V SA/Wa 1057/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-01-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc finansowaARiMRgrupa producentówkoszty inwestycjipostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniazawieszenie płatnościoszustwoprawo UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa ARiMR zawieszającą płatność pomocy finansowej, uznając, że podstawy prawne do zawieszenia nie zostały spełnione, a postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa ARiMR, która uchyliła w części decyzję o przyznaniu pomocy finansowej i zawiesiła płatność. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, ani do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, ponieważ wszczęcie śledztwa karnego i nowy operat szacunkowy nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu przepisów KPA. Ponadto, sposób rozstrzygnięcia organu odwoławczego (zawieszenie płatności) nie mieścił się w katalogu decyzji przewidzianych przez art. 138 § 1 KPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę F. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która uchyliła w części decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję ostateczną z dnia [...] września 2012 r., a także zawiesiła płatność pomocy finansowej w kwocie 412.125,00 zł. Sprawa wywodziła się z wniosku o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i kosztów inwestycji. Po wydaniu decyzji ostatecznej, organ I instancji wznowił postępowanie z urzędu, a następnie wydał decyzję uchylającą w części decyzję ostateczną i odmawiającą przyznania części wnioskowanej pomocy. Organ odwoławczy, Prezes ARiMR, uchylił decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, uchylił decyzję ostateczną w tej części i zawiesił płatność, powołując się na podejrzenie popełnienia oszustwa w związku ze śledztwem Prokuratury Regionalnej oraz na nowy operat szacunkowy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje organów, uznając, że Prezes ARiMR naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd stwierdził, że art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie pozwalał na zawieszenie płatności w tej sytuacji, a postępowanie wznowieniowe nie było uzasadnione nowymi okolicznościami faktycznymi lub dowodami. Ponadto, decyzja organu odwoławczego o zawieszeniu płatności nie mieściła się w katalogu decyzji przewidzianych przez art. 138 § 1 KPA. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy, z uwzględnieniem powyższych uwag, kwestionując istnienie podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo podejrzenie popełnienia oszustwa i wszczęcie śledztwa karnego nie stanowi wystarczającej podstawy do zawieszenia płatności pomocy finansowej ani do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, jeśli nie zostaną spełnione przesłanki określone w przepisach KPA i rozporządzeniach UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wszczęcie śledztwa karnego i nowy operat szacunkowy nie są nowymi okolicznościami faktycznymi lub dowodami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Ponadto, zawieszenie płatności nie jest przewidziane w katalogu decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. art. 115 § 2

Nie stanowi podstawy do zawieszenia płatności pomocy finansowej ani do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym w okolicznościach tej sprawy.

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. art. 115 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 60 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 79 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 80 § 3

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 304 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy wydał decyzję o treści nieprzewidzianej przez art. 138 § 1 KPA (zawieszenie płatności). Wszczęcie śledztwa karnego i nowy operat szacunkowy nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie mógł być podstawą do zawieszenia płatności w okolicznościach sprawy. Przepisy przejściowe rozporządzenia nr 2017/891 wskazują na zmianę podstawy prawnej od 1 czerwca 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

nie mieści się ona w ramach przewidzianych przez ten przepis. nie przewiduje on bowiem możliwości jakiegokolwiek 'zawieszenia'. nie można posiłkować się treścią cytowanego art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/11 z dnia 7 czerwca 2011 r. zarówno wszczęcie postępowania karnego (przygotowawczego), jak i uzyskanie nowego operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości skarżącej nie mieści się w ramach określonych przez art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skład orzekający

Jarosław Stopczyński

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Madalińska-Urbaniak

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, podstaw zawieszenia płatności pomocy finansowej w kontekście postępowań karnych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami organów odwoławczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pomocą finansową dla grup producentów rolnych i przepisów UE w tym zakresie, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sąd administracyjny kontroluje działania organów, zwłaszcza gdy w grę wchodzą środki unijne i podejrzenia o przestępstwo. Pokazuje też złożoność przepisów UE i krajowych.

Sąd administracyjny uchyla decyzję ARiMR: czy śledztwo karne usprawiedliwia zawieszenie unijnej pomocy?

Dane finansowe

WPS: 412 125 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1057/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1080/19 - Wyrok NSA z 2022-11-17
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 97 § 1, art. 138, art. 145, art. 146
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji uchylającej decyzję ostateczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2012 r. [...] Sp. z o.o. (dalej zamiennie "Grupa" lub "Strona") złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., tj. za I półrocze 1 roku realizacji PDU.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję przyznająca pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 52 301,13 zł oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 7 829 244,83 zł. Łączna, przyznana kwota pomocy finansowej wyniosła 7 881 545,96 zł. Jednocześnie powyższą decyzją odmówił przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 755,18 zł.
Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Strony o udzielenie informacji mm. in. na temat poniesionych kosztów transportu do odbiorców, badania rynku przed zakupem inwestycji od członków grupy lub osób powiązanych osobowo lub kapitałowo z członkami grupy oraz z zarządem, informacji czy decyzja o zakupie infrastruktury, gruntu i budynku od osób powiązanych osobowo lub kapitałowo z członkami grupy została podjęta w sposób demokratyczny oraz czy infrastruktura zakupiona przez grupę była wykorzystywana przez grupę przed jej zakupem.
Pismem z dnia 16 listopada 2015 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Stronę o powołaniu biegłego w celu wykonania niezależnej wyceny nieruchomości gruntowej zabudowanej we wsi [...] .
W dniu 29 grudnia 2015 r. do Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął operat szacunkowy, określający wartość rynkową nieruchomości, o której mowa.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału, Regionalnego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] września 2012 r.
Następnie, w dniu [...] września 2016 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] , którą uchylił w części decyzję ostateczną Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2012 r., znak [...] oraz
– przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym Planie Dochodzenia do Uznania w wysokości 7 417 119,83 zł,
– odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części
kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym Planie Dochodzenia do
uznania w wysokości 412 125,00 zł.
W dniu 6 października 2016 r., Grupa złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części, umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego, bądź uchylenie decyzji w zaskarżonej części i rozstrzygnięcie w tym zakresie co do istoty sprawy.
W następstwie rozpoznania wniesionego odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] :
1) uchylił w zaskarżonej części decyzję nr [...] z dnia [...] września 2016 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 marca 2012 r. (I półrocze 1 roku realizacji Planu Dochodów do uznania) w wysokości 412.125,00 zł);
2) uchylił w powyższej części decyzję ostateczną z dnia [...] września 2012 r. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodów do uznania w wysokości 412.125,00 zł;
3) zawiesił w tej części płatność w spawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 grudnia 2012 r. w wysokości 412.125,00 zł.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że z art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wynika, iż "Państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007.
Instytucja zawieszenia płatności, (jak wynika z ust. 1 art. 115 rozporządzenia nr 543/2011), jest wypadkową w stosunku do głównego postępowania. Natomiast nie rozstrzyga ona w żadnym wypadku merytorycznie sprawy.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, poprzedzając weryfikację przesłanek wznowienia, zasadnym jest dokonanie badania, czy nie doszło do wystąpienia obligatoryjnych przesłanek do zawieszenia postępowania bądż zawieszenia płatności.
W przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt [...] Prokuratura Regionalna w W. wszczęła śledztwo w sprawie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r. w W. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie wyższej niż 21 302 659,77 zł, poprzez przedłożenie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie przez m.in. [...] Sp. z o. o. nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymywania dofinansowania z środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w błąd, co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych w konsekwencji czego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż 21.302.659,77 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zb. Z art. 297 § 1 kk w zw. z 11 § 2 kk.
Organ wskazał, że nowe fakty wynikające z przygotowanych przez biegłego operatów szacunkowych, które zostały wykonane na zlecenie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR i dostarczone do organu I instancji w dniu 29 grudnia 2015 r. mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie można bowiem wykluczyć, że z przedmiotowego dokumentu wynikają nowe okoliczności faktyczne dotyczące inwestycji, które istniały w dniu Wydania decyzji, a które nie były znane organowi.
Wyjaśnienie natomiast na podstawie otrzymanego operatu szacunkowego, czy takie okoliczności występowały powinno być przedmiotem postępowania wznowieniowego, które w zależności od wyników ustaleń powinno zakończyć się wydaniem jednego z rodzajów decyzji W trybie art. 151 Kpa.
Organ odwoławczy podkreślił, iż z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wszczęcie śledztwa w przedmiocie podejrzenia popełnienia oszustwa, o ile występuje w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie, stanowi przesłankę do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę wniosku w ten sposób, że płatność ulega zawieszeniu (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt. V SA/Wa 493/16).
W związku z tym okoliczność wszczęcia śledztwa w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa powinna również być wzięta pod uwagę w toku postępowania wznowieniowego, w ten sposób, że możliwe jest zakończenie postępowania wznowieniowego uchyleniem decyzji ostatecznej (w I instancji) i zawieszeniem płatności lub uchyleniem decyzji I instancji wydanej w postępowaniu wznowieniowym, uchyleniem decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym i zawieszeniem płatności na podstawie art. 1 15 ust.2 RK. 543/201 1.
Organ odwoławczy przypomina, że zgodnie z art. 286 § 1 kk, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Stosownie natomiast do art. 297 § 1 kk, kto w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Organ wskazuje, iż w orzecznictwie został sformułowany pogląd, iż czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk stanowi oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości, sklasyfikowane jako przestępstwo przeciwko mieniu (wyrok NSA z 14 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1142/09).
W związku z powyższym, przestępstwa określone w art. 286 kk w zw. z art. 297 kk, w związku z wydaniem przez Prokuraturę Regionalną w W. postanowienia o wszczęciu śledztwa z dnia [...] maja 2017 r., powinno zostać uznane za oszustwo, o którym stanowi art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011.
W ocenie Prezesa ARiMR kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Treść wskazanego wyżej przepisu art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania przestępstwa a nie wniesienie aktu oskarżenia czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd.
Organ podkreśla, iż zasadniczym celem zawieszenia postępowania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest bowiem zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE.
Środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup
producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). W związku z powyższym ARiMR, jako agencja płatnicza, jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw.
Dokonując zatem oceny zarzucanego czynu zabronionego (nie przesądzając oczywiście o zasadności postępowania przygotowawczego zmierzającego do wniesienia lub też odstąpienia od wniesienia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie karnej), nie budzi wątpliwości, iż popełnienie oszustwa w kontekście postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej stanowi przesłankę do odmowy przyznania pomocy finansowej oraz do cofnięcia już przyznanej pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie postępowania w przedmiocie zarzucanego czynu zabronionego stanowi kwestię prawną, która w sposób bezpośredni wiąże się z prowadzonym postępowaniem administracyjnym dotyczącym wnioskowanej przez skarżącą pomocy finansowej.
W przedmiotowej sprawie istnieje zatem bezpośredni związek między śledztwem Prokuratury Regionalnej w W., a prowadzonym postępowaniem administracyjnym.
W sytuacji potwierdzenia, w trakcie prowadzonego śledztwa, iż został popełniony czyn zabroniony i stanowi on przestępstwo, Prokuratura Regionalna w W.skieruje akt oskarżenia do sądu bądź umorzy śledztwo, w sytuacji braku potwierdzenia popełnienia przestępstwa. Zatem o zasadności lub braku zasadności zarzutów stawianych [...] Sp. z o.o. decydować będzie Prokurator Regionalny w W.. Podkreślić ponadto należy, iż obowiązek złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury nakładają na organ publiczny przepisy art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2016 r., poz. 1749, z późn. zm.) dalej "k.p.k.", zgodnie z którym: "Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.
Zdaniem Organu mając na uwadze powyższe, jeżeli organ II instancji podejrzewał, iż ze strony wnioskodawcy wystąpiły nieprawidłowości, które podlegają pod sankcje prawa karnego materialnego, to był zobowiązany przepisami prawa podjąć wszelkie niezbędne czynności i złożyć zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowej sprawie zasadnym jest zawieszenie płatności w sprawie wniosku Grupy z dnia [...] lipca 2012 r. w wysokość 412125,00 zł
Wyżej opisana decyzję zaskarżyła w całości [...] Sp. z o.o. w [...] zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 115 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. polegające na błędnym zastosowaniu w/w przepisu w niniejszej sprawie, a niezastosowaniu art. 60 w zw. z art. 79 pkt 3 w zw. z art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/ 891 z dn. 13 marca 2017 r., w sytuacji gdy z przepisów przejściowych rozporządzenia nr 201 7/ 891 wynika, że od 1 czerwca 2017 r. art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie obowiązuje, a zamiast niego zastosowanie winien znaleźć art. 60 ust. 1 w/w rozporządzenia nr 2017/ 891;
2. błędną wykładnię art. 115 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., poprzez przyjęcie, iż przepis ten zezwala na:
a) zawieszenie płatności już wypłaconej (ponad 5 lat temu);
b) uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności, pomimo, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 jest przepisem materialnoprawnym i umożliwia zawieszenie bądź prawa do płatności, bądź zawieszenie samej czynności materialno-technicznej wypłaty przyznanych środków, zatem nie może być zastosowany do środków już przyznanych i już wypłaconych, a tym bardziej nie może być podstawą do uchylenia ostatecznej i prawomocnej decyzji o przyznaniu płatności;
1. naruszenie przepisów o postępowaniu, tj.:
2.1 błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z błędnym niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez:
a) pominięcie, iż pozyskanie przez Organ, po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji, nowego operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę uprawnionego, kwestionującego przeprowadzony w postępowaniu zwyczajnym dowód z dokumentu — operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości zabudowanej położonej we wsi [...] , nie uzasadnia wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnej decyzji,
b) niewydanie decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu wznowieniowym i o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej;
pomimo że
a) z uzasadnienia decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym nie wynika, ażeby Organ miał wątpliwości co do wiarygodności dowodu w postaci złożonego przez Stronę operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości zabudowanej położonej we wsi [...] , co skutkowało przyznaniem Stronie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 7 829 244,83 zł ;
b) pozyskany przez Organ po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji nowy operat szacunkowy, który wpłynął do Organu w dniu 29 grudnia 2015 r., kwestionujący operat szacunkowy przedstawiony przez Stronę, nie jest nowym dowodem, który istniał w chwili wydania decyzji w postępowaniu zwyczajnym, a nie był znany organowi;
c) zgodnie z jednolitym orzecznictwem i doktryną postępowania administracyjnego, odmienna a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może uzasadniać wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.;
d) zgodnie z jednolitym orzecznictwem i doktryną postępowania administracyjnego, nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego, w szczególności, nigdy nie może być "nową okolicznością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. opinia wydana przez biegłego po wydaniu decyzji ostatecznej;
2. błędne zastosowanie art. 146 § 1 k.p.a. w zw. z błędnym niezastosowaniem art. 151 § 2 kpa. w zw. z art. 16 § 1 kpa. polegające na uchyleniu ostatecznej decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2012 r., znak [...], w sytuacji gdy 5 letni termin określony w art. 146 k.p.a. na dzień wydania skarżonej decyzji upłynął, a Organ co najwyżej mógł ograniczyć się do stwierdzenia, że w/w decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu – decyzji Dyrektora Terenowego Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o uznaniu strony za organizację producentów, na okoliczność braku podstaw do stosowania art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011; stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a na podstawie art. 135 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na wypadek niepodzielenia przez Sąd oceny skarżącej, iż zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu rażącym, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenie od Prezesa ARiMR kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargą organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje
Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji, która ją poprzedziła. Na wstępie przypomnieć należy, iż decyzje wydana w obu instancjach przedmiotowej sprawy zapadły w postępowaniu wznowieniowym (wznowiono je z urzędu postanowieniem Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] marca 2016 r.), które doprowadziło do wzruszenia w części decyzji Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] dotyczącej przyznania skarżącej spółce pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r.
Wyżej wymieniona decyzja została w I instancji sprawy będącej przedmiotu osądu uchylona w części. Jednocześnie na mocy tejże decyzji (wydanej w I instancji) przyznano skarżącej pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 7.417.119,03 zł oraz odmówiono przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 412.125,00 zł.
W złożonym odwołaniu skarżąca zakwestionowała decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania pomocy tj. co do kwoty 412.125,00 zł i w tym zakresie (w tej części) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego, bądź uchylenie decyzji w zaskarżonej części i rozstrzygnięcie w tym zakresie co do istoty sprawy.
Konsekwencją wniesionego odwołania było wydanie zaskarżonej decyzji, którą Prezes ARiMR wbrew treści rozstrzygnięcia nazwał decyzją o uchyleniu decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy mimo tego, iż mocą tejże decyzji m.in. zawiesił płatność w kwocie 412.125,00 zł na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
Pomijając to, iż zawieszenie płatności nie może być uznane w realiach tej sprawy za orzeczenie co do istoty sprawy Sąd zwraca uwagę na treść art. 138 § 1 k.p.a., który wskazuje jakie decyzje może wydać organ odwoławczy.
Otóż przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję w której:
1. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2. uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tą decyzję – umarza postepowanie w pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3. umarza postępowanie odwoławcze.
Analiza powyższego przepisu z jednej strony, z drugiej zaś treść zaskarżonej decyzji organu II instancji pozwala na uznanie, iż nie mieści się ona w ramach przewidzianych przez ten przepis. Nie przewiduje on bowiem możliwości jakiegokolwiek "zawieszenia".
Oznacza to tym samym, iż prezes ARiMR wydał decyzję o treści, której ustawodawca nie przewidział.
Sąd zwraca uwagę także na to, iż zawieszając płatności na rzecz skarżącej organ powołał się nie tylko na art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego komisji UE nr 543/12011 z dnia 7 czerwca 2011 r., ale i na art. 97 § 1 k.p.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatność na ich rzecz jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) ne 1234/2007. Podkreślić należy, iż organ widzi podstawę do zawieszenia płatności (w części) na rzecz skarżącej ze względu na wszczęcie śledztwa w sprawie prowadzenia przez Prokuraturę Rejonową w W. sygn. akt [...] . Zdaniem Sądu okoliczności rozpatrywane w tejże sprawie karnej mogły by być co najwyżej podstawą oddalenia skargi ale, w sprawie, której przedmiotem byłoby zawieszenie płatności w związku z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, nie zaś w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji (w postępowaniu zwyczajnym) o ich przyznaniu.
Oznacza to w ocenie Sądu, iż uchylenie decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym mogłoby mieć miejsce po wykazaniu w postępowaniu karnym (wszczętym w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w W. sygn. akt [...] ), iż skarżąca ubiegając się o pomoc finansową dopuściła się przestępstwa opisanego w postanowieniu o wszczęciu śledztwa wydanym w w/w sprawie. Oznacza to, iż na obecnym etapie postępowania w przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR nie może posiłkować się treścią cytowanego art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/11 z dnia 7 czerwca 2011 r.
Powyższa ocena wynika także z treści art. 145§ 1 pkt 5 k.p.a., który organ powołuje jako podstawę swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu zarówno wszczęcie postępowania karnego (przygotowawczego), jak i uzyskanie nowego operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości skarżącej nie mieści się w ramach określonych przez art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zarówno bowiem postępowanie karne jak i nowy operat szacunkowy, o których mowa nie mogą być uznane za istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji (w postępowaniu zwyczajnym) nie znane organowi, który wydał decyzję. "Zawieszając płatności" organ odwoławczy nie mógł z oczywistych względów powołać się także na art. 97 § 1 k.p.a., który dotyczy zawieszenia postępowania.
Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe, jednakże w pierwszej kolejności równoważą czy istniały jakiekolwiek podstawy do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Istnienie tychże podstaw jest bowiem (zdaniem Sądu) co najmniej wątpliwe.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI