I SA/Po 976/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-08-02
NSApodatkoweŚredniawsa
cłoprocedura celnauszlachetnianie biernezgłoszenie celneklasyfikacja taryfowaprodukt kompensacyjnydług celnyzwolnienie celneKodeks CelnyOrdynacja Podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wymiaru cła, uznając, że organy celne nie wyjaśniły wystarczająco podstaw prawnych i faktycznych naliczenia należności celnej oraz nie ustaliły tożsamości towaru kompensacyjnego.

Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i orzeczeniu niedoboru cła. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu Celnego i Ordynacji Podatkowej, w tym nie zastosowanie zwolnienia od cła. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak wyczerpującego uzasadnienia podstaw prawnych i faktycznych naliczenia długu celnego oraz na niewystarczające wyjaśnienie kwestii tożsamości produktu kompensacyjnego z tym określonym w pozwoleniu.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i orzeczeniu niedoboru cła w kwocie 1 461,60 zł. Spółka wniosła o pozwolenie na procedurę uszlachetniania biernego, która została udzielona. Następnie dokonała zgłoszenia celnego dla siedmiu pojazdów marki Renault jako produktów kompensacyjnych, wpisując kod procedury 4021 i kod PCN 8703 (samochody osobowe). Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, ponieważ w pozwoleniu wskazano, że produktem kompensacyjnym mają być samochody ciężarowe (kod PCN 8704) z kratką działową. Spółka zarzucała naruszenie art. 156 Kodeksu Celnego (niezastosowanie zwolnienia od cła) oraz art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji Podatkowej (wydanie decyzji bez podstawy prawnej). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie określiły w sposób wyczerpujący podstaw prawnych i faktycznych powstania długu celnego oraz jego wymiaru. Organy celne nie wskazały przepisów Kodeksu Celnego stanowiących podstawę ustalenia i naliczenia długu celnego, a uzasadnienie nie zawierało wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że organy celne nie wyjaśniły wystarczająco, czy doszło do niezakończenia procedury uszlachetniania biernego i czy istnieje tożsamość wwożonego produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu. Organy ograniczyły się do porównania kodów PCN, nie analizując cech charakterystycznych towarów. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać m.in. dokumenty UB/O i UB/Z, a także rozważyć przeprowadzenie dowodu z badań homologacyjnych. Wobec powyższych uchybień, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ celny nie wyjaśnił wystarczająco podstaw prawnych i faktycznych swojej decyzji, a także nie ustalił tożsamości towaru kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały w sposób przekonujący, że doszło do naruszenia warunków procedury uszlachetniania biernego. Ograniczyły się do porównania kodów PCN, nie analizując cech technicznych towarów i nie badając, czy faktycznie wwożone samochody są ciężarowymi, jak wskazano w pozwoleniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

Pomocnicze

k.c. art. 156

Kodeks Celny

Dotyczy zwolnienia od cła przy imporcie produktów kompensacyjnych w procedurze uszlachetniania biernego. Spółka zarzucała niezastosowanie tego przepisu.

o.p. art. 210 § § 1 pkt. 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym obowiązku podania podstawy prawnej i uzasadnienia. Sąd uznał, że decyzje organów celnych naruszyły ten przepis.

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks Celny

Dotyczy zmiany przeznaczenia celnego towaru i jej skutków dla naliczenia długu celnego.

k.c. art. 157

Kodeks Celny

Reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły, czy zastosowały proces odwrotny do opisanego w tym artykule.

k.c. art. 23

Kodeks Celny

Dotyczy wartości celnej towaru (wartość transakcyjna). Sąd wskazał, że organ I instancji powołał ten przepis, ale nie wyjaśnił, jak ustalono wartość celną.

k.c. art. 30

Kodeks Celny

Dotyczy doliczeń do wartości celnej. Sąd sugeruje, że mogło to być podstawą ustalenia wartości celnej, ale organy tego nie wyjaśniły.

k.c. art. 83

Kodeks Celny

Dotyczy kontroli zgłoszenia celnego przez organ celny.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organu prowadzenia postępowania dowodowego.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organu dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.

Dz. U. Nr 147 poz. 989 art. 170

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych

Określa warunek zgodności opisu produktów kompensacyjnych w zgłoszeniu celnym z opisem w pozwoleniu.

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna wstrzymania wykonania decyzji.

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów celnych nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia podstaw prawnych i faktycznych naliczenia długu celnego. Organy celne nie wyjaśniły wystarczająco kwestii tożsamości produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu. Organy celne nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Organy celne powinny zbadać wszelkie dostępne, a niesprzeczne z prawem dowody. Brak inicjatywy dowodowej strony nie zwalnia organu od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący

Barbara Koś

sędzia

Mirella Ławniczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury uszlachetniania biernego, wymogów formalnych decyzji celnych oraz obowiązku organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności kodów PCN w zgłoszeniu celnym i pozwoleniu, a także konkretnych przepisów Kodeksu Celnego i Ordynacji Podatkowej obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie procedur celnych i jak istotne jest dla organów celnych dokładne wyjaśnianie podstaw prawnych i faktycznych swoich decyzji, co może być pouczające dla przedsiębiorców i prawników celnych.

Niezgodność kodów celnych: dlaczego sąd uchylił decyzję o niedoborze cła?

Dane finansowe

WPS: 1461,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 976/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 02 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2006 rok sprawy ze skargi Spółki "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki "A" kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [....] uznającą zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzekającą o stwierdzeniu niedoboru cła w kwocie łącznie 1 461,60 zł.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż w dniu 20 kwietnia 1998 r. firma Spółka "A" wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego. W wyniku pozytywnego rozpoznania tegoż wniosku w dniu [...] wydano pozwolenie o numerze [...] na korzystanie z tej procedury celnej w terminie od 20 kwietnia 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r, przy czym terminem końcowego rozliczenia miał być dzień 31 stycznia 1999 r. W pozwoleniu tym określono zasady korzystania z procedury uszlachetniania biernego i wskazano, iż wywozowi i procesowi uszlachetniania (montażu) podlega przegroda działowa do samochodu w pozycji 8708 Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158 poz. 1036). Proces ten miał się odbywać w firmie "B" polegał na montażu tejże przegrody działowej w importowanych samochodach marki Renault. Produktem kompensacyjnym miał być powrotnie przywieziony samochód ciężarowy o ładowności do 1000 kg z kratką działową, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego, dla którego określono w przedmiotowym pozwoleniu kod PCN 8704.
W dniu [...] w Urzędzie Celnym, Jednolitym Dokumentem Administracyjnym SAD nr [...] Agencja Celna - przedstawiciel Spółki "A" dokonała zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu siedmiu pojazdów samochodowych marki Renault Laguna jako produktów kompensacyjnych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, wpisując w polu 37 (kod procedury celnej) kod 4021. W opisanym dokumencie SAD strona określiła przedmiotowy pojazd jako pojazd samochodowy zasadniczo przeznaczony do transportu osób, deklarując w polu 33 kod PCN 87032319.
Wobec stwierdzonych niezgodności pomiędzy udzielonymi pozwoleniami na uszlachetnianie bierne w decyzji z dnia [...] (sygn. [...] ) a przedmiotowym zgłoszeniem celnym wszczęto z urzędu postępowanie celne, którego założeniem było ustalenie prawidłowej procedury celnej jaką winien być objęty przedmiotowy towar oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Weryfikacja przeprowadzona przez Naczelnika Urzędu Celnego wykazała zdaniem tego organu, iż zadeklarowany w polu 33 tego zgłoszenia kod PCN jest niezgodny z udzielonym wcześniej pozwoleniem. Zgodnie z § 170 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 0.12.1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. Nr 147 poz. 989) dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych i produktów zamiennych jest możliwe pod warunkiem zgodności opisu tych produktów zawartego bez zmian w zgłoszeniu o dopuszczeniu do obrotu produktów kompensacyjnych z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na korzystanie z tej procedury. W niniejszym przypadku tej zgodności nie było. Z tego też powodu Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji stwierdzające niedobór cła w łącznej kwocie 1 461,60 złotych.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, kwestionując zawarte w niej rozstrzygnięcie i wniosła o jej uchylenie.
Spółka "A" podniosła zarzuty naruszenia przepisu art. 156 Ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23 poz. 117 z późn. zm.) poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedura uszlachetniania biernego, oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt. 4 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie dopatrując się uchybień organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż proces uszlachetniania biernego a dokładniej cała ta gospodarcza procedura celna ma charakter sformalizowany po to by umożliwić organom celnym sprawowanie rzeczywistej kontroli nad przepływem towarów przez granicę. Z tego też względu importer może domagać się stosowania tej właśnie procedury tylko wtedy, gdy wprowadzony na polski obszar celny towar był wykazany w pozwoleniu wydanym przez uprawnione organy. W pozwoleniu tym jako przedmiot wywożony w celu uszlachetniania biernego określono (kratkę) przegrodę działową do kilku wskazanych we wniosku typów samochodów Renault, natomiast produktem kompensacyjnym miał zostać przywieziony towar w postaci samochodu do transportu towarowego ładowności do 1000 kg, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego z pozycji 8704 Taryfy celnej. Tymczasem [...] wykazała w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD pojazdy z pozycji 8703. Z tego też powodu organ celny I instancji prawidłowo uznał, że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i objął towar ten procedurą dopuszczenia do obrotu (4000), nie stosując w tym stanie rzeczy w konsekwencji częściowego zwolnienia od cła.
Spółka "A" zaskarżyła powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, zarzucając - podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - naruszenie przepisu art. 156 Ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r Ustawy Kodeks Celny poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu Celnego poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przez organy celne art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej Spółka podniosła, iż decyzje organów celnych nie podają podstaw prawnych naliczania długu celnego. Natomiast naruszenie art. 156 Kodeksu Celnego podlegało zdaniem skarżącej na niezastosowaniu zwolnienia spółki od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, gdy tymczasem spółka wywiązała się z warunków na jakich udzielono pozwolenia na tę właśnie procedurę celną i tylko z uwagi na zmianę stanowiska organów celnych co do taryfikacji produktu importowanego przez skarżącą w dokumencie SAD wykazana została pozycja Taryfy Celnej 8703, jednakże faktycznie produktem przywożonym był produkt powstały w wyniku uszlachetniania biernego na którą to procedurę wydano uprzednio zezwolenie.
Zdaniem skarżącej kod PCN ma charakter wtórny, a jego określenie następuje w oparciu o elementy pierwotne charakterystyczne dla danego towaru i składające się na opis towaru. Te właśnie pierwotne elementy zdaniem spółki nie uległy zmianie, zmieniła się jedynie interpretacja reguł taryfikacji towarów.
Nadto według Spółki okolicznością bezsporną jest, iż produkt wywożony w ramach przedmiotowej procedury uszlachetniania biernego, czyli przegroda działowa, wchodzi w skład produktu kompensacyjnego (samochodu z wmontowaną przegrodą). Zgodność opisu produktu kompensacyjnego w zgłoszeniu celnym z opisem zawartym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego nie może się natomiast sprowadzać jej zdaniem wyłącznie do kwestii tożsamej klasyfikacji taryfowej towaru (według kodu PCN), gdyż - dla zamknięcia tej procedury - nie wszystkie elementy składające się na opis produktu zawarte w pozwoleniu muszą być identyczne z elementami zawartymi w zgłoszeniu celnym. Podniesiono ponadto, iż na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Celnego zwolnienie od cła z tytułu korzystania z procedury uszlachetniania biernego stosuje się nawet wtedy, gdy nie wykonano jednego z warunków lub obowiązków wynikających z tej procedury (jeżeli uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg tej procedury - tak jak w przypadku zmiany kodu PCN produktu kompensacyjnego). Zdaniem Spółki organ celny naruszył również przepis art 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, nie powołując w podstawie prawnej swojej decyzji przepisu, według którego określono należności celne, wymagane na skutek zastosowania innej procedury celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się także z zarzutem, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem decyzja organu celnego o wymiarze cła miała jedynie charakter deklaratoryjny, a zobowiązanie powstało z chwilą wprowadzenia towaru (klasyfikowanego przez stronę do pozycji 8703 Taryfy Celnej) na polski obszar celny. Stąd obowiązkiem organu celnego było określenie kwoty faktycznie wynikającej z długu celnego oraz zmiana tych elementów zgłoszenia celnego, które powodowały taki, a nie inny stan rzeczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należy uwzględnić.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej, jak również poprzedzająca ją decyzja Urzędu Celnego, nie określają w sposób wyczerpujący podstawy prawnej, ustalenia powstania długu celnego w przywozie jak i wymiaru cła i nie zawierają w tym zakresie uzasadnienia pozwalającego prześledzić, jakie ustalenia faktyczne i prawne były podstawą wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Okoliczności określające powstanie w różnych sytuacjach długu celnego w przywozie zostały uregulowane w przepisach art. 209-213 Kodeksu Celnego (ustawa z dnia 09.01.1997 r tj Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.). Żaden jednakże z tych przepisów nie został wskazany w decyzjach organów celnych obu instancji, jako podstawa prawna dla przyjęcia powstania długu celnego w przywozie. Podniesiona zaś przez organy celne okoliczność, że dług celny powstaje z mocy prawa, nie zwalnia tych organów od wskazania w decyzji, która z wymienionych w powyższych przepisach sytuacja, w tym konkretnym przypadku zachodzi, powodując powstanie długu celnego. Powołany w osnowie decyzji Dyrektora Izby Celnej przepis art.156 Kodeksu Celnego w paragrafie 2 (o który najprawdopodobniej w tym przypadku chodzi, co jednak nie wynika z treści decyzji), określa sytuacje w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego. Przepis ten nie przesądza jednakże o powstaniu długu celnego, a jedynie w przypadku powstania długu celnego przywozowego ma charakter posiłkowy wpływając na wysokość tego długu.
Zmiana przeznaczenia celnego towaru na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu Celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, na co powołuje się organ celny w zaskarżonej decyzji, mogła skutkować naliczeniami długu celnego przywozowego, z pominięciem odliczeń szczegółowo określonych w art. 157 Kodeksu Celnego w przypadku zakończenia procedury celnej uszlachetniania biernego.
Zaskarżona decyzja w żaden jednak sposób nie wyjaśnia podstawy prawnej i faktycznej (elementów kalkulacyjnych) przyjętych dla naliczenia należności celnej w zmienionej wysokości dla samochodów objętych wskazanym wyżej zgłoszeniem celnym.
Zgodnie treścią art. 65 § 4 pkt 2 lit b Kodeksu Celnego, decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wysokości długu celnego, winna kwotę tego długu określać zgodnie z przepisami prawa celnego.
Oznacza to, że przepisy stanowiące podstawę ustalenia i naliczenia długu celnego w określonej wysokości winny być wskazane w osnowie decyzji a jej uzasadnienie winno zawierać wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego w tym zakresie rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego, który stanowił podstawę faktyczną zastosowania określonej normy prawnej oraz jego ocenę (art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Dz.U. nr 137, poz 926 z późn. zm. oraz art. 262 Kodeksu Celnego). Tymczasem z decyzji organów celnych nie wynika, w jaki sposób została wyliczona należność celna, a w szczególności na jakiej podstawie przyjęto w tym wyliczeniu określone elementy kalkulacyjne, zwłaszcza wartość celną zgłoszonego towaru.
Z treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wynika, że dokonano weryfikacji spornego zgłoszenia celnego w polu 47, poprzez zmianę podstawy opłaty (wartości celnej samochodów). Co składa się jednakże na tę różnicę wartości celnej pojazdów pozostaje jedynie w sferze domysłów, w decyzjach obu instancji kwestia ta nie została bowiem wyjaśniona. Artykuł 157 Kodeksu Celnego (tu w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 23.04.2003 r. o zmianie ustawy Kodeks Celny oraz zmianie ustawy o służbie celnej - Dz. U. Nr 120 poz. 1122) w sposób szczególny reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednakże, czy dokonując zmiany podstawy opłaty, a w konsekwencji wymiaru długu celnego zastosowały proces odwrotny do opisanego w art. 157 Kodeksu Celnego, czy też ustalenie nowej wartości celnej pojazdu, a w konsekwencji długu celnego nastąpiło w jeszcze inny sposób.
Organ I instancji w osnowie swojej decyzji powołał wprawdzie m. innymi art. 23 Kodeksu Celnego, co mogłoby wskazywać, że jako wartość celną towaru, przyjmuje w tym przypadku jego wartość transakcyjną (cenę faktycznie zapłaconą przez stronę), jednakże kwestii tej w uzasadnieniu decyzji już dalej nie wyjaśnił. Nie wyjaśnił więc przede wszystkim czy wartość celna samochodów ustalona została poprzez doliczenie, do zapłaconej ceny za samochód wartości zamontowanej przegrody działowej, a jeżeli tak na jakiej podstawie (np. art. 30 Kodeksu Celnego) i w jaki sposób wartość przegrody została ustalona.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Z uwagi bowiem na wskazane wyżej uchybienia Sąd nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji a w szczególności ocenić, czy określenie kwoty długu celnego nastąpiło zgodnie z przepisami prawa celnego, jak tego wymaga art 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu Celnego.
Już chociażby więc z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe, w szczególności art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 122 i 187 § 1 Ustawy - Ordynacja podatkowa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Niezależnie od zawartej powyżej oceny zaskarżonej decyzji, uznać również należy za zasadny zarzut strony, że decyzja ta została wydana bez poczynienia dostatecznych ustaleń i wszechstronnego rozważenia, czy istotnie doszło w niniejszym przypadku do niezakończenia przez stronę procedury uszlachetniania biernego, a w konsekwencji powstały podstawy do weryfikacji zgłoszenia celnego SAD poprzez zmiany deklarowanej przez zgłaszanego procedury nr 4021 dotyczącej przywozu produktu kompensacyjnego na procedurę Nr 4000 (dopuszczenie do obrotu).
Nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionym Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD spółka wpisała, że zgłoszony przez nią towar - samochody marki Renault stanowią produkty kompensacyjne, po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego ( procedura 4021), przy czym dokonując klasyfikacji towarowej strona wskazała kod PCN 8703 właściwy dla samochodów osobowych.
Nie budzi również wątpliwości, że zgodnie z uzyskanym przez stronę pozwoleniem na korzystanie z uszlachetniania biernego, towarem kompensacyjnym miały być wymienione w pozwoleniu samochody ciężarowe marki Renault z wmontowaną ścianką działową, z pozycji Taryfy Celnej PCN 8704.
Istniała więc sprzeczność w dokumencie SAD pomiędzy deklarowanym przez stronę kodem taryfowym wwożonego towaru a zgłoszoną procedurą celną.
Za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, organ celny może natomiast w trybie art. 83 Kodeksu Celnego kontrolować to zgłoszenie, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości i właściwego zastosowania prawa celnego.
Wobec stwierdzenia sprzeczności pomiędzy deklarowanym przez stronę w dokumencie SAD kodem PCN a kodem taryfowym wskazanym w pozwoleniu na zastosowanie procedury uszlachetniania biernego, przy równoczesnym stanowisku strony, która twierdziła, że zakończyła procedurę uszlachetnienia biernego ( wskazując w zgłoszeniu odpowiedni kod procedury) organy celne, za pomocą dostępnych środków dowodowych winny ustalić, czy sprzeczność ta rzeczywiście występuje, czy jest ona jedynie pozorna, gdyż w istocie istnieje tożsamość wwożonego produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu.
Temu celowi służyć mogły wszelkie dostępne, a niesprzeczne z prawem dowody (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu Celnego) i to nie tylko te zaoferowane przez strony, bowiem brak inicjatywy dowodowej strony, nie zwalnia organu administracji od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 122 Ordynacji podatkowej). Kwestii tej tożsamości organy celne w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniły, ograniczając się do stwierdzenia, że zadeklarowany przez strony Kod PCN Nr 8703 właściwy dla samochodu osobowego przesądza o braku zgodności produktu kompensacyjnego z opisem tego produktu zawartym w pozwoleniu, uznając tym samym, że jeżeli został popełniony przez zgłaszającego błąd w zgłoszeniu celnym, który zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga weryfikacji, to dotyczyć on może w tych warunkach jedynie zastosowanej procedury celnej, nie zaś klasyfikacji taryfowej.
Przyjęcie jednak takiego stanowiska możliwe byłoby dopiero po dokonaniu określonych ustaleń, w szczególności odnośnie parametrów technicznych produktu wskazanych w pozwoleniu na zastosowanie procedury ( i poprzedzających je wnioskach ) i parametrów technicznych towarów wwiezionych jako produkt kompensacyjny, w taki sposób by ustalić czy istnieje tożsamość tych towarów.
Ograniczenie oceny, czy opis produktu kompensacyjnego wynikający ze zgłoszenia celnego, o czym mowa w art. 170 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. 147 poz. 989 ze zm.), jest zgodny z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na zastosowanie procedury jedynie do porównania kodów PCN wskazanych w dokumencie SAD i pozwoleniu, nie można natomiast uznać za prawidłowe.
Taka ocena winna bowiem łączyć się z dalszą analizą elementów składających się na ten opis, pozwalający ustalić czy istnieje tożsamość tych produktów, wynikająca z ich cech charakterystycznych.
Służyć temu mogą różne środki dowodowe, a między innymi przewidziane w przepisach powołanego Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku formularze Dokumentu Uszlachetniania Biernego - objęcie (UB/O - § 166 Rozporządzenia) i Dokumentu Uszlachetniania Biernego - zakończenie (UB/Z-§ 171 pkt 3 Rozporządzenia), które strona musiała dołączyć do zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych (§ 171 Rozporządzenia ), a do których organy celne nie odniosły się w żaden sposób w swoich decyzjach.
Sporną kwestią stało się, czy zadeklarowany w dokumencie SAD towar opisany w pozycji taryfy celnej 8703 jest w istocie produktem kompensacyjnym - jak twierdzi skarżąca spółka - czyli pojazdem ciężarowym z kratką działową, dla którego w pozwoleniu określono kod PCN 8704.
Rzeczą organów celnych było wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy tym stanowiskiem a danymi zawartymi w dokumencie SAD i ostateczne ustalenie, czy omawiane samochody są samochodami ciężarowymi, czy też osobowymi, a w rezultacie, czy doszło do zakończenia procedury uszlachetniania biernego. Pomocnym dla rozstrzygnięcia tej kwestii może być przeprowadzenie dowodu z badań homologacyjnych pojazdu marki Renault, wykonanych przez Instytut Transportu Samochodowego oraz dowodu z dokumentu jakim jest świadectwo homologacji pojazdu na dany typ samochodu, wskazanego jako produkt kompensacyjny.
Bez przeprowadzenia takiej analizy uznać należy za przedwczesną i dokonaną bez dostatecznej podstawy faktycznej ocenę, że doszło w niniejszym przypadku do naruszenia warunków wynikających z procedury uszlachetniania biernego, co miało uzasadnić nie udzielenie zwolnienia od cła na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu Celnego.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy celne winny zatem wskazać dokładnie podstawę prawną i faktyczną naliczenia długu celnego w określonej wysokości, oraz wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności tj. kwestię tożsamości towaru określonego w pozwoleniu na zastosowanie procedury celnej uszlachetniania biernego i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny.
Opisane wyżej uchybienia organów celnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) w zw. z art 97 § 1 Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające Ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).
O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. a) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 powyżej cytowanej Ustawy.
/-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI