V SA/Wa 100/18

V SA/Wa 100/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Beata Blankiewicz-Wóltańska /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 633/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-13
I GSK 3498/18 - Wyrok NSA z 2022-10-14
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skarg P. B., Ł. K. i J.P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółdzielni z tytułu nienależnie pobranych środków finansowych oddala skargi
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez P.B., J. P. i Ł. K. (dalej: Skarżący, Beneficjenci) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ) z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...), którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za zaległości K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji z siedzibą w G.członków zarządu Spółdzielni.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. ustalił K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw z siedzibą w G. kwotę nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów w wysokości 1.039.502,09 zł wraz z odsetkami za okres między wypłatą pomocy grupie producentów, a zwrotem nienależnie wypłaconej pomocy.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) Prezes ARiMR, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.
Na powyższą decyzję Spółdzielnia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której to wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji nr (...) z dnia (...) marca 2014 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji nr (...) Dyrektora K.Oddziału Regionalnego ARiMR w T., jako naruszającej prawo i wydanej z obrazą przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pismem z dnia (...) czerwca 2014 r. Zarząd Kujawskiej Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji wezwał Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. do zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu likwidacyjnym.
W dniu (...) października 2014 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. upomnieniem nr (...) wezwał zobowiązaną K. Spółdzielnię Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji do uregulowania należności ustalonych powyższą decyzją w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. upomnienia.
Wskazane powyżej upomnienie zostało doręczone Spółdzielni w dniu (...) października 2014 r.
W dniu (...) października 2014 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zgłosił wierzytelność wynikającą z decyzji nr (...) z dnia (...)listopada 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów w wysokości 1.039.501,09 zł powiększoną o odsetki naliczone na podstawie okresu między wypłatą pomocy grupie producentów a zwrotem nienależnie wypłaconej pomocy.
W dniu (...) grudnia 2014 r. likwidatorzy K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji w osobach P. B., J. P. i Ł. K. wystąpili do Sądu Rejonowego w B. Wydziału XV Gospodarczego z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.
W dniu 9 grudnia 2014 r. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw na decyzję Prezesa ARiMR z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) wydał wyrok sygn. akt V SA/Wa 1442/14, w którym oddalił skargę. Od przedmiotowego wyroku Spółdzielnia złożyła skargę kasacyjną do NSA.
W dniu (...) grudnia 2014 r. do Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęło pismo od pełnomocnika Spółdzielni W. R. wraz z którym został załączony Protokół nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. z drugiego Walnego Zgromadzenia Członków K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw z siedzibą w G. dotyczącego likwidacji spółdzielni oraz Uchwała nr (...) Walnego Zgromadzenia Członków K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw z siedzibą w G. z dnia (...) listopada 2013 r. w sprawie podjęcia drugiej uchwały dotyczącej dobrowolnej likwidacji spółdzielni.
W dniu 7 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w B. Wydział XV Gospodarczy postanowieniem sygn. akt XV GU 94/04 uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że wnioskodawca posiadał tylko jednego wierzyciela.
Dnia (...) kwietnia 2016 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wystawił tytuł wykonawczy nr (...) w celu egzekucji należności pieniężnej z tytułu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów.
W dniu (...) czerwca 2016 r. do Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., informujące o zajęciu ośmiu rachunków bankowych, jednakże skuteczne okazało się tylko zajęcie skierowane do Banku Spółdzielczego w J. Z zajętego rachunku bankowego została potrącona kwota w wysokości 59,99 zł, która w całości została zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych.
W dniu (...) października 2016 r. - po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w G. - Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę od wyroku WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1442/14 z dnia 9 grudnia 2014 r.
Dnia (...) marca 2017 r. do Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia (...) marca 2017 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) wystawionego na K. Spółdzielnię Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji z siedzibą w G. z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
W dniu (...) kwietnia 2017 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wystosował do członków zarządu K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji z siedzibą w G. P. B., J. P. i Ł. K. wezwanie do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku lub źródłach dochodu. Wezwanie dostarczono ww. osobom w dniu (...) kwietnia 2017 r.
W odpowiedzi na to wezwanie członkowie zarządu Spółdzielni pismem z dnia (...) kwietnia 2017 r. odmówili złożenia oświadczenia o posiadanym majątku.
W dniu (...) sierpnia 2017 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał postanowienie nr (...) o dopuszczeniu dowodu w związku z wnioskiem Skarżących o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
- postanowienia Sądu Rejonowego w B., Wydział XV Gospodarczy z dnia (...) stycznia 2015 r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości,
- wniosku z dnia (...) grudnia 2014 r. Likwidatorów Spółdzielni, którym P. B., J. P. i Ł. K. zwrócili się do Sądu Rejonowego w B. o ogłoszenie upadłości niniejszego podmiotu.
W dniu 23 sierpnia 2017 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję nr (...) o solidarnej odpowiedzialności P. B. J. P. i Ł. .K. za zaległości K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji z siedzibą w G. ustalone decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. w przedmiocie nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów za:
zaległości tej spółdzielni w kwocie 1.039.501,09 zł ustalone decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. w przedmiocie nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów,
łączną kwota odsetek 322.383,74 zł na dzień wydania decyzji nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r.,
koszty upomnienia 11,60 zł.
Powyższa decyzja została doręczona Skarżącym w dniu (...) września 2017 r.
Od przedmiotowej decyzji wpłynęły odwołania P.B., J. P. i Ł.K. W przedmiotowych odwołaniach Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu (...) listopada 2017 r. Prezes ARiMR decyzją nr (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia (...) sierpnia 2017 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za zaległości K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji z siedzibą w G. członków zarządu Spółdzielni.
W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR wskazał, iż ustalenie odpowiedzialności członków zarządu spółdzielni za jej zaległości na podstawie art. 116 a w związku z art. 116 Ordynacji podatkowej wymaga określenia "czasu właściwego" na zgłoszenie wniosku o upadłość spółdzielni. Według art.130 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności. Zgodnie z art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego, jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni. Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (art. 130 § 3 Prawa spółdzielczego).
Przepisy art. 107-109 Ordynacji podatkowej określają ogólne zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, wskazując zakres podmiotowy i przedmiotowy tej odpowiedzialności oraz jej przesłanki negatywne. W przypadkach i zakresie przewidzianych w Ordynacji podatkowej osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe (art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej).
Przepis art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu.
Wskazane wyżej regulacje należy zaliczyć do rozwiązań ogólnych, mających zastosowanie do podmiotów, w przypadku których inne ustawy nie zawierają odmiennych wymogów. Od wyrażonych w powyższych regulacjach zasad przewidziano wyjątek m.in. w ustawie Prawo spółdzielcze. Wskazuje na to chociażby treść art. 137 tej ustawy, w świetle którego w odniesieniu do spółdzielni przepisy prawa upadłościowego mają zastosowanie, w sprawach prawem spółdzielczym nieuregulowanych.
Organ wskazał też, że ze znaczenia użytego w art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego określenia "niezwłocznie zwołać" należy doszukiwać się w powiązaniu z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, w świetle którego dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, przy czym w przypadku spółdzielni obowiązek "zgłoszenia w sądzie wniosku" zastępowany jest przez obowiązek zwołania walnego zgromadzenia z postawieniem w porządku dziennym sprawy dalszego istnienia spółdzielni. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy w przypadku spółdzielni wystąpiła sytuacja niewypłacalności.
Organ podkreślił też, że w rozpatrywanej sprawie art. 116 a Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przy czym przepis art. 116 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
W myśl art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 Ordynacji podatkowej powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Z art. 116a w związku z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynikają trzy pozytywne przesłanki odpowiedzialności członków zarządu osób prawnych za zobowiązania podatkowe podmiotów. Są to: 1) istnienie zaległości podatkowej, 2) wykazanie bezskuteczności egzekucji przeciwko samej osobie prawnej, 3) powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu. Na obecnym etapie postępowania nie są one już kwestionowane.
Natomiast negatywne kryteria przeniesienia na odwołującego się tej odpowiedzialności, a ściślej - zawinione niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).
Organ wskazał, że adresatem decyzji nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. w sprawie nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów w wysokości 1.039.501,09 zł wraz z odsetkami za okres między wypłatą pomocy grupie producentów, a zwrotem nienależnie wypłaconej pomocy, był P. B., który pełnił funkcje prezesa w Spółdzielni. Ponadto Dyrektor K. ddziału Regionalnego ARiMR w T. przed wydaniem decyzji nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. dokonał sprawdzenia wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nr (...), po czym stwierdził, że w Dziale 2 wymieniony jest Zarząd Spółdzielni w składzie: P. B., J.P. oraz Ł. K., i nie dokonano żadnej zmiany.
Mając powyższe na uwadze - w ocenie organu - termin płatności należności upływał w czasie pełnienia przez P. B., J. P. oraz Ł. K. obowiązków członków zarządu w Spółdzielni. Podkreślenia wymaga fakt, że ze stanu faktycznego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że trudności finansowe Spółdzielni pojawiły się już w 2012 roku. Mimo to członkowie zarządu nigdy nie zastosowali trybu przewidzianego w art. 130 Prawa Spółdzielczego.
Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. przyznając pomoc finansową każdorazowo informował Stronę o spoczywających na niej zobowiązaniach. Słusznie zatem - w ocenie organu odwoławczego - Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. ocenił, że dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości należy liczyć od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego doręczona została w dniu (...) kwietnia 2014 r., wobec czego dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości upłynął w dniu (...) kwietnia 2014 r. Tymczasem dłużnik złożył wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu (...) grudnia 2014r., a więc z przekroczeniem ww. terminu. W konsekwencji przyjąć należy, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka z art. 116 Ordynacji podatkowej, polegająca na zgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółdzielni.
W przedmiotowej sprawie Organ stwierdził, że okoliczność, iż ktoś, kto uprzednio pełnił funkcję członka zarządu spółdzielni, a następnie został ustanowiony jej likwidatorem nie oznacza, że nie ponosi on odpowiedzialności za zaległości spółdzielni powstałe w czasie pełnienia funkcji członka zarządu. Należy zauważyć, że P. B. pełnił funkcję prezesa zarządu K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw od 2006 r., a następnie na walnym zgromadzeniu Spółdzielni w dniu (...) listopada 2013 r. ustanowiono go likwidatorem tego podmiotu. Ponadto J. P. i Ł. K. pełnili funkcję członków zarządu w Spółdzielni od 2006 r., po czym również w dniu (...) listopada 2013 r. ustanowiono ich likwidatorami.
Do dnia (...) grudnia 2015 r. likwidatorzy spółdzielni nie ponosili odpowiedzialności za zaległości tego podmiotu na podstawie art. 116a Ordynacji Podatkowej. Ustawodawca rozszerzył odpowiedzialność za zaległości także likwidatorów dopiero od 01.01.2016 r., wprowadzając przepis art. 116b Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym o ile nie ulega wątpliwości, że likwidator nie odpowiada za zaległości Spółdzielni wymagalne w czasie, gdy pełnił tą funkcję, to jednak takie stwierdzenie w stosunku do zaległości, kiedy był on członkiem zarządu spółdzielni jest już nieuprawnione. Art. 116 Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, bowiem, że za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 ordynacji podatkowej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami.
Z akt sprawy w ocenie Prezesa ARiMR jednoznacznie wynika, że członkowie zarządu Spółdzielni P. B., J. P. oraz Ł. K. posiadali bieżące informację dotyczące sytuacji finansowej Spółdzielni oraz wiedzę o podejmowanych decyzjach, ponieważ w nich uczestniczyli, a dokumentacja finansowo- księgowa była dla nich ogólnie dostępna.
P. B., J. P. i Ł. K. – reprezentowani przez pełnomocnika – złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jednobrzmiące skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2017r. nr (...).
Skarżonej decyzji zarzucono:
naruszenie przepisów 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie:
nieustalenie osób, które w dacie upływu terminu płatności kwoty zwrotu dotacji zarządzały K. Spółdzielnią Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji, oraz nieustalenie jaki status prawny mieli P. B., J. P. oraz Ł. K. w 2017 r.;
nieuwzględnienie okoliczności, że z dniem (...) listopada 2013 r. K. Spółdzielnia Producentów Owoców i Warzyw z siedzibą w G.została postawiona w stan likwidacji;
nieuwzględnienie okoliczności, iż od chwili, w której ujawniła się okoliczność, iż K. Spółdzielnia Producentów Owoców i Warzyw w likwidacji jest niewypłacalna na skutek konieczności zwrotu dotacji, nie zaszły przesłanki ogłoszenia jej upadłości;
naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze polegające na błędnej wykładni ww. przepisu i przyjęcie, że każdy przypadek zaległości w regulowaniu zobowiązań jednego rodzaju na rzecz jednego wierzyciela stanowi już wystarczający przejaw niewypłacalności oznaczającej ziszczenie się przesłanki upadłości;
naruszenie art. 116a Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie, mimo, iż w świetle okoliczności faktycznych sprawy przepis ten nie mógł być zastosowany;
naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 116a § 1 zd. 2 Ordynacji podatkowej polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zasadność i możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ewentualnie powstała dopiero z momentem doręczenia w dniu (...) kwietnia 2014r. decyzji o zwrocie dotacji, kiedy to Skarżącym nie pełnili już funkcji członka zarządu;
naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit b) w zw. z art. 116a § 1 zd. 2 Ordynacji podatkowej polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której nie można Skarżącym zarzucić zawinienia w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że skargi P. B., Ł. K. i J. P. zostały zarejestrowane kolejno pod sygnaturami: V SA/Wa 100/18, V SA/Wa 101/18 oraz V SA/Wa 102/18.
Następnie postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie spraw o sygn. akt V SA/Wa 101/18 i V SA/Wa 102/18 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, oraz prowadzenie ich dalej pod sygnaturą V SA/Wa 100/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z p. zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia - uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych, jak i twierdzeń organu zawartych w zaskarżonej decyzji, decyzja ta została wydana w związku z postępowaniem, w którym ustalono K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw kwotę nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów w wysokości 1.039.501,09 zł wraz z odsetkami za okres między wypłatą pomocy grupie producentów, a zwrotem nienależnie wypłaconej pomocy. Postępowanie to zostało wszczęte w dniu (...) czerwca 2013 r. i zakończone decyzją Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) Decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej została doręczona Spółdzielni w dniu (...) listopada 2013 r.
Decyzja Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia (...) listopada 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia (...) marca 2014 r. nr (...). Decyzję tę Spółdzielnia otrzymała w dniu (...) kwietnia 2014 r. Skarga na decyzję Prezesa ARiMR została oddalona w toku kontroli sądowoadministracyjnej, a treść tych wyroków jest Sądowi znana z urzędu (wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1442/14, wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt II GSK 715/16; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
W świetle ostatecznej decyzji organów ARiMR nienależnie pobrane środki zostały wypłacone w okresie od 24 października 2008 r. do 22 maja 2012 r., bezspornym jest zatem, iż wydatki uznane za nienależnie pobrane w niniejszej sprawie zostały pobrane w okresie, kiedy członkami zarządu K. Spółdzielni Producentów Owoców i Warzyw byli P.B., Ł. K. i J. P.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że K. Spółdzielnia Producentów Owoców i Warzyw, której członkami zarządu byli P. B., Ł. K. i J.P., nie posiadała majątku trwałego, ani środków pieniężnych w wysokości zabezpieczającej należności wynikające z decyzji organów ARiMR.
Bezspornym jest również, iż z dniem (...) listopada 2013 r. Spółdzielnia została postawiona w stan likwidacji, a P. B. Ł. K. i J. P. zostali likwidatorami tej Spółdzielni.
Wniosek o ogłoszenie upadłości likwidatorzy złożyli do właściwego sądu tj. do Sądu Rejonowego w B. Wydział XV Gospodarczy w dniu (...) grudnia 2014 r.
Rozpoznając skargę Sąd nie może też nie wspomnieć, iż w sprawie dot. ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów, miał zastosowanie art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157/1), z którego wynika, że wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw jest zobowiązana uzyskać status organizacji producentów w ciągu maksymalnie 4 miesięcy od dnia zakończenia realizacji planu dochodzenia do uznania oraz art. 116 ust. 2 tego rozporządzenia, z którego z kolei wynika, że państwo członkowskie odzyskuje 100% pomocy wypłaconej, jeśli po zakończeniu okresu ustanowionego przez państwo członkowskie na podstawie art. 49 ust. 4 grupa producentów nie zostanie uznana za organizację producentów a nieuzyskanie uznania było wynikiem jej zamierzonego działania lub poważnego zaniedbania. W niniejszej sprawie termin na uzyskanie przez Spółdzielnię, której członkami zarządu byli Skarżący, uznania za organizację producentów minął w dniu 26 kwietnia 2013 r. (patrz: cyt. wyrok WSA i NSA) i to od tego dnia organy Spółdzielni miały wiedzę o obowiązku zwrotu pobranych środków.
Decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności - wbrew twierdzeniom Strony skarżącej - nie jest zatem decyzją konstytutywną.
Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający fakt, że środki zostały nienależnie pobrane w dniu otrzymania środków, albowiem to z dniem pobrania środków powstaje obowiązek do ich zwrotu, natomiast z dniem otrzymania decyzji organu I instancji beneficjent, który pobrał środki, wie o istnieniu zobowiązania w skonkretyzowanej wysokości.
Organ w uzasadnieniu wskazał, iż ogólna reguła odpowiedzialności osób trzecich została sformułowana w art. 107 O.p. Zgodnie z § 1 tego artykułu, osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe podatnika całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem. Zgodnie z brzmieniem art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. A zatem, przy odpowiednim stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej do zwrotu środków, o których mowa m. in. w cyt. rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r., postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej jest niedopuszczalne bez uprzedniego wydania decyzji o zwrocie środków przeciwko pierwotnemu dłużnikowi.
Należy w tym miejscu podkreślić, że decyzja nakładająca na beneficjenta obowiązek zwrotu środków nienależnie pobranych jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, tj. potwierdza konieczność zwrotu zobowiązania, które powstało z mocy prawa w wyniku spełnienia przesłanek określonych w cyt. art. 116 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 4 rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. , organ był zatem uprawniony do tego, by orzec o solidarnej odpowiedzialności byłych członków zarządu Spółdzielni w drodze decyzji wydanej w trybie 116a w zw. z art. art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu ponownie należy podkreślić, iż w sprawie została wydana uprzednio decyzja określająca wysokość zobowiązania Spółdzielni z tytułu zwrotu środków, a dopiero później doszło do konieczności wydania kolejnej decyzji w zakresie odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania, które nie mogły zostać zaspokojone z majątku Spółdzielni.
Dokonując rozważań natury prawnej, na wstępie należy wskazać, że z art. 116 § 1 w zw. z art. 116a Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe spółdzielni odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu 1/ nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2/ nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Z orzecznictwa sądowego wynika, że przesłanka egzoneracyjna będzie spełniona w szczególności, gdy po ustaleniu, że stan spółki uzasadnia zgłoszenie wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego zarząd (członek zarządu) niezwłocznie złoży odpowiedni wniosek. Członek zarządu nie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli ponosi winę, choćby nieumyślną w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości po terminie (patrz: wyrok z 28 kwietnia 2010 r. II FSK 2033/08). Udowodnienie okoliczności egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji obciąża osoby, których dotyczy odpowiedzialność (patrz: wyrok z 20 sierpnia 2008 r. I FSK 709/07). Zarazem ustalone w orzecznictwie jest, że w każdym przypadku wydania przez organ podatkowy decyzji na podstawie przepisów art. 107 § 1, art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej rozważaniu podlegają zarówno przesłanki pozytywne odpowiedzialności tej kategorii osób trzecich, jak i przesłanki wobec istnienia których następuje wyłączenie tej odpowiedzialności, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Nierozważenie przez organ podatkowy którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje wadliwością decyzji opartej na podstawie wymienionych przepisów (wyrok NSA z 13 lutego 2008 r. II FSK 1605/06, LEX nr 449973). Przy czym ustalenie przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej) powinno następować z uwzględnieniem zobowiązań publicznoprawnych, określonych w wysokości wynikających z przepisów prawa.
Wina w niezgłoszeniu upadłości wyłącza możliwość uwzględnienia jednej z przesłanek egzoneracyjnych, tj. uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za długi podatkowe kierowanej przez niego osoby prawnej. O winie w niezgłoszeniu upadłości we właściwym czasie możemy mówić wtedy, gdy członek zarządu nie dopełni określonych przepisami szczególnymi wymogów związanych ze zgłoszeniem upadłości. Zasadniczo wymogi te zostały skonkretyzowane w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze (zwane dalej u.p.u.n.). W myśl art. 21 u.p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 u.p.u.n.). Stosownie do regulacji zawartej w art. 11 tej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika, będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2). Wskazane wyżej regulacje należy zaliczyć do rozwiązań ogólnych, mających zastosowanie do podmiotów, w przypadku których inne ustawy nie zawierają odmiennych wymogów. Od wyrażonych w powyższych regulacjach zasad przewidziano wyjątek, m.in., w ustawie Prawo spółdzielcze. Zgodnie z art. 130 tej ustawy ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności (§ 1). Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni (§ 2). Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (§ 3). W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 4). Niewypłacalność spółdzielni występuje wtedy (art. 87 prawa spółdzielczego), gdy ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań.
Problematyka związana ze zgłoszeniem upadłości i powstaniem odpowiedzialności członków zarządu spółdzielni została rozwinięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r. (sygn. akt II FSK 550/11), którego wywody Sąd rozpoznający skargę w całości popiera.
Jak na to wskazał NSA w cyt. wyroku z dnia 31 października 2012 r. znaczenia użytego w art. 130 § 2 Prawa spółdzielczego określenia "niezwłocznie zwołać" należy doszukiwać się w powiązaniu z treścią art. 21 ust. 1 u.p.u.n., w świetle którego dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, przy czym w przypadku spółdzielni obowiązek "zgłoszenia w sądzie wniosku" zastępowany jest przez obowiązek zwołania walnego zgromadzenia z postawieniem w porządku dziennym sprawy dalszego istnienia spółdzielni. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy w przypadku spółdzielni wystąpiła sytuacja niewypłacalności. O tego momentu - w ocenie NSA - rozpoczyna się bowiem bieg terminu do zgłoszenia upadłości, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.p.u.n. W przypadku spółdzielni wymóg ten należy uznać za spełniony (art. 21 ust. 1 u.p.u.n. w związku z art. 130 § 2 prawa spółdzielczego), jeżeli w ww. wskazanym terminie, liczonym od momentu pojawienia się sytuacji, w której ogólna wartość aktywów spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań, zarząd tej spółdzielni zwoła walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieści sprawę dalszego istnienia spółdzielni (art. 130 § 2 prawa spółdzielczego). Niezwołanie zgromadzenia w tym czasie, trybie i z takim przedmiotem obrad przesądza o winie członków zarządu w niezgłoszeniu upadłości "we właściwym czasie". Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I UK 61/11 (LEX nr 1055019) zauważył, że obowiązki zarządu sprowadzają się w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym w sprawie ogłoszenia upadłości spółdzielni do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia (po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości (patrz art. 87 i nast. ustawy z 1982 r. - Prawo spółdzielcze) sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej Spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań) oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej). Treść art. 130 ustawy Prawo spółdzielcze nie pozostawia wątpliwości, że zwołanie przez zarząd walnego zgromadzenia, w którego porządku obrad postawiona została sprawa dalszego istnienia spółdzielni w związku z jej niewypłacalnością, determinuje podjęcie uchwały w zakresie stanowiącym wybór jednej możliwości z alternatywy:
- postawienie spółdzielni w stan upadłości, co rodzi obowiązek niezwłocznego jej zgłoszenia przez zarząd do sądu (art. 130 § 4 prawa spółdzielczego);
albo
- podjęcie uchwały o dalszym istnieniu spółdzielni, przy czym w takim przypadku powinny zostać jednocześnie wskazane środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (art. 130 § 3 prawa spółdzielczego) (patrz: cyt. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r.).
W tym miejscu należy wskazać, że na walnym zgromadzeniu w dniu 27 listopada 2013 r. została podjęta, w trybie art. 113 § 1 pkt 3 Prawa spółdzielczego, uchwała o postawieniu Spółdzielni w stan likwidacji. Jak już wyżej wskazano, szczególną regulację do przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego zawierają przepisy Prawa spółdzielczego określające podmioty uprawnione i jednocześnie zobowiązane do podjęcia czynności mających na celu ogłoszenie upadłości spółdzielni. Analiza powołanych przepisów prowadzi do akceptacji poglądu, że podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości należy do wyłącznej kompetencji walnego zgromadzenia, mimo że nie znajduje to odzwierciedlenia w katalogu spraw wymienionych w art. 38 § 1 tego aktu prawnego. Ustawodawca w art. 130, regulując tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego w sprawie ogłoszenia upadłości spółdzielni, określił też w sposób wyłączny kompetencje jej poszczególnych organów w tym zakresie. Jeśli zaistnieje podstawa ogłoszenia upadłości, to zarząd ma obowiązek zwołać walne zgromadzenie, które podejmie uchwałę co do dalszego bytu spółdzielni, w tym także uchwałę o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Decyzja w tej materii nie należy więc do zarządu spółdzielni, ponieważ zastrzeżona została w ustawie innemu organowi (art. 48 ust.2 Prawa spółdzielczego). Skoro ustawodawca w sposób wyraźny wskazał uprawnienia likwidatora do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z pominięciem walnego zgromadzenia, to brak takiego zastrzeżenia w stosunku do zarządu nakazuje wnioskować a contrario, że organ ten nie ma uprawnień do samodzielnego decydowania o wystąpieniu do sądu ze stosownym wnioskiem, mimo zaistnienia stanu niewypłacalności spółdzielni. Nie może też tego uczynić wbrew uchwale walnego zgromadzenia o dalszym istnieniu spółdzielni. Wskazuje na to pośrednio art. 132 Prawa spółdzielczego, w którym ustawodawca zaznacza, że Sąd może ogłosić upadłość spółdzielni nawet wbrew uchwale walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym jej istnieniu, ograniczając możliwość zgłoszenia wniosku o upadłość spółdzielni do sytuacji, w której następuje to na wniosek wierzyciela. To zaś prowadzi do wniosku, że obowiązki zarządu sprowadzają się w tym postępowaniu do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia (po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości - art. 87 i nast. Prawa spółdzielczego - sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań) oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków ( art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej) (patrz: cyt. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r.).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy jednakże uznać, że P. B., Ł. K. i J.P., którzy byli najpierw członkami zarządu Spółdzielni (od 2006 roku), a następnie z dniem (...) listopada 2013 r. tj. postawienia jej w stan likwidacji stali się jej likwidatorami, winni byli do podjęcia kroków do niezwłocznego zgłoszenia upadłości jeszcze przed wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów, a mianowicie z chwilą upływu terminu na uzyskanie przez Spółdzielnię, której członkami zarządu byli Skarżący, uznania za organizację producentów, który minął w dniu (...) kwietnia 2013 r. i to od tego dnia należało liczyć dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Jest to termin wcześniejszy, niż przyjęły organy, zatem w ocenie Sądu Prezes ARiMR, który przyjął termin (...) kwietnia 2014 r. jako ostateczny termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie naruszył obowiązujących przepisów prawa w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Ponieważ środki uznane przez organ za nienależnie pobrane środki finansowe z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów zostały poniesione w czasie, gdy członkami zarządu Spółdzielni byli P. B., Ł. K. i J. P., prawidłowo uznano, że orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółdzielni dotyczy tych osób.
W ocenie Sądu na rozpatrzenie sprawy nie ma też wpływu fakt podnoszony w skardze, iż sąd gospodarczy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości, albowiem w cyt. przepisach jest mowa o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, natomiast przepisy te nie warunkują ważności złożenia tego wniosku od jego skuteczności.
Organy dokonały oceny zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przesłanek wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym w ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w tym wskazywanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowych.
W ocenie Sądu organ nie naruszył też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.