V SA 5112/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę S. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymującą w mocy decyzję o odebraniu uprawnień kombatanckich przyznanych wyłącznie z tytułu służby w okresie "utrwalania władzy ludowej".
Skarżący S. A. domagał się przywrócenia uprawnień kombatanckich, które zostały mu odebrane decyzją z 2000 r., utrzymaną w mocy przez NSA w 2001 r. Wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej, złożony w trybie art. 154 §1 k.p.a., został odrzucony przez Kierownika Urzędu, a następnie przez WSA. Sąd uznał, że brak było podstaw do wzruszenia decyzji, gdyż uprawnienia przyznano wyłącznie z tytułu służby w okresie "utrwalania władzy ludowej", a nie z tytułu walki z bandytyzmem, co nie stanowiło podstawy do ich zachowania zgodnie z ustawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia wcześniejszej decyzji pozbawiającej S. A. uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane pierwotnie z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej" w okresie służby wojskowej w latach 1951-1952. S. A. złożył wniosek o ponowną weryfikację dokumentów i przywrócenie uprawnień, który organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 §1 k.p.a. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia, wskazując, że słuszny interes strony nie może prowadzić do obchodzenia przepisów prawa, a w tym przypadku art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, podkreślając, że służba wojskowa po 30 czerwca 1947 r. w jednostce nieuczestniczącej w walkach z bandytyzmem nie stanowi podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich. Sąd powołał się również na wcześniejszy wyrok NSA z 2001 r., który oddalił skargę S. A. na decyzję pozbawiającą go uprawnień. W związku z tym, że nie wykazano żadnych nowych okoliczności ani faktów uzasadniających zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek może być rozpatrzony w trybie art. 154 §1 k.p.a., jednakże granice tego trybu, w tym słuszny interes strony, nie mogą prowadzić do naruszenia przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tryb art. 154 §1 k.p.a. jest dopuszczalny dla wzruszenia decyzji ostatecznej, która nie tworzy praw nabytych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednakże, ten interes nie może być realizowany z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, w tym ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 154 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, która nie tworzy praw nabytych, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wzruszenie decyzji jest pozostawione do uznania organu, ale nie może naruszać prawa.
u.o.k. art. 25 § 2
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Określa przesłanki pozbawienia uprawnień kombatanckich, w tym służbę w okresie "utrwalania władzy ludowej" bez udziału w walkach z bandytyzmem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje oddalenie skargi jako niezasadnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
u.o.k. art. 1 § 2
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Definiuje, jakie działania mogą być uznane za kombatanckie lub równorzędne.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97
Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania właściwym wojewódzkim sądom administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do przywrócenia uprawnień kombatanckich, gdyż przyznano je wyłącznie z tytułu służby w okresie "utrwalania władzy ludowej", a nie z tytułu walki z bandytyzmem. Słuszny interes strony nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa. Wcześniejsza decyzja pozbawiająca uprawnień została utrzymana w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że był tylko żołnierzem przeszkolonym do walki z bandytyzmem i nie miał nic wspólnego z utrwalaniem władzy ludowej.
Godne uwagi sformułowania
słuszny interes strony nie może się jednak sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa samo zaś pełnienie służby wojskowej po 30 czerwca 1947r. nie jest podstawą do zachowania uprawnień kombatanckich
Skład orzekający
Janusz Zajda
przewodniczący
Małgorzata Rysz
sprawozdawca
Ewa Wrzesińska-Jóźków
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, stosowanie art. 154 §1 k.p.a. i zasady legalizmu w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania uprawnień z tytułu służby w okresie PRL i braku innych podstaw do ich zachowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi i interpretacją przepisów administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy służba w PRL może być podstawą do uprawnień kombatanckich? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA 5112/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Wrzesińska-Jóźków Janusz Zajda /przewodniczący/ Małgorzata Rysz /sprawozdawca/ Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA - Janusz Zajda Sędziowie: NSA - Ewa Jóźków WSA - Małgorzata Rysz (spr.) Protokolant - Aneta Opyrchał po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odebraniu uprawnień kombatanckich oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r., wydaną w trybie art. 127§3 w zw. z art. 154§1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] lipca 2003r. o odmowie uchylenia własnej decyzji o pozbawieniu S. A. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2000r. utrzymaną w mocy w dniu [...] stycznia 2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. A. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD wyłącznie z tytułu " walki o utrwalanie władzy ludowej" od 19 czerwca 1951r. do kwietnia 1952r. podczas służby w Wojsku Polskim. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2001r. oddalił skargę strony na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] stycznia 2001r. Wobec złożenia przez S. A. wniosku "o ponowną weryfikację dokumentów i przywrócenie (...) uprawnień kombatanckich", który Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 §1 k.p.a., w dniu [...] lipca 2003r. decyzją Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Wskazał, że nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych przewidziany w art. 154 k.p.a. jest jednym z ściśle określonych wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słuszny interes strony nie może się jednak sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa, czyli w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarach represji wojennych i okresu powojennego. Niewątpliwe w interesie strony leżałoby uniknięcie sankcji wskazanego wyżej przepisu ustawy, jednakże organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji o ich pozbawieniu. Z okoliczności sprawy wynika, że S. A. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją ZBoWiD wyłącznie z tytułu " walki o utrwalanie władzy ludowej " w okresie od 15 czerwca 1951 r. do kwietnia 1952r. podczas służby w Wojsku Polskim ( [...]). Potwierdza to miedzy innymi zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w P. z dnia [...] marca 2000 r. Z wykazu jednostek [...] przesłanego przy piśmie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995r. wynika, że jednostka wojskowa , w której pełnił służbę w latach 1951 – 1953 S. A. nie brała udziału w walkach z [...]lub [...]. Brak jest zatem podstaw do zachowania przez Stronę uprawnień kombatanckich na podstawie art.1 ust. 2 pkt 6 w /wym. ustawy. Akta kombatanckie S. A. nie zawierają dowodów na jakąkolwiek działalność kombatancką lub równorzędną z kombatancką w rozumieniu art.1 – 4 ustawy. Ustawodawca nie uznał za taką działalność służby w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł również, że jego wcześniejsza decyzja w przedmiocie pozbawienia Strony uprawnień kombatanckich była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę nie stwierdzając naruszenia prawa. Ostatecznie więc brak było podstaw do zmiany decyzji z [...] lipca 2003r. Od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S. A. wnosząc o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. Podniósł, że nie miał nic wspólnego z utrwalaniem władzy ludowej, był tylko żołnierzem, po przeszkoleniu specjalnym do walki z bandytyzmem. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr l53, poz. 1270) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) na podstawie art. 97 ustawy z dnia sierpnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna. Wniosek S. A. o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich, ze względu na odbywanie służby wojskowej w jednostce powołanej do walki z "bandytami, szabrownikami i niedobitkami", został zasadnie rozpatrzony w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ustawodawca przewidział ściśle określone wyjątki, jednym z nich jest tryb weryfikacji decyzji nie tworzącej praw nabytych określony w art. 154 k.p.a. Pozwala on wzruszyć decyzję ostateczną, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a ponadto - za wzruszeniem tej decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wzruszenie decyzji pozostawione jest do uznania organu. Granicą tak uznania, jak i słusznego interesu strony nie może być jednak naruszenie prawa – w tym wypadku przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( Dz.U. z 2002r. Nr. 42 poz. 371 ze zm.). Jak wynika z akt administracyjnych Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki o utrwalenie władzy ludowej" od 19 czerwca 1951r. do kwietnia 1952r., podczas służby w Wojsku Polskim. Przeprowadzone na podstawie art. 25 cyt. ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach (...) postępowanie weryfikacyjne nie wykazało, aby istniał jakikolwiek inny tytuł będący podstawą do zachowania przez S. A. uprawnień kombatanckich. Ostatecznie dał temu wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2001r. w sprawie sygn. akt V S.A. 412/01, oddalając skargę S. A. od decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich. Zarówno organ administracyjny jak i Sąd stwierdziły, że brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący był uczestnikiem walk z oddziałami [...]i grupami [...], w ramach struktur Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służb państwowych, która to okoliczność w świetle ustawy z 24 stycznia 1991r. jest pozytywna przesłanką do zachowania uprawnień kombatanckich. W postępowaniu toczącym się wskutek wniosku Skarżącego z dnia 28.04.2003r. "o ponowną weryfikację (...) dokumentów i przywrócenie uprawnień kombatanckich" nie zostały podniesione żadne okoliczności ani wykazane fakty, które mogłyby być podstawą do zmiany lub uchylenia ostatecznej i prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2001r. Ze zgromadzonego w toku postępowania weryfikacyjnego materiału dowodowego wynika, iż [...] w okresie odbywania w nim służby wojskowej przez S. A. nie brał udziału w walkach z bandami [...] ani grupami [...], samo zaś pełnienie służby wojskowej po 30 czerwca 1947r. nie jest podstawą do zachowania uprawnień kombatanckich. W konsekwencji wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich nie mógł zostać uwzględniony. Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI