V SA/Wa 1107/24

V SA/Wa 1107/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Bożena Dąbkowska-Mastalerek /sprawozdawca/
Jarosław Stopczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek (spr.), , Protokolant referent-staż. - Agnieszka Kwiecień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 lutego 2024 r. nr KOC/7423/Ni/23 w przedmiocie zwrotu pomocy otrzymanej na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydało w dniu 8 lutego 2024 r. decyzje nr KOC/7423/Ni/23, którą utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie nr 214/WWP.1.4220.11231.2021.MMel z dnia 10 października 2023 r., zobowiązującą J.S. do zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy przyznanej na podstawie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1327, ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w kwocie 7.473,84 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania każdej transzy do dnia zapłaty, tj.:
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 4 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 8 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 22 lutego 2021 r. do dnia zapłaty.
Decyzja SKO została wydana na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2094, ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570).
Wnioskiem nr [...] z dnia 30 grudnia 2020 r. J.S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Firma [...] — J. S., zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
W wyniku oceny powyższego wniosku Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie przyznał bezzwrotną pomoc. Wypłata owej pomocy nastąpiła w trzech transzach po 2.491,28 zł każda w dniach: 4, 8 i 22 lutego 2021 r.
Pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie wezwał J.S. do złożenia rozliczenia przyznanych i wypłaconych środków, stosownie do art. 15gg ust. 19 i ust. 23a ustawy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz należnymi odsetkami. Pismo zostało skierowane na adres wskazany we wniosku o udzielenie świadczeń jako adres siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawcy, tj. [...]. Wezwanie to — pomimo dwukrotnego awizowania - nie zostało odebrane przez adresata.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r., skierowanym na adres jak wyżej, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie zawiadomił J. S. o wszczęciu postępowania w sprawie nakazania zwrotu otrzymanej pomocy. Zawiadomienie to — pomimo dwukrotnego awizowania — nie zostało odebrane przez adresata.
Wobec powyższego, decyzją nr 214/WWP.1.4220.11231.2021.MMel z dnia 10 października 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie zobowiązał J.S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma [...] — J.S., do zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy przyznanej na podstawie art. 15gg ustawy w kwocie 7.473,84 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania każdej transzy do dnia zapłaty, tj.:
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 4 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 8 lutego 2021 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 2.491,28 zł od dnia 22 lutego 2021 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu rzeczonej decyzji Dyrektor podniósł m.in., że "wobec niezastosowania się przez stronę do wezwania (...) i niezłożenia rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków w dodatkowym 30-dniowym terminie strona zobowiązana jest do zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami (...), a Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie zobligowany jest do wydania w tym zakresie decyzji o zwrocie na podstawie art. 15gg ust. 23a ustawy".
J. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej "błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że J. S. nie dokonał rozliczenia świadczeń uzyskanych w ramach pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy, w sytuacji gdy odwołujący takiego rozliczenia dokonał i przedstawił na tę okoliczność stosowne dokumenty", oraz naruszenie:
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia czy odwołujący faktycznie prawidłowo wykorzystał i rozliczył uzyskane świadczenia, co doprowadziło do nieuzasadnionego zobowiązania odwołującego do zwrotu świadczeń,
- art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i przyjęcie, że brak podjęcia przesyłek przez odwołującego skutkuje ich doręczeniem, w sytuacji gdy organ powinien był podjąć próbę doręczenia także pod innym adresem takim jak adres prowadzenia działalności gospodarczej, co doprowadziło do uniemożliwienia odwołującemu czynnego udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 8 lutego 2024 r. SKO w warszawie wskazało, że pisma organu pierwszej instancji — wezwanie do rozliczenia przyznanych świadczeń oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym zawarto również informacje wymagane przez art. 10 § 1 k.p.a. — kierowane były na jedyny znany temu organowi adres, wskazany we wniosku o przyznanie świadczenia, i to zarówno jako adres siedziby (pkt 2 wniosku), jak i miejsce wykonywania działalności (pkt 4.1. wniosku). Organ wskazał, że wspomniany wniosek zawiera nadto oświadczenie wnioskodawcy, że "informacje i oświadczenia podane przeze mnie we wniosku są zgodne z prawdą".
Zarzut odwołania, jakoby organ pierwszej instancji dopuścić się miał naruszenia art. 10 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Organ ten kierował korespondencję właśnie na adres, pod którym odwołujący — jak wynika ze złożonego przez niego samego wniosku — prowadził działalność gospodarczą: pierwsze pismo w czerwcu, drugie zaś — na przełomie sierpnia i września 2023 r. Pomimo dwukrotnych, prawidłowych awizowań żadne z nich nie zostało przez odwołującego odebrane.
Organ wskazał, że doszło do skutecznego doręczenia odwołującemu obu pism — wezwania i zawiadomienia - w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 44 k.p.a. Skutki doręczenia w tym trybie obciążają adresata (w tym wypadku — odwołującego).
Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom w ich mieszaniu lub miejscu pracy. W myśl art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (...) operator pocztowy w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; § 2 tegoż artykułu stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczy skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do § 3 cytowanego artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wreszcie, zgodnie z § 4 tegoż artykułu, doręczenie uważa się za dokonane z, upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W myśl art. 45 jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręczy się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 15gg ust. 19 ustawy, podmiot, któremu przyznano świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń.
Obowiązek ten realizuje się w szczególności — w myśl art. 15gg ust. 20 ustawy - poprzez złożenie do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy: 1) dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania przyznanych świadczeń i środków zgodnie z przeznaczeniem, 2) dokumentów potwierdzających zatrudnienie pracowników, na których otrzymano świadczenie, przez okres wskazany we wniosku.
Zgodnie z art. 15gg ust. 23a ustawy, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.
Organ wskazał, ze J.S., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] — J. S., nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 15gg ust. 19 ustawy, i to pomimo wezwania wystosowanego przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie.
Wobec tego zaistniała podstawa do zobowiązania J.S. do zwrotu nierozliczonych w sposób wymagany prawem środków publicznych, stosownie do art. 15gg ust. 23a ustawy. Organ zauważył, że obowiązek rozliczenia z wydatkowania przyznanej pomocy ze środków publicznych spoczywa na ich beneficjencie - to on ma wykazać, na zasadach i w terminie określonym przepisami ustawy, że przeznaczył owe środki na cel, na jaki zostały przyznane. Przerzucenie ciężaru dowodu w tym zakresie na organ administracji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie. Próbę rozliczenia przyznanych środków wraz ze złożonym odwołaniem organ uznał za spóźnioną.
J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 lutego 2024 r. nr KOC/7423/Ni/23.
Skarżący zrzucił ww. decyzji:
1. błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że J. S. nie dokonał rozliczenia świadczeń uzyskanych w ramach pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy, w sytuacji gdy odwołujący takiego rozliczenia dokonał i przedstawił na tę okoliczność stosowne dokumenty, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia a polegający na przyjęciu, że skarżący przedstawił dokumenty rozliczeniowe dopiero z odwołaniem, gdy dokumenty te zostały przekazane niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji dot. zwrotu,
3. naruszenie art. 7, 77 k.p.a. poprzez brak dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy odwołujący faktycznie prawidłowo wykorzystał i rozliczył uzyskane świadczenia, co doprowadziło do niezasadnego zobowiązania odwołującego do zwrotu świadczeń,
4. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i przyjęcie, że brak podjęcia przesyłek przez odwołującego skutkuje ich doręczeniem, w sytuacji gdy organ winien był podjąć próbę doręczenia także pod innym adresem takim jak adres prowadzenia działalności gospodarczej, co doprowadziło do uniemożliwienia odwołującemu wzięcie czynnego udziału w postępowaniu,
5. art. 15gg ust. 23a ustawy COVID poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zwrot w całości środków musi zostać orzeczony przez organ administracyjny w przypadku nie wykonania przez stronę wezwania do wykonania obowiązków wskazanych w ust. 19 lub 20 w dodatkowym 30-dniowym terminie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II i umorzenie postępowania.
Zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo przyjął, że odwołujący nie rozliczył się z pobranej pomocy. Otrzymana pomoc przeznaczono na dofinansowanie wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne. Od chwili uzyskania pomocy do dnia wniesienia skargi żaden z pracowników nie został zwolniony z pracy. Brak podstaw do przyjęcia, że udzielona pomoc powinna zostać zwrócona. Nie wystąpiła żadna przesłanka uzasadniająca zwrot. Skarżący niezwłocznie po doręczeniu decyzji organu I instancji o zwrocie świadczeń złożył dokumenty niezbędne do rozliczenia. Organ II instancji błędnie przyjął, że do rozliczenie doszło w momencie złożenia odwołania. Dokumenty rozliczeniowe skarżący przesłał praktycznie od razu kiedy otrzymał decyzję organu I instancji.
W toku postępowania organ naruszył zasadę dążenia do prawdy obiektywnej. Organ nie powinien pozostawać bierny i dokonać próby doręczenia a przy uznaniu jego nieskuteczności uznania pisma za doręczone. Organ poza adresem skarżącego miał adres e-mail strony. Ponadto w rejestrze CEIDG widnieje także inny adres prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego. Organ jednak nie wyjaśnił przedmiotowej kwestii, co stoi w sprzeczności z zasadą dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.
Skarżący zauważył, że w procedurze cywilnej, względem osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą przyjmuje się, że nieodebranie przesyłki inicjującej postępowanie nie skutkuje automatycznym przyjęciem uznania jej za skutecznie doręczoną. Przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Z art. 7 wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale że powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy.
W przedmiotowej sprawie organ nie podjął czynności celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Gdyby to uczynił ustaliłby, że odwołujący zgodnie z przepisami wykorzystał udzieloną pomoc i utrzymał wszystkie miejsca pracy. Skarżący w dalszym ciągu jest płatnikiem wszelkich składek jako pracodawca pracowników, na których uzyskał pomoc.
Organ nie umożliwił stronie aktywny udział w sprawie. Organ podejmował próby doręczania pism na adres odwołującego, ale żadna z tych przesyłek nie została odebrana. Organ nie podjął próby doręczenia przesyłek na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Próba doręczenia odbyła się w okresie wakacyjnym kiedy odwołujący przebywał na urlopie. Strona nie miała żadnej wiedzy, że kierowana jest do niego jakaś korespondencja, a po powrocie nie znalazł w skrzynce żadnego awizo. Ponadto strona składając wniosek podawała dodatkowe dane kontaktowe: adres e-mail czy numer telefonu. W przypadku zwrotu przesyłki, zwłaszcza w okresie wakacyjnym organ miał możliwość upewnienia się czy do odwołujący miał w ogóle możliwość zapoznania się listem.
Gdyby odwołujący odebrał przesyłkę, ale nie udzielił odpowiedzi wtedy można byłoby zakładać, że pozostał bierny. W badanej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia ani jednej przesyłki. Kiedy strona odebrała decyzję organu I instancji, niezwłocznie skontaktowała się z organem. Organ wysłał stronie korespondencję z czerwca 2023 r. na skrzynkę e-mail. Organ dysponował adresem e-mail odwołującego zatem już w czerwcu mógł wysłać korespondencje także na adres e-mail odwołującego. Po wystaniu wezwania e-maliem skarżący mógłby wykonać nałożone na niego obowiązki w terminie.
Finalnie organy naruszyły także przepisy prawa materialnego tj. art. 15gg ust. 23a ustawy COVID poprzez błędną wykładnię, gdyż uznały, że zwrot w całości środków musi zostać orzeczony przez organ administracyjny w przypadku nie wykonania przez stronę wezwania do wykonania obowiązków wskazanych w ust. 19 lub 20 w dodatkowym 30-dniowym terminie. W orzecznictwie podnosi się, że przy rozpoznaniu tego rodzaju spraw "przede wszystkim uwzględnić należy cel wprowadzonych uregulowań. Wsparcie określone w art. 15gg ustawy COVID zostało wprowadzone w celu ochrony trwałości stosunku pracy pracownika, ograniczając możliwość wypowiedzenia umowy o prace przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika przez okres, w jakim pracodawca pobiera świadczenie. Przyznane świadczenie pomogło utrzymać miejsca pracy dla 22 pracowników. Cele ustawy zostały zrealizowane. W takiej sytuacji żądanie zwrotu całości otrzymanej pomocy w związku uchybieniem terminu do rozliczenia wniosku, mogłoby negatywnie wpłynąć na kondycję finansową przedsiębiorcy, a w konsekwencji prowadzić do zwolnień pracowników. Taki skutek byłby odmienny od celu, jakim miało służyć wsparcie w zakresie ochrony miejsc pracy. W sprawie I SA/Rz 461/23 WSA w Rzeszowie zwrócił uwagę, że nawet uchybienie terminowi rozliczenia nie oznacza z automatu konieczności zwrotu środków, gdyż w sytuacji gdy organ poprzestaje jedynie na stwierdzeniu, że skarżący uchybił wymaganym terminom i brak merytorycznej oceny złożonego rozliczenia może negatywnie wpłynąć na kondycję finansową przedsiębiorców skarżącego, a w konsekwencji prowadzić do zwolnień pracowników. Powyższy skutek byłby odmienny od celu, jakim miało służyć wsparcie udzielane na podstawie art. 15gg ustawy COVID, tj. ochronie miejsc pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.
W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.) dalej: ustawa COVID-19. Stosownie do ww. przepisu:
1. Podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:
1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub
2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub
3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art.15g ust. 5.
Zgodnie z art. 15gg 2 ustawy, podmiotom, o których mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1. Art. 15gg 3 ustawy stanowi, że podmioty, o których mowa w ust. 1, muszą spełniać kryteria, o których mowa w art. 15g ust. 3. Natomiast zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 - podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Z kolei, w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 postanowiono, że Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie.
Skarżący w dniu 30 grudnia 2020 r. wniósł o przyznanie mu środków na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników oraz pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia. Istotna jest okoliczność, że skarżący w treści wniosku o wsparcie oświadczył, że są mu znane obowiązki wynikające z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 i jednocześnie zobowiązał się do ich spełnienia. Takie oświadczenie zostało zawarte w ustępie 7 pkt 7 tego wniosku (karta 3 akt administracyjnych).
Pomimo podpisania takiego oświadczenia skarżący jako beneficjent nie złożył pełnego udokumentowania rozliczenia z otrzymanych środków i świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Wobec powyższego Dyrektor WUP w Warszawie pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. wezwał stronę do złożenia rozliczenia środków z FGŚP przyznanych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem. W wezwaniu wyraźnie wskazano, że rozliczenie należy złożyć w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami liczonymi od całej kwoty pomocy od dnia następującego po dniu przekazania środków. W piśmie tym poinformowano też stronę, że jeżeli nie wywiąże się z tego obowiązku we wskazanym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wyda decyzję o zwrocie całości środków.
Powyższe pismo zostało wysłane na adres siedziby przedsiębiorcy (i adres miejsca wykonywania działalności) podany w treści wniosku o przyznanie świadczenia ([...]).
W dniu 11 lipca 2023 r. pismo zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Sąd wskazuje, że z pieczęci widniejących na awizowanej przesyłce, a także podpisów urzędnika Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłka z powodu niemożności doręczenia była awizowana po raz pierwszy w dniu 26 czerwca 2023 r. W tym też dniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP. Powtórna awizacja odbyła się w dniu 4 lipca 2023 r. 11 lipca 2023 r. przesyłkę zwrócono do adresata.
Sąd stwierdza, że doręczenie przesyłki odbyło się zgodnie z art. 44 § 4 kpa.
W opisanych okolicznościach sprawy skarżący miał zatem do dnia 9 sierpnia 2023 r. złożyć wraz z odpowiednimi dokumentami rozliczenie przyznanych świadczeń. Jednak w przewidzianym w art. 15gg ust. 23a ustawy o COVID-19 terminie nie przesłał żądanego rozliczenia.
Prawidłowo zatem Dyrektor WUP w Warszawie wydał w dniu 10 października 2023 r. decyzję, którą zobowiązał skarżącego do zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy w kwocie 7 473,84 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania każdej transzy do dnia zapłaty.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja SKO utrzymująca w mocy ww. decyzję Dyrektora WUP zasługuje na aprobatę. Prawidłowo, w ocenie Sądu, organy uznały, że skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych przepisami ustawy COVID-19, ani w terminie rozliczenia (art. 15gg ust. 19 ustawy), ani w terminie 30-u dni wskazanym w wezwaniu do uzupełnienia braków rozliczenia (art. 15gg ust. 23 ustawy). Nie ma wątpliwości, że skarżący nie wywiązał się z obowiązków wynikających z przepisów prawa. Organ zobligowany był do wydania decyzji o zwrocie należności w całości.
Sąd podkreśla, że termin określony w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2447/17).
Zarzuty skarżącego dotyczące braku uznania dokumentów złożonych po otrzymaniu decyzji organu I instancji nie mogą skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Ustawodawca wyraźnie wskazał konsekwencje braku przesłania rozliczenia przez stronę w określonym terminie. Ustawa o COVID-19 przewiduje sankcję, którą jest zwrot całości otrzymanej pomocy. Dlatego przedłożenie dokumentów z rozliczeniem po wydaniu decyzji I instancji nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.
Kolegium prawidłowo nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a poczyniona analiza przepisów ustawy COVID-19 jest prawidłowa, wszechstronna i wystarczająca do wydania decyzji w sprawie. Wobec niewywiązania się przez stronę z obowiązków ustawowych organy nie miały innej możliwości, aniżeli orzec o zwrocie przyznanej pomocy w całości. Przepisy są w tej mierze jasne i nie przewidują miarkowania wysokości zwrotu, stanowią o zwrocie całości świadczenia. Ponadto w treści decyzji organu I instancji prawidłowo określono nie tylko kwoty przypadające do zwrotu, ale i daty, od których naliczone będą odsetki.
W ocenie Sądu organy wypełniły obowiązki nałożone mocą ustawy. Po pierwsze w skarżący podpisał oświadczenie (we wniosku o przyznanie świadczeń), że znane są mu obowiązki rozliczenia otrzymanych świadczeń i terminu do ich wykonania. Jednocześnie w tym samym oświadczeniu podpisał zobowiązanie do spełnienie tego obowiązku. Ponadto organ wypełnił wskazania zawarte w art. 15gg ust. 23a ustawy o COVID-19. Podkreślić należy, że wezwanie z dnia 16 czerwca 2023 r. zostało przesłane na ten sam adres, który skarżący wskazał we wniosku o przyznanie świadczeń. Jeśli strona nie miała możliwości odbierania korespondencji kierowanej pod tym adresem, powinna poinformować Dyrektora WUP, o zmianie adresu, lub czasowej niemożności odbierania korespondencji. Istniała też możliwość ustanowienia pełnomocnika do doręczeń na stałe lub na czas określony.
Sąd stwierdza, że organ nie miał podstaw do ustalania innego adresu strony. Nie są zasadne twierdzenia skarżącego o tym, iż wezwanie powinno być kierowane na adres uwidoczniony w CEIDG. Podkreślić należy, że to strona wypełniając wniosek o świadczenia podała adres wykonywania działalności i siedziby podmiotu. Kierowanie korespondencji na ten adres było prawidłowe. Ponadto nie było też podstaw do prowadzenia korespondencji, czy przesłania wezwania na podany we wniosku adres poczty elektronicznej. W badanej sprawie organ prowadził postępowanie w formie pisemnej (papierowej). Doręczanie wezwań za pomocą poczty elektronicznej nie miałoby skutków prawnych. Natomiast ustawa o COVID-19, w art. 15gg ust. 23a wyraźnie wskazuje na skutki prawne doręczenia wezwania i braku wykonania tego wezwania. Zatem organ nie miał prawnej możliwości przesyłania wezwania za pomocą maila, czy też informowania o brakach w toku rozmowy telefonicznej.
Skarżący wskazał, że przyznane środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Cel wsparcia czyli ochrona trwałości stosunku pracy został osiągnięty, od chwili uzyskania pomocy do dnia wniesienia skargi żaden pracownik nie został zwolniony z pracy.
Sąd podkreśla, że okoliczności wykorzystania przyznanych środków zgodnie z przeznaczeniem, nie były przedmiotem badania, i nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu. W badanej sprawie dyspozycja normy prawnej art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 opisuje zachowanie, polegające na braku rozliczenia otrzymanych świadczeń w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania i wiąże z nim sankcję w postaci zwrotu całości otrzymanej pomocy.
Powtórzyć należy, że stan faktyczny sprawy obligował organ do zastosowania art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, czyli do wydania decyzji o zwrocie całości dofinansowania. Organ nie miał w tym zakresie żadnego wyboru, nie mógł więc żądać zwrotu należności w części, czy odstąpić od wydania decyzji zwrotowej.
W sprawie nie było podstawy do zastosowania przepisów art. 58 k.p.a., który z natury swej nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego. Braki rozliczenia podlegały uzupełnieniu w terminie przewidzianym w art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, a zatem w terminie materialnoprawnym.
Sąd nie znalazł podstaw do uznania wniesionej w sprawie skargi za zasadną. Ustalenia faktyczne organu znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym Organy dokonały też prawidłowej analizy przepisów ustawy COVID-19. Wydane w sprawie decyzje należy zaliczyć do decyzji związanych, skarżący nie wywiązał się z obowiązków ustawowych. W takiej sytuacji organ był zobligowany do orzeczenia zwrotu przyznanej pomocy w całości.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.