V SA/Wa 1052/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dofinansowanie do wynagrodzeńosoby niepełnosprawnePFRONzwrot środkówschorzenia specjalneprawo pracyubezpieczenia społeczneemeryturakontrolapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z powodu nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej schorzeń specjalnych i uprawnień emerytalnych.

Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zarzucono błędną interpretację przepisów dotyczących schorzeń specjalnych i uprawnień emerytalnych. Sąd uznał, że dofinansowanie nie przysługuje, gdy pracownicy posiadają ustalone prawo do emerytury lub gdy dokumentacja nie potwierdza schorzeń specjalnych w sposób wymagany przez ustawę. Oddalono skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi spółki M. w Ł. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ stwierdził nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej schorzeń specjalnych (np. błąd schorzeń specjalnych w odniesieniu do 33 pracowników) oraz wykazywania wyższego wymiaru zatrudnienia niż faktyczny. Ponadto, stwierdzono, że dofinansowanie było pobierane na pracowników posiadających lekkie lub umiarkowane stopnie niepełnosprawności, którzy mieli ustalone prawo do emerytury, co jest niezgodne z art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca argumentowała, że dokumentacja medyczna powinna być wystarczająca do potwierdzenia schorzeń specjalnych, a także że nie miała możliwości weryfikacji uprawnień emerytalnych pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może być zwiększone tylko w przypadku, gdy schorzenia szczególne są orzeczone w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, a nie na podstawie samych zaświadczeń lekarskich. Sąd podkreślił również, że pracodawca ma obowiązek weryfikować uprawnienia emerytalne pracowników ubiegając się o dofinansowanie, a brak takiej weryfikacji stanowi przejaw braku staranności. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i postępowania, a decyzja o zwrocie środków była zasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Dofinansowanie może być zwiększone tylko na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które zawiera odpowiednie symbole schorzeń lub wskazania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana przepisu z 'stwierdzono' na 'orzeczono' wskazuje na konieczność posiadania formalnego orzeczenia, a nie jedynie zaświadczenia lekarskiego. Termin 'orzeczenie' użyty w ustawie powinien być rozumiany jednolicie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.r. art. 26a § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 26a § 1a¹

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 26a § 1b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 26a § 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.r. art. 26b § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r. art. 49e § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 32 § 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 32 § 3

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności art. 32 § 4

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje, gdy pracownicy posiadają ustalone prawo do emerytury (dotyczy osób z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności). Zwiększenie dofinansowania z tytułu schorzeń szczególnych wymaga orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a nie jedynie zaświadczenia lekarskiego. Pracodawca ma obowiązek starannego działania i weryfikacji uprawnień emerytalnych pracowników ubiegając się o środki publiczne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o możliwości uznania zaświadczeń lekarskich za wystarczające do potwierdzenia schorzeń szczególnych. Argumentacja skarżącej o braku możliwości weryfikacji uprawnień emerytalnych pracowników. Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczące dowolnej oceny materiału dowodowego i pominięcia dowodów przedstawianych przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela stanowisko organu, iż z uprawnienia, o którym mowa w art. 26b ust. 1b ustawy o rehabilitacji, może skorzystać pracodawca, który zatrudnia osoby niepełnosprawne, w odniesieniu do których orzeczono o niepełnosprawności wskazanej w tym przepisie. Pobierając dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych Skarżąca była zobowiązana do ustalenia, czy zatrudnieni przez nią pracownicy mają ustalone prawo do emerytury, czy nie. Oparcie się wyłącznie na treści oświadczeń pracowników składanych w tej materii, bądź ich braku, było przejawem braku staranności Skarżącej przy ubieganiu się o dofinansowanie ze środków PFRON.

Skład orzekający

Andrzej Kania

przewodniczący

Marek Krawczak

członek

Bożena Zwolenik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w szczególności wymogów formalnych dotyczących schorzeń specjalnych i wpływu posiadania prawa do emerytury na uprawnienia do dofinansowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o rehabilitacji i ich interpretacji w kontekście konkretnych dokumentów (orzeczeń, zaświadczeń).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu wsparcia dla osób niepełnosprawnych i pracodawców, ale skupia się na szczegółach proceduralnych i interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tym obszarze niż dla szerokiej publiczności.

Czy zaświadczenie lekarskie wystarczy do wyższego dofinansowania dla niepełnosprawnych pracowników? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1052/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Sygn. powiązane
I GSK 981/20 - Wyrok NSA z 2024-05-22
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 511
art. 26 a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. w Ł. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "organ", "Prezes Zarządu PFRON") nakazał M. w Ł. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółka") zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od maja 2016 do kwietnia 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł.
Od powyższej decyzji złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym decyzji zarzucono naruszenie art. 49 ust. 1 w związku z art. 26a ust. 11 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji", poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację oraz art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie decyzji w całości.
W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał między innymi, że w dniach od [...] stycznia do [...] lutego 2018 r. PFRON przeprowadził kontrolę, w trakcie której stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- błąd schorzeń specjalnych - w odniesieniu do 33 pracowników za 340 miesięcy;
- wykazywanie w informacji INF-D-P wymiaru zatrudnienia wyższego niż był faktycznie - w odniesieniu do 2 pracowników za 2 miesiące;
- rozbieżności między wykazywanymi w dokumentach INF-D-P kwotami kosztów płacy a stanem faktycznym - w odniesieniu do 2 pracowników za 2 miesiące;
- złożenie informacji INF-D-P w odniesieniu do pracowników posiadających lekki lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, którzy od marca 2011 r. mają ustalone prawo do emerytury - w odniesieniu do 5 pracowników za 12 miesięcy. Pracodawca w informacji INF-D-P nie ujął 17 pracowników za 161 okresów rozliczeniowych, posiadających znaczny stopień niepełnosprawności jako pracowników mających ustalone prawo do emerytury.
Jak wskazał organ zgodnie z treścią art. 26a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, zwane dalej "miesięcznym dofinansowaniem", przysługuje w kwocie:
- [...] zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
- [...] zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
- [...] zł - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
W świetle art. 26a ust. 1b ww. ustawy kwoty, o których mowa w ust. 1, zwiększa się o 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwane dalej "schorzeniami szczególnymi". Sposób udokumentowania szczególnych schorzeń, o których mowa w art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji, reguluje załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2016, poz. 951). Zgodnie z objaśnieniem nr 8 do tego załącznika, w odniesieniu do okresów sprawozdawczych począwszy od stycznia 2011, osobami ze szczególnymi schorzeniach są osoby w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz osoby niewidome.
Zatem, co podkreślił PFRON, aby pracodawca mógł wystąpić z wnioskiem o zwiększoną kwotę dofinansowania, stwierdzenie dotyczące schorzenia szczególnego musi wynikać z sentencji, symbolu przyczyny niepełnosprawności (02-P-choroba psychiczna, 01-U-upośledzenie umysłowe, 12-C-całościowe zaburzenia rozwojowe, 06-E-epilepsja, 04-0-osoby niewidome w stopniu znacznym i umiarkowanym), wskazań lub uzasadnienia podanego na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności.
Tym samym Strona składając wnioski o przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinna w dacie złożenia wniosków dysponować orzeczeniami o jednej z chorób wymienionych w art. 26a ust. 2b ustawy o rehabilitacji w odniesieniu do pracowników objętych dofinansowaniem.
Tymczasem w ocenie organu przedstawione przez pracodawcę podczas prowadzonego postępowania zaświadczenia lekarskie dotyczące pracowników niepełnosprawnych objętych dofinansowaniem nie stanowią podstawy do usunięcia nieprawidłowości w powyższym zakresie. Organ stwierdził, że Strona nie dysponowała dokumentami wskazującymi na posiadanie przez tych pracowników schorzeń szczególnych albowiem weryfikacja orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (symboli przyczyn niepełnosprawności) wykazała brak schorzeń wskazanych w przepisie art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji.
Odnosząc się do podnoszonego przez Stronę zarzutu, że na gruncie przepisów ustawy o rehabilitacji brak jest definicji pojęcia osoba niewidoma organ zaznaczył, że z punktu widzenia orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, za osoby niewidome można uznać osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z symbolem przyczyny niepełnosprawności 04-0, natomiast osoby będące w posiadaniu orzeczenia ustalającego inny stopień niepełnosprawności niż znaczny, można uznać za niedowidzące w zależności od stopnia upośledzenia wzroku.
Nadto, w trakcie kontroli ustalono, że pracodawca nie przedstawił dokumentów wskazujących na prawidłowość zadeklarowanych danych dotyczących wymiaru zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, jak również pracodawca w miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności (INF-D-P) zadeklarował niezgodne ze stanem faktycznym kwoty kosztów płacy dotyczące tych pracowników.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie i terminowo poniesionych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, 75% tych kosztów. Jako koszty płacy, zgodnie z art. 2 pkt 4a ww. ustawy, należy rozumieć wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Ponadto z ustaleń PFRON poczynionych na podstawie dokumentów przedstawionych przez pracodawcę podczas kontroli wynika, że Strona ubiegała się o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, którzy posiadali orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i ustalone prawo do emerytury. Podczas gdy stosownie do treści art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.
Odnosząc się do zarzutów Strony, organ ocenił, że są one niezasadne, gdyż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Wskazany przepis stanowi katalog zamknięty wpłat do których zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, w którym nie zawarto należności wynikających z art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Wobec powyższego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji bowiem we wskazanym przepisie nie zostały wskazane przepisy związane z wypłatą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Podobnie, jak zarzuty Strony dotyczące naruszenia przepisów art. 7 i 77 K.p.a., gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się na materiale dowodowym zebranym podczas prowadzonego postępowania administracyjnego (w tym na podstawie dokumentów i wyjaśnień przedstawionych przez Stronę) oraz ustaleniach poczynionych podczas kontroli na podstawie dokumentów przedstawionych przez Stronę podczas kontroli.
Ww. decyzję Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie:
1) art. 26a ust. 1 i 1 b ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną interpretację, polegającą na uznaniu, iż osoba niepełnosprawna może zostać uznana za osobę niewidomą wyłącznie na podstawie symbolu zawartego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 26a ust.11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez wydanie decyzji nakazującej zwrot dofinansowania w odniesieniu do dofinansowania, wobec którego faktycznie nie stwierdzono nieprawidłowości,
2) art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, odnośnie których nie wykazano nabycia uprawnień emerytalnych,
3) art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny i błędny, z całkowitym pominięciem dowodów przedstawianych przez Skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, a także brak w uzasadnieniu faktycznym wskazania przyczyn dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez Stronę organ odmówił wiarygodności oraz poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów.
Podnosząc powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu z [...] grudnia 2018 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono między innymi, że "orzeczenie" konkretnego schorzenia może wynikać zarówno z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak też z innych orzeczeń lekarskich wydawanych przez uprawnione osoby np. orzeczenia o niezdolności do pracy wydawane przez lekarza orzecznika ZUS (art. 5 ustawy o rehabilitacji). Zdaniem Skarżącej w przypadku gdyby ustawodawca uznał za właściwe ograniczenie wskazanych w powyższym przepisie orzeczeń o schorzeniach wyłącznie do orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, zapisałby to w ustawie wprost poprzez odwołanie się do takich orzeczeń.
Nadto, Spółka wskazała jako pracodawca, że nie posiada samodzielnych narzędzi umożliwiających jej weryfikację uprawnień emerytalnych pracowników, jak też nie jest uprawniona do weryfikacji posiadanych danych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, co powoduje, że zmuszona jest opierać się na danych przedstawianych przez pracowników, a następnie weryfikowanych przez PFRON. Zatem Strona składając wnioski o dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników nie była przez nich poinformowana o nabyciu uprawnień emerytalnych, jak też Fundusz nie składał zastrzeżeń do złożonych wniosków o wypłatę dofinansowania, pomimo posiadanych uprawnień do weryfikacji danych o pracownikach zgłoszonych do dofinansowań w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Do pisma załączono m.in. projekt ustawy - druk nr 3292, który wpłynął do Sejmu w dniu 23 lipca 2010 r., sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3292) z 5 października 2010 r., Biuletyn z posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Rodziny z 6 października 2010 r. nr 264, dodatkowe sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3292), oraz pismo Zastępcy Dyrektora Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych znak: ... z ... marca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Prezes PFRON nakazał Skarżącej zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od maja 2016 do kwietnia 2017 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął ustalenia faktyczne poczynione przez organ. Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy.
W świetle art. 26a ust. 1b ww. ustawy, kwoty dofinansowania, o których mowa w ust. 1, zwiększa się o 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwane dalej: "schorzeniami szczególnymi".
Jak wynika z § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, symbol przyczyny niepełnosprawności, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 8, ust. 2 pkt 9 i ust. 3 pkt 9, oznacza się następująco:
1) 01-U — upośledzenie umysłowe;
2) 02-P — choroby psychiczne;
3) 03-L — zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
4) 04-O — choroby narządu wzroku;
5) 05-R — upośledzenie narządu ruchu;
6) 06-E — epilepsja;
7) 07-S — choroby układu oddechowego i krążenia;
8) 08-T — choroby układu pokarmowego;
9) 09-M — choroby układu moczowo-płciowego;
10) 10-N — choroby neurologiczne;
11) 11-I — inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
12) 12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.
Organ ustalił, a Skarżąca tego nie kwestionowała, że w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności wskazanych w uzasadnieniu decyzji 33 pracowników Skarżącej (za 340 miesięcy) nie zawarto informacji o schorzeniu narządu wzroku. Informacje te były zawarte jedynie w zaświadczeniach lekarskich (niedowidzenie, jaskra, zaćma, upośledzenie wzroku obu oczu, osoba niewidoma w ujęciu medycznym).
Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności lub wskazaniach do ulg i uprawnień odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej osoby zainteresowanej lub dziecka (§ 32 ust. 3 ww. rozporządzenia). Wbrew twierdzeniom Skarżącej, orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu (§ 32 ust. 4 ww. rozporządzenia).
Zdaniem Sądu uzasadnione zatem jest stanowisko organu, iż Skarżąca nie posiadała, wymaganych wskazanymi wyżej przepisami prawa, dokumentów potwierdzających istnienie schorzeń szczególnych u wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pracowników za objęte postępowaniem okresy sprawozdawcze. Sąd podziela stanowisko organu, iż z uprawnienia, o którym mowa w art. 26b ust. 1b ustawy o rehabilitacji, może skorzystać pracodawca, który zatrudnia osoby niepełnosprawne, w odniesieniu do których orzeczono o niepełnosprawności wskazanej w tym przepisie.
Zdaniem Sądu taka interpretacja ww. przepisu znajduje również potwierdzenie w przebiegu prac legislacyjnych dotyczących nowelizacji tego przepisu. Sąd podziela stanowisko organu, iż zmiana wyrażenia "stwierdzono" na wyrażenie "orzeczono", wyraźnie wskazuje, iż jej celem nie było zezwolenie na uznawanie zaświadczeń lekarskich jako dokumentujących schorzenie uprawniające do zwiększenia dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na podstawie art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji.
Nie znajduje uzasadnienia pogląd Skarżącej, że gdyby ustawodawca uznał za właściwe ograniczenie wskazanych w przepisie art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji orzeczeń o schorzeniach wyłącznie do orzeczeń o stopniu niepełnosprawności - zapisałby to w ustawie wprost poprzez odwołanie się do orzeczeń, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z § 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 283), do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami.
Jeżeli zatem ustawodawca posłużył się w ustawie o rehabilitacji określeniem "orzeczenie", to należy przyjąć, że to określenie ma to samo znaczenie we wszystkich przypadkach, w których pojęcie to w tej ustawie występuje.
Zgodnie z art. 26a ust. 6 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy pracownika, na zasadach określonych w art. 26b i 26c ustawy.
Z akt sprawy wynika, że w informacji INF-D-P Skarżąca wykazała w odniesieniu do dwóch pracowników za dwa miesiące wymiar zatrudnienia wyższy niż faktyczny, co spowodowało zawyżenie dofinansowania do wynagrodzeń tych pracowników.
Podobnie, Skarżąca zadeklarowała niezgodnie ze stanem faktycznym kwoty kosztów płacy dotyczące dwóch pracowników za dwa miesiące. Stanowi to naruszenie art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, 75% tych kosztów.
Na podstawie art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.
Z powyższego przepisu jasno wynika, że jeśli pracodawca zatrudniał osoby zaliczone do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, które miały ustalone prawo do emerytury, to nie mógł skorzystać z dofinansowania do wynagrodzenia takich pracowników.
W sprawie niesporne jest, że niektórzy pracownicy zatrudnieni przez Skarżącą posiadali ustalone prawo do emerytury, co wynikało z informacji przekazanych przez ZUS. Natomiast Skarżąca w informacji INF-D-P wykazała pięciu pracowników (za 12 miesięcy) posiadających lekki lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, którzy od marca 2011 r. mają ustalone prawo do emerytury. Jednocześnie Skarżąca w złożonej informacji nie ujęła siedemnastu pracowników za 161 okresów rozliczeniowych, posiadających znaczny stopień niepełnosprawności jako pracowników mających ustalone prawo do emerytury.
W toku postępowania administracyjnego wskazano, który z zatrudnionych pracowników oraz w jakim okresie posiadał takie prawo, a nadto jakie kwoty dofinansowania zostały pobrane za poszczególne okresy czasu. Poddano analizie także wnioski o wypłatę dofinansowania dla tych pracowników. Ustalenia w powyższym zakresie są prawidłowe, Skarżąca nie kwestionowała zarówno faktu, jak i daty nabycia prawa do emerytury przez niektórych jej pracowników.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, że Skarżąca nie mogła weryfikować oświadczeń swoich pracowników, bądź ich braku odnośnie pobierania świadczeń emerytalnych. Należy wskazać, że pobierając dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych Skarżąca była zobowiązana do ustalenia, czy zatrudnieni przez nią pracownicy mają ustalone prawo do emerytury, czy nie. Oparcie się wyłącznie na treści oświadczeń pracowników składanych w tej materii, bądź ich braku, było przejawem braku staranności Skarżącej przy ubieganiu się o dofinansowanie ze środków PFRON. Podkreślenia wymaga, że środki na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze były środkami publicznymi i podlegały jako takie szczególnej ochronie.
W przypadku ustalenia, że środki Funduszu zostały pobrane w nadmiernej wysokości, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wpłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Wobec powyższego Prezes PFRON zobowiązany był wydać decyzję nakazującą zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wskazane w zaskarżonej decyzji okresy sprawozdawcze. Podkreślenia wymaga, że decyzja w sprawie zwrotu dofinansowania nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że organ nie ma możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, lecz w sytuacji gdy stwierdzi ziszczenie się określonych ustawowo przesłanek, jest zobowiązany do wydania decyzji o określonej treści.
Uzasadnienia nie znajdują również pozostałe zarzuty skargi bowiem w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Dokonana przez Sąd w rozpatrywanej sprawie analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienie zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. ).
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI