V SA/WA 3031/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że skarżący nie wykazał ważnego interesu ani interesu publicznego uzasadniającego uchylenie ostatecznych decyzji o wymierzeniu opłat manipulacyjnych.
Skarżąca Agencja Celna "D." wniosła o uchylenie ostatecznych decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności celne poza siedzibą urzędu. Organy celne odmówiły uchylenia, uznając, że skarżący nie wykazał ważnego interesu strony ani interesu publicznego, a pobór opłat był zgodny z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając uznaniowy charakter postępowania w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.
Sprawa dotyczyła skargi Agencji Celnej "D." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego odmawiające uchylenia ostatecznych decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe poza siedzibą urzędu celnego. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji i zwrotu opłat, argumentując m.in. naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej oraz brak podstawy prawnej do poboru opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu lub interesu publicznego, czego skarżąca nie uczyniła. Sąd uznał również, że pobór opłat był zgodny z art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, a skarżąca miała świadomość konieczności ich ponoszenia, składając wnioski o czynności poza siedzibą urzędu. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji ani innych przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wykazanie ważnego interesu strony lub interesu publicznego jest obligatoryjną przesłanką do rozpatrzenia wniosku o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że tryb z art. 2651 Kodeksu celnego jest trybem nadzwyczajnym, a jego celem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz ocena istnienia przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Strona musi aktywnie wykazać te okoliczności, a nie tylko kwestionować prawidłowość pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
Kc. art. 2651 § § 1
Kodeks celny
Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na wniosek strony lub za jej zgodą, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Ma charakter uznaniowy.
Kc. art. 275 § § 4 pkt 5
Kodeks celny
Organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności podejmowane na wniosek osoby zainteresowanej poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego.
Pomocnicze
Kc. art. 246 § § 2
Kodeks celny
Dotyczy zwrotu należności celnych.
Kc. art. 246 § § 4
Kodeks celny
Dotyczy zwrotu należności celnych, nie stanowi przepisu szczególnego sprzeciwiającego się uchyleniu decyzji w trybie art. 2651.
Kc. art. 277
Kodeks celny
Dotyczy zwrotu należności celnych.
Kc. art. 276 § § 1
Kodeks celny
Kc. art. 276 § § 5 pkt 2
Kodeks celny
Kc. art. 262
Kodeks celny
Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach celnych.
O.p. art. 210 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 192
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 241 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 245 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 249 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 256 § § 1
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez stronę ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadniającego uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kc. Pobór opłat manipulacyjnych dodatkowych był zgodny z art. 275 § 4 pkt 5 Kc. Decyzja w trybie art. 2651 Kc. ma charakter uznaniowy, co ogranicza kontrolę sądową. Strona była świadoma konieczności ponoszenia opłat i brała udział w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 246 § 2, art. 277, art. 275 § 4 pkt 5 Kc. Zarzuty naruszenia art. 210 § 1 i § 4 O.p. Zarzut braku wszczęcia postępowania i niezagwarantowania czynnego udziału strony. Zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji (nierówne traktowanie). Zarzut naruszenia art. 276 § 1 Kc.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanych na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności lub prawidłowości decyzji ostatecznej. Ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie. Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Małgorzata Dałkowska-Szary
sprawozdawca
Joanna Zabłocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (art. 2651 Kc.), w szczególności wymogu wykazania ważnego interesu strony lub interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach celnych; uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość kwestionowania jej przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie celnym – możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o postępowaniu nadzwyczajnym.
“Kiedy można uchylić ostateczną decyzję celną? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
WPS: 2880 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 3031/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Zabłocka Małgorzata Dałkowska-Szary /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Sygn. powiązane V SA/Wa 2550/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-01-07 I GSK 215/06 - Wyrok NSA z 2007-01-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi "D." K.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Uzasadnienie Decyzjami ostatecznymi z dnia [...]lipca 2000r. i [...] sierpnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wymierzył opłaty manipulacyjne dodatkowe za wykonywanie czynności służbowych poza siedzibą urzędu celnego w Miejscu Uznanym D. zlokalizowanym w W. , w kwotach wymienionych w tych decyzjach – łącznie 2.880 zł. W dniu [...] stycznia 2003 r. (data pism [...] grudnia 2002 r.) K.C. – prowadzący działalność jako Agencja Celna "D.", złożył do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.wnioski, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, o uchylenie ww. decyzji Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat w sprawach będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Decyzjami z dnia [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu [...] Celnego w W. odmówił uchylenia ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego wymierzających Stronie opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe wykonane na jej wniosek przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego. Orzekając na skutek odwołań strony, Dyrektor Izby Celnej w W. , po połączeniu zaskarżonych spraw do łącznego rozpoznania i rozpatrzenia, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż decyzje wydawane w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego mają charakter uznaniowy. Nadto, po przeanalizowaniu przesłanek z art. 2651, stanął na stanowisku, że Strona nie wykazała okoliczności faktycznych uzasadniających przyjęcie istnienia jej ważnego interesu w uchyleniu przedmiotowych decyzji ostatecznych. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał dalej między innymi, iż stosownie do art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kc. W sprawie niniejszej natomiast zaistniały prawem określone przesłanki do poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, bowiem miejscowość W. nie znajduje się na terenie siedziby Urzędu Celnego w W., tj w W. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanych decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem: - art. 246 § 2 oraz art. 277 Kodeksu celnego poprzez ich błędne zastosowanie w odniesieniu do zwrotu opłat manipulacyjnych, - art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez błędną interpretację wyrażonej tam normy, - art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak umieszczenia w decyzji organu pierwszej instancji materialno-prawnej podstawy odmowy zwrotu kwot pobranych jako "opłaty manipulacyjne dodatkowe" oraz brak faktycznego uzasadnienia odmowy uchylenia decyzji wymierzającej ww. opłaty oraz nie ustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu; W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, iż organy obydwu instancji w niedopuszczalny sposób zawęziły rozpatrywanie wniosku do art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Wyjaśnił, iż nie składał wniosku o zwrot opłat w trybie art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Podkreślił, iż wydanie decyzji dotyczących wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych nie było poprzedzone wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie, nie zagwarantowano również czynnego udziału strony w tym postępowaniu. W związku z tym nie było podstaw do wymierzenia i poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Organy celne niezasadnie traktują zatem kwoty pobrane bez tytułu prawnego jako opłaty manipulacyjne dodatkowe. W konsekwencji organy błędnie przyjęły, iż zwrot pobranych opłat następuje w trybie określonym w art. 277 Kodeksu celnego dla poboru należności celnych przywozowych i wywozowych w sytuacji, gdy przepis ten dotyczy jedynie poboru, a nie zwrotu opłat. Odnosząc się do regulacji prawa procesowego skarżący podniósł, iż organy nie ustosunkowały się do wszystkich zgłaszanych przez niego zarzutów. W szczególności organy nie odniosły się do wątpliwości związanych z pojęciami "kontrola celna" i "czynności służbowe". Wskazał, iż załączone do akt sprawy protokoły z przeprowadzonych czynności nie określają wartości odprawianych towarów, co powinno mieć miejsce w związku z treścią art. 276 § 1 Kodeksu celnego. W ocenie K.C. organy celne niezasadnie przyjęły, iż wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej nastąpiło na wniosek strony w chwili złożenia wniosku o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego. Podkreślił, iż organy obydwu instancji nie ustosunkowały się do zarzutu nierównego traktowania miejsc uznanych w stosunku do oddziałów i posterunków celnych. Skarżący stwierdził, iż wbrew twierdzeniom organów celnych wykazał na czym polegał ważny interes w uchyleniu decyzji tj. odwrócenie skutków niekorzystnego i nieuzasadnionego obciążenia z tytułu przedmiotowych opłat. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie czynności dokonywane były przez funkcjonariuszy celnych w Miejscu Uznanym D.w W. , a wiec stanowiły czynności dokonane poza urzędem celnym i w związku z tym uzasadniały pobór opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanych na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności lub prawidłowości decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej. Decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. wymierzające Agencji Celnej "D." w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne wobec nie skorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych, o których Agencja została prawidłowo pouczona. W dniu [...] stycznia 2003 r. (data pism – [...] grudnia 2002 r.) Strona wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji wymiarowych w trybie art. 2651 Kodeksu celnego oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat nie wskazując podstawy prawnej, w oparciu o którą żąda zwrotu należności. Art. 2651 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Wynika więc z tego, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wzruszenia w tym trybie decyzji, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) na mocy tej decyzji strona nabyła prawo, 3) za wzruszeniem tej decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, 4) i (jako przesłanka negatywna) przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wzruszenie decyzji w tym trybie w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. W ocenie Sądu art. 246 § 4 Kodeksu celnego nie może być uznany za przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego. Jak wynika z jego treści oraz usytuowania w Dziale V Kodeksu celnego, art. 246 odnosi się wyłącznie do kwestii zwrotu i umorzenia należności celnych nie zaś do uchylania i zmiany decyzji ostatecznych. Przepisy szczególne, które mogłyby stanowić przesłankę negatywną z art. 2651 Kodeksu celnego winny w swej treści wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Pojęcie "przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej" nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza gdy przepisy te stanowić mają przesłankę negatywną uniemożliwiającą stronie, przyznanego przepisami prawa, ubiegania się o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten zgodny jest z przyjętym w teorii prawa administracyjnego stanowiskiem (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wyd.C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 686, 699), iż przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa, który jest pierwowzorem i w pewnym zakresie odpowiednikiem przepisu 2651 Kodeksu celnego, powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych sprawach. Tak więc, w tym względzie należało podzielić pogląd strony, co jednak nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż przedmiotowe uchybienie w istocie nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego – art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy bowiem mieć na względzie, że tak jak art. 246 § 4 Kodeksu celnego jako przepis o charakterze nadzwyczajnym nie może być stosowany i interpretowany rozszerzająco, w takim samym stopniu dotyczy to również art. 2651 Kodeksu celnego, który także ma charakter nadzwyczajny i wprowadza nadzwyczajny tryb postępowania wobec decyzji ostatecznej. W kontekście cytowanego przepisu należy więc zwrócić uwagę, że chociaż strona skarżąca we wnioskach opatrzonych datą [...] grudnia 2002 r. powołała się na art. 2651 Kodeksu celnego, wnosząc o "uchylenie decyzji Urzędu Celnego w W." oraz o "zwrot nienależnie pobranej opłaty (...) wraz z odsetkami", to – zarówno w sformułowanych wobec owej decyzji zarzutach (naruszenia art. 123 § 1, art. 200, art. 165 § 2, i 192 Ordynacji podatkowej oraz art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego "poprzez błędną interpretację wyrażonej tam normy", art. 32 Konstytucji), jak i w treści uzasadnienia wniosku – strona nawet nie nawiązała do przesłanek z art. 2651 warunkujących możliwość wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś nie wskazała (a tym bardziej nie wykazała), jaki interes czy to publiczny czy też ważny interes strony miałby przemawiać za uchyleniem tej decyzji. Również w odwołaniu (od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...], odmawiającej uchylenia ww. decyzji wymiarowej w trybie art. 2651) strona nie wykazała przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki uchylenia decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, tj. "ważny interes strony" lub "interes publiczny". Przesłanka "ważnego interesu strony", do której jak wynika ze skargi odwoływała się strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony", jak i "interesu publicznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego możliwe jest zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, za jej zgodą. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji, należałoby przyjąć, że w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznej w tym trybie, "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy. Biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego tryb jest trybem nadzwyczajnym, że stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ów "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od owych, podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego. Tak więc, we wszczętym na wniosek strony postępowaniu prowadzonym w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie można przy ocenie "ważnego interesu strony" jako przesłanki umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej pominąć zachowania samej strony i tego, jak sama strona rozumie swój "ważny" interes. To, czy ma ona "ważny interes" jest przede wszystkim kwestią oceny samej strony, a więc to strona musi wskazać, na czym ten interes polega i dlaczego jest on ważny. Dopiero wtedy organ ma podstawy do dokonania swoich ocen, w których może podzielić stanowisko strony lub nie. Oceniając wniosek strony w tym kontekście należy uznać, że strona tego "ważnego interesu" nie wykazała. Samo bowiem przeświadczenie strony, że brak było podstaw do obciążenia jej opłatą manipulacyjną dodatkową za czynności dokonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscu uznanym – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Nie może też przesądzać o tym subiektywny pogląd strony, że wydawanie decyzji w tym przedmiocie przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. obarczone było wadami prawnymi. Jak wskazano bowiem wyżej, rozważenie możliwości uchylenia decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie – w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego – możliwe jest tylko przy spełnieniu warunków przewidzianych tym przepisem. Na marginesie wypada również odnieść się do kwestii "interesu publicznego", tj. alternatywnej do "ważnego interesu strony" przesłanki "pozytywnej", umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem wielowymiarowym i bez wątpienia szerszym niż pojęcie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa., albowiem, oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej – nawet wadliwej (por. np. art. 241 § 2, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego). W kontekście interesu publicznego, należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie organy celne pobierając opłatę manipulacyjną dodatkową na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, który stanowi (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W.), że organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności podejmowane w wyniku wykonywania na wniosek osoby zainteresowanej czynności poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego - pobierały ją za czynności wykonywane poza siedzibą urzędu celnego. Dowodzi tego ugruntowane orzecznictwo dotyczące określenia "siedziby urzędu celnego". Należy podkreślić, iż miejscowość W. niewątpliwie znajduje się poza siedzibą urzędu celnego tj. poza W.. W związku z powyższym w ocenie sądu w przedmiotowej sprawie nie występuje "interes publiczny", który umożliwiałby wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. W związku z powyższym należy uznać, że w toku postępowania administracyjnego strona nie wykazała ani interesu publicznego ani swojego "ważnego interesu", który uzasadniałby wzruszenie ostatecznej decyzji. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstawowej przesłanki z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, wniosek strony skarżącej o zmianę lub uchylenie tej decyzji w tym trybie już tylko z tego powodu nie mógł być uwzględniony przez żaden z organów. Kolejną okolicznością, mającą również istotne znaczenie w sprawie niniejszej, jest fakt, że decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, albowiem w tym przepisie ustawodawca stwierdza, że przy spełnieniu określonych w tych przepisach przesłanek decyzja ostateczna "może" być uchylona lub zmieniona. Z uwagi na ów uznaniowy charakter takiej decyzji, tak w judykaturze, jak i w doktrynie przyjmuje się, że nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może – ale nie musi – wzruszyć decyzję ostateczną. Na tle analogicznych uregulowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w Ordynacji podatkowej, której przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach celnych (art. 262 Kodeksu celnego), wyprowadza się stąd wniosek, że "tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie ustalił faktów na które powoływała się strona, albo, gdy wyprowadził z nich błędne, nielogiczne wnioski" – (B. Gruszczyński w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, t. 8, s.647). Takich uchybień w zaskarżonej decyzji jednakże nie stwierdzono, a zatem i z tej przyczyny skarga strony nie mogła zostać uwzględniona. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących art.277 Kcel należy stwierdzić, że skoro brak jest podstaw do uznania art. 246 § 4 Kcel. za przepis szczególny mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie, brak jest również podstaw do rozważania zarzutów dotyczących art. 277 Kcel ponieważ nie mają one w tej sytuacji żadnego znaczenia dla oceny sprawy i jej rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o zarzut braku wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej oraz nie zagwarantowania czynnego udziału strony, to w ocenie Sądu, organy celne mogły przyjąć, iż wniosek o skierowanie celników do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, organ celny pobiera opłatę manipulacyjną dodatkową za wykonywanie, na wniosek osoby zainteresowanej, czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Skoro więc Skarżąca Agencja takie wnioski składała, a potwierdza to w skardze do Sądu, to musiała liczyć się z tym, że organy celne taką opłatę pobiorą. Tym samym bowiem pismem, którym w 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W., po rozpatrzeniu wniosku "D." C.K. , postanowił "uznać" proponowane pierwotnie miejsce, nadał ww. miejscu numer statystyczny i określił czynności, które mogą być wykonywane, wyraźnie też (w pkt 4) poinformował Skarżącą, że "zgodnie z art. 275 § 4 pkt 5 ustawy Kodeks celny(...) organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe". W kontekście powyższego należy podkreślić, jak trafnie zauważył organ celny II instancji w zaskarżonej decyzji, że strona brała udział w postępowaniu, gdyż podpisywała bez jakichkolwiek zastrzeżeń stosowne protokoły, które stanowiły podstawę do wydania decyzji. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji bowiem, jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Celnej w W. , istotą miejsca uznanego jest uzyskanie przez podmiot zainteresowany korzyści w postaci ułatwienia w dokonywaniu odprawy towarów, a więc podmioty posiadające takie miejsca miały możliwość uzyskania przewagi rynkowej nad podmiotami pozbawionymi udogodnień związanych z prowadzeniem miejsc uznanych. W decyzji dotyczącej uznania proponowanego miejsca "D." skarżący został poinformowany o treści art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego i konieczności ponoszenia z tego tytułu opłat manipulacyjnych dodatkowych. Skarżący miał bowiem wybór czy dokonywać zgłoszeń celnych w oddziale celnym ze wszystkimi tego konsekwencjami (np. długi okres oczekiwania na dokonanie zgłoszenia celnego), czy też w miejscu uznanym ponosząc z tego tytułu opłaty manipulacyjne dodatkowe. Dokonując określonego wyboru musiał liczyć się z określonymi skutkami. W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów dotyczących równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji. Trafnie również wskazał Dyrektor Izby Celnej w W. , że wszystkie czynności mające na celu zapewnienie przestrzegania przepisów prawa celnego mieszczą się w pojęciu dozoru celnego i kontroli celnej stanowią czynności służbowe funkcjonariusza celnego. Skarżący w skardze podniósł, iż organy celne naruszyły przepis art. 246 § 2 Kodeksu celnego, jednakże w uzasadnieniu skargi nie wykazał na czym to uchybienie miałoby polegać. W związku z tym Sąd nie może odnieść się do ww. zarzutu, natomiast badając z urzędu stan sprawy nie dopatrzył się naruszenia powołanego przepisu. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 276 § 1 Kodeksu celnego. Organy celne pobrały opłaty manipulacyjne na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów (delegacja ustawowa art. 276 § 5 pkt 2 Kodeksu celnego). Skarżący nie wykazał, iż opłaty manipulacyjne dodatkowe w przedmiotowej sprawie przekraczały 40% wartości towaru. W związku z powyższym zarzut ten jest niezasadny. Należy podkreślić, iż mimo nie ustosunkowania się przez Naczelnika Urzędu Celnego do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, to naruszenie zostało w całości konwalidowane przez Dyrektora Izby Celnej w W. w zaskarżonej decyzji w której szeroko odniósł się do wszystkich zarzutów. Sąd Administracyjny jest władny z mocy art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 uchylić decyzję tyko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy, albowiem w świetle przedstawionego wyżej wywodu wydanie zaskarżonej decyzji było w pełni dopuszczalne, tym bardziej, że jest to decyzja o charakterze uznaniowym. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI