V SA/Wa 11/10

V SA/Wa 11/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153, art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie płatności do gruntów rolnych oraz odmowy przyznania tych płatności; 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia 10 grudnia 2009 r. wniesionej przez I.L. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. nr [...] z dnia [...] października 2009 r. o uchyleniu decyzji w całości oraz odmowie przyznania płatności bezpośrednich.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 12 kwietnia 2007 r. I.L. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w L. wniosek m.in. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007 r. nr 35 poz. 217 ze zm.). W ramach jednolitej płatności obszarowej zgłoszona została powierzchnia 11.01 ha.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. rozpoznając wniosek z dnia 12 kwietnia 2007 r. przyznał I.L. płatność do gruntów rolnych na rok 2007 tytułem jednolitej płatności obszarowej w wysokości 3.319,96 zł.
Pismem z dnia 10 marca 2008 r. I.L. powiadomił, iż w dniu 9 lipca 2007 r. zbył gospodarstwo rolne na rzecz J. i M. P. Zobowiązał się przy tym do dobrowolnego zwrotu pobranych płatności. Do pisma dołączono akt notarialny Repertorium [...] potwierdzający okoliczność zbycia nieruchomości rolnej objętej wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2007 r.
Odpowiadając na wezwanie organu administracyjnego do złożenia wyjaśnień w piśmie z dnia 19 czerwca 2009 r. I.L. wskazał, iż sprzedał gospodarstwo rolne, ponieważ nie mógł samodzielnie nadal prowadzić działalności rolniczej. Wyjaśnił, iż zawarł porozumienie ustne z kupującym J.P. na mocy którego, kupujący zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej i wywiązywania się z podjętych przez sprzedającego zobowiązań względem ARiMR.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych na rok 2007.
Decyzją z dnia [...] października 2009 roku o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz odmówił przyznania I.L. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 tytułem jednolitej płatności obszarowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracyjny I instancji stwierdził, iż I.L. w dniu wydania decyzji nr [...] nie był właścicielem zadeklarowanych do uzyskania płatności działek ewidencyjnych, jak również nie prowadził na nich od dnia 9 lipca 2007 r. działalności rolniczej.
Na skutek odwołania złożonego przez I.L., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymał w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracyjny II instancji przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść przepisów prawa dotyczących przyznawania jednolitej płatności obszarowej. Wskazano, iż w kampanii na rok 2007 I. L. z dniem 9 lipca 2007 r. przestał spełniać warunki do uzyskania płatności bezpośrednich, gdyż przestał być faktycznym posiadaczem, a także użytkownikiem nieruchomości rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów pod numerami [...] oraz [...].
W dniu 10 grudnia 2009 r. I.L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu skargi I.L. podniósł, iż przyznane mu pierwotnie płatności były mu należne, gdyż w tym okresie prowadził działalność gospodarczą i był właścicielem gospodarstwa rolnego. Wskazał także, iż zgodnie z umową zawartą w akcie notarialnym dołączonym do akt sprawy, kupujący przedmiotową nieruchomość rolną zostali poinformowani o pobranych dopłatach i zobowiązali się przy tym do kontynuowania działalności rolniczej. Wyjaśnił, iż nie mógł prowadzić gospodarstwa rolnego ze względu na podeszły wiek, dlatego też zdecydował się sprzedać gospodarstwo rolne o czym poinformował organ administracyjny.
W odpowiedzi, na ww. skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał w całości argumentację prezentowaną przez organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie oraz odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, aczkolwiek uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest częściowo błędne.
W sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, przyznawanych w systemie rocznym, na wniosek składany w terminie określonym ustawą (od 15 marca do 15 maja) pojawiła się kwestia ustalenia cezury czasowej, stanowiącej podstawę oceny spełnienia przez wnioskodawcą wymagania posiadania gospodarstwa rolnego (gruntu rolnego). Poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm. ) tej materii nie regulowała. Niemniej jednak kierując się tym, że płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku (art 28 ust 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003), a zatem z "dołu" należało przyjmować, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatność. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym przed wydaniem decyzji przez organ w sprawie ( tak NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2008 r. II GSK 559/08) .
W myśl art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. . rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W omawianym stanie prawnym w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustawodawca nie określił wprost konkretnego dnia, w którym powstaje prawo do płatności (oczywiście po spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 7), jednakże datę tę można wyprowadzić z jego treści . Z zestawienia wymagań określonych w powyższym przepisie wynika, że stan posiadania na dzień 31 maja decyduje o wysokości płatności, nie zaś o samym prawie do płatności. Wnioskodawcy należy się bowiem płatność, gdy cały rok utrzymywał grunty rolne zgodnie z normami, a więc cały rok grunty te były w jego posiadaniu. I w tym przypadku uzależnianie prawa do płatności od posiadania gruntów w dacie wydania decyzji o płatnościach jest nieuprawnione i nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa. Równocześnie należy jeszcze raz podkreślić, iż datę 31 maja należy czytać łącznie z wymaganiem utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, do czego może zobowiązać się jedynie osoba, która gruntami tymi faktycznie włada.
Wobec tego, że I.L. sprzedał gospodarstwo rolne w dniu 9 lipca 2007 r., a więc przed końcem roku kalendarzowego, za który wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich, to płatności te nie powinny mu być przyznane. Ponieważ o sprzedaży poinformował ARiMR dopiero po wydaniu decyzji w tym przedmiocie, organ miał podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , a w wyniku przeprowadzonego postępowania po wznowieniu - do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności za rok 2007.
Nie można uwzględnić zarzutu skarżącego, iż ustnie umówił się z nabywcą, że płatności za rok 2007r. należą się jeszcze sprzedającemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażano pogląd o administracyjnoprawnym, a nie cywilnym charakterze prawa do płatności. Prawo do dopłat jest przyznawane decyzją administracyjną organu administracji publicznej. Istotą takiego aktu jest jednostronne, władcze określenie praw i obowiązków zindywidualizowanego podmiotu, w konkretnej sytuacji faktycznej i na podstawie konkretnego stanu prawnego. Organ decyduje o przyznaniu określonych uprawnień konkretnemu podmiotowi i organ jest dysponentem tego rozstrzygnięcia. Uprawnienia i obowiązki wynikające ze stosunku publicznoprawnego nie mogą być zatem, w odróżnieniu od uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunków cywilnych, przeniesione na inny podmiot bez udziału organu. W realiach tej sprawy oznacza, że prawo do dopłat nie mogło być przedmiotem umowy między zbywcą a nabywcą gospodarstwa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.