V SA/Wa 117/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-03-23
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celnerabatkodeks celnyorgan celnyimportnależności celnepostępowanie celnewartość transakcyjnaprawo celne

WSA w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że organy celne nieprawidłowo skorygowały wartość celną towaru, błędnie obliczając rabat.

Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. "B." na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Spółka kwestionowała korektę wartości celnej dokonaną przez organy celne, które obniżyły ją o rabat handlowy przyznany po dokonaniu zgłoszenia celnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, wskazując na błędy w obliczeniu rabatu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Sp. z o.o. "B." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru. Spółka importowała leki z Niemiec, a organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną, obniżając ją o rabat handlowy przyznany przez eksportera na podstawie umowy dystrybucyjnej. Organy celne uznały, że rabat ten powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej, mimo że został przyznany po dokonaniu zgłoszenia celnego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji, Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej, twierdząc, że deklarowana wartość celna była prawidłowa, a rabat miał charakter warunkowy i nie mógł być podstawą do korekty. Sąd, analizując sprawę, uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 191) są trafne, ponieważ sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Sąd podkreślił, że choć organy celne mają swobodę w ustalaniu wartości celnej, muszą to robić w sposób dokładny i zgodny z zebranym materiałem dowodowym. W tej sprawie organy celne błędnie obliczyły wysokość rabatu, nie stosując prawidłowej metody alokacji, co doprowadziło do zafałszowania wartości celnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sposób jego obliczenia przez organ celny jest nieprawidłowy i nie znajduje uzasadnienia w umowie i nocie korygującej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne błędnie obliczyły wysokość rabatu, stosując nieprawidłową metodę alokacji, co doprowadziło do zafałszowania wartości celnej. Mimo że rabat mógł być podstawą do korekty, sposób jego wyliczenia przez organy był wadliwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

k.c. art. 64 § § 1 i 2

Kodeks celny

k.c. art. 23

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1 i 3

Kodeks celny

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nieprawidłowo obliczyły wysokość rabatu, stosując wadliwą metodę alokacji. Sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy celne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 2 i 7 Konstytucji RP. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych Ordynacji podatkowej (poza art. 122, 187 § 1, 191). Wniosek o zawieszenie postępowania i wystąpienie o opinię Światowej Organizacji Celnej.

Godne uwagi sformułowania

sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona trafne są zarzuty dotyczące naruszenia w sprawie przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza zupełnej dowolności nie mógł jednocześnie pominąć wielkości rabatów przyznanych tą notą na określone leki Ten błąd powoduje, że zaskarżona decyzja [...] nie może pozostać w obrocie prawnym.

Skład orzekający

Dorota Mydłowska

przewodniczący

Ewa Wrzesińska-Jóźków

sprawozdawca

Barbara Mleczko-Jabłońska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wartości celnej towarów w kontekście rabatów przyznanych po dokonaniu zgłoszenia celnego oraz obowiązków organów celnych w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rabatu handlowego i sposobu jego obliczenia przez organy celne. Orzeczenie opiera się na przepisach Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe obliczanie wartości celnej i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to interesujące dla prawników celnych i importerów.

Błąd w obliczeniu rabatu celnego doprowadził do uchylenia decyzji organu celnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 117/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska
Dorota Mydłowska /przewodniczący/
Ewa Wrzesińska-Jóźków /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "B." Spółki z o.o. w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
W dniu [...] października 2000 r. B. Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia celnego (nr [...]) wnioskując o objęcie leków procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. faktury handlowe nr: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] wystawione przez eksportera tj. firmę B. AG z Niemiec oraz Deklarację Wartości Celnej. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie przyjął ww. zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określeniem kwoty wynikającej z długu celnego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie deklarowanej wartości celnej towaru w zgłoszeniu celnym, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i orzekając w tej części określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem udzielonego importerowi przez eksportera rabatu obniżającego - zdaniem organu celnego - zafakturowaną należność eksportera.
Orzekając w sprawie wskutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera w dniach od [...] stycznia do [...] kwietnia 2002 r., ujawniona została zawarta przez niego z eksporterem "Umowa dotycząca dystrybucji i dostaw towarów" z dnia [...] stycznia 2000 r., obowiązująca w 2000 roku, dotycząca m.in. produktów G. i L. oraz nota korygująca nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r.
Zgodnie z punktem 6 ww. umowy "Rabaty handlowe", B. Sp. z o.o. otrzymuje od B. AG rabaty handlowe za produkty sprzedane. Zgodnie z punktem 6.1 – Strony uzgadniają, że wspólnie opracują Roczny Plan Zakupów Produktów (zwany dalej RPZ). RPZ będzie określać Zakładany Poziom Zakupu Produktów (zwany dalej Zakładanym Poziomem Zakupów) oddzielnie dla każdego uzgadnianego okresu każdego roku kalendarzowego (zwany dalej Okresami). Załącznik B przedstawia RPZ na rok 2000. Zgodnie z punktem 6.4 ww. umowy – Rabat będzie obliczany od Wartości Netto Produktów (WNP) zafakturowanej przez Dostawcę (B. AG), tj. wartości pomniejszonej o wszelkie możliwe redukcje cen, bonifikaty, upusty oraz cła i opłaty celne.
W myśl punktu 6.5 ww. umowy – kwota Rabatu udzielanego za dany Okres powinna być ustalona jako procent WNP obliczonej na koniec tego Okresu, zgodnie z ustalonymi w umowie wskazaniami:
1) Za okres od stycznia do czerwca 2000 r.:
i) [...]% - jeśli WNP jest równa lub przekracza Zakładany Poziom Zakupów wynoszący [...]DEM,
ii) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę z przedziału od [...]DEM – [...]DEM,
iii) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę [...]DEM lub o kwotę fa przewyższającą.
(2) Za okres od lipca do września 2000 r.:
iv) [...]% - jeśli WNP jest równa lub przekracza Zakładany Poziom Zakupów wynoszący [...]DEM,
v) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę z przedziału od [...]DEM – [...]DEM,
vi) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę [...]DEM lub o kwotę ją przewyższającą.
(3) Za okres od października do grudnia 2000 r.:
vii) [...]% - jeśli WNP jest równa lub przekracza Zakładany Poziom Zakupów wynoszący [...]DEM,
viii) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę z przedziału od [...]DEM – [...]DEM,
ix) [...]% - jeśli WNP przekracza Zakładany Poziom Zakupów o kwotę [...]DEM lub o kwotę ją przewyższającą.
Stosownie do punktu 6.8 ww. umowy – Rabat zostaje przyznany przez wystawienie i zapłacenie przez Dostawcę Noty kredytowej w ciągu [...] dni od upłynięcia danego Okresu.
W toku badania dokumentów finansowo-księgowych ujawniono także notę korygującą nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. na kwotę [...] DEM odnoszącą się do zgłoszeń celnych dokonanych w okresie od października do grudnia 2000 r., która pomniejszała zobowiązania strony wobec sprzedającej towar firmy "B. AG".
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie oba warunki "Umowy..." zostały przez stronę wypełnione – zamówienie zostało zrealizowane w wysokości [...]DEM, zaś płatność za fakturę została dokonana w przewidzianym terminie, co wynika z kolei z oświadczenia skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2002 r. W związku z powyższym uznać należy, iż skarżąca uiściła należności za towar w kwocie pomniejszonej o [...]DEM wartości deklarowanej. Eksporter zagwarantował bowiem zniżkę i jej zakres przed dokonaniem zgłoszenia celnego i w dacie tej czynności skarżący miał już świadomość, że kwotą należną w chwili zakupu i zgłoszenia celnego będzie kwota pomniejszona o przyznany rabat.
Zdaniem organu odwoławczego uzasadniona była korekta wartości celnej dokonana przez organ I instancji. Wyliczenia kwoty obniżki przyporządkowanej do zgłoszenia celnego, będącego przedmiotem niniejszej sprawy, dokonano w następujący sposób: globalna kwota [...]DEM z noty korygującej [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. pomniejszała wartość określonych w nocie leków sprowadzonych w okresie październik – grudzień 2000 r. Zatem kwotę tą proporcjonalnie rozbito do łącznej wartości poszczególnych leków wymienionych w nocie, a dopuszczonych do obrotu w okresie październik – grudzień 2000 r. Następnie uzyskane w ten sposób kwoty rabatu, przypadające na poszczególne leki wymienione w nocie korygującej rozbito proporcjonalnie do wartości danych leków z poszczególnych zgłoszeń celnych, które strona przyporządkowała do noty korygującej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r.
W skardze do Sądu B. Sp. z o.o. w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. zarzucając naruszenie :
- przepisów art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § l, art. 23 § 9 oraz art. 85 § l ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117, ze zm.), Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. — zał. do Dz. U. Nr 80, poz. 908)
- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120 - 124, art. 180, art. 187 § l, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), poprzez ich brak zastosowania lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania.
Rozwijając zarzuty skargi o charakterze merytorycznym, skarżąca podnosi, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa, odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktury eksportera, przedstawionej przy zgłoszeniu celnym i brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę wynagrodzenia przewidzianego w umowie z [...] stycznia 2000 r. Wynagrodzenie to miało charakter warunkowy, albowiem jego przyznanie zostało pozostawione do uznania zagranicznego dostawcy i było uwarunkowane realizacją określonego pułapu zakupów. Skarżąca nie miała prawa do domagania się przyznania wynagrodzenia, a dostawca nie wziął na siebie obowiązku automatycznego przyznawania jej wynagrodzenia. Ponadto z żadnego zapisu umowy nie wynika aby warunkiem zakupu towaru było zobowiązanie drugiej strony do udzielenia wynagrodzenia w odniesieniu do tego zakupu.
Z tych przyczyn brak było przesłanek do twierdzenia, że wartość celna zadeklarowana przez skarżącą nie pokrywała się z ceną należną za importowane towary. Zarówno dyspozycja art. 85 § 1 Kodeksu celnego, jak i wyrok NSA z 25 maja 2000 r. (NSA U I SA/Ka 2124/98) w sposób jednoznaczny wiążą wartość celną z dniem dokonywania zgłoszenia celnego. Importer jest więc zobowiązany do przedstawienia stanu faktycznego i prawnego z dnia odprawy celnej. Dlatego bezpodstawne jest twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca po otrzymaniu not kredytowych powinna wystąpić o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego.
Ponadto skarżąca wskazując na powołane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej zarzuciła naruszenie zasady praworządności oraz zaniechanie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co w rezultacie doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i wydania błędnej decyzji. Organy celne ograniczyły się bowiem do ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy celnych oraz do analizy dokumentów udostępnionych przez skarżącą w czasie kontroli, natomiast nie podjęły innych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności nie został uwzględniony przez organy obu instancji wniosek dowodowy o uzyskanie porady Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu rabatów przyznawanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów oraz wniosek o zawieszenie postępowania celnego do chwili uzyskania wspomnianej opinii.
Zdaniem skarżącej, wyżej wymieniona kwestia ma charakter zagadnienia wstępnego, zatem zaniechanie jej wyjaśnienia doprowadziło do wydania decyzji w sytuacji braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie. Dodatkowo strona wskazując na elementy jakie jej zdaniem powinna zawierać umowa kupna-sprzedaży podniosła, że umowa z 2000 r. nie jest umową tego rodzaju, regulując jedynie kwestie związane ze stymulowaniem wzajemnych obrotów między umawiającymi się stronami.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2005 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał wszystkie dotychczasowe zarzuty, stwierdzając ponadto, że organy celne dokonały korekty wartości celnej leków, z pominięciem treści noty, przyjmując nie znajdującą potwierdzenia ani w umowie ani w treści noty metodę alokacji (wyliczenia rabatu dla każdego z leków), nie uzasadniając w decyzji tego rodzaju postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skargę należało uwzględnić, uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a zatem trafne są zarzuty dotyczące naruszenia w sprawie przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu pozostałe zarzuty o charakterze procesowym są w dużej mierze chybione. Oceny tej nie podważa nieuwzględnienie wniosku skarżącej Spółki o zawieszenie postępowania i wystąpienie do Ministra Finansów z wnioskiem uzyskanie porady Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu wynagrodzenia przyznawanego importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów. Wskazany przez Spółkę problem mógł być bowiem rozstrzygnięty i podlegał rozstrzygnięciu przez krajowe organy celne, bowiem żaden obowiązujący przepis nie zobowiązuje tych organów do występowania w tego rodzaju sprawach o stosowną opinię. Kwestia, która zgodnie z wnioskiem miałaby być przedmiotem wnioskowanej opinii, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Powyższy wniosek Spółki był w kontekście omawianej sprawy o tyle bezprzedmiotowy, że odnosił się do tzw. rabatów postimportowych, w omawianej sprawie zaś takie nie występowały.
Odnosząc się do zarzutu wadliwego ustalenia wartości celnej towaru z naruszeniem art. 23, 83 i 85 Kodeksu celnego należy przypomnieć, iż według art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z tą zasadą, datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia, jakie przepisy, a zatem jakie stawki celne, należy stosować do zgłaszanego towaru. Ustalenie wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego następuje na podstawie przedstawionego przez zgłaszającego zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów. Za prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego odpowiedzialny jest zgłaszający. On też powinien złożyć odpowiednie dokumenty służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej (art. 65 § 2 Kodeksu celnego). Jeżeli już po zgłoszeniu towaru cena wynikająca z faktury ulega zmianie, to importer powinien zawiadomić o tym organ celny (v. wyrok NSA z 5.02.2003 r. sygn. akt V SA 1704/02, "Monitor Prawa Celnego" nr 4(92)/2003r.). Uprawniona też była ocena organu celnego, że jeśli Spółka nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym rabatu, uznając, że w czasie zgłoszenia nie znała jego wysokości, to mogła i powinna, na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty kredytowej obejmującej rabat. Co prawda należy się zgodzić ze skarżącą Spółką, iż art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie ustanawia po jej stronie obowiązku, lecz uprawnienie do złożenia wniosku o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe, to jednak uwzględniając okoliczność, iż w pkt 10 Deklaracji Wartości Celnej Spółka zobowiązała się do przedłożenia wymaganych dodatkowych informacji i dokumentów służących ustaleniu wartości celnej przywiezionych towarów, nie można uznać za nieprawidłowy pogląd organów celnych, że Spółka powinna była powiadomić organy celne o tym, że po przyjęciu zgłoszenia cena sprowadzonego towaru uległa zmianie. Jest to stanowisko mające oparcie w poglądzie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 17 czerwca 2004 roku sygn. GSK 261/04. W wyroku z dnia 13 lipca 2004 roku w sprawie o sygn. GSK 295/04 NSA poszedł dalej, stwierdziwszy, że użyte w art. 65 § 4 Kodeksu celnego sformułowanie "na wniosek strony" nie oznacza, iż jest to tylko uprawnienie strony, jeśli zaistnieją ku temu stosowne podstawy, lecz oznacza, że jeśli strona we własnym zakresie czyli bez ingerencji organu celnego stwierdzi, że zachodzi potrzeba dokonania stosownej korekty danych zawartych w przyjętym już zgłoszeniu celnym, to powinna wystąpić do organu celnego ze stosownym wnioskiem, ponieważ w takiej sytuacji jedynie w drodze decyzji organu celnego może nastąpić zmiana tych danych, o ile organ rozpoznający wniosek będzie miał ku temu podstawy.
Wracając do kwestii wartości celnej towaru wypada podkreślić, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapłacona cena towaru nie jest elementem składowym pojęcia "stan towaru", przez który należy rozumieć jedynie jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów (v. wyrok NSA z 17.03.1994 r., SA/Wr 1817/93, "Monitor Podatkowy" 1994/10/304; wyrok NSA z 17.09.1992 r., III SA 676/92, "Prawo Gospodarcze" 1993/1/11). Konsekwencją powyższego jest możliwość ustalenia, że wartość celna towaru jest odmienna od przyjętej w dacie odprawy celnej, a także możliwość skorygowania we właściwym trybie należności celnych. Taki też jest cel regulacji związanej ze sprawdzeniem rzetelności i kompletności danych wynikających ze zgłoszenia celnego, która to weryfikacja prowadzić może do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe i ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego). Co więcej podnieść należy, że w obrocie handlowym, w tym także w obrocie międzynarodowym, strony - zgodnie z zasadą wolności kontraktowej - dysponują prawem ułożenia wzajemnych stosunków w sposób dowolny, ograniczony jedynie przepisami prawa. Mają zatem prawo swobodnie ustalić wzajemne prawa i obowiązki w odniesieniu do ceny sprzedawanych oraz kupowanych towarów, co oznacza iż mogą wskazać wiążącą cenę wprost, mogą jednak określić tylko podstawy do jej obliczenia w przyszłości. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku (sygn. GSK 295/04) unormowanie przyjęte w art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie oznacza, że wartość celna (transakcyjna) musi być ostatecznie ustalana na dzień zgłoszenia celnego, ponieważ cena ta może zostać ostatecznie ukształtowana później w odniesieniu do towaru przedstawionego organowi celnemu w określonym dniu. Regulacja zawarta w powołanym przepisie nie wiąże zatem ustalenia ceny z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Zdaniem Sądu przyjęcie poglądu prezentowanego przez skarżącą Spółkę, że określona w fakturze na dzień dokonania zgłoszenia celnego cena towaru będzie wiążąca w przyszłości, oznaczałoby, pogodzenie się – wobec swobody kontraktowej stron – z sytuacją, kiedy to cena rzeczywiście zapłacona na podstawie zmian w umowie przyjętych przez strony, nie miałaby nic wspólnego z wartością celną, gdyż, nie mogłaby zostać uwzględniona przez organ celny przy jej ustalaniu.
W tym kontekście w pełni uzasadniona jest możliwość prowadzenia - na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego - tzw. kontroli postimportowej zgłoszenia celnego. Na podstawie tego przepisu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli, ujawniono m.in. notę korygującą, zarejestrowaną w księgowości skarżącej Spółki oraz umowę zawartą przez nią z B. AG w dniu [...] stycznia 2000 r., które to dokumenty nie były wcześniej znane organowi celnemu. Konsekwencją zaś zawarcia tej umowy i wprowadzenia jej do obrotu gospodarczego powinno być przedstawienie ich do wiadomości organowi celnemu. Spółka aż do czasu kontroli nie ujawniła również faktu wystawienia noty kredytowej. Wykazana w tej nocie kwota świadczona przez eksportera na rzecz Spółki, obniżała cenę transakcyjną fakturowaną pierwotnie według przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur eksportera. W tym stanie rzeczy, gdy skarżąca Spółka faktycznie otrzymała rabat, uzasadniona była w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego dokonana korekta (obniżenie) wartości celnej towaru.
Inną kwestią w omawianej sprawie pozostało ustalenie wysokości rabatu odnośnie towarów wprowadzonych do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] października 2000 r. nr [...]. Organ celny zanegował prawidłowość zawartej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru wynikającą z załączonych do zgłoszenia celnego faktur, opierając się na umowie z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz nocie kredytowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., na mocy której Spółka uzyskała przewidziany umową rabat w wysokości [...] DEM. W nocie z dnia [...] grudnia 2000 r. eksporter wyraźnie wskazał, na jakie towary i w jakiej wysokości udziela rabatu, i tak na lek G.100 – [...]DEM, G.50 – [...]DEM, L.0,3 – [...]DEM, L.0,2 – [...]DEM. Ustalenia te mieściły się całkowicie w ramach wyznaczonych przez umowę z dnia [...] stycznia 2000 r., zgodnie z którą rabat mógł być przyznany na zakupy wymienionych w załączniku A [...] leków, a jego wysokość zależała od wartości netto produktów oraz kwoty przekroczenia zakładanego poziomu zakupów w danym okresie 2000 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji kwotę określoną w nocie kredytowej proporcjonalnie rozbito do łącznej wartości poszczególnych leków wymienionych w nocie, a dopuszczonych do obrotu w okresie październik-grudzień 2000. Następnie uzyskane w ten sposób kwoty rabatu, przypadające na poszczególne leki wymienione w nocie korygującej, rozbito proporcjonalnie do wartości danych leków z poszczególnych zgłoszeń celnych, które strona przyporządkowała do noty korygującej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Uzyskane w ten sposób kwoty rabatu nie odpowiadały jednak w żaden sposób ani wielkościom wynikającym z noty kredytowej, ani postanowieniom umowy z dnia [...] stycznia 2000 r.
O ile bowiem zasadne jest twierdzenie organu celnego, iż ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego, to prowadzić musi ono jednak do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ celny ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, jednakże ustanowiona tak zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza zupełnej dowolności w tym zakresie. Oznacza to, że jeśli organ celny przyjął jako dowód w sprawie notę nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., uznając za wiarygodną globalną kwotę rabatu, wynikającą z tej noty, to nie mógł jednocześnie pominąć wielkości rabatów przyznanych tą notą na określone leki, zwłaszcza jeśli nota ta, co do zasady, odpowiadała wymogom umowy z dnia [...] stycznia 2000 r. Jeżeli na mocy tej noty eksporter przyznał Spółce przykładowo na lek G. 50 rabat w wysokości [...] marek niemieckich, to organ celny, bez zakwestionowania wiarygodności noty jako dowodu, nie mógł ustalić wysokości rabatu przyznanego na ten lek w odmiennej wysokości. Stało się tak dlatego, że zamiast proporcjonalnie przyporządkować kwoty określone w nocie do wartości danych leków z poszczególnych zgłoszeń celnych, organ celny najpierw całą kwotę określoną w nocie kredytowej proporcjonalnie przyporządkował do łącznej wartości poszczególnych leków wymienionych w nocie, a dopuszczonych do obrotu w okresie październik - grudzień 2000. Takie działanie doprowadziło do zafałszowania wysokości rabatu i tym samym do nieprawidłowego określenia wartości celnej towaru, która nie odpowiadała wartościom rzeczywistym i nie znajdowała uzasadnienia w treści umowy z dnia [...] stycznia 2000 r. Ten błąd powoduje, że zaskarżona decyzja, wydana w wyniku postępowania wszczętego wyłącznie w celu prawidłowego określenia wartości celnej, nie może pozostać w obrocie prawnym.
Mając właśnie tę kwestię na względzie, pomimo niezasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI