowej wynikającej z umowy.
Sąd podziela przy tym stanowisko organu, zgodnie z którym w sytuacji, gdy na skutek nieprawidłowego działania Beneficjenta, projekt znajduje się w innym, niż początkowo założony, przedziale wartości, od których zgodnie z Wytycznymi określa się ryczałt kosztów pośrednich, to mając na względzie racjonalność i efektywność wydatkowania środków, nie jest zasadnym zwiększanie należnych Beneficjentowi środków w ramach kosztów pośrednich.
Podzielić należy również stanowisko organu, zgodnie z którym art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest normą kompetencyjną, pozwalającą Instytucji Pośredniczącej na wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p. i nie stanowi podstawy do określenia okresu realizacji programu ani projektu.
W związku z powyższym zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za niezasadne.
Za bezzasadne należy uznać zarzuty wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 8 k.p.a. Organ odwoławczy odniósł się bowiem wyczerpująco do argumentacji przedstawionej przez Stronę także w zakresie dotyczącym wniosku Strony o zawarcie aneksu do umowy o dofinansowanie. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Należy podkreślić, że kwestia uzależnienia wysokości kosztów pośrednich od kosztów bezpośrednich musiała być wobec jednoznacznego brzmienia umowy i Wytycznych oraz materiału informacyjnego. Sytuacja prawna Skarżącej nie była też uzależniona od terminu załatwienia jej sprawy (doręczenia informacji pokontrolnej) przez organ. Jak wskazano powyżej organ odmówił Skarżącej zgody na podpisanie aneksu do umowy o dofinansowanie, co uniemożliwiało zastosowanie preferowanej przez Skarżącą stawki ryczałtowej kosztów pośrednich. Niezależnie od tego wskazać należy, że pierwsze pismo Skarżącej w sprawie podniesienia stawki ryczałtowej kosztów pośrednich z uwagi na to, że wydatki bezpośrednie poniesione w ramach projektu nie przekraczają wartości 830 tys. zł pochodzi z dnia [...] maja 2018 r., czyli przed doręczeniem informacji pokontrolnej.
Podsumowując wskazać należy, że w ocenie Sądu po przeanalizowaniu całości okoliczności niniejszej sprawy należało stwierdzić, że organ orzekający prawidłowo ustalił, że działanie Beneficjenta stanowiące naruszenie postanowień umowy spowodowało wystąpienie szkody w budżecie UE. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji; szczegółowo ustosunkował się do zarzutów Skarżącej podniesionych w odwołaniu.
Zaakcentować także należy, że dopłaty unijne opierają się na konkretnych zasadach, ujęte są w jednoznacznych regulacjach i obwarowane sztywnym reżimem prawnym; brak jest w tym zakresie spraw możliwości dowolności i stosowania uznania administracyjnego czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych. Podkreślenia wymaga i to, że mimo cywilnoprawnego charakteru zawartej umowy, przyznane i wypłacone środki nadal pozostają środkami publicznymi, które mogą być wykorzystane wyłącznie w celu i na warunkach określonych w umowie.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.