V SA/WA 1025/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi było zaskarżenie decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Zarządu PFRON. Decyzja Prezesa PFRON nakazywała T.-Miastu zwrot środków Funduszu przekazanych w 2015 r. i wydatkowanych w ramach realizacji zadania określonego w art. 26e ustawy o rehabilitacji, wraz z odsetkami. Miasto wniosło o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając jej wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz skierowanie do osoby niebędącej stroną (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Minister odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że istniała podstawa prawna (art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji) do żądania zwrotu środków, a stosunek prawny powstał w 2015 r., co uzasadniało zastosowanie tego przepisu. Podkreślono, że rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności z przepisem, czego w sprawie nie stwierdzono. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu, Minister wyjaśnił, że stroną postępowania o zwrot środków jest samorząd (miasto), który następnie zawiera umowę cywilnoprawną z pracodawcą. Prezes PFRON nie jest stroną umowy między miastem a pracodawcą i jest uprawniony do dochodzenia zwrotu od miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę miasta. Sąd uznał, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i służy jedynie badaniu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd aprobowalnie odniósł się do stanowiska NSA, że to miasto jest stroną postępowania o zwrot środków, a nie pracodawca, który zawiera umowę cywilnoprawną ze starostą. Sąd stwierdził, że decyzja Prezesa PFRON nie była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani wydania decyzji bez podstawy prawnej czy skierowania jej do niewłaściwego podmiotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków PFRON, zasady prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, ustalenie strony postępowania w sprawach o zwrot środków Funduszu.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej i zwrotem środków PFRON.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja nakazująca zwrot środków PFRON, wydana na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji, została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja została wydana na podstawie art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, a stosunek prawny powstał w 2015 r., co uzasadniało zastosowanie tego przepisu. Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istniała podstawa prawna do wydania decyzji, a zarzucane naruszenia nie miały charakteru rażącego, co jest wymogiem do stwierdzenia nieważności decyzji.
Czy decyzja Prezesa PFRON o zwrocie środków PFRON była skierowana do właściwej strony postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja była skierowana do T.-Miasta na prawach powiatu, które jest stroną postępowania o zwrot środków Funduszu.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że miasto jako jednostka samorządu terytorialnego, któremu przekazano środki, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu, a nie pracodawca, który zawiera umowę cywilnoprawną.
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie to ma na celu jedynie badanie, czy zaszły ściśle określone przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest trybem nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek od zasady stabilności decyzji, i nie zastępuje postępowania odwoławczego.
Przepisy (30)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie.
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Stanowi podstawę prawną do żądania zwrotu środków Funduszu podlegających zwrotowi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania sądu o oddaleniu skargi.
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Błędna interpretacja i zastosowanie przez organ, zdaniem skarżącego, jako podstawy do orzekania zwrotu środków.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Podstawa prawna decyzji Prezesa PFRON o zwrocie środków.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Pomocnicze
ustawa o rehabilitacji art. 26e § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy możliwości uzyskania przez pracodawcę zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej.
ustawa o rehabilitacji art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy przekazywania środków Funduszu na realizację zadań.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o rehabilitacji art. 46 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 26e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozporządzenie w sprawie zwrotu kosztów
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Konstytucja RP art. 166 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 167 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o rehabilitacji art. 26e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pominięcie przez organ, zdaniem skarżącego, przy wydawaniu decyzji.
ustawa o rehabilitacji art. 46 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pominięcie przez organ, zdaniem skarżącego, przy wydawaniu decyzji.
ustawa o rehabilitacji art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pominięcie przez organ, zdaniem skarżącego, przy wydawaniu decyzji.
ustawa o rehabilitacji art. 26e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy umowy cywilnoprawnej między starostą a pracodawcą w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy.
ustawa o rehabilitacji art. 49f
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy możliwości umarzania, rozkładania na raty lub odraczania terminu płatności należności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Prezesa PFRON została wydana na podstawie art. 49e ustawy o rehabilitacji. • Stroną postępowania o zwrot środków PFRON jest miasto, a nie pracodawca. • Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani wydania decyzji bez podstawy prawnej. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy.
Odrzucone argumenty
Decyzja Prezesa PFRON została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. • Decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. • Naruszenie przepisów art. 49e, 26e, 46, 48 ustawy o rehabilitacji oraz przepisów rozporządzeń. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 6, 28, 104, 97, 98).
Godne uwagi sformułowania
postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy • rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa • nie można pomijać tej właśnie okoliczności prawnej przy dokonywaniu wykładni art. 26e ust. 6 ustawy o świadczeniach
Skład orzekający
Beata Blankiewicz-Wóltańska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Arkadiusz Tomczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków PFRON, zasady prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, ustalenie strony postępowania w sprawach o zwrot środków Funduszu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej i zwrotem środków PFRON.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu środków publicznych i interpretacji przepisów dotyczących rehabilitacji osób niepełnosprawnych, co jest istotne dla jednostek samorządu terytorialnego i beneficjentów funduszy.
“Miasto musi zwrócić środki PFRON – sąd wyjaśnia, kto jest stroną w sporze o dotacje.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.