V SA/WA 1025/19

V SA/Wa 1025/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 849/20 - Wyrok NSA z 2024-05-08
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 135, art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 16, art. 156,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi T. - Miasta ... na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... kwietnia 2019 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. - Miasto na prawach powiatu (dalej "Miasto", "Skarżący", "Strona", "Beneficjent") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] , odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] .
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie – T. - Miastu na prawach powiatu - zwrot środków Funduszu przekazanych według algorytmu w roku 2015 i wydatkowanych w ramach realizacji zadania określonego w art. 26e ustawy o rehabilitacji, w następstwie realizacji umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej ze środków PFRON w kwocie 40.000,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia 27 lipca 2015 r. do dnia wpłaty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] Minister stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania.
Wnioskiem z dnia 15 maja 2018 r. Strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, tj. że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz że została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ponadto Strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 kpa.
Skarżący skierował do Ministra wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityko Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu wskazano, że po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego oraz argumentów Strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r. [...] , Minister uznał, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania strony i stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, Minister wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie istniała podstawa prawna, tj. art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do żądania zwrotu środków PFRON przekazanych T. (miastu na prawach powiatu) w ramach algorytmu na podstawie art. 48 ustawy o rehabilitacji. Przepis ten wszedł w życie 1 stycznia 2009 r. i stanowi podstawę prawną wydania decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r.
Materialną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Przepis art. 49e został dodany do ustawy o rehabilitacji ustawą z 5 grudnia 2008 r. i wszedł w życie 1 stycznia 2009 r. Ustawa z 5 grudnia 2008 r. zawiera dwa przepisy intertemporalne. Zgodnie z art. 6 ustawy z 5 grudnia 2008 r., do stosunków prawnych powstałych przed jej wejściem w życie, tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z art. 7 powołanej ustawy sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem 1 stycznia 2009 r. rozpatruje się według przepisów dotychczasowych.
W ocenie Ministra stosunek prawny między podmiotami powstał na skutek przekazania w trybie art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez Prezesa Zarządu Funduszu, środków Funduszu. Wskazano, że "stosunek prawny" o którym mowa w przedmiotowej sprawie łączący Fundusz z samorządem - T. (miastem na prawach powiatu) powstał w 2015 r., kiedy na podstawie art. 48 ustawy o rehabilitacji zostały przekazane samorządowi środki na realizację m.in. zadania określonego w art. 26e ustawy o rehabilitacji. W związku z powyższym, zastosowanie w przedmiotowej sprawie miał art. 49e ustawy o rehabilitacji.
Natomiast rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie nie doszło do sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Zatem decyzja Prezesa Zarządu PFRON nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącą stronę argumentu o skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa), wyjaśniono, iż stroną postępowania o zwrot środków Funduszu przekazanych według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, jest samorząd terytorialny (w przedmiotowej sprawie T. - miasto na prawach powiatu), któremu środki Funduszu na tej podstawie zostały przekazywane. Z kolei Prezydent T. - miasta na prawach powiatu zawarł z pracodawcą umowę cywilnoprawną określającą warunki i wysokość zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. Prezes Zarządu PFRON nie jest stroną umowy zawartej pomiędzy Prezydentem Miasta T. a pracodawcą, a zatem nie może żądać zwrotu środków od pracodawcy. To Powiat łączy jednocześnie stosunek administracyjnoprawny z Prezesem Zarządu PFRON oraz umowa cywilnoprawna z pracodawcą. W takiej sytuacji Prezes Zarządu PFRON jest uprawniony a jednocześnie zobowiązany do dochodzenia zwrotu od podmiotu, któremu przekazał środki Funduszu. Z kolei Powiat uprawniony jest do dochodzenia roszczeń o zwrot przekazanych środków od pracodawcy na podstawie umowy. Artykuł 26e ust. 2 ustawy o rehabilitacji daje podstawę do zawarcia przez starostę umowy cywilnoprawnej z pracodawcą, ale nie daje podstaw do twierdzenia, że stroną postępowania o zwrot środków Funduszu jest bezpośrednio pracodawca, a tym samym, że przepis ten daje podstawę do żądania zwrotu w trybie art. 49e ustawy o rehabilitacji bezpośrednio od pracodawcy. Jedyną drogą dochodzenia zwrotu środków publicznych przekazanych Powiatowi przez PFRON jest droga administracyjnoprawna, a tryb cywilnoprawny jest niedopuszczalny, z uwagi na to, że dofinansowanie udzielone przez PFRON jest wydatkiem z budżetu państwa na rzecz konkretnych podmiotów i stanowi instytucję prawa publicznego, a co za tym idzie do żądania zwrotu udzielonej dotacji właściwy jest tryb postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym w ocenie Ministra bezzasadne są zarzuty Strony dotyczące naruszenia art. 6, art. 28 i art. 104 kpa, gdyż decyzja została skierowana prawidłowo do T. - miasta na prawach powiatu, któremu środki Funduszu na podstawie algorytmu zostały przekazane.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 26e ustawy o rehabilitacji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez PFRON, art. 166 ust. 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji RP, Minister podkreślił, że zastosowanie instytucji nadzwyczajnej, jaką jest stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia możliwe jest wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Przedstawione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa PFRON argumenty odnoszą się ściśle do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zatem nie mogą zostać one uwzględnione, gdyż postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy, ale zbadaniu, czy zaszły określone ściśle przesłanki z art. 156 § 1 kpa, a decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] nie jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 kpa.
T. – Miasto na prawach powiatu, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. (znak sprawy: [...] ), orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. (znak: [...]), odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2018 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy własnej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2018 r. wydanej bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa polegającym na:
1) naruszeniu w zakresie prawa materialnego:
a) art. 49e ust. 1 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511) zwaną dalej "ustawą o rehabilitacji" poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę do orzekania decyzją nakazująca Skarżącemu zwrot środków Funduszu wraz z odsetkami przyznanych i wypłaconych przedsiębiorcy na podstawie art. 26e tej ustawy;
b) art. 26e oraz art. 46 pkt 7 oraz art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich pominięcie i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji nakazującej zwrot wypłaconych przedsiębiorcy środków;
c) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. z 2015 poz. 93; dalej: "rozporządzenie w sprawie zwrotu kosztów"), poprzez jego pominięcie. a w szczególności postanowień § 6 ust. 2 pkt 2 lit. f) i g);
d) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 63. poz. 586), poprzez jego pominięcie, a w szczególności § 18 pkt 9 i § 19 pkt 2;
e) art. 166 ust. 2 i art. 167 ust. 4 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483);
2) naruszeniu w zakresie prawa procesowego:
a) art. 6, art. 28 i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) zwanej dalej "kpa" w zw. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji w związku z przyjęciem, że istnieje podstawa prawna do nakazania Skarżącemu w przedmiotowej sprawie zwrotu środków do Funduszu.
b) art. 97 §1 i art. 98 § 1 kpa w zw. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji poprzez negatywne rozstrzygnięcie wniosku o zawieszenie postępowania w sytuacji zaistnienia przesłanek wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w okolicznościach faktycznych sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2019 r. oraz poprzedzającej jej decyzji z [...] kwietnia 2019 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2018 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania , a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie zastosowanie mają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z p.zm.; dalej: "k.p.a."), albowiem kontrolowana decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub - jak w niniejszej sprawie - na wniosek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty (może to uczynić w postępowaniu odwoławczym).
Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest "kolejną instancją" rozpoznania sprawy.
Na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej stronie zwrot środków Funduszu przekazanych według algorytmu w roku 2015 i wydatkowanych w ramach realizacji zadania określonego w art. 26e ustawy o rehabilitacji, w następstwie realizacji umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej ze środków PFRON.
Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa określających zasady prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, a więc, czy Minister prawidłowo zbadał ostatecznie zakończone postępowanie administracyjne w zakresie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2018 r.
Stwierdzenie przez organy nadzorcze wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do uchylenia ww. decyzji Prezesa PFRON nawet pomimo posiadania przez tę decyzję statusu ostateczności. "W przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki nieważnościowej uzasadnione i konieczne jest odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).).
Analiza zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że Strona skarżąca konsekwentnie nie zgadza się z oceną Ministra co do braku istnienia podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa PFRON z [...] marca 2018 r., w szczególności z faktem rażącego, zdaniem Strony, naruszenia:
● art. 49e ust. 1 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511; zwaną dalej "ustawą o rehabilitacji") poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę do orzekania decyzją nakazująca skarżącemu zwrot środków Funduszu wraz z odsetkami przyznanych i wypłaconych przedsiębiorcy na podstawie art. 26e tej ustawy;
● art. 26e oraz art. 46 pkt 7 oraz art. 48 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich pominięcie i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji nakazującej zwrot wypłaconych przedsiębiorcy środków;
● rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. z 2015 poz. 93; dalej: "rozporządzenie w sprawie zwrotu kosztów");
● rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zasad i trybu sprawowania kontroli przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 63. poz. 586),
przy wydaniu decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
Należy zatem wyjaśnić, że rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08; dostępne tamże). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (patrz: wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99).
Zdaniem Sądu Minister wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie tego typu naruszenie prawa nie miało miejsca.
W ocenie Sądu, rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, organ prawidłowo stwierdził zatem, że decyzja stanowiąca przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności nie była obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nadto Skarżący chce, aby uznać, iż stroną postępowania w sprawie zwrotu Funduszowi PFRON środków związanych z nieprawidłowym okresem zatrudnienia osoby niepełnosprawnej jest na podstawie art. 28 k.p.a. pracodawca i to on jest podmiotem, który na mocy art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji jest obowiązany zwrócić Funduszowi PFRON określone aktem administracyjnym środki, czyniąc to za pośrednictwem starosty, a doprecyzowaniem tego obowiązku jest zapis art. 26e ust. 2 ustawy o rehabilitacji wskazujący, iż zwrot kosztów następuje na warunkach i w wysokości określonych umową z pracodawcą.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1729/15 (dostępny tamże) z którego wynika odmienne stanowisko.
NSA wskazał, że przepis art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji stanowi, że środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W myśl art. 26e ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osobę niepełnosprawną zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostającą w zatrudnieniu, może otrzymać, na wniosek, ze środków Funduszu zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast z przepisu art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji wynika, że pracodawca jest obowiązany zwrócić Funduszowi środki uprzednio otrzymane tytułem zwrotu kosztów poniesionych na wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej jeżeli okres zatrudnienia takiej osoby będzie krótszy niż 36 miesięcy, z zaznaczeniem, że zwrot ten odbywa się "za pośrednictwem starosty". Z kolei z art. 26e ust. 2 ustawy o rehabilitacji wynika, że zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy (tzw. refundacji) dokonuje starosta na warunkach i w wysokości określonych umową zawartą z pracodawcą.
Z powołanych przepisów ustawy o rehabilitacji nie wynika, na jakim podmiocie ciąży obowiązek zwrotu środków przekazanych przez Fundusz do Powiatu na realizację zadania, o którym mowa w art. 26e ustawy o rehabilitacji. Przepisy te - w szczególności art. 49e ust. 1 oraz art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji – rozstrzygają kwestie zwrotu środków Funduszu od strony przedmiotowej tzn. wskazują określone sytuacje, które powodują konieczność zwrotu tych środków (w tym zwrotu zrefundowanych kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej), ale nie rozstrzygają w sposób jednoznaczny i wystarczający podmiotowej strony związanej z realizacją zwrotu środków Funduszu. Stwierdzenie, że "(...) pracodawca jest obowiązany zwrócić Funduszowi za pośrednictwem starosty środki (...)" – jak stanowi art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji - nie daje bowiem jednoznacznej odpowiedzi na to, czy to Fundusz jest uprawniony do żądania zwrotu środków bezpośrednio od beneficjenta - pracodawcy (jak twierdzi Strona skarżąca), czy też zwrotu tego należy wymagać od starosty - pośrednika przekazywanych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przez Prezesa Zarządu PFRON środków tego Funduszu przeznaczonych na realizację zadania określonego w art. 26e ust. 1 ustawy o rehabilitacji (jak twierdzi organ).
W omawianym kontekście należy na wstępie zwrócić uwagę, że w zakresie ustalenia podmiotu zobowiązanego do zwrotu kwoty refundacji, Naczelny Sąd Administracyjny – co wynika z uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 1373/13 (dostępnym tamże) - odesłał także do przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1404 ze zm. ; dalej jako: "rozporządzenie").
Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 26e ust. 8 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia: 1) trybu postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1-6, 2) wzoru wniosku i elementów umowy oraz dokumentacji niezbędnej do zwrotu kosztów, o których mowa w ust. 1, 3) sposobu i terminów rozpatrywania wniosków, o których mowa w ust. 1, 4) form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków w przypadku niedotrzymania warunków umowy dotyczących ich przyznania - mając na względzie zwiększenie poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, dokonywanie zwrotu kosztów zgodnie z zasadami udzielania pomocy w ramach zasady de minimis oraz racjonalne gospodarowanie środkami Funduszu.
Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o refundację kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej, starosta informuje pracodawcę o rozpatrzeniu wniosku, wzywając go do negocjacji warunków umowy (§ 5 ust. 3). W terminie 14 dni od dnia zakończenia negocjacji starosta zawiera umowę z pracodawcą (§ 6 ust. 1). Umowa zawiera m.in.: zobowiązanie starosty do wypłaty refundacji w kwocie ustalonej w wyniku negocjacji (§ 6 ust. 2 pkt 1 lit. a), jak również zobowiązanie pracodawcy do zwrotu otrzymanej refundacji oraz odsetek od refundacji naliczonych od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania starosty do zapłaty lub ujawnienia naruszenia co najmniej jednego z warunków umowy (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. f) oraz zobowiązanie pracodawcy do zabezpieczenia zwrotu kwoty refundacji - w formie poręczenia, weksla z poręczeniem wekslowym (awal), gwarancji bankowej, zastawu na prawach lub rzeczach, blokady rachunku bankowego lub aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji przez dłużnika (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. g). Umowę zawiera się w formie pisemnej, zaś zmiana umowy wymaga formy pisemnej (§ 6 ust. 4). Refundację przekazuje starosta na rachunek bankowy wskazany we wniosku w terminie 14 dni od dnia przedstawienia przez pracodawcę pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy, odpowiednio, o przystosowaniu do potrzeb wynikających z niepełnosprawności osoby zatrudnionej na wyposażonym stanowisku pracy lub o spełnieniu warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na tym stanowisku (§ 9 ust. 1). Pracodawca dokonując rozliczenia refundacji, posługuje się w szczególności danymi zawartymi we wniosku i umowie, o której mowa w § 6 (§ 10 ust. 1), a do rozliczenia refundacji stosuje się odpowiednio § 6 ust. 2 pkt 2 lit. f i ust. 3 (§ 10 ust. 4).
Z powołanych uregulowań – zdaniem NSA - wynika, że źródłem wzajemnych zobowiązań starosty i pracodawcy związanych z refundacją kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej, jest umowa, o której mowa w powołanym rozporządzeniu, jak również w art. 26e ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Jak wynika z rozporządzenia do przedmiotowo istotnych elementów tej umowy należy z jednej strony zobowiązanie starosty do wypłaty refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej w kwocie ustalonej w wyniku negocjacji (§ 6 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia), a z drugiej strony, odpowiadające mu zobowiązanie pracodawcy do zwrotu otrzymanej refundacji w przypadku naruszenia umownych warunków refundacji wraz z określeniem ustalonej formy zabezpieczenia zwrotu kwoty refundacji (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. f i g rozporządzenia). W ocenie NSA - wobec braku jednoznacznego wskazania w art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji podmiotu zobowiązanego do zwrotu Funduszowi otrzymanych tytułem zwrotu (refundacji) kosztów poniesionych na wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej – rozstrzygając tę kwestię, należy odwołać się do treści "umowy refundacyjnej" zawieranej pomiędzy starostą a pracodawcą, która określa wzajemne prawa i obowiązki stron m.in. obowiązki związane z warunkami zwrotu przez pracodawcę kwoty przyznanej i wypłaconej mu refundacji w przypadku niedotrzymania warunków umowy.
Biorąc pod uwagę relację wierzyciel - dłużnik powstającą pomiędzy starostą a pracodawcą na mocy zawieranej "umowy refundacyjnej" i wynikające z niej zobowiązanie do zwrotu na rzecz starosty kwoty refundacji (w wysokości proporcjonalnej do okresu spełniania warunków umowy) nie można - w ocenie NSA - pomijać tej właśnie okoliczności prawnej przy dokonywaniu wykładni art. 26e ust. 6 ustawy o świadczeniach, a w szczególności w zakresie ustalenia zasad postępowania w sprawie zwrotu należnej Funduszowi od pracodawcy kwoty przekazanych na refundację stanowiska pracy środków, w tym określenia podmiotu zobowiązanego wobec Funduszu do zwrotu.
W świetle art. 26e ust. 6 ustawy o świadczeniach - zdaniem NSA - oczywistym jest, że to pracodawca obowiązany jest wobec Funduszu do zwrotu kwoty refundacji, jednakże zobowiązanie to zostało ukształtowane w sposób szczególny, bowiem z uwzględnieniem pośrednictwa starosty. Skoro zatem ustawodawca w procedurę zwrotu środków do Funduszu od pracodawcy włączył także - na zasadzie pośrednictwa - starostę, to zakładając racjonalność ustawodawcy, należy przyjąć, że zastosowany zabieg legislacyjny jest celowy i ma znaczenie dla wyznaczenia relacji pomiędzy wymienionymi w art. 26e ust. 6 ustawy o świadczeniach podmiotami (Fundusz, starosta, pracodawca) w zakresie realizacji obowiązku zwrotu przez pracodawcę środków do Funduszu.
Biorąc powyższe pod uwagę - w ocenie NSA - należy dojść do wniosku, że jeżeli w art. 26e ust. 6 ustawy o świadczeniach wskazuje się na starostę jako na pośrednika, to musi to oznaczać, że stosunek prawny pomiędzy podmiotem uprawnionym a zobowiązanym jest co prawda ukształtowany na zasadzie Fundusz - pracodawca, to jednak ustanowione w tym przepisie pośrednictwo starosty oznacza - w świetle art. 26e ust. 2 ustawy o świadczeniach oraz przepisów powołanego powyżej rozporządzenia - że w pierwszej kolejności to starosta zobowiązany jest w oparciu o "umowę refundacyjną" oraz uregulowane w niej formy zabezpieczenia zwrotu wypłaconej refundacji, do podjęcia kroków w celu wyegzekwowania od pracodawcy nienależnej kwoty refundacji i przekazania uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych do Funduszu, a dopiero w następnej kolejności Fundusz może domagać się zwrotu tych środków.
NSA wskazał przy tym, iż prezentowane stanowisko znajduje wsparcie w wykładni systemowej wewnętrznej. Przyjmuje się bowiem, że "żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym - jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa przynależącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz do przepisów zawartych w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Tylko bowiem realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 115/10; dostępny tamże).
W tym kontekście w ocenie NSA należy zwrócić uwagę na art. 49f ustawy o rehabilitacji, który - w odniesieniu do należności wynikających z zawartych wcześniej umów, których przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków PFRON - określa zasady ich umarzania, rozkładania na raty albo odraczania terminu ich płatności. Przedmiotowe operacje mogą być dokonane na wniosek dłużnika lub strony umowy. Umorzenia dokonuje się w drodze decyzji, którą wydaje Prezes PFRON (jeżeli do zawierania umów uprawniony jest PFRON) albo starosta (jeśli do zawierania umów został powołany dyrektor powiatowego urzędu pracy lub kierownik jednostki organizacyjnej powiatu), zaś rozłożenie na raty spłat należności lub odroczenie terminu ich płatności dokonywane jest w drodze umowy. Przesłanką podjęcia wymienionych decyzji lub zawarcia umowy mogą być uzasadniony interes dłużnika, interes publiczny, względy gospodarcze lub społeczne lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie; do tych ostatnich zalicza się całkowitą nieściągalność w rozumieniu art. 49 ust. 5b (zob. LEX/el – komentarz do art. 49f [w:] M. Włodarczyk (red.), E. Bielak-Jomaa, M. Paluszkiewicz, E. Staszewska, T. Wrocławska, Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Wolters Kluwer 2015).
W myśl art. 49f ust. 3 ustawy o rehabilitacji w przypadku umarzania należności wynikających z umów, których przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, do których zawierania został powołany dyrektor powiatowego urzędu pracy, lub kierownik jednostki organizacyjnej powiatu, decyzję w sprawie umorzenia wydaje starosta. Powołane uregulowanie daje zatem staroście możliwość podjęcia – w szczególnie uzasadnionych przypadkach wskazanych w art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji - decyzji w przedmiocie umorzenia w całości lub w części należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, a zatem także umorzenia należności wynikających także z "umowy refundacyjnej", o której mowa w art. 26e ust. 2 ustawy i przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. W konsekwencji, skoro w oparciu o art. 49f ust. 3 ustawy o rehabilitacji starosta został przez ustawodawcę wyposażony w prawo "samodzielnego" decydowania - bowiem bez jakiegokolwiek udziału Funduszu - o umorzeniu należności pieniężnych wynikających z "umowy refundacyjnej", na podstawie to której zostały pracodawcy przyznane i wypłacone środki Funduszu, to należy przyjąć, że wolą ustawodawcy, to właśnie staroście w pierwszej kolejności została powierzona kompetencja do egzekwowania należnych środków Funduszu. Egzekucja ta – w omawianym przypadku - winna odbywać się zasadniczo zgodnie z dyspozycją art. 26e ust. 6 ustawy o rehabilitacji (tj. obejmować zwrot środków Funduszu w wysokości równej 1/36 ogólnej kwoty zwrotu za każdy miesiąc brakujący do upływu 36-miesięcznego okresu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, jednak w wysokości nie mniejszej niż 1/6 tej kwoty), jednakże z uwzględnieniem także powołanego w art. 49f ust. 3 ustawy o rehabilitacji uregulowania, a zatem z uwzględnieniem możliwości "uszczuplenia" kwoty przekazywanego Funduszowi przez starostę zwrotu środków, spowodowanego zaistnieniem szczególnie uzasadnionych okoliczności będących podstawą do wydania przez starostę decyzji w przedmiocie umorzenia (w całości lub w części) środków Funduszu wydatkowanych pracodawcy na podstawie "umowy refundacyjnej".
Wskazane wyżej stanowisko NSA jest w ocenie Sądu aktualne pomimo utraty mocy przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1404 ze zm.). Jakkolwiek rozporządzenie to uchylono z dniem 1 stycznia 2011 r., to jednak przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. z 2015 poz. 93), które je zastąpiło, zawiera analogiczne rozwiązania, jak te wskazywane przez NSA w powołanym wyroku.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, Minister prawidłowo uznał, że decyzja z [...] marca 2018 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem wskazywanych przez Skarżącego przepisów prawa materialnego, jak również bez podstawy prawnej.
W ocenie Sądu, rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, organ prawidłowo stwierdził zatem, że decyzja stanowiąca przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności nie była obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Następnie podkreślenia wymaga, że decyzja z [...] marca 2018 r. nie jest obarczona także wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. T. - Miasta na prawach powiatu. Jak to już wskazano powyżej, to T. - Miasto na prawach powiatu, jest w świetle przepisów prawa materialnego stroną postpowania zakończonego decyzją Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2018 r.
Niezależnie od oceny przesłanki stwierdzenia nieważności powołanej przez stronę, Minister wskazał, że decyzja Prezesa PFRON z [...] marca 2018 r. nie była obarczona jakąkolwiek przesłanką stwierdzenia nieważności.
Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 49 e ustawy o rehabilitacji, organem właściwym do ustalania zwrotu środków Funduszu był Prezes PFRON. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zaistniały również przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] marca 2018 r. nr [...] jest jedyną decyzją wydaną w przedmiocie ustalenia stronie zwrotu środków Funduszu. W związku z powyższym w sprawie nie zachodzi kwalifikowana wada prawna określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Zauważyć również należy, że decyzja Prezesa PFRON nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Ponadto wskazać także trzeba, że decyzja ta nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach ww. decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane. Stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie uzależnione jest ponadto od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. klauzule nieważności decyzji administracyjnych. Wskazać zatem należy, że przepisy ustawy o rehabilitacji, w tym możliwość wydania decyzji ustalającej kwotę zwrotu środków Funduszu, nie zawierają klauzul nieważności decyzji - w związku z czym - w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa PFRON z [...] marca 2018 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.
W ocenie Sądu Minister rozpoznając sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 2018 r. prawidłowo uznał, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz została wydana bez podstawy prawnej i skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.
Tym samym w ocenie Sądu Minister prawidłowo ocenił, iż decyzja Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2018 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym wskazywanymi przez Skarżącego art. 6, art. 28 i art. 104 k.p.a.
W ocenie Sądu decyzja ta nie mogła również naruszać przepisu art. 97 § 1 i art. 98 § 1 k.p.a., albowiem nie zawierała rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Tym samym Sąd uznaje, że odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2018 r., Minister nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.