V SA/WA 1055/19

V SA/Wa 1055/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Młyńska /sprawozdawca/
Andrzej Kania
Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 879/20 - Wyrok NSA z 2024-03-06
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 511
art. 49e ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. S.A. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz E. S.A. w W. kwotę 12043 zł (dwanaście tysięcy czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia ... marca 2019 r. nr ....., Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez E. S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia .... października 2018 r. nr ...., nakazującą zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uzyskał informację z kompleksowego systemu informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż E. S.A. nie opłaciła składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) za okresy rozliczeniowe: od sierpnia do grudnia 2016 r., od stycznia do marca 2017 r. oraz od sierpnia do października 2017 r.
W celu weryfikacji spełniania przez płatnika przesłanek do otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w okresie rozliczeniowym (w ZUS): sierpień - grudzień 2016 r., styczeń – marzec 2017 r. oraz sierpień - październik 2017 r., Fundusz pismami z dnia [...] stycznia, [...] lutego i [...] marca 2018 r. zwrócił się do właściwego oddziału ZUS o udzielenie informacji, czy strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS), Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych (FUZ) oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) za wskazane okresy rozliczeniowe.
W dniach [...] lutego, [...] kwietnia i [...] kwietnia 2018 r. do Funduszu wpłynęły odpowiedzi udzielone przez Oddział ZUS w G. z dnia [...] lutego, [...] kwietnia i [...] kwietnia 2018 r., z których wynikało, że składki zostały opłacone częściowo po terminie.
Organ wskazał, że obowiązującym płatnika terminem płatności składek według deklaracji i stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) jest termin do 15-go dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły.
Z danych organu wynikało, że strona otrzymała środki PFRON przekazane tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r. w wysokości 662.544,57 zł (słownie: sześćset sześćdziesiąt dwa tysiące pięćset czterdzieści cztery złote pięćdziesiąt siedem groszy).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. strona została wezwana do zwrotu środków Funduszu wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: lipiec - grudzień 2016 r., styczeń, luty, lipiec - wrzesień 2017 r. Pismo zostało odebrane w dniu [...] kwietnia 2018 r.
W wezwaniu wyznaczono 3 miesięczny termin na dokonanie stosownej spłaty, pod rygorem wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu nienależnie uzyskanych środków z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Wyznaczony termin upłynął w dniu [...] lipca 2018 r. - do tego dnia nie nastąpiła wpłata środków wskazanych w wezwaniu do zapłaty.
Strona w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. poinformowała, iż składki do ZUS za pracowników niepełnosprawnych zostały opłacone w terminie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r.
Strona w piśmie z dnia [...] września 2018 r. podtrzymała stanowisko odnośnie terminowego opłacenia składek ZUS za pracowników niepełnosprawnych.
Decyzją z dnia .... października 2018 r. nr ..... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazał stronie zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r. w kwocie 662.544,57 zł (słownie: sześćset sześćdziesiąt dwa tysiące pięćset czterdzieści cztery złote pięćdziesiąt siedem groszy), wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 45 ust. 3a, art. 26a ust. 1a1 pkt 3, art. 26a ust. 11 pkt 1, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Od powyższej decyzji spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniosła, iż postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone nienależycie, a materiał dowodowy został oceniony w sposób jednostronny, z pominięciem wyjaśnień udzielanych przez stronę.
Zdaniem strony, organ błędnie uznał nieterminowość ponoszenia przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne, ponieważ pominął fakt, iż miesięczne dofinansowanie dotyczy jedynie zatrudnionych w spółce osób niepełnosprawnych – co oznacza, że Fundusz powinien zbadać terminowość poniesienia kosztów płacy w odniesieniu do pracowników niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Spółka zauważyła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgromadzone w aktach sprawy odnoszą się do wszystkich składek, jakie pracodawca powinien uiścić, a nie do składek za pracowników niepełnosprawnych.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Fundusz zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji, czy strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – za okresy składkowe od sierpnia 2016 r. do marca 2017 r. oraz od sierpnia 2017 r. do października 2017 r. Dodatkowo w przypadku wystąpienia nieprawidłowości Fundusz zwrócił się o wskazanie, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do Funduszu wpłynęła odpowiedź udzielona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., z którego wynikają daty opłacenia składek.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Fundusz ponownie zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji, czy strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – za okresy składkowe od sierpnia 2016 r. do marca 2017 r. oraz od sierpnia 2017 r. do października 2017 r. Dodatkowo w przypadku wystąpienia nieprawidłowości, Fundusz zwrócił się o wskazanie, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do Funduszu wpłynęła odpowiedź udzielona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., z którego wynika zestawienie wpłat na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP. Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że wpłaty pokryte w terminie są w małych częściach i rozliczają się proporcjonalnie na wszystkich ubezpieczonych.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Fundusz ponownie zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o wskazanie, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie.
W dniu [...] lutego 2019 r. do Funduszu wpłynęła odpowiedź udzielona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] lutego 2019 r. ZUS poinformował, że wpłaty rozliczają się proporcjonalnie na wszystkich ubezpieczonych.
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania dowodowego.
Decyzją z dnia .... marca 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia .... października 2018 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Jednocześnie, zgodnie z art. 26a ust. 1a2 tej ustawy, kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Koszty płacy, według art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji, oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Organ stwierdził, że z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr .... wynika zestawienie wpłat z tytułu składek za poszczególne miesiące, dokonanych z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Wskazał, że stronę obowiązywał termin określony w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym składki za dany miesiąc płatnik opłaca do 15-go dnia następnego miesiąca. Zdaniem organu, z materiału dowodowego wynika również, że wpłaty dokonane przez stronę z uchybieniem terminu przekroczyły wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc.
Organ wskazał ponadto, że w pismach z dnia [...] listopada 2018 r., [...] stycznia 2019 r. i [...] stycznia 2019 r. skierowanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz zwrócił się o wskazanie, za których ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały opłacone po terminie. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, iż wpłaty dokonane przez płatnika rozliczają się proporcjonalnie na wszystkich ubezpieczonych.
Organ podkreślił, że wpłaty należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, razem na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2008 r. Nr 78, poz. 465). Zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w rozporządzeniu brak jest norm prawnych do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a następnie na pozostałych zatrudnionych. Pracodawca nie może zatem zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne tytuły ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.
Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika E. S.A. za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów wynikających z przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również – ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2018 r., [....] stycznia 2019 r. i [...] lutego 2019 r. są dokumentami urzędowymi, wobec czego stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W ocenie organu, wobec strony zachodzi przesłanka, która uniemożliwia wypłatę miesięcznego dofinansowania, ponieważ przekroczony został 14-dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z opłaceniem składek za pracowników niepełnosprawnych. W sprawie ustalono, iż składki za okresy składkowe w ZUS od sierpnia 2016 r. do marca 2017 r. oraz od sierpnia 2017 r. do października 2017 r. nie zostały poniesione w terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, zatem miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze w PFRON od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r. zostało pobrane nienależnie. Natomiast art. 26a ust. 11 ustawy o rehabilitacji stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. S.A. z siedzibą w W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na żądaniu zwrotu dofinansowania w części kosztów płacy, które zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z odrębnych przepisów,
2) naruszenie przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i żądanie zwrotu dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez pracodawcę faktycznie i terminowo,
3) naruszenie przepisów art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia .... października 2018 r.
Zdaniem skarżącej, przesłanka terminowości poniesienia kosztów płacy powinna być badana odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Skarżąca zarzuciła, że w zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS brak jest informacji, dotyczących szczegółowych tytułów wpłat, tzn. kogo faktycznie dane wpłaty dotyczą, ani też jakich tytułów dotyczą wpłaty dokonane po terminie (umów cywilnoprawnych, umów o pracę, czy umów o pracę osób niepełnosprawnych). Organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie, dlatego nieprawidłowo uznał, że nieterminowo zostały poniesione koszty płacy w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych objętych wnioskami o dofinansowanie. Ponadto, organ pominął koszty płacy zapłacone terminowo.
Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie, z pominięciem wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia z dnia [...] marca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2018 r. nakazującą zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od lipca 2016 r. do lutego 2017 r. oraz od lipca 2017 r. do września 2017 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1 pkt 3, art. 26a ust. 11 pkt 1, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Na podstawie art. 26a ust. 1a2 kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.
Jak stanowi art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Stosownie do art. 49 ust. 2 ww. ustawy, zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem przy opłacaniu należności składkowych termin wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.
Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 465), mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie na mocy przepisu przejściowego, tj. § 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dni 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831) – zgodnie z którym do wpłat dokonanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a więc przed dniem 1 stycznia 2018 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, zgodnie z oznaczeniem dokonanym przez płatnika składek na dokumencie płatniczym, o którym mowa w art. 47 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem § 3 ust. 4 i § 25.
Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdujących się w aktach sprawy pismach ZUS wskazujących sposób rozliczenia składek, przyjętych przez organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
Dodatkowo, dostrzeżenia wymaga wada kontrolowanej decyzji, polegająca na zakreśleniu stronie terminu na dokonanie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wskazane w decyzji okresy sprawozdawcze. Organ bez podstawy prawnej zażądał od strony zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Z przepisów ustawy o rehabilitacji nie wynika bowiem, aby elementem koniecznym decyzji było wskazanie określonego terminu zwrotu środków.
Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych, którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich pracowników.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).