V SA 4896/03

V SA 4896/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Marzenna Zielińska /sprawozdawca/
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - WSA Małgorzata Rysz, Sędzia - WSA Marzenna Zielińska (spr.), Asesor - WSA Michał Sowiński, , Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. Sp. z o.o. w W. kwotę 860 (osiemset sześćdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego, według dokumentu SAD nr [...] [...] kwietnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu m.in. towar określony jako "piwo w butelkach A.D." zaklasyfikowany według kodu PCN 2203 00 01 0 ze stawka celną obniżoną 6% oraz towar "piwo w puszkach D.", zaklasyfikowany według kodu PCN 2203 00 09 0 ze stawką celną obniżoną 6%. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: fakturę nr [...] oraz świadectwo jakości CIS.
Organ I instancji mając na uwadze wyniki analiz napojów alkoholowych o nazwie handlowej D. (pismo Centralnego Laboratorium Celnego w O. nr [...] z [...] lipca 2002 r.), sporządzonych na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., postanowieniem z [...] listopada 2002 r. wszczął w sprawie postępowanie celne.
W dniu [...] stycznia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał decyzję w której uznał zgłoszenie celne z [...] kwietnia 2000 r. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym nazwy, klasyfikacji taryfowej, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w odniesieniu do towarów o nazwie handlowej D. Towary te zaklasyfikował do kodu PCN 2206 00 59 1 obciążonego konwencyjną stawką celną w wysokości 28 %.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] października 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29. 08. 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. Nr 137, poz. 926], art. 85 § 1 ustawy z 9. 01. 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.], § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15. 12. 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej [Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.], rozporządzenia Ministra Finansów z 20. 11. 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych) oraz sposobu ich naliczania [Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.], utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że zgromadzony v sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, iż przedmiotem przywozu były napoje alkoholowe o nazwie handlowej D., o następującym składzie surowcowym (wg certyfikatu producenta - Browaru F. w S.):
- piwo (o zawartości alkoholu 5,9% w objętości) - 96,4%
- cukier (gęstość 1,328) - 3,34%
- aromaty - 0,14%
- kwas cytrynowy - 0,11%
- kwas askorbinowy - 0,002%
Ponadto producent zadeklarował w certyfikacie, iż D. to piwo otrzymywane z klasycznego warzenia, z dodatkiem preparatu aromatycznego, słodzonego przed butelkowaniem i beczkowaniem.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie stało się zaklasyfikowanie importowanych towarów do określonego kodu taryfy celnej.
Obowiązująca na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. [załącznik do Dz.U. Nr 11, poz. 62 z 7. 02. 1997 r.]. Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta, oraz Ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod Taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, (przy czym wiążący jest tu, wynikający z art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny, stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego).
Organ odwoławczy wskazał, że pozycja 2203, zgodnie z brzmieniem Taryfy celnej obejmuje "piwo otrzymywane ze słodu". Według komentarza zawartego w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24. 08. 1999 r. [Dz.U. Nr 74, poz. 830 - tom I. s. 212], piwo jest napojem alkoholowym otrzymywanym w wyniku fermentacji roztworu (brzeczki) przygotowanej ze słodowanego jęczmienia lub pszenicy, wody i (zwykle) chmielu. Do przygotowania roztworu (brzeczki) mogą być również używane pewne ilości niesłodowanych zbóż (np. ziarna kukurydzy lub ryż). Dodatek chmielu nadaje gorzki i aromatyczny smak oraz poprawia trwałość. Podczas fermentacji niekiedy dodawane są wiśnie lub inne substancje aromatyczne. Czasami dodawany jest również cukier (szczególnie glukoza), substancje barwiące, dwutlenek węgla i inne substancje.
W zależności od zastosowanego procesu fermentacji, produktem może być piwo dolnej fermentacji otrzymywane w niskiej temperaturze z użyciem drożdży dolnej fermentacji lub piwo górnej fermentacji otrzymywane w wyższej temperaturze z użyciem drożdży górnej fermentacji.
Piwo może być jasne lub ciemne, słodkie lub gorzkie, łagodne lub mocne. Może być beczkowane, butelkowane lub hermetycznie puszkowane oraz może być sprzedawane jako piwo jasne, mocne piwo, itd.
Pozycja 2203 obejmuje również skoncentrowane piwo otrzymywane przez zatężenie w próżni piwa o niskiej zawartości alkoholu, (ale o dużej zawartości ekstraktu słodowego) do 1/5 lub 1/6 jego pierwotnej objętości.
Ani brzmienie pozycji 2203 Taryfy celnej, ani uwagi do działu 22 jak i komentarz do ww. pozycji, zawarty w "Wyjaśnieniach do taryfy celnej", poza opisową charakterystyką napojów alkoholowych, w tym piwa, nie zawiera określenia parametrów fizykochemicznych uzyskanych w wyniku badań laboratoryjnych towarów uznanych w nomenklaturze celnej za piwo, dających możliwość porównania, czy importowane towary je spełniają. Zatem mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego [sygn. akt l S.A./Ka 1710/00], zgodnie z którym "korzystanie z innych źródeł wiedzy (np. słowników, encyklopedii, czy innych tego rodzaju publikacji) w sytuacji braku definicji legalnej pojęć, jest dopuszczalne", organ celny sięgnął do zapisów Polskiej Normy nr PN-A-79098 z 1995r., która jest - jego zdaniem - zbieżna z opisem towarów objętych pozycją 2203, zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej.
Badania analityczne próbek spornych towarów dokonane przez Centralne Laboratorium w O. wykazały, że importowany towar nie odpowiada charakterystyce towaru zdefiniowanego w Polskiej Normie nr PN-A-79098/1995r. jako piwo, gdyż:
- kwasowość ogólna (liczba ml roztworu wodorotlenku sodowego o c(NaOH) + 1 mol/l na 100 ml piwa) wahała się w granicach od 4,4 do 4,5, podczas gdy według PN winna wynosić nie więcej niż 4,0;
- stężenie jonów wodorowych pH wynosiło od 3,1 do 3,2, podczas gdy według ww. PN winno zawierać się w przedziale 4,0 - 4,8.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że w świetle zapisów w "Encyklopedii techniki - przemysł spożywczy" (wyd. I z 1978 r., s. 548); "oznaczenie kwasowości może być sygnałem o ewentualnych zakłóceniach w przebiegu procesu technologicznego." Ponadto, na podstawie składu surowcowego określonego przez producenta w certyfikacie oraz podanego na etykiecie opakowania jednostkowego towaru o nazwie handlowej D. można stwierdzić, iż piwo w tym towarze występuje w ilości 96,4%, a nie w 100%. W związku z czym uznał, iż określenie "piwo" należy odnosić nie do wyrobu finalnego, lecz do jednego z jego składników. Receptura spornego towaru oprócz piwa przewiduje występowanie takich składników jak: cukier, aromat T., kwasek cytrynowy i kwasek askorbinowy, których dodanie powoduje naruszenie parametrów fizykochemicznych przewidzianych dla piwa, co wykazały badania przeprowadzone przez niezależne placówki badawcze, powołane przez organy celne oraz przez importera.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż towar o nazwie handlowej D., nie jest piwem klasyfikowanym w pozycji 2203 Taryfy celnej, lecz napojem alkoholowym objętym pozycją 2206 Taryfy celnej. Pozycja 2206 obejmuje pozostałe napoje fermentowane (na przykład jabłecznik, moszcz gruszkowy i miód pitny); mieszanki napojów fermentowanych oraz mieszanki napojów fermentowanych i napojów bezalkoholowych, nie wymienione ani nie włączone gdzie indziej". Zgodnie z komentarzem zawartym w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" (tom I ss. 215-216), pozycja 2206 obejmuje wszystkie napoje fermentowane inne niż te, które zostały objęte pozycjami 2203 do 2005. Wszystkie te napoje mogą być zarówno naturalnie musujące, jak też sztucznie nasycane dwutlenkiem węgla. Pozostają sklasyfikowane do niniejszej pozycji, gdy są wzmocnione przez dodanie alkoholu lub, gdy zawartość alkoholu została zwiększona w wyniku dalszej fermentacji. Niniejsza pozycja obejmuje również mieszaniny napojów bezalkoholowych i fermentowanych oraz mieszaniny napojów fermentowanych objętych poprzednimi pozycjami działu 22, np. mieszaniny lemoniady i piwa lub wina, mieszaniny piwa i wina, o objętościowej mocy alkoholu większej niż 0,5% obj. Jako przykładowe towary klasyfikowane w ww. pozycji wymieniono m.in. piwo imbirowe i piwo ziołowe, otrzymywane z cukru i wody oraz imbiru lub ziół, fermentowane z użyciem drożdży (pkt 10 zestawienia).
Organ odwoławczy stanął z tych przyczyn na stanowisku, iż napój alkoholowy na bazie piwa (piwo - 96,4% towaru), aromatyzowany etanolowym roztworem aromatu tequili, niespełniający wymogów ww. Polskich Norm w zakresie kwasowości ogólnej, stężenia jonów wodorowych pH oraz zawartości izozwiązków odpowiedzialnych za powstawanie charakterystycznej goryczki pochodzenia chmielowego, odpowiada charakterystyce towarów objętych pozycją 2206 Taryfy celnej. Wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (pismo z [...].. 04. 2003 r. nr [...].), nie istnieją przepisy Unii Europejskiej (dyrektywy, rozporządzenia) zawierające wymagania jakościowe (fizykochemiczne, sensoryczne) dla piwa. Wymagania jakościowe dla piwa zostały określone jedynie przez Europejską Konwencję Piwowarska (EBC). Te zaś, w świetle wyjaśnień Centralnego Laboratorium Celnego w O. (pismo z [...] 06 2003 r. nr [...]), są tożsame, np. w zakresie badania stężenia jonów wodorowych pH z metodami analiz określonymi w Polskiej Normie nr PN-A-79093-4. Podniósł nadto, że w zakresie wiążącej informacji taryfowej Polska stosuje własne przepisy prawne, a do stosowania wiążącej informacji taryfowej Unii Europejskiej będzie zobowiązana dopiero po wejściu Polski do Wspólnoty, tzn. wtedy, gdy przepisy prawne Unii Europejskiej, w tym Kodeks celny Komisji Europejskiej, będą przepisami prawnymi Polski. Zdaniem Dyrektora Izby, organy obu instancji zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej dokonały swobodnej, co nie znaczy dowolnej oceny dowodów. Będąc zobowiązanymi do ustalenia prawdy materialnej przed podjęciem decyzji, wzięły pod uwagę wszystkie dowody zgromadzone w niniejszej sprawie (art. 187 § 1 OP), zaś uzasadnienie organu I instancji spełnia wszelkie warunki wymienione w art. 210 Ordynacji podatkowej. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego zastosowanie innej klasyfikacji taryfowej byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem strony w stosunku do innych podmiotów działających na rynku, a tym samym naruszałoby podstawową zasadę równości obywateli wobec prawa.
Odnośnie odsetek wyrównawczych od należności celnych organ celny II instancji stwierdził, że decyzja organ I instancji była zgodna zarówno z treścią art. 222 § 4 Kcel. oraz rozp. Ministra Finansów z 20. 11. 1997 r. (z późn. zm.) w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.
W skardze na powyższą decyzję D. Spółka z o.o. w W. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P., a także o zasądzenie na jej rzecz od organu celnego kosztów postępowania sądowego.
Zarzuciła organom orzekającym naruszenie przepisów:
- Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 15. 12. 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej [Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.] oraz art. 13 § l, § 3 pkt l, 2 i 4, § 4, art. 65 § 4 pkt 2 i art. 85 § l ustawy z 9. 01. 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. Nr 75, poz. 802 - t.j. z 2001 r. ze zm.] – ze względu na wadliwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie postanowień Taryfy celnej w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego przez stronę piwa o nazwie handlowej D.,
- art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, nieprzeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego oraz niezachowanie podstawowych zasad administracyjnego postępowania celnego, jak również niewłaściwe uzasadnienie decyzji,
- art. 222 § 4 Kodeksu celnego w zw. z § l ust. 3 pkt l rozporządzenia Ministra Finansów z 20. 11. 1997 r. - w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych i sposobu ich naliczania [Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.] - poprzez całkowicie bezzasadne określenie odsetek wyrównawczych.
W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła nietrafność rozstrzygnięcia organów celnych, co do klasyfikacji towarów o nazwie handlowej D. podnosząc, że w żadnym wypadku nie może mieć zastosowania przy dokonywaniu klasyfikacji taryfowej importowanych towarów, odwołanie się organów celnych do zapisów Polskich Norm, ponieważ inne przepisy prawne poza celnymi, np. przepisy normalizujące, nie są wiążące dla celów określenia prawidłowej taryfikacji. Legalna definicja piwa została zamieszczona w cytowanych przez Dyrektora Izby Celnej "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej"; organy celne nie przyjęły jednak - z sobie tylko wiadomych powodów tej definicji - sięgając do analizy fizyko-chemicznej sprowadzonego przez stronę towaru i odnosząc te parametry do zapisów Polskiej Normy.
Klasyfikacja taryfowa importowanych towarów może być dokonana wyłącznie oparciu o przepisy Taryfy celnej. Brak możliwości stosowania przepisów normalizacyjnych dla celów klasyfikacji potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, akceptowane zresztą przez same organy administracji celnej, co wynika wprost z pisma Głównego Urzędu Ceł, który wyraźnie wskazał: "przy klasyfikacji nie mają żadnego znaczenia Polskie Normy, które wiążą polskich producentów towarów i rozstrzygają o dopuszczeniu towarów do obrotu w kraju. Również inne przepisy krajowe są bez znaczenia dla potrzeb klasyfikacji towarów w Taryfie celnej, która to klasyfikacja kieruje się zupełnie odrębnymi zasadami". Opinie i przedstawione ekspertyzy biegłych wyraźnie natomiast potwierdzają, że piwo D. posiada wszelkie cechy piwa, należąc do grupy piw aromatyzowanych. Dodanie podczas procesu warzenia aromatu Tequili, jest zgodne z cytowaną definicją piwa zamieszczoną w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", w której wskazano, że "Podczas fermentacji niekiedy są dodawane wiśnie lub inne substancje aromatyczne".
Ponadto Dyrektor Izby Celnej w W. bezzasadnie odrzucił opracowaną przez f. władze celne dla piwa D. wiążącą informację taryfową (BTI), jednoznacznie klasyfikującą je do pozycji 2203 00 01 00 00A. Mając na uwadze stowarzyszenie Polski ze Wspólnotami Europejskimi i zobowiązanie do dostosowania prawa do standardów europejskich, organy celne nie mogą lekceważyć oficjalnie obowiązującej w innych państwach Unii Europejskiej, przyjętej i uznanej klasyfikacji taryfowej. Wskazywał na to również w swym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny - m.in. w wyroku z 12. 02. 2001 r., sygn. akt V SA 305/00, podnosząc: "(...) zwłaszcza sprawy klasyfikacji celnej wymagają szczególnie pieczołowitego zachowania jednolitości. Jeśli więc na tle polskiej taryfy celnej kwestia przypisania jakiegoś towaru do określonego kodu budzi wątpliwości, a kwalifikacja stosowana w ramach UE jest odmienna, to fakt istnienia określonej praktyki europejskiej jest ważną wskazówką interpretacyjną, która nie może być przez organy administracji celnej lekceważona i musi być uwzględniona przez NSA w ramach jego kompetencji kontrolnej."
Skarżąca zarzuciła również niewłaściwe rozstrzygnięcie w zakresie obciążenia jej odsetkami wyrównawczymi. Strona działała w dobrej wierze zgłaszając towar do właściwego kodu Taryfy celnej opierając się zarówno na przepisach prawa polskiego, jak i przepisach oraz praktyce prawa unijnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.] przedmiotowa sprawa jako nierozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1. 01. 2004 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25. 07. 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269] sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że skargę należało uwzględnić, uznając jej zarzuty za zasadne.
Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega warunkom określającym zasady, na których jest oparta, oraz ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszelkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę.
Do celów prawnych klasyfikację taryfową ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działu Taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a także z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej, stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24. 08. 1999 r. [Dz.U. Nr 74, poz. 830].
Istotnie, Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wyrażał pogląd, że w przypadku braku legalnej definicji, gdy cechy sprowadzanego towaru budzą wątpliwości, zaś treść Taryfy celnej (objaśnień towarzyszących jej stosowaniu) nie pozwala na jednoznaczne ustalenie kryteriów rozgraniczenia klasyfikacji towarów, postępowanie administracyjne powinno wykorzystać wszelkie środki dowodowe, aby ustalić i wyodrębnić klasy towarów, których cechy różnią je między sobą jakościowo na tyle, aby mogło to być uznane za kryterium decydujące o odrębnej klasyfikacji. Jednak w sprawie niniejszej organy obu instancji nie wykazały, że w przypadku piwa D. taka sytuacja ma miejsce, nie określiły też jakie miały wątpliwości z zakwalifikowaniem towaru w oparciu o brzmienie pozycji, uwagi do sekcji lub działu ORINS oraz Wyjaśnień. Organ pierwszej instancji w ogóle w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do powyższej kwestii. Nie odniósł się przede wszystkim do Wyjaśnień do Taryfy celnej dotyczących poz. 2203. Z treści uzasadnienia wynika jedynie, że wyniki badań przeprowadzonych w Centralnym Laboratorium Celnym wskazują, iż produkt różni się swym charakterem od typowych - konwencjonalnych - piw w obrębie takich grup jak: lekkie, pełne, mocne, a nadto, że nie spełnia wszystkich wymagań Polskich Norm: PN-A-79098 (stężenie jonów wodorowych, parametry sensoryczne) i PN-A-79093 (zawartość izozwiązków).
Z kolei, z treści uzasadnienia organu drugiej instancji wynika, że sięgnął on do zapisów Polskiej Normy nr PN-A-79098 z uwagi na fakt, iż "(...) zarówno brzmienie pozycji 2203 Taryfy celnej, uwagi do działu 22 jak i komentarz do ww. pozycji, zawarty w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej", poza opisową charakterystyką napojów alkoholowych, w tym piwa, nie zawiera określenia parametrów fizykochemicznych uzyskanych w wyniku badań laboratoryjnych towarów uznanych w nomenklaturze celnej za piwo, dających możliwość porównania, czy importowane towary je spełniają". Brak jest jednak wyjaśnienia, dlaczego organ celny uważa, że aby jednoznacznie zakwalifikować przedmiotowy towar niezbędne jest określenie owych parametrów fizykochemicznych, jaką trudność z ustaleniem właściwego kodu Taryfy sprawia piwo D. Brak jest przeprowadzonej pod tym kątem analizy treści "Wyjaśnień do Taryfy celnej", odnoszącej się do pozycji 2203 - Piwo otrzymywane ze słodu. Należy jeszcze raz podkreślić, że szukanie poza Taryfą celną i Wyjaśnieniami do Taryfy celnej definicji pojęć użytych w tychże aktach prawnych jest możliwe, czasami konieczne, ale zawsze wymaga ze strony organów celnych wnikliwego uzasadnienia konieczności takiego działania. W tym przypadku zostało to całkowicie pominięte. Należy przy tym zaznaczyć, że działania organów celnych w przypadku, gdy dojdą do przekonania, że nie można dokonać jednoznacznej taryfikacji jedynie w oparciu o Taryfę i Wyjaśnienia do niej, muszą się cechować szczególną rozwagą, aby nie doprowadzić do wypaczenia treści pozycji Taryfy (tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej). Powyższe braki sprawiają, że działanie organów należy uznać za całkowicie dowolne, a tym samym naruszające art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej.
Szczegółowego uzasadnienia wymaga też źródło użyte przez organ celny w celu zdefiniowania towaru podlegającego taryfikacji. Nie może to być - jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - działanie całkowicie dowolne. Organy nie wskazały przecież nie tylko, dlaczego uznają potrzebę sięgnięcia poza treść Taryfy i Wyjaśnień, ale też nie uzasadniły, dlaczego dla celów ustalenia odpowiedniego kodu Taryfy sięgnęły właśnie do Polskiej Normy. Jest to tym bardziej istotne, że uregulowań Polskich Norm, co do piwa nie można uznać za posiadające przymiot definicji legalnej (nawet w odniesieniu do producentów krajowych). Zgodnie z treścią art. 19 obowiązującej w dniu dokonania zgłoszenia celnego ustawy z 3. 04. 1993 r. o normalizacji [Dz.U. Nr 55, poz. 251 ze zm.] stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, chyba że normy te zostaną powołane w ustawach. W tym przypadku taka sytuacja nie zachodzi, więc Polska Norma nie ma charakteru normatywnego.
Brak rozważenia, czy w danym przypadku zachodzi potrzeba sięgania poza treść Taryfy i Wyjaśnień doprowadził w niniejszej sprawie do sytuacji, że organy celne przedłożyły definicję, która jak wspomniano nie ma charakteru normatywnego, nad Wyjaśnienia do Taryfy celnej, które niewątpliwie mają normatywny charakter, jako wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 § 7 Kodeksu celnego i są rodzajem legalnej wykładni Taryfy celnej mającej za zadanie zapewnienie jednolitej i właściwej interpretacji Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, Scalonej Nomenklatury oraz Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego.
Organ celny pozornie powołuje się na Wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, cytuje treść poz. 2203, aby następnie - bez rozważenia tej treści - de facto ją odrzucić z powodu "braku określenia parametrów fizykochemicznych uzyskanych w wyniku badań laboratoryjnych towarów uznanych w nomenklaturze celnej za piwo, dających możliwość porównania, czy importowane towary je spełniają". Innymi słowy organ celny stwierdza, że Wyjaśnienia są całkowicie nieprzydatne do dokonania klasyfikacji, gdyż zdaniem Dyrektora Izby Celnej można jej jedynie dokonać w oparciu o parametry fizykochemiczne. Ostatecznie prowadzi to do sytuacji, w której organ celny klasyfikuje towar o nazwie handlowej D.do pozycji 2206 w sposób sprzeczny z brzmieniem Wyjaśnień do Taryfy, gdyż przyjęta do klasyfikacji Polska Norma dotyczy wyłącznie piw typu lager, zaś zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy do pozycji 2203, pozycja "Piwo otrzymywane ze słodu" obejmuje grupę szerszą, w tym interesujące w tej sprawie piwa aromatyzowane.
Z dowodów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego przez Spółkę wynika, że piwo D. spełnia wszelkie wymogi stawiane przez Wyjaśnienia do pozycji 2203 Taryfy, bowiem aromat tequili dodawany jest w trakcie procesu fermentacji, a nadto dopuszczalne jest dodanie cukru, substancji barwiących, dwutlenku węgla i innych substancji. Strona wykazała też, że parametry piwa D. różnią się w stosunku do ustaleń zawartych w Polskiej Normie wyłącznie z powodu dodatku aromatu i cukru, który to dodatek - zgodnie z treścią Wyjaśnień do Taryfy - jest w pełni dopuszczalny.
Przedstawione przez stronę opinie specjalistów z zakresu piwowarstwa, oprócz poglądów na temat klasyfikacji taryfowej, zawierały szereg istotnych stwierdzeń mających znaczenie dla klasyfikacji taryfowej, bowiem bezpośrednio odnoszących się do treści Wyjaśnień do Taryfy.
I tak np. dr inż. P. A. z Katedry Technologii Fermentacji Wydziału Technologii Żywności Akademii Rolniczej w K. w swych ekspertyzach wyraźnie wskazuje, iż D. jest aromatyzowane aromatem T. dodawanej na etapie fermentacji i nie zawiera dodatku innych alkoholi. Ten sam fakt stwierdza pismo producenta z [...]. 04. 2003 r. [k. 95 akt wspólnych]. Z kolei z ekspertyzy dr inż. A. S. z Wydziału Technologii Żywności SGGW w W. [k 47 - 48 akt wspólnych] wynika, że skład piwa D. nie wskazuje, aby było ono alkoholizowane, profile substancji lotnych oznaczone chromatograficznie przez laboratoria Zakładu Technologii Piwa i Słodu oraz Politechniki L. odpowiadają napojowi alkoholowemu otrzymanemu w wyniku fermentacji brzeczki piwnej, czyli piwu, zaś niższe pH i wyższa kwasowość ogólna jest wynikiem dodania kwasku cytrynowego, często dodawanego do piw aromatyzowanych. Na fakt, iż jest to piwo aromatyzowane a nie napój na bazie piwa, wskazuje także opinia dr inż. J. T. z Instytutu Biotechnologii Żywności Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego [k 44 - 46 akt wspólnych]. Na brak dowodów na dodawanie do piwa D. innego alkoholu wskazuje nawet ekspertyza sporządzona na zlecenie Głównego Urzędu Ceł przez dr inż. K.B. z Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w W. [k 26 - 27 akt wspólnych], który przyznaje, że składnik nadający specyficzny smak napojowi alkoholowemu o nazwie handlowej D. (jego zdaniem - smak zbyt intensywny i pozostający) jest aromatem.
Organ celny nie odniósł do tych twierdzeń i dowodów stwierdzając jedynie, że autorzy ekspertyz przedstawionych przez skarżącą nie mają legitymacji do dokonania klasyfikacji taryfowej i że w związku z tym, w swych opiniach wykroczyli poza posiadany zakres wiedzy fachowej, zaś ich opinie nie odpowiadają wymogom art. 197 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu nie jest sporny stan towaru, ale jego klasyfikacja taryfowa. Jest to stwierdzenie słuszne, jednak należy jeszcze raz podkreślić, iż organ celny ustalał takie właściwości towaru, jakie nie mają znaczenia z punktu widzenia klasyfikacji taryfowej. Analizując treść Wyjaśnień do Taryfy odnośnie pozycji 2203 - Piwo otrzymywane ze słodu, należy zauważyć, że z tego punktu widzenia decydujące znaczenie mają surowiec, z którego piwo jest produkowane, i proces produkcji. Organ celny tymi aspektami towaru się nie zajmował, w odróżnieniu od skarżącej, która przedstawiła na powyższe okoliczności szereg istotnych dowodów wskazujących na prawidłowość zastosowanego w zgłoszeniu kodu PCN.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zarówno z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 13 § 1 Kcel. jak i przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, 122, 124, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.
Z uwagi na uchylenie decyzji w całości, z uwagi na bezzasadne - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - zakwestionowanie kodu Taryfy wskazanego przez stronę w zgłoszeniu celnym, nie ma potrzeby odnoszenia się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 222 § 4 Kcel. w zw. z § 1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20. 11. 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych i sposobu ich naliczania [Dz.U. Nr 143 poz. 958 ze zm.].
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć.
Z tych względów, opierając się na art. treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z 30. 08. 2002 r. ze zm. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Przy zasądzaniu zwrotu kosztów zastępstwa Spółki przez pełnomocnika będącego adwokatem Sąd miał na uwadze, że reprezentuje on stronę w kilkudziesięciu sprawach o bardzo zbliżonym stanie faktycznym i prawnym. Wobec tego zasadnym jest, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasądzenie w poszczególnych sprawach stawek niższych niż wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28. 09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.].
|Wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r. |
|Sygn. Akt. VSA 4896/03 jest prawomocny |
|od dnia 8 kwietnia 2005 r. w pkt 1 i 3 |
|od dnia 14 czerwca 2005 r. w pkt 2 |
| |
|podpis sędziego |