V SA/Wa 1117/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu stowarzyszenia za zwrot dofinansowania z powodu braku postępowania wobec wszystkich członków zarządu.
Skarżąca J. P. kwestionowała decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o jej solidarnej odpowiedzialności za zwrot dofinansowania przyznanego stowarzyszeniu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał, iż postępowanie w sprawie odpowiedzialności zostało wszczęte wobec wszystkich członków zarządu stowarzyszenia, co stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa ARiMR orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu Stowarzyszenia "W." za zwrot środków z dofinansowania. Stowarzyszenie zawarło umowę o dofinansowanie, która została wypowiedziana z powodu niedostarczenia wymaganych dokumentów finansowych. Po bezskutecznej egzekucji wobec stowarzyszenia, wszczęto postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że przepisy te dotyczą zobowiązań podatkowych, a nie zwrotu dotacji, oraz że odpowiedzialność wynika z działań innego członka zarządu, a ona sama nie miała wiedzy o stanie finansowym stowarzyszenia. Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116a w zw. z art. 60 u.f.p.) mają zastosowanie do zwrotu środków publicznych. Stwierdził, że przesłanki pozytywne odpowiedzialności (istnienie zobowiązania, pełnienie funkcji, bezskuteczność egzekucji) zostały wykazane, a ciężar dowodu wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Sąd podzielił stanowisko, że brak wiedzy o stanie finansowym stowarzyszenia nie wyłącza odpowiedzialności. Jednakże, powołując się na uchwałę NSA I FPS 4/08, Sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, nie wykazując, czy postępowanie w sprawie odpowiedzialności zostało wszczęte wobec wszystkich członków zarządu stowarzyszenia. Brak takich ustaleń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego zaskarżona decyzja została uchylona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie w powiązaniu z przepisami ustawy o finansach publicznych.
Uzasadnienie
Zobowiązanie do zwrotu środków z dofinansowania stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, do której stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116a
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 52
Ordynacja podatkowa
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4
Ordynacja podatkowa
ustawa COVID-19 art. 15zzs(4) § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ obowiązku prowadzenia postępowania wobec wszystkich członków zarządu stowarzyszenia. Niewykazanie przez organ, że zasadne było prowadzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej jedynie wobec skarżącej.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zwrotu dotacji. Odpowiedzialność członka zarządu za działania innego członka zarządu. Brak wiedzy skarżącej o stanie finansowym stowarzyszenia.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu nieuprawnione jest interpretowanie art. 187 § 1 O.p. w kierunku nakładania na organ obowiązku działania z urzędu w celu wykazania okoliczności egzoneracyjnych członka zarządu pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko nie ma w tej sytuacji znaczenia kwestia winy, czy też umyślności nie może zostać pominiętym ustalenie dotyczące kręgu osób ponoszących taką odpowiedzialność
Skład orzekający
Dariusz Czarkowski
przewodniczący sprawozdawca
Jadwiga Smołucha
członek
Tomasz Zawiślak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku organów administracji publicznej prowadzenia postępowań w sprawie odpowiedzialności solidarnej wobec wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych osób, a także interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście zwrotu środków publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszeń za zwrot środków publicznych, z uwzględnieniem uchwały NSA I FPS 4/08.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi stowarzyszenia, co jest częstym problemem. Kluczowe jest tu jednak proceduralne uchybienie organu, które doprowadziło do uchylenia decyzji, co stanowi ważną lekcję dla praktyków.
“Czy brak postępowania wobec wszystkich członków zarządu może uratować Cię przed odpowiedzialnością za długi stowarzyszenia?”
Dane finansowe
WPS: 36 964,57 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 1117/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-12-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-07-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Jadwiga Smołucha Tomasz Zawiślak Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 1200/21 - Wyrok NSA z 2025-01-30 Skarżony organ Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania; 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia ... maja 2020 r. nr ... Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej: "organ odwoławczy" "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. P. (dalej: "Skarżąca", "Strona") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji", "Prezes ARiMR") z dnia ... grudnia 2019 r., nr ,.. o orzeczeniu o odpowiedzialności solidarnej J. P. jako byłego członka zarządu Stowarzyszenia ... "W" (dalej: "Stowarzyszenie W.") za zobowiązania w/w Stowarzyszenia stwierdzone decyzją administracyjną z dnia ...stycznia 2016 r., znak ... ..., określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu ...marca 2015 r. Stowarzyszenie ... "W" zawarło umowę o dofinansowanie nr ... na realizację operacji pt. " ... - ..." w ramach środka 4.1 "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" objętego osią priorytetową 4 - "Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie nr ...z dnia ... marca 2015 r. Stowarzyszenie "W." jako beneficjent operacji zobowiązał się m.in. do poniesienia kosztów oraz ich udokumentowania na zasadach określonych w Programie Operacyjnym, rozporządzeniach nr 1198/2006, nr 498/2007 stanowiących podstawę obliczenia przysługującej beneficjentowi pomocy w formie bezgotówkowej lub gotówką z zastrzeżeniem, że środki wypłacone w ramach zaliczki, o której mowa w § 5 ust. 1 mogą być rozliczane wyłącznie w formie bezgotówkowej. W dniu ... lipca 2015 r. Beneficjent złożył wniosek o płatność. Samorząd Województwa L. dwukrotnie wezwał Stowarzyszenie "W" do usunięcia braków, złożenia wyjaśnień odnośnie do złożonego wniosku o płatność poprzez: dostarczenia odpowiednich dokumentów finansowych mogących określić wysokość poniesionych kosztów kwalifikowalnych, innych niż nakłady rzeczowe. W związku z niedotrzymaniem przez Beneficjenta powyższego zobowiązania Urząd Marszałkowski Województwa L. w Z. pismem z dnia ... listopada 2015 r. znak: ... wypowiedział umowę o dofinansowanie. W dniu 17 grudnia 2015 r. wezwano Stowarzyszenie "W" do zwrotu środków wypłaconych na realizację operacji. Mając na uwadze, że Beneficjent nie dokonał zwrotu środków Marszałek Województwa L. w dniu ... stycznia 2016 r. wydał decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu tj. 36.964,57 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez ARiMR dla Stowarzyszenia "W". Z racji ponownego braku zwrotu przedmiotowych środków Prezes ARiMR w dniu ... kwietnia 2016 r. wystawił upomnienie nr ... Z uwagi na brak spłaty zadłużenia wskazanego w upomnieniu nr ..., Prezes ARiMR w dniu ...maja 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr ... i wnioskiem z dnia ...maja 2016 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko Stowarzyszeniu "W". Wszczęte postepowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, wydano w tym zakresie postanowienie o jego umorzeniu. Mając na uwadze powyższe Prezes ARiMR w dniu ... października 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec J. P., która była członkiem zarządu Stowarzyszenia "W." w sprawie jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia wynikające z wypowiedzenia umowy o dofinansowanie nr ... W dniu ... grudnia 2019 r. Prezes ARiMR wydał decyzję orzekającą o odpowiedzialności solidarnej Strony jako byłego członka zarządu Stowarzyszenia "W". Od decyzji organu I instancji Skarżąca złożyła odwołanie w dniu ... stycznia 2020r. za pośrednictwem ARiMR do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Decyzją z dnia ... maja 2020 r. Minister utrzymał w mocy w/w decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył podstawy prawne odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia za zobowiązania stowarzyszenia (art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej). Minister wskazał, że J. P. jako były członek zarządu Stowarzyszenia "W" odpowiada solidarnie za zobowiązanie stowarzyszenia wynikające z niedochowania warunków umowy o dofinansowanie. Z odpisu pełnego KRS Stowarzyszenia "W" wynika zaś, iż Skarżąca była członkiem zarządu w okresie od ... listopada 2009 r. do ... czerwca 2017 r. W powyższym okresie członkostwa stowarzyszenie "W" zawarło umowę o dofinansowanie tj. w dniu ...marca 2015 r. W związku z niedotrzymaniem przez Beneficjenta zobowiązania wynikającego z § 6 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie nr ... z dnia ...marca 2015 r. Urząd Marszałkowski Województwa L. wypowiedział umowę o dofinansowanie. Również dalsze podjęte czynności przez ARiMR celem odzyskania wypłaconych środków miały miejsce w okresie zasiadania przez Stronę w zarządzie Stowarzyszenia "W" jako jeden z jego członków. Ponadto z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wynika, w ocenie organu odwoławczego, że jako członek zarządu J. P. wykazała, że zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe Stowarzyszenia "W.", które swoim majątkiem nie było w stanie zaspokoić wierzyciela, co mogłoby stanowić przesłankę wyłączającą odpowiedzialność solidarną za zobowiązania stowarzyszenia. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116, 116a, oraz art. 52 Ordynacji podatkowej, polegające na zastosowaniu powołanych przepisów jako podstawy do obciążenia odpowiedzialnością J. P., członka zarządu Stowarzyszenia W. za niewłaściwe rozliczenie i brak zwrotu dotacji, podczas gdy powołane przepisy stosuje się jak wynika z ich treści wyłącznie do zobowiązań stricte podatkowych, a zapisy powołanego w decyzji przepisu art. 52 Ordynacji podatkowej w brzmieniu z roku 2014, swoim zakresem nie obejmują dotacji udzielonej w przedmiotowej sprawie; 2. naruszenie prawa materialnego, polegające na obciążeniu Skarżącej odpowiedzialnością za zwrot udzielonej uprzednio na rzecz Stowarzyszenia "W" dotacji, podczas gdy przyczyną ich powstania były wyłącznie bezprawne działania Prezesa Zarządu Stowarzyszenia tj. G. L., który według posiadanej przez Skarżącą wiedzy, miał postawione z tego tytułu zarzuty karne i za które był bądź jest obecnie sądzony, a jego odpowiedzialność karna z tytułu nadużyć jakich się dopuścił, nie może przekładać się na osobistą odpowiedzialność finansową J. P.; 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, polegające na uznaniu, iż nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność członka zarządu J. P. za zobowiązania stowarzyszenia z uwagi na brak możliwości złożenia wniosku o jego upadłość, podczas gdy ze względu na brak wiedzy Skarżącej o stanie finansowym stowarzyszenia, wywołany ukrywaniem przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "W" korespondencji kierowanej do stowarzyszenia i nie przekazywanie jakichkolwiek informacji w tym zakresie, obiektywnie uniemożliwiło pozyskanie takiej wiedzy i złożenie stosownego wniosku o upadłość. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W dniu 23 listopada 2020 r. w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, mając na względzie zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnych działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym oraz zarządzenie nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374). Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie zlikwidowane zostało Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej- rybołówstwem. Tym samym ten organ jest aktualnie Stroną niniejszego postępowania. Odnosząc się do ram prawnych należy wskazać, że w świetle art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: "u.f.p.") w związku z art. 67 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Tym samym zobowiązanie Stowarzyszenia "W" stwierdzone decyzją administracyjną z dnia ... stycznia 2016 r., znak ... ..., określającą kwotę przypadającą do zwrotu stanowi powyższe niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do spraw dotyczących zaś należności, o których mowa w art. 60 nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W świetle art. 116a Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Treść § 2 stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Mając powyższe na uwadze zarzut Strony dotyczący naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116, 116a, oraz art. 52 Ordynacji podatkowej, polegającego na zastosowaniu powołanych przepisów jako podstawy do obciążenia odpowiedzialnością J. P., członka zarządu Stowarzyszenia W., za niewłaściwe rozliczenie i brak zwrotu dotacji, podczas gdy powołane przepisy stosuje się jak wynika z ich treści wyłącznie do zobowiązań stricte podatkowych jest nieuzasadniony. Art. 116a Ordynacji podatkowej w powiązaniu z przepisami ustawy o finansach publicznych, w ocenie Sądu, ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie zaległość została stwierdzona decyzją administracyjną z dnia ... stycznia 2016 r., znak ... D..., określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Z odpisu pełnego KRS Stowarzyszenia "W" wynika zaś, iż Skarżąca była członkiem zarządu w okresie od ... listopada 2009 r. do ... czerwca 2017 r. W powyższym okresie członkostwa stowarzyszenie "W" zawarło umowę o dofinansowanie tj. w dniu ... marca 2015 r. W związku z niedotrzymaniem przez Beneficjenta zobowiązania wynikającego z § 6 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie nr ... z dnia ... marca 2015 r. Prezes ARiMR w dniu ... maja 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr ... i wnioskiem z dnia ...maja 2016 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko Stowarzyszeniu "W". Wszczęte postepowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, wydano w tym zakresie postanowienie o jego umorzeniu. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że w sprawie wykazano pozytywne przesłanki odpowiedzialności za zobowiązania członka zarządu tj. istnienie zobowiązania, pełnienie funkcji członka zarządu w danym okresie przez Stronę oraz bezskuteczność postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd, zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 1353/18 dotyczący ciężaru dowodu w zakresie wykazania przesłanek zwalniających z odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 O.p. W powyższym rozstrzygnięciu NSA orzekł, że artykuł 116 § 1 O.p. wskazuje wyraźnie, że ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu, o czym świadczy zwrot "chyba, że członek zarządu wykaże, że...". Wobec tak wyraźnego brzmienia przepisu nieuprawnione jest interpretowanie art. 187 § 1 O.p. w kierunku nakładania na organ obowiązku działania z urzędu w celu wykazania okoliczności egzoneracyjnych członka zarządu. Innymi słowy na organach spoczywa ciężar wykazania przesłanek pozytywnych przewidzianych w powyższej normie prawnej, tj. pełnienie funkcji członka zarządu w badanym okresie oraz bezskuteczność egzekucji z majątku stowarzyszenia. Zakresem ustawowym nie jest zaś objęty obowiązek wykazania przesłanek negatywnych - prowadzących do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności w świetle tej regulacji. Skarżąca jednak w toku postępowania nie przedstawiła argumentów pozwalających na zastosowanie przesłanek egzoneracyjnych. Sąd również wskazuje, że bez znaczenia dla odpowiedzialności członka zarządu jest zachowanie pozostałych członków tego organu czy brak wiedzy o sprawach stowarzyszenia. Sąd w pełni podziela pogląd zawarty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2020 r. wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 125/20, w którym wskazano, iż w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się, iż to osoby reprezentujące spółki kapitałowe (członkowie zarządu) odpowiadają za nierzetelne wypełnianie swoich obowiązków. Nie ma w tej sytuacji znaczenia kwestia winy, czy też umyślności. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Jednocześnie członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swej funkcji, natomiast w czasie jej pełnienia powinien na bieżąco znać stan finansów spółki, co za tym mieć wiedzę co do możliwości zaspokojenia długów, bowiem pełniona funkcja niesie za sobą zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób zatrudnionych. Powyższy wyrok został wydany w stanie faktycznym, w którym stroną był członek zarządu spółki z o.o., ale ze względu na treść art. 116a Ordynacji podatkowej ma on również zastosowanie w sprawach odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszeń. Tym samym zarzuty pełnomocnika Skarżącej dotyczące przyczyny powstania zobowiązania tj., jak wskazuje pełnomocnik, bezprawnych działań Prezesa Zarządu Stowarzyszenia G, L. oraz brak wiedzy Skarżącej o stanie finansowym stowarzyszenia, wywołany ukrywaniem przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "W" korespondencji kierowanej do stowarzyszenia są nieuzasadnione. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję mając jednak na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2008 r., wydaną w sprawie o sygn. akt I FPS 4/08. Zgodnie z nią przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nakłada obowiązek na organ podatkowy prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że art. 116 Ordynacji podatkowej, stosuje się w niniejszej sprawie odpowiednio, tym samym powyższa uchwała ma również zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Z akt zaś nie wynika, czy w stosunku do pozostałych członków zarządu Stowarzyszenia "W" takie postępowanie zostało zainicjowane. Odpis pełny KRS Stowarzyszenia wskazuje zaś, że zarząd był wieloosobowy. Z ustaleń Sądu, na okoliczność których sporządzono notatkę służbową z dnia ... grudnia 2020 r. (k. 28 akta sądowych), wynika, że jedynie w stosunku do jeszcze jednego członka zarządu Stowarzyszenia toczą się sprawy sądowoadministracyjne. W stosunku do pozostałych członków zarządu Stowarzyszenia brak jest w tym zakresie informacji w systemie sądowym. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1563/15, w świetle którego zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2009 r., I FPS 4/08 przepis art. 116 § 1 O.p. nakłada obowiązek na organ podatkowy prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Zgodnie z treścią art. 269 § 1 p.p.s.a. treść tej uchwały wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2015 r., I FSK 232/14 (uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez Skarżącą) - wprawdzie dopuszczalnym jest prowadzenie kilku odrębnych postępowań dotyczących osób ponoszących odpowiedzialność za zaległości podatkowe, to nie może zostać pominiętym ustalenie dotyczące kręgu osób ponoszących taką odpowiedzialność. Nie bez znaczenia dla Skarżącej pozostaje okoliczność, czy organy podatkowe prowadzą lub prowadziły postępowanie podatkowe analogicznie wobec innych osób odpowiedzialnych solidarnie, podobnie jak nie bez znaczenia jest, czy Skarżąca będzie jedyną osobą zobowiązaną do pokrycia stwierdzonych wcześniej zaległości podatkowych. W związku z powyższym za zasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 116 § 1 i art. 122 O.p. Brak ustaleń we wskazanym zakresie skutkuje również naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Organy nie wykazały bowiem, że zasadnym było prowadzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległość jedynie wobec Skarżącej. Naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu w sprawie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 116a oraz art. 116 § 1 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zaś weźmie pod uwagę wywody zawarte w powyższym wyroku, w tym ustali czy w stosunku do pozostałych członków zarządu stowarzyszenia "W" wszczęto postępowanie w sprawie ich odpowiedzialności za zobowiązanie w/w Stowarzyszenia stwierdzone decyzją administracyjną z dnia ... stycznia 2016 r., znak ..., określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Organ nadto weźmie pod uwagę treść uchwały z dnia 8 marca 2009 r. (sygn. akt I FPS 4/08), zgodnie z którą dla realizacji prawa podmiotowego do regresu konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności wszystkich osób, mieszczących się w kręgu podmiotów odpowiedzialnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 wyroku). Odnośnie wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku adwokata) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia adwokata (480 zł), jak też zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) (punkt 2 wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI