V SA/WA 1109/23

V SA/Wa 1109/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, Protokolant sekr. sąd. - Agnieszka Ciszek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 marca 2023 r. nr DIH-III/24/2023 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 13 stycznia 2023 r., nr UH.8361.294.2022; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz K.K. kwotę 2.217 zł (słownie dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez K.K. (dalej jako Skarżąca, Strona, Przedsiębiorca) jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako Organ, Prezes UOKiK) z dnia 8 marca 2023 r. (znak sprawy: DIH-III/24/2023) utrzymująca w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 13 stycznia 2023 r. (nr akt kontroli UH.8361.294.2022) nakładającą na przedsiębiorcę K.K. karę pieniężną w wys. 10.000 zł, na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 tej ustawy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 27 i 31 października 2022 r. w restauracji "W." przy ul. M. w P., należącej do K.K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą J. K.K., została przeprowadzona kontrola w zakresie m.in. przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178 z p. zm.; zwanej dalej "ustawą o informowaniu o cenach") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121; zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen"), co zostało udokumentowane protokołem kontroli nr UH.8361.294.2022 z dnia 31 października 2022 r.
W toku kontroli inspektorzy reprezentujący W. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. (dalej WIIH), stwierdzili:
1) brak uwidocznienia ilości potraw w stosunku do wszystkich 8 potraw znajdujących się w cenniku;
2) brak cennika win oferowanych do sprzedaży;
co stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen.
W toku kontroli, na żądanie inspektorów, Skarżąca uzupełniła wymagane informacje. Ponadto, wewnątrz lokalu, w miejscu ogólnodostępnym uwidoczniono cennik z aktualną ofertą 155 win oferowanych w dwóch pojemnościach (butelka, kieliszek), tj. łącznie 310 pozycji cenowych.
WIIH pismem z dnia 13 grudnia 2022 r. zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, a następnie - na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, w związku z niewykonaniem obowiązku w zakresie uwidaczniania cen wynikającego z art. 4 ust. 1 tej ustawy - decyzją z dnia 13 stycznia 2023 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku w zakresie uwidaczniania cen, wynikającego z art. 4 ustawy o informowaniu o cenach.
Skarżąca wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. W odwołaniu Strona zaskarżyła w całości wydaną decyzję i wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania; ewentualnie o zmianę tej decyzji i obniżenie nałożonej kary pieniężnej do wysokości 500 zł. Ponadto Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do odwołania, w tym pisma księgowego, wykonującego usługi księgowe dla Strony; a także przesłuchania Skarżącej na okoliczności wskazane w odwołaniu.
Prezes UOKiK decyzją DIH-III/24/2023 z dnia 9 marca 2023 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że 1 stycznia 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. p zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. ; poz. 2581), dalej jako: "ustawa o zmianie ustawy o prawach konsumenta", wprowadzająca m. in. zmiany do ustawy o informowaniu o cenach. Zgodnie z art. 10 ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta, do postępowań w sprawie nałożenia kar, o których mowa w art. 6 ustawy zmienianej w art. 6, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym do niniejszego postępowania stosuje się dotychczasowe przepisy ustawy o informowaniu o cenach.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Jak wynika z definicji zawartych w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, przez cenę należy rozumieć wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (inaczej cenę sprzedaży), zaś przez cenę jednostkową towaru (usługi) - cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru (usługi), którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach.
Dodatkowo sposób uwidaczniania cen towarów lub usług regulują przepisy rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Rozporządzenie to stanowi w § 9 ust. 1, że przedsiębiorca prowadzący działalność usługową w zakresie gastronomii lub hotelarstwa uwidacznia ceny oferowanych potraw, wyrobów, noclegów, wyżywienia i innych oferowanych usług w cenniku, zaś w § 9 ust. 2, że cennik, o którym mowa w ust. 1, zawiera także aktualne informacje umożliwiające konsumentom identyfikację ceny z potrawą lub wyrobem, w szczególności pełną nazwę potrawy lub wyrobu, pod którą jest on sprzedawany, oraz określenie ilości potrawy lub wyrobu, do których się odnosi.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 tej ustawy, wojewódzki inspektor IH nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20.000 zł. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.
Przepisy ustawy o informowaniu o cenach nie regulują kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, w związku z czym stosownie do art. 189a § 2 Kpa, zastosowanie mają w tym zakresie przepisy art. 189f Kpa.
Organ wskazał, że inspektorzy reprezentujący WIIH stwierdzili, że w przypadku wszystkich 8 oferowanych do sprzedaży potraw uwidoczniono ceny w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości w związku z brakiem określenia ilości potraw (podano tylko ich nazwy i ceny), natomiast w przypadku wszystkich 155 oferowanych do sprzedaży win (serwowanych na butelki lub na kieliszki) nie uwidoczniono cennika, co stanowiło naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen.
W ocenie Prezesa UOKiK, przedstawione przez Stronę w odwołaniu argumenty są nietrafne i nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji oparł się na spójnym i jednoznacznym materiale dowodowym, w szczególności na protokole kontroli (nr akt kontroli: UH.8361.294.2022), do którego Strona nie zgłosiła uwag w przewidzianym ustawowo terminie. Z protokołu kontroli oraz z dołączonej do niego dokumentacji wynika jednoznacznie, że w kontrolowanej restauracji w miejscu ogólnodostępnym dla konsumentów znajdował się cennik - menu oferowanych do sprzedaży dań (łącznie 8 pozycji), w którym nie uwidoczniono ilości potraw (podano tylko ich nazwy i ceny), zaś w przypadku oferowanych do sprzedaży win (łącznie 155 pozycji oferowanych w dwóch pojemnościach) nie uwidoczniono cennika. Z zebranego materiału dowodowego wynika także, że jedna z zakwestionowanych potraw oraz wino (2 kieliszki), były przedmiotem zakupu kontrolnego, oraz co istotne, w trakcie składania zamówienia sprzedawca ustnie przedstawił inspektorom informację o oferowanych do sprzedaży winach wraz z ich charakterystyką, na podstawie której dokonano wyboru określonego wina. Ponadto) co równie istotne, w toku kontroli, na żądanie inspektorów, strona uzupełniła wymagane informacje oraz uwidoczniła wewnątrz lokalu w miejscu ogólnodostępnym dla konsumentów cennik z aktualną ofertą 155 win oferowanych w dwóch pojemnościach (butelka 750 ml i kieliszek 125 ml), tj. łącznie 310 pozycji cenowych.
Prezes wskazał, iż Strona podniosła w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że strona nie uwidoczniła cen oferowanych towarów w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, zaś w pkt 4 i 5 odwołania zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, tj. § 9 ust. 1, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zakres jego zastosowania odnosi się również do napojów oferowanych przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność usługową w zakresie gastronomii, podczas gdy przepis ten stanowi katalog zamknięty w zakresie oferowanych produktów (potraw, wyrobów i wyżywienia), a więc nie odnosi się do oferowanych napojów, wskutek czego prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że strona nie była zobowiązana do prowadzenia cennika napojów; a także § 9 ust. 2, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorca prowadzący działalność usługową w zakresie gastronomii zobowiązany jest do wskazywania w cenniku przy oferowanych potrawach wagi potrawy (rozumianej jako ilość potrawy), podczas gdy prawidłowa wykładnia celowościowa tego przepisu, wobec braku definicji legalnej pojęcia ilości potrawy, prowadzi do wniosku, że jako ilość potrawy należy rozumieć liczbę serwowanych w lokalu potraw według podanej w cenniku ceny, a nie wagę każdej potrawy.
Organ podkreślił, że przepisy ustawy o informowaniu o cenach, jak również przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, mają na celu ochronę konsumentów przed wygórowanymi cenami ustalanymi w sposób dowolny przez przedsiębiorców prowadzących działalność usługową m.in. w zakresie gastronomii. Ustalają one reguły podstępowania administracyjnego wymuszającego na przedsiębiorcach realizację obowiązku uwidaczniania cen w odniesieniu do usług z uwzględnieniem ich specyfiki. W tym przypadku specyfika usług gastronomicznych została uwzględniona w § 9 tego rozporządzenia.
Z powyższych przepisów wynika w ocenie Prezesa, że przedsiębiorca, który prowadzi działalność usługową w zakresie gastronomii, ma obowiązek uwidocznić ceny oferowanych potraw lub wyrobów w cenniku, zaś dodatkowe informacje, jakie powinny być podane w cenniku (obok ceny potrawy lub wyrobu), to w szczególności pełna nazwa potrawy lub wyrobu, pod którą jest on sprzedawany, a także określenie ilości potrawy lub wyrobu, do których cena ta się odnosi. Informacje te dotyczą potraw lub wyrobów (w tym przypadku wyrobów winiarskich) i stanowią minimum, jakie należy spełnić, aby umożliwić konsumentom identyfikację ceny z towarem, w związku z czym brak tych informacji jest równoznaczny z podaniem ceny w sposób niewłaściwy, sprzeczny z postanowieniami art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen.
Zdaniem Prezesa UOKiK, Skarżąca strona błędnie interpretuje przepisy § 9 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, wskazując, że nie dotyczą one obowiązku uwidaczniania cennika dla napojów alkoholowych, a nawet dla napojów w ogóle, a także stwierdzając, że sprzedaż butelek lub kieliszków wina nie jest usługą, tylko sprzedażą detaliczną. Należy zwrócić uwagę, że katalog towarów i usług objętych cennikiem, o którym mowa w § 9 ust. 2 tego rozporządzenia, dotyczy m.in. usług gastronomicznych, w tym oferowanych w ich zakresie potraw lub wyrobów. Bez wątpienia, wino jest wyrobem w rozumieniu ww. przepisów, co znajduje odzwierciedlenie chociażby w prawodawstwie krajowym i europejskim. Przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (Dz.U. 2022 poz. 24 z p. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013 s. 671 z p. zm.), wino jako produkt jednoznacznie określają wyrobem. Zasada spójności systemu prawa nie pozwala zatem na akceptację poglądów strony, że przepisy rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, w szczególności jego § 9, nie dotyczą wina oferowanego w lokalu gastronomicznym.
Odnosząc się do argumentów strony przedstawionych w odwołaniu, że od dnia rozpoczęcia działalności wprowadziła ona bardzo przejrzysty system ułożenia butelek wina na regałach (osobny regał z winami białymi, osobny z czerwonymi i osobny z musującymi), gdzie na każdym regale wina ułożone są według ceny (od najtańszego na dole do najdroższego na górze) oraz na każdym winie widnieje etykieta z jego nazwą oraz naklejka z ceną zarówno całej butelki, jak i jednego kieliszka (w wysokości % ceny butelki) oraz, że klienci mają dostęp tego systemu ze stolika, bowiem regały z winami rozstawione są przy stolikach w sali głównej, należy wskazać, że przedmiotem kontroli była wyłącznie działalność strony w zakresie usług gastronomicznych (nie objęto nią sposobu składowania butelek wina czy uwidaczniania cen wina w przypadku sprzedaży detalicznej) i nie ulega wątpliwości, że w przypadku serwowania wina na butelki lub na kieliszki w lokalu gastronomicznym, strona miała obowiązek uwidocznić ceny wina o danej pojemności w cenniku, a tym samym obok ceny wina, powinna podać w cenniku także jego nazwę oraz ilość, stosownie do treści § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen.
Organ wskazał też, iż ze względu na stopień naruszenia prawa wobec całkowitego braku cennika win nie mógł zostać uznany przez organ pierwszej instancji za znikomy. Tym samym, nie została spełniona podstawowa przesłanka umożliwiająca zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Organ pierwszej instancji słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie zachodzi przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa, stąd też zastosowania nie mogą znaleźć przepisy, których skutkiem jest obligatoryjne odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu.
Za spełnioną można uznać jedynie przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż w toku kontroli, na żądanie inspektorów, strona uzupełniła wymagane informacje o ilości potraw oraz uwidoczniła wewnątrz lokalu w miejscu ogólnodostępnym dla konsumentów cennik z aktualną ofertą 155 win oferowanych w dwóch pojemnościach (butelka 750 ml i kieliszek 125 ml), tj. łącznie 310 pozycji cenowych. Nawet gdyby uznać za spełnioną przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszania prawa, to należy wskazać, że nie ma to wpływu na odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, gdyż aby można było zastosować te przepisy, muszą zostać spełnione łącznie obie przesłanki, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sam fakt usunięcia przez Stronę stwierdzonych nieprawidłowości przemawia na jej korzyść i stanowi okoliczność łagodzącą, tym niemniej nie jest wystarczające do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 Kpa.
Na powyższą decyzję Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze do WSA Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 marca 2023 r., jak również o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli, w szczególności pominięcie następujących faktów: rzeczywistych przychodów Skarżącej z prowadzonej działalności gastronomicznej (w tym w stosunku do przychodów uzyskiwanych z innego rodzaju działalności Skarżącej - działalności agencyjnej), prowadzenia cennika win przez Skarżącą poprzez czytelne rozmieszczenie butelek na regałach dostępnych w sali restauracyjnej według cen (najtańsze na dole, najdroższe na górze regału), które to naruszenie przepisów miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
2) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębienia zaufania obywatela do organów państwa;
3) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącej (mimo wniosku złożonego w odwołaniu), jak i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób z nią współpracujących i jej pracowników (z urzędu, do czego organ administracji był zobowiązany na podstawie tego przepisu), w celu ustalenia, w jaki sposób funkcjonował cennik w lokalu Skarżącej - organ administracji stwierdził, że skoro Skarżąca nie zgłosiła uwag do protokołu kontroli, to znaczy, że w jej lokalu nie funkcjonował cennik w jakiejkolwiek formie, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią odwołania, całkowicie pominiętą przez Prezesa UOKiK oraz załączonymi do akt sprawy regałami obrazującymi sposób ustawienia butelek, na których widoczne są dwie ceny: za cała butelkę i za jeden kieliszek;
4) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie uwidoczniła ceny oferowanych towarów w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, podczas gdy cennik win funkcjonujący w lokalu Skarżącej spełnia wymogi określone przepisami tej ustawy, a nadto ani przepisy tej ustawy, ani rozporządzenia wydanego na jej podstawie, nie zobowiązują do wskazywania w menu gramatury potrawy (ani też wagi jej poszczególnych składników);
5) naruszenie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 09 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorca prowadzący działalność usługową w zakresie gastronomii zobowiązany jest do wskazywania w cenniku przy oferowanych potrawach wagi potrawy (rozumianej jako ilość potrawy), podczas gdy prawidłowa wykładnia celowościowa tego przepisu, wobec braku definicji legalnej pojęcia ilość potrawy, prowadzi do wniosku, że jako ilość potrawy należy rozumieć liczbę serwowanych w lokalu potraw w podanej w cenniku cenie, a nie wagę każdej potrawy;
6) naruszenie art. 189f § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie wystąpił przypadek znikomej wagi naruszenia prawa, podczas gdy całokształt okoliczności, nieuwzględnionych przez organ niższego stopnia, prowadzi do wniosku, że naruszenie wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów w sposób rozumiany przez organ, stanowiło przypadek znikomej wagi;
7) naruszenie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary, podczas gdy zastosowanie tego przepisu było obowiązkiem organu i zostały mu dostarczone dowody usunięcia naruszenia prawa, co sam organ potwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a więc w takim przypadku jego obowiązkiem było odstąpienie od wymierzenia kary i poprzestanie na pouczeniu;
8) naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przy całokształcie niniejszej sprawy, w tym przy uwzględnieniu faktów pominiętych przez organ niższej instancji, zasadne jest obciążenie Skarżącej karą administracyjną w wysokości 10.000 zł, podczas gdy (niezależnie od zarzutów przywołanych wyżej), biorąc pod uwagę charakter pieniężnej kary administracyjnej, która ma funkcję przymuszającą do prawidłowego stosowania prawa, a nie funkcję odwetową, właściwa wysokość nałożonej kary powinna być znacznie mniejsza.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy:
- ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 178 ze zm.), dalej jako ustawa o informowaniu o cenach lub ustawa,
- rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121), dalej jako rozporządzenie w sprawie uwidaczniania cen lub rozporządzenie wykonawcze,
- ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706),
- jak również ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z p. zm.) dalej O.p. oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z p.zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 775) dalej: K.p.a.
W myśl przepisów cyt. ustawy o informowaniu o cenach, do kar pieniężnych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że organowi przysługują uprawnienia organu podatkowego, a kara pieniężna musi zostać nałożona w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach.
W ocenie Sądu kontrola wydanych w sprawie rozstrzygnięć, przeprowadzona według kryterium zgodności z prawem, wykazała, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjętych rozstrzygnięć, a zatem z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art.8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Chodzi przede wszystkim o materiał dowodowy sprawy – tak jego zebranie, jak i ocenę.
Odnosząc się do mających w sprawie przepisów prawa materialnego, na wstępie należy przypomnieć, że art. 3 ustawy doprecyzował poniżej użyte w ustawie określenia:
1) cena - wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę;
2) cena jednostkowa towaru (usługi) - cena ustalona za jednostkę określonego towaru (usługi), którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach;
3) przedsiębiorca - podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646);
4) towar - rzecz, również energia oraz prawa majątkowe zbywalne;
5) usługa - czynność świadczona odpłatnie, wymieniona w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej.
Z art. 4 ust. 1 ustawy wynika, że w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.
Jednocześnie art. 6 stanowi w ust. 1, iż jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20.000 zł, a ust. 3 określa, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.
Z kolei przepisy obowiązującego w dniach przeprowadzania kontroli cyt. rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (zastąpionego w dniu 1 stycznia 2023 r. przez rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług – Dz. U. z 2022 r., poz. 2726 ), stanowiły w wymienionych paragrafach:
§ 3.
1. Cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy.
2. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności:
1) na wywieszce;
2) w cenniku;
3) w katalogu;
4) na obwolucie;
5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu.
§ 8.
1. W cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów.
2. Cenniki wywiesza się, wykłada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży towarów.
§ 9.
1. Przedsiębiorca prowadzący działalność usługową w zakresie gastronomii lub hotelarstwa uwidacznia ceny oferowanych potraw, wyrobów, noclegów, wyżywienia i innych oferowanych usług w cenniku.
2. Cennik, o którym mowa w ust. 1, zawiera także aktualne informacje umożliwiające konsumentom identyfikację ceny z potrawą lub wyrobem, w szczególności pełną nazwę potrawy lub wyrobu, pod którą jest on sprzedawany, oraz określenie ilości potrawy lub wyrobu, do których się odnosi.
3. Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1:
1) zapewnia konsumentom wystarczającą liczbę cenników oferowanych potraw, wyrobów i napojów oraz udostępnia je przed przyjęciem zamówienia;
2) wywiesza cenniki w miejscu ogólnodostępnym wewnątrz lub na zewnątrz lokalu gastronomicznego;
3) wykłada lub wywiesza w każdym pokoju hotelowym katalog zawierający ceny noclegu, wyżywienia lub innych oferowanych usług;
4) wykłada lub wywiesza w miejscu przeznaczonym do odbywania rozmów telefonicznych cennik, zawierający cenę za jeden impuls telefoniczny i inne opłaty za usługi dodatkowe, związane z łączeniem rozmowy.
Przechodząc do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów ustawy o cenach jak i rozporządzenia o uwidacznianiu cen, wskazać należy, że omawiane przepisy wprowadzają zasadę jednoznaczności uwidaczniania cen towarów w taki sposób, by nie budziły one wątpliwości i możliwe było ich porównywanie. Jest to ustawowy obowiązek przedsiębiorcy.
Regulacja nakazuje jednoczesne ujawnianie ceny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach (tj. wartości pieniężnej, jaką kupujący ma zapłacić za określony towar) oraz ceny jednostkowej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach (tj. wartości ustalonej za jednostkę określonego towaru [usługi], którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach).
Takie ukształtowanie obowiązku informacyjnego o cenie przez sprzedawcę służyć ma transparentności cen. Ułatwia również kupującemu porównanie cen za różne towary podobne. Kupujący ma wówczas bowiem nie tylko jednoznaczne zobrazowanie tego, ile powinien zapłacić za określoną sztukę towaru lub usługę, ale również dowiaduje się o cenie "zobiektywizowanej", odniesionej do powszechnego systemu miar.
Ujawniana cena ma być ceną całkowitą brutto, obejmującą w sobie należny podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy. Nie jest więc dopuszczalne oznaczanie ceny netto wraz z informacją, że należy do niej doliczyć określoną stawkę podatku. Możliwe jest natomiast podanie przez sprzedającego obok ceny całkowitej brutto, również ceny netto oraz stawki naliczanego podatku, co czyni zadość wymogowi transparentności.
Trzeba przypomnieć w tym miejscu, że regulacja ta odpowiada zasadniczo poprzednio obowiązującemu art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. z 2013 r., poz. 385), jednakże w miejsce poprzednio obowiązującego sformułowania "w sposób zapewniający prostą i niebudzącą wątpliwości informację" wprowadza dodatkowy element "umożliwienia porównania cen". Z uwagi na adhezyjny z reguły charakter sprzedaży, zwłaszcza w odniesieniu do towarów w obrocie detalicznym, kwestia ta ma istotne znaczenie chroniące konsumenta przed ryzykiem dokonania zakupu bez możliwości dokonania pełnego rozeznania. Tego rodzaju wymóg ustawowy jest zasadny, bowiem zwalnia konsumenta z konieczności prowadzenia skomplikowanych niejednokrotnie operacji matematycznych w celu porównania cen towarów konkurencyjnych. Warto zwrócić uwagę, że obecne uregulowanie w sposób pełniejszy niż poprzednio obowiązujące urzeczywistnia założenia dyrektywy 98/6/WE. W preambule tej dyrektywy jako zasadnicze założenie wskazano, że "przejrzyste funkcjonowanie rynku oraz prawidłowa informacja przyczyniają się do poprawy ochrony konsumenta [...] Konsumentom należy zapewnić wysoki poziom ochrony [...].Natomiast art. 4 ust. 1 dyrektywy 98/6/WE podkreśla znaczenie jednoznaczności, łatwej dostrzegalności i czytelności ceny sprzedaży i ceny jednostkowej. Wydaje się, że aktualna treść legislacyjna art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w sposób optymalny urzeczywistnia wyżej powołane założenia prawa Unii Europejskiej (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1841/17; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Zgodnie z treścią powołanych wyżej przepisów uwidacznianie ceny ma być dokonywane w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług. Miejscem sprzedaży jest lokal lub stoisko, w którym sprzedawany jest określony asortyment towarów lub świadczone są określone usługi. Należy przyjąć, że uwidoczniona cena powinna pozostawać w realnym związku z oferowanym towarem, tj. znajdować się w jego bezpośrednim pobliżu, jeżeli towar jest wystawiony w miejscu widocznym dla kupujących. W przypadku natomiast usług oraz towarów nieznajdujących się "na widoku" uwidocznienie powinno być dokonane zbiorczo (w cenniku). Taki cennik winien być czytelny. Wymagane jest wywieszenie takiego zestawienia w miejscu, w którym możliwe jest swobodne zapoznanie się z jego treścią. Cennik powinien ponadto zawierać aktualne informacje dodatkowe, umożliwiające łatwą identyfikację ceny z towarem lub usługą.
Należy też zauważyć, że - jak już była o tym mowa - stosowanie uwidaczniania ceny w sposób określony dyspozycją art. 4 ust. 1 ustawy o cenach zachodzi w przypadku sprzedaży detalicznej. Obowiązek ten nie dotyczy zatem hurtowni.
W rozpoznawanej sprawie mamy jednakże do czynienia z inną sytuacją, a mianowicie w lokalu należącym do Skarżącej strony jest prowadzona działalność usługowa w zakresie gastronomii w postaci winiarni ze specjalistycznym wyborem win.
Tym samym w ocenie Sądu należy mieć na względzie, że Strona oferuje w swoim lokalu przede wszystkim wina, które są przedstawione na regałach z podziałem na rodzaje win (białe, czerwone, musujące) z informacją o cenie na każdej butelce, a zasada działania lokalu Strony skarżącej polega na założeniu, że konsument chce dokonać samodzielnego (lub z pomocą kelnera, sommeliera) wyboru wina do spożycia. Temu ma służyć oferta win przedstawionych na regałach, do których konsumenci mają swobodny dostęp, co oznacza, że mają możliwość obejrzenia każdej butelki i zapoznania się z jej specyfikacją (rodzaj wina, producent, szczep itd.), jak również ceną, uwidocznioną na butelce.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Zaakcentować przy tym należy, iż decyzja WIIH ogranicza się w zasadzie do ogólnikowego stwierdzenia odnośnie cen wina, że "nie stwierdzono cennika oferowanych do sprzedaży win". Te ustalenia zaaprobował organ II instancji.
Rozstrzygnięcie to pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi w toku całego postępowania, że ceny były umiejscowione na każdej butelce, z adnotacją, ile kosztuje butelka, a ile kieliszek danego wina. Organy obu instancji stwierdziły, że ceny nie zostały uwidocznione w prawidłowy sposób tj. w cenniku (który zresztą został później okazany kontrolującym), nie kwestionując, że butelki zawierały naklejki z cenami, ale nie wskazały, dlaczego taki sposób uwidocznienia ceny, w rozpoznawanej sprawie, należało uznać za nieprawidłowy. Umieszczenie ceny na opakowaniu koresponduje zaś z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia o uwidacznianiu cen, które to przepisy uznają za wystarczające umieszczenie ceny na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, ale także w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, i organy tego nie kwestionują, że ceny oferowanych do sprzedaży win zostały umieszczone na butelkach. Dokumentacja fotograficzna w tym zakresie została przedstawiona w toczącym się postępowaniu.
Obowiązkiem organu zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, było zatem wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanek odpowiedzialności Skarżącej, w świetle powołanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz zawarcie w uzasadnieniu decyzji wyników przeprowadzonego w sprawie postępowania, z odniesieniem się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Lakoniczne stwierdzenie w decyzjach wydanych w sprawie, iż Strona nie uwidoczniła cen produktów w cenniku jest dowolne i niewystarczające, skoro z protokołu kontroli wynika, że ceny zostały umieszczone na opakowaniach (butelkach). Jest to okoliczność niesporna w sprawie.
W ocenie Sądu nie można zaaprobować stanowiska Strony skarżącej odnośnie braku naruszenia cyt. przepisów odnośnie umieszczenia listy produktów wymienionych w menu i ich cen bez informacji odnośnie ilości (gramatury) oferowanych potraw.
Organy prawidłowo z świetle cyt. przepisów stwierdziły, że możliwość dokonania porównania cen w przypadku potraw jest realizowana poprzez zawarcie w cenniku (menu) ilości (gramatury) danej potrawy. Określenie ilości potrawy w inny sposób niż poprzez wagę lub pojemność (tak jak w rozpatrywanej sprawie na "talerzyki") nie daje konsumentowi możliwości dokonania rzeczywistej weryfikacji oferowanej ilości potrawy i jej skonfrontowania z przedstawioną ceną, a tym samym dokonania porównania i podjęcia decyzji o zakupie w sposób świadomy i niebudzący wątpliwości.
Sąd ocenił zatem jako zasadne stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, co odniosło skutek w postaci poniesienia przez Stronę skarżącą kary administracyjnej oraz naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania Strony skarżącej do władzy publicznej poprzez wydanie krzywdzącej decyzji, opartej na niewłaściwych założeniach, z jakich wyszedł organ podczas rozpatrywania zgromadzonego materiału dowodowego.
W szczególności doszło, w ocenie Sądu, do dokonania przez organ dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. w postaci nie wzięcia pod uwagę okoliczności sprawy, mających istotne znaczenie dla ewentualnego wymiaru kary nałożonej na Stronę skarżącą oraz ewentualnie ogółu okoliczności przemawiających za jej miarkowaniem przez organ.
W kwestii jednak zasadności wymierzonej kary, rozstrzyganie przez Sąd byłoby przedwczesne, z uwagi na procesowe uchybienia organu, o czym była już mowa. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie, pozwoli na wiążąca ocenę zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego.
Sąd pragnie jednakże w tym miejscu wskazać, że wymienione w poszczególnych punktach art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego dyrektywy wymiaru kary, podobnie zresztą do tych, które wskazano w przepisach odrębnych, czyli w cyt. art. 6 ust. 3 ustawy informowaniu o cenach, zawierają wiele pojęć niedookreślonych. Do takich zaliczyć należy choćby wagę naruszenia czy interes strony. Konieczność posługiwania się tymi pojęciami w realiach konkretnej sprawy skutkuje z jednej strony zwiększeniem swobody decyzyjnej organu, z drugiej jednak strony czyni orzekanie bardziej skomplikowanym. Wymaga bowiem jednoczesnego rozważenia wielu rozmaitych okoliczności, ważenia kolidujących ze sobą dobór i sformułowania skomplikowanych niekiedy ocen.
Kara pieniężna powinna być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia i odpowiadającą celom, dla których jest stosowana. Tym samym organ podatkowy każdorazowo nakładając karę porządkową powinien wskazać, jakie okoliczności wziął pod uwagę wymierzając karę, zwłaszcza kiedy nałożona została kara w połowie maksymalnej wysokości (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1486/20, LEX nr 3156629 ; dostępny tamże).
Nie można przy tym zapomnieć, że określając wysokość administracyjnej kary pieniężnej organ administracji działa w warunkach uznania administracyjnego, chyba że z przepisu szczególnego wynika wprost wysokość nakładanej kary (wysokość kary jest określona w sposób sztywny). Wówczas organ wymierzy karę w wysokości wynikającej z przepisu szczególnego.
Jak to jest podkreślone w literaturze, organ jest zobligowany do wymierzenia kary według swego uznania w granicach przewidzianych przez ustawę – kierując się dyrektywami wymiaru kary określonymi w komentowanym przepisie art. 189d k.p.a. Nasuwa się w takich sytuacjach pytanie o dopuszczalność kierowania się przez organ wynikającą z art. 7 k.p.a. in fine powinnością organu wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W ocenie komentatorów przepis ten stanowi uszczegółowienie zasady zawartej w art. 7 k.p.a. Wyliczone w art. 189d k.p.a. dyrektywy wymiaru kary wskazują okoliczności dotyczące interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, mające znaczenie dla ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Upraszczając, w interesie społecznym leży wymierzenie kary pieniężnej na tyle wysokiej, aby odstraszyła stronę oraz inne podmioty od naruszania prawa, zaś w interesie strony leży, aby kara była jak najniższa (patrz: Przybysz Piotr, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, WKP 2021).
Wysokość kary powinna być zatem adekwatna do wagi i okoliczności naruszenia prawa (art. 189d pkt 1). Ustalając jej wysokość organ powinien kierować się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.), a ponadto nie powinien bez uzasadnionej przyczyny odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 k.p.a.) (patrz: tamże).
Trzeba przy tym podkreślić, że uznanie administracyjne w sytuacjach wymierzania kary nie oznacza jednak pełnej dowolności. Stanowisko organu musi być logicznie i rzeczowo uzasadnione. Musi ono uwzględniać, że przesłanki: "wyjątkowo ważnego interesu strony" oraz "interesu publicznego", stanowiące warunki skorzystania przez organ z uznania, mogą być czasami sprzeczne. Z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie jednej z ww. przesłanek lub obu łącznie.
Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym w przepisie pojęciom wyjątkowo ważnego interesu strony, tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, a decyzja będzie miała charakter związany (por. odpowiednio wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 października 2014 r., I SA/Gd 1054/14, jak i wyroki tam wskazane dostępne tamże).
W przypadku zaś, gdy organ stwierdzi istnienie jednej z cyt. przesłanek lub obu łącznie, to postępowanie wkracza w fazę opartą na zasadzie uznania administracyjnego. W takiej sytuacji, jeżeli organ przeprowadzi prawidłowo postępowanie wyjaśniające i uargumentuje w sposób przekonujący swoją decyzję wydaną w granicach przysługującego uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności. Organ musi jednak swoje stanowisko uzasadnić w decyzji w kontekście dokonanych w sprawie konkretnych ustaleń faktycznych. Inaczej uznanie administracyjne organu wymyka się spod kontroli Sądu.
Powyższe musi zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji określającej wysokość kary pieniężnej.
Nie przesądzając o kierunku rozstrzygnięcia, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uwzględni powyższe rozważania Sądu. Dokona merytorycznej i kompleksowej oceny sprawy, również z uwzględnieniem wagi i okoliczności naruszenia prawa i podnoszonych przez Stronę okoliczności w kontekście przesłanki "interesu publicznego", a poczynione wnioski przedstawi w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a uznając, że tymi samymi uchybieniami dotknięte jest także rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 135 tej ustawy orzekł o uchyleniu także tego aktu.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 2.217 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (400 zł), wynagrodzenia radcy prawnego (1800 zł), jak też uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).