V SA 981/01

SA/Bk 1291/03 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Wojciech Stachurski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
GSK 779/04 - Postanowienie NSA z 2004-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 250 par. 3, art. 270 par. 1
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Lewkowicz, Asesor WSA W. Stachurski (spr.), Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi AGENCJA R. [...] w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zwróconych należności celnych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...]..05.1998 r. na przejściu granicznym w B. został zatrzymany samochód osobowy marki [...], objęty procedurą tranzytu w Oddziale Celnym w Ś. na podstawie dokumentu SAD Nr [...] z dnia [...].05.1998 r. Zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...].07.1998 r. przedmiotowy samochód w dniu [...].08.1998 r. został wydany pełnomocnikowi Agencji R. [...] w celu wywozu za granicę i dostarczenia prawowitemu właścicielowi. W dniu [...].07.1999 r. Urząd Celny w B., w związku z brakiem potwierdzenia wywozu przedmiotowego samochodu za granicę, wszczął wobec Agencji R. postępowanie, w następstwie którego decyzją z dnia [...].10.1999 r. stwierdził,
iż w stosunku do wymienionego towaru powstał dług celny w przywozie stosownie
do art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem organu celnego Agencja R. nie przedstawiła dowodów na to, iż wymieniony samochód znajduje się poza polskim obszarem celnym.
Za taki dowód nie uznano potwierdzenia z dnia [...].05.1999 r. wystawionego przez niemiecką firmę sprowadzającą pojazdy. W wydanej decyzji określono kwotę wynikającą z długu celnego oraz wymierzono opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane
w wyniku usunięcia tego pojazdu spod dozoru celnego. Wymieniona decyzja po rozpatrzeniu wniesionego od niej odwołania z dnia [...].10.1999 r. została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].04.2000 r. Jednak na skutek późniejszego wznowienia postępowania, a następnie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.12.2001 r. sygn. akt V SA 981/01, Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].01.2002 r. uchylił przedmiotową decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. w części dotyczącej kwoty długu celnego i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji.
Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2002 r. zarządził zwrot uiszczonej kwoty cła wraz z zapłaconymi odsetkami. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie z dnia [...].02.2002 r., w którym wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zapłaty odsetek od nienależnie obliczonej i pobranej należności głównej oraz odsetek od pobranych odsetek, zarzucając organowi naruszenie postanowień przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. została następnie zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z dnia 28.03.2003 r., sygn. akt SA/BK 908/02 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż Dyrektor Izby Celnej w B. wdaną przez siebie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie, którego ta decyzja nie obejmowała.
W związku powyższym, rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Izby Celnej
w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2003 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Jednocześnie pismami z dnia [...].05.2003 r., z dnia [...].06.2003 r. oraz z dnia [...].06.2003 r., wezwano stronę do udzielenia informacji, czy żądanie zawarte w odwołaniu z dnia [...].02.2002 r. od decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2002 r. należy traktować jako wniosek o wydanie nowej decyzji w przedmiocie odsetek od zwróconej kwoty cła oraz odsetek od zapłaconych przez stronę odsetek, czy też jako wniosek zawierający żądanie uzupełnienia decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2002 r. dotyczącej zwrotu cła i zapłaconych odsetek. W odpowiedzi Agencja R. pismem z dnia [...].06.2003 r. wniosła o uzupełnienie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B.
Nr [...] z dnia [...].02.2002 r. poprzez orzeczenie o należnych stronie odsetkach od zapłaconego cła i odsetkach od zapłaconych odsetek oraz w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów egzekucyjnych. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. uzupełnił rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...].02.2002 r. w ten sposób, że odmówił Agencji R. zapłaty odsetek zarówno od kwoty zwróconych należności celnych, jak i od kwoty odsetek od należności celnych, a także odmówił zwrotu poniesionych kosztów egzekucyjnych.
Pismem z dnia [...].08.2003 r. Agencja R. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Celnej w B., żądając uchylenia wydanej w tej sprawie decyzji. Strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez nie zapłacenie jej przez organ celny odsetek od zwróconych należności celnych pomimo, że zostały spełnione przesłanki do ich zapłaty. Strona podniosła, że organy celne wydając w dniu [...].10.1999 r. decyzję w sprawie długu celnego, dysponowały dokumentem potwierdzającym powrotny wywóz do Niemiec samochodu marki [...]. Dokument ten zdaniem odwołującego się całkowicie podważał słuszność wydanego wówczas rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2003 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez siebie w I instancji.
Na przedmiotową decyzję Agencja R. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].07.2003 r. Strona skarżąca zarzuciła obu decyzjom naruszenie przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, poprzez odmowę przyznania należnych odsetek od zwróconych należności celnych. Skarżący powtórzył podnoszone wcześniej argumenty, iż organ celny wydając decyzję w przedmiocie należności celnych dysponował dokumentem potwierdzającym powrotny wywóz samochodu do Niemiec, co stanowiło obrazę art. 270 Kodeksu celnego. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na niejednolite stanowisko organów celnych. Z jednej strony kwestionują one słuszność roszczeń opartych na przepisie art. 250 § 3 Kodeksu celnego, z drugiej zaś zwracają skarżącemu odsetki za nieterminową zapłatę należności celnych w oparciu o treść art. 249 Kodeksu celnego. W odpowiedzi
na podniesione w skardze zarzuty Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu celnego właściwe dokumenty potwierdzające powrotny wywóz samochodu [...] za granicę zostały przez Agencję R. przedłożone dopiero na etapie wznowionego postępowania celnego, a zatem pierwotna decyzja w sprawie wymiaru długu celnego nie była wynikiem błędu organu celnego. W związku z tym, stronie nie należą się odsetki od nienależnie pobranego cła i odsetki od pobranych odsetek. W odpowiedzi na zarzut niejednolitego stosowania prawa przez organy celne, Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, iż zaskarżana decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 250 Kodeksu celnego, a nie na podstawie art. 249 Kodeksu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie Sąd poddał ocenie właściwość Dyrektora Izby Celnej
w B. do wydania w dniu [...].07.2003 r. decyzji w przedmiocie uzupełniania decyzji z dnia [...].02.2002 r. wydanej przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. W dniu 01.05.2002 r. weszły w życie przepisy reformujące administrację celną, na mocy których organem celnym I instancji jest naczelnik urzędu celnego, zaś organem celnym II instancji dyrektor izby celnej - ustawa z dnia 20.03.2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365). Zgodnie z art. 5 ust.1 i 2 tej ustawy, do zakresu działania dyrektorów izb celnych przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje Prezesa Głównego Urzędu Ceł (dotychczasowy organ II instancji). Z kolei do zakresu działania naczelników urzędów celnych - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych (dotychczasowy organ I instancji). W toku postępowania przed Sądem, Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, iż przepisy szczególne, które pozwalały mu w przedmiotowej sprawie na uzupełnienie decyzji wydanej uprzednio w I instancji przez Dyrektora Urzędu Celnego w B., zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz.1050 ze zm.). Sąd podziela wyrażone w tym względzie stanowisko. Przepisy wspomnianego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.05.2002 r., dają podstawę do stwierdzenia, iż organem celnym właściwym do załatwiania spraw dotyczących zwrotu lub umorzenia cła, w tym także odsetek od zwracanych należności celnych jest dyrektor izby celnej. Choć prawodawca w przepisach tego rozporządzenia nie posługuje się zwrotem typu "dyrektor izby celnej wydaje decyzję", to jednak z zapisów § 4-6 wprost wynika, iż to ten organ właściwy jest do przyjmowania wniosków o zwrot lub umorzenie cła, co prowadzi w konsekwencji do wniosku, że jest on również właściwy do wydawania w tym zakresie decyzji. Odnosząc powyższe do wspomnianych wyżej przepisów reformujących administrację celną należy stwierdzić, iż Dyrektor Izby Celnej w B. był właściwy do wydania w dniu [...].07.2003 r. decyzji w przedmiocie uzupełnieniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia [...].02.2002 r.
Odnosząc się z kolei do istoty powstałego w tej sprawie sporu Sąd zauważa,
że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 250 § 3 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek. Odejście od tej reguły możliwe jest wówczas,
gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego,
a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Uznanie zasadności żądania Agencji R. wymaga zatem uprzedniego wykazania, że wydana przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. decyzja z dnia [...].10.1999 r. w przedmiocie określenia długu celnego, obarczona była błędem, do którego w żaden sposób nie przyczyniła się strona postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w trakcie prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. postępowania Agencja R. wzywana była do przedłożenia dowodów wskazujących na powrotny wywóz za granicę samochodu marki [...]. Przedłożony wówczas dokument - potwierdzenie z dnia [...].05.1999 r., wystawione przez niemiecką firmę sprowadzającą pojazdy nie został uznany przez organ celny, bowiem nie był to dokument wystawiony przez władze celne lub inne uprawnione organy władz Niemiec, a zatem nie spełniał on wymogów określonych w art. 270 § 1 Kodeksu celnego. Sąd zauważa, że na mocy art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Stąd wniosek, że jako dowód w postępowaniu celnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem - art.180 §1 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 270 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego, stanowi jedynie uszczegółowienie przyjętej w prawie celnym ogólnej reguły dowodzenia. Oddzielną natomiast kwestią jest ocena przydatności zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ celny kierując się zasadą wyrażoną w art.191 Ordynacji podatkowej, według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia zebrane w sprawie dowody. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Urzędu Celnego w B. miał podstawy, aby nie uznać za wystarczający przedłożony przez Agencję R. dokument wystawiony w dniu [...].11.1999 r. przez niemiecką firmę sprowadzająca pojazdy [...]. W prowadzonej równolegle sprawie dotyczącej wywozu z Polski samochodu marki [...], ta sama firma wystawiła podobne zaświadczenie, którego prawdziwość wprost podważały inne dokumenty. Według wystawionego przez nią zaświadczenia samochód wjechał na terytorium Niemiec, zanim jeszcze został wydany Agencji R. przez policję w S. Stąd za uzasadnione należy uznać żądanie organu celnego do przedłożenia przez stronę dokumentu potwierdzającego wywóz samochodu, który byłby wystawiony przez uprawniony organ administracji Niemiec. Dokument taki, w postaci kserokopii zaświadczenia Inspektoratu Policji Granicznej Niemiec pojawił się dopiero po wydaniu przez Dyrektora Urzędu Celnego w B. decyzji z dnia [...].10.1999 r. Decyzja ta nie może być zatem uznana, jako wydana w wyniku błędu organu, do którego w żaden sposób nie przyczyniła się strona postępowania - art. 250 § 3 Kodeksu celnego.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].09.2003 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...].07.2003 r. w przedmiocie uzupełnienia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...].02.2002 r. nie narusza prawa. Zgodnie zatem z art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), skargę należało oddalić.