V SA/Wa 1049/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
finanse publicznezatrudnienie osób niepełnosprawnychjednostka budżetowaśrodki publiczneustawa o rehabilitacjiustawa o finansach publicznychsądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Urzędu Gminy na decyzję odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uznając, że jednostka budżetowa nie może otrzymywać takiego dofinansowania, gdyż jej wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych.

Sprawa dotyczyła skargi Urzędu Gminy na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Urząd Gminy argumentował, że jego wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych, co zgodnie z ustawą o rehabilitacji powinno uprawniać go do dofinansowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów, że jednostka budżetowa, jaką jest Urząd Gminy, nie może otrzymywać dofinansowania, ponieważ jej wydatki na wynagrodzenia pochodzą ze środków publicznych, co wyklucza przyznanie dofinansowania na podstawie art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji.

Przedmiotem skargi Urzędu Gminy [...] była decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres lipiec 2017 r. Organ I instancji odmówił dofinansowania, wskazując, że jednostce budżetowej, jaką jest Urząd Gminy, nie przysługuje ono, gdyż wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych są finansowane ze środków publicznych, a zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji, dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia w części finansowanej ze środków publicznych. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, wskazując na wcześniejsze pismo organu sugerujące brak obiekcji co do prawidłowości wypłaty dofinansowania. Minister utrzymał w mocy decyzję odmowną, podkreślając, że definicja środków publicznych zawarta w ustawie o finansach publicznych obejmuje wszystkie przychody jednostek sektora finansów publicznych, w tym Urzędu Gminy jako jednostki budżetowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd potwierdził, że Urząd Gminy, będąc jednostką budżetową, finansuje wynagrodzenia ze środków publicznych, co zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji wyklucza możliwość przyznania dofinansowania. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., stwierdzając, że fakt wcześniejszego wadliwego stanowiska organu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji sprzecznej z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jednostka budżetowa nie może otrzymać takiego dofinansowania, ponieważ jej wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych, co wyklucza przyznanie dofinansowania na podstawie art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja środków publicznych zawarta w ustawie o finansach publicznych obejmuje wszystkie przychody jednostek sektora finansów publicznych, w tym Urzędu Gminy jako jednostki budżetowej. W związku z tym, wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych są finansowane ze środków publicznych, co zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji wyklucza możliwość przyznania dofinansowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o rehabilitacji art. 26b § 7

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.f.p. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o rehabilitacji art. 26b § 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.f.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 9 § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych w jednostce budżetowej są finansowane ze środków publicznych, co wyklucza możliwość przyznania dofinansowania zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji.

Odrzucone argumenty

Urząd Gminy jako jednostka budżetowa powinien otrzymać dofinansowanie, mimo że jego wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych. Wcześniejsze pismo organu sugerujące brak obiekcji co do wypłaty dofinansowania powinno być podstawą do jego przyznania, nawet jeśli jest sprzeczne z prawem (naruszenie zasady pogłębiania zaufania).

Godne uwagi sformułowania

jednostka budżetowa nie może otrzymywać dofinansowania, gdyż jej wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych definicja środków publicznych zawarta w ustawie o finansach publicznych jest definicją legalną, obowiązującą fakt uprzedniego, nieprawidłowego uznania, że Strona spełnia przesłanki otrzymania dofinansowania nie może stanowić podstawy do wydania korzystnej dla Skarżącego decyzji zgodnie z jego żądaniem zasada legalizmu wynikająca z art. 6 k.p.a. ma pierwszeństwo przed zasadą pogłębiania zaufania wynikającą z art. 8 § 2 k.p.a.

Skład orzekający

Beata Blankiewicz-Wóltańska

sprawozdawca

Michał Sowiński

członek

Tomasz Zawiślak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dla jednostek sektora finansów publicznych, w szczególności jednostek budżetowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jednostek budżetowych i ich finansowania ze środków publicznych. Interpretacja opiera się na ścisłym brzmieniu przepisów ustawy o rehabilitacji i ustawy o finansach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla jednostek sektora finansów publicznych, które mogą być zainteresowane niuansami prawnymi dotyczącymi dofinansowań. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między środkami publicznymi a innymi źródłami finansowania.

Jednostka budżetowa bez dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych – kluczowa interpretacja przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1049/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Michał Sowiński
Tomasz Zawiślak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 850/20 - Wyrok NSA z 2024-05-08
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 5, art. 9, art. 11
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Urząd Gminy [...] (dalej "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] L.dz.... o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres lipiec 2017 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie - Urzędowi Gminy [...] - wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres lipiec 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Stronie jako jednostce budżetowej nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, gdyż z przepisów ustawy o finansach publicznych wynika, że wszystkie wydatki na wynagrodzenia osobowe, ponoszone przez jednostki budżetowe na rzecz pracowników, finansowane są z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w konsekwencji ponoszone są ze środków publicznych. Jednocześnie organ I instancji powołał się na zapis art. 26b ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stanowiący, że miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w części finansowanej ze środków publicznych.
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Stronie nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, podczas gdy Strona wykazała, że źródłem finansowania wynagrodzeń są środki publiczne, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 i 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, jak też naruszenie art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie ma on zastosowania w przypadku finansowania wynagrodzeń pracowników Urzędu Gminy albowiem wydatki na wynagrodzenia ponoszone są ze środków publicznych podczas gdy z prawidłowej wykładni w/w przepisu jednoznacznie wynika, że miesięczne dofinansowanie przysługuje jeśli pracodawca sfinansował wynagrodzenie pracownika ze środków publicznych określonych w art. 26b ust. 8 pkt 1 i 2 w/w ustawy.
Skarżąca podniosła też naruszenie przepisu prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmownej w sytuacji gdy w 2013 r., po zmianie przepisów ustawy o rehabilitacji organ w piśmie do strony poinformował ją, że nie ma obiekcji co do prawidłowości wypłaty dofinansowania, mimo, że miał dokładną wiedzę na jakich pracowników i w jakich okolicznościach strona pobiera dofinansowanie, a sytuacja ta obecnie jest taka sama, co prowadzi do wniosku, że działanie organu jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a ponadto prowadzi do odstąpienia organu od utartej praktyki zaprezentowanej stronie w w/w piśmie.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu wskazano, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie ma stwierdzenie czy wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych, w szczególności w samorządowych jednostkach budżetowych są finansowane ze środków publicznych.
Pojęcie "środki publiczne" o którym mowa w art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.) oznacza:
1) dochody publiczne;
2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2017 r. poz. 1376 i 1475);
3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;
4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
a) ze sprzedaży papierów wartościowych,
b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
e) z innych operacji finansowych,
5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Natomiast zgodnie z ust. 2 ww. artykułu dochodami publicznymi są:
1) daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;
2) inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;
3) wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych;
4) dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w szczególności:
a) wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze,
b) odsetki od środków na rachunkach bankowych,
c) odsetki od udzielonych pożyczek i od posiadanych papierów wartościowych,
d) dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych;
5) spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora finansów publicznych;
6) odszkodowania należne jednostkom sektora finansów publicznych;
7) kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji;
8) dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów w rozumieniu ust. 1 pkt 4 lit. a i b.
Jednocześnie Minister zauważył, że Strona - Urząd Gminy w [...] - zgodnie z art. 9 pkt 3 ww. ustawy jest jednostką sektora finansów publicznych - jednostką budżetową Gminy [...] (dowód - § 3 ust. 1 regulaminu organizacyjnego urzędu gminy [...], nadanego zarządzeniem Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia .... marca 2016 r.).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jednostki budżetowe są jednostkami organizacyjnymi sektora finansów publicznych nieposiadającymi osobowości prawnej, które zgodnie z tzw. "zasadą finansowania brutto" - pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa lub budżetu jednostek samorządu terytorialnego, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiedniego budżetu.
Dodatkowo Minister zauważył, że na etapie postępowania przed organem I instancji strona została wezwana do złożenia wyjaśnień, z jakiego źródła pochodzą środki, które przeznaczane są na wypłatę wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
W odpowiedzi Strona poinformowała, że "(...) konstrukcja budżetu gminy (...) nie pozwala na wyodrębnienie w ramach wydatków na wynagrodzenia środków pochodzących z dochodów z działalności wytwórczej lub usługowej i środków publicznych". W związku z powyższym, organ stwierdził, że nie może mieć do Strony zastosowanie art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji przewidujący wyłączenia od stosowania art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji.
Minister wskazał, że przepisy ustawy o rehabilitacji i ustawy finansach publicznych nie wskazują na możliwość sfinansowania przez jednostki budżetowe (państwowe lub samorządowe) wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków innych niż środki publiczne. Skoro więc urząd gminy jako jednostka budżetowa realizuje zadania gminy o charakterze użyteczności publicznej, w tym wypadku polegające na dostarczaniu wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...], uzyskane z tej działalności przychody, są de facto środkami publicznymi, a zatem nie można z nich sfinansować wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników.
Wskazano również, że umowy o pracę zostały zawarte pomiędzy Urzędem Gminy [...] (będącym pracodawcą zgodnie z § 3 ust. 4 regulaminu organizacyjnego Urzędu Gminy [...]) a konkretnym pracownikiem niepełnosprawnym. Zatem pracodawcą nie jest sama gmina, ale urząd gminy, czyli jednostka budżetowa. Dlatego też w sprawie nie mają zastosowania wyjątki przewidziane w art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji, nawet gdy przychody uzyskane z prowadzonej działalności gospodarczej przewyższają wysokość wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
W ocenie Ministra bezzasadny jest również zarzut strony dotyczący naruszenia art. 8 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działanie organu sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 26b ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych podczas, gdy strona wykazała, że źródłem finansowania wynagrodzeń są środki publiczne, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 i art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych,
2) art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie ma on zastosowania w przypadku finansowania wynagrodzeń pracowników Urzędu Gminy albowiem wydatki na wynagrodzenia ponoszone są ze środków publicznych podczas, gdy z prawidłowej wykładni w/w przepisu jednoznacznie wynika, że miesięczne dofinansowanie przysługuje jeśli pracodawca sfinansował wynagrodzenie pracownika ze środków publicznych określonych w art. 26b ust. 8 pkt 1 i 2 w/w ustawy,
3) przepisu prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 8 § 1 i § 2 Kpa poprzez wydanie decyzji odmownej w sytuacji, gdy w 2013 r. po zmianie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych organ w piśmie do strony poinformował ją, że nie ma obiekcji co do prawidłowości wypłaty dofinansowania, mimo, że miał dokładną wiedzę na jakich pracowników i w jakich okolicznościach strona pobiera dofinansowanie, a sytuacja ta obecnie jest taka sama, co prowadzi do wniosku, że działanie organu jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a ponadto prowadzi do odstąpienia organu od utartej praktyki zaprezentowanej Stronie w piśmie z 2013 r.
Skarżąca strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie zastosowanie mają przede wszystkim przepisy - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji - ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511; zwaną dalej "ustawą o rehabilitacji"), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.; dalej: "u.f.p.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z p.zm.; dalej: "k.p.a.").
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Organy odmówiły Skarżącej wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych przez Stronę pracowników niepełnosprawnych bowiem uznały, że Skarżąca uzyskuje na wynagrodzenia środki pochodzące ze środków publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 u.f.p. Natomiast z treści art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji jednoznacznie wynika, że miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika w części finansowanej ze środków publicznych. Skarżąca nie kwestionuje przy tym, że w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych jest jednostką sektora finansów publicznych, uważa jednak, że wynagrodzenia, które wypłaca pracownikom niepełnosprawnym, nie są finansowane ze środków publicznych.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W świetle art. 9 pkt 10 u.f.p. Skarżąca jest jednostką sektora finansów publicznych działająca w formie jednostki budżetowej Gminy.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.f.p. jednostki budżetowe są jednostkami organizacyjnymi sektora finansów publicznych nieposiadającymi osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa lub budżetu jednostek samorządu terytorialnego, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiedniego budżetu.
Bezspornym jest, że Urząd Gminy w [...] - zgodnie z art. 9 pkt 3 ww. ustawy - jest jednostką sektora finansów publicznych, jednostką budżetową Gminy [...]. Zatem Skarżąca jako jednostka budżetowa nie posiada wydzielonego własnego rachunku dochodów, jest też pracodawcą osób, na które złożyła wnioski o dofinansowanie, również dochody z tytułu prowadzonej działalności są odprowadzane na rachunek jednostki samorządu terytorialnego, tj. Gminy [...].
Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 i 5 u.f.p., środkami publicznymi są między innymi dochody publiczne, a także przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności i pochodzące z innych źródeł. Jeżeli natomiast Skarżąca jest jednostką sektora finansów publicznych, to w konsekwencji wszystkie jego przychody są środkami publicznymi.
Zawarta w ustawie o finansach publicznych definicja środków publicznych jest zaś definicją legalną, obowiązującą, chyba że przepis innej ustawy ustanowi inną definicję na użytek takiej ustawy, co w ustawie o rehabilitacji nie ma miejsca. Dokonując wykładni art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji należy zatem stosować definicję środków publicznych zawartą w ustawie o finansach publicznych.
Należy zatem przyznać rację organowi, że ze względu na status Strony tj. jednostki sektora finansów publicznych, w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 26b ust. 8 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym wyłączenia z art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji nie stosuje się w przypadku, gdy pracodawca sfinansował wynagrodzenie pracownika z:
1. przychodów jednostek sektora finansów publicznych pochodzących z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzących z innych źródeł;
2. wpływów ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych.
Powyższe stanowisko zostało należycie uzasadnione w zaskarżonej decyzji, w której wskazano, że Strona skarżąca, zgodnie z art. 9 pkt 3 u.f.p. jest jednostką sektora finansów publicznych działającą w formie jednostki budżetowej Gminy, w związku z powyższym zgodnie z art. 11 ust. 1 u.f.p. pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa lub budżetu jednostek samorządu terytorialnego, a pobrane dochody odprowadza na rachunek odpowiedniego budżetu.
Sąd zgodził się również z dokonaną przez Ministra wykładnią art. 26 ust. 7 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 u.f.p. Minister wyjaśnił bowiem, że możliwość wypłaty środków publicznych nie może być interpretowana w sposób rozszerzający ani zawężający, a decydujące znaczenie w procesie wykładni prawa dotyczącego pomocy publicznej powinna mieć w realiach sprawy wykładnia językowa. Organ odwoławczy był uprawniony do uznania za niedopuszczalną taką wykładnię, której wynik byłby całkowicie sprzeczny z literalnym brzmieniem analizowanego w tej sprawie przepisu, w sytuacji w której inne niż językowa reguły interpretacyjne nie stanowią racjonalnej i przekonującej podstawy do takiej ingerencji w treść przepisu.
Nie tylko wykładnia językowa, ale i celowościowa sprzeciwia się zaakceptowaniu stanowiska Strony skarżącej. Jego aprobata prowadziłaby w konsekwencji do zaakceptowania możliwości udzielania pomocy publicznej samorządowej jednostce budżetowych, finansującej wynagrodzenia pracowników ze środków publicznych finansów i odprowadzającej dochody na rachunek budżetu.
W świetle powyższego należało przyjąć, że wszelkie środki, jakie znajdują się w dyspozycji Strony są środkami publicznymi. To zaś z mocy art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji wyklucza możliwość przyznania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych przez Skarżącą (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1521/18, z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 12/19; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. wyjaśnić należy, że fakt przyznania dofinansowania za wcześniejsze okresy pozostaje bez wpływu na ocenę przedmiotowej sprawy.
Minister był bowiem zobowiązany do odstąpienia od uprzedniego wadliwego stanowiska Prezesa Zarządu PFRON (nota bene nie wyrażonego w formie decyzji) z momentem uzyskania świadomości tego stanowiska. Obowiązkiem organu było zatem prawidłowe zastosowanie art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji. Natomiast fakt uprzedniego, nieprawidłowego uznania, że Strona spełnia przesłanki otrzymania dofinansowania nie może stanowić podstawy do wydania korzystnej dla Skarżącego decyzji zgodnie z jego żądaniem. Sąd nie dopatrzył się zatem zarzucanego w skardze naruszenia art. 8 k.p.a. W szczególności art. 8 § 2 k.p.a. nie ma charakteru absolutnego i nie stoi ponad zasadą legalizmu. wynikającą z art. 6 k.p.a., ale co istotne przede wszystkim z art. 7 Konstytucji.
Tym samym Sąd nie stwierdził naruszenia przez Ministra powołanych w skardze przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI