V SA 4516/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-07
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celneupustrabatcena transakcyjnakodeks celnyimportlekiWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki A. Poland Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając za prawidłowe obniżenie wartości celnej importowanych leków o udzielone upusty, które były przewidziane w umowach sprzedaży i kształtowały cenę transakcyjną.

Spółka A. Poland Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej. Organy celne obniżyły deklarowaną wartość celną leków o upusty wynikające z umów dystrybucyjnych i dostaw, uznając, że upusty te kształtowały cenę transakcyjną. Spółka argumentowała, że upusty były fakultatywne i nie wpływały na wartość celną w momencie zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że upusty były przewidziane w umowach i stanowiły element ceny transakcyjnej, a ich uwzględnienie było zgodne z przepisami Kodeksu celnego.

Sprawa dotyczyła skargi A. Poland Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanych leków. Organy celne obniżyły deklarowaną wartość celną towaru, uwzględniając upusty wynikające z umów zawartych między importerem a eksporterem. Spółka kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że upusty były fakultatywne, nie miały związku z importem leków i stanowiły formę wsparcia działalności na rynku polskim, a także że polskie prawo celne powinno być harmonizowane z praktyką unijną. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów celnych za uzasadnione. Sąd stwierdził, że upusty, przewidziane w umowach sprzedaży (zarówno tej z 1998 r., jak i późniejszej z 2001 r. z mocą wsteczną od 2000 r.), stanowiły element kształtujący cenę transakcyjną towaru. Podkreślono, że upusty nie były obwarowane dodatkowymi warunkami poza przekroczeniem określonych progów zakupów i terminową płatnością, a ich przyznanie było związane z samym faktem importu leków. Sąd odrzucił argumentację spółki o fakultatywności upustów i ich braku wpływu na wartość celną w momencie zgłoszenia, wskazując, że umowa zobowiązywała zbywcę do ich udzielenia. Odniesiono się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konstytucji, Układu Europejskiego i Ordynacji podatkowej, uznając je za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że polskie prawo celne było zgodne z prawem unijnym, a orzecznictwo ETS nie miało zastosowania do spraw sprzed daty przystąpienia Polski do UE. Dodatkowo, wskazano, że upusty mogły być formą obejścia przepisów dotyczących marż w obrocie lekami. Sąd uznał, że materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, a postępowanie było zgodne z prawem, w tym z zasadą dwuinstancyjności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, upusty przewidziane w umowach sprzedaży, które kształtują cenę transakcyjną, wpływają na ustalenie wartości celnej towaru w momencie zgłoszenia celnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upusty były przewidziane w umowach sprzedaży i stanowiły element ceny transakcyjnej, a nie były jedynie fakultatywnym wsparciem. Ich przyznanie było związane z faktem importu i przekroczeniem progów zakupów, a nie z późniejszymi zdarzeniami. Dlatego obniżenie wartości celnej było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2 lit. "a"

Kodeks celny

Umożliwia uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i orzeczenie w tym zakresie.

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Definiuje wartość celną jako wartość transakcyjną.

k.c. art. 23 § § 9

Kodeks celny

Podstawa do ustalenia wartości celnej towaru.

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Pomocnicze

Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Dz. U. Nr 104 poz . 1193 ze zm.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10.11.1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony art. 68

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony art. 69

zał. do Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38

Układ Europejski

zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483

Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upusty przewidziane w umowach sprzedaży kształtowały cenę transakcyjną i wpływały na wartość celną w momencie zgłoszenia. Polskie prawo celne było zgodne z prawem UE w analizowanym okresie. Organy celne prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Upusty miały charakter fakultatywny i nie wpływały na wartość celną w momencie zgłoszenia. Polskie prawo celne nie było zharmonizowane z praktyką unijną. Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasady dwuinstancyjności i postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny Nie zachodzi tu więc taka sytuacja, gdy - jak w przypadku tzw. rabatu ex post - czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą. upust stanowił formę obejścia przepisów dotyczących marż.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Dałkowska-Szary

członek

Andrzej Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku istnienia umów przewidujących upusty lub rabaty, które kształtują cenę transakcyjną."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed przystąpienia Polski do UE w zakresie stosowania orzecznictwa ETS. Interpretacja upustów jako elementu ceny transakcyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w obrocie celnym – wpływu upustów na wartość celną. Pokazuje, jak sądy interpretują umowy handlowe w kontekście przepisów celnych i jak ważne jest prawidłowe dokumentowanie transakcji.

Upusty w umowach handlowych – jak wpływają na wartość celną importowanych towarów?

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 4516/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Małgorzata Dałkowska-Szary
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 2019/05 - Wyrok NSA z 2006-04-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Asesor sądowy - Andrzej Kania, Protokolant - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. Poland Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez A. Poland - Spółkę z o.o. w W. według dokumentu SAD z dnia [...] kwietnia 2000r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci leków, uprzednio objęty procedurą składu celnego, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera - B. N.V. z siedzibą w B..
Decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturach handlowych wartość leków została zawyżona.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zawartą przez niego w dniu [...] listopada 1998r. z eksporterem B. N.V z B. umowę o dostawach produktu zawartą na czas nieograniczony, a następnie zawartą w dniu [...] maja 2001r. (z mocą wsteczną od dnia [...] stycznia 2000r.), Umowę o Dystrybucji i Dostawach oraz noty kredytowe, które świadczyły o otrzymaniu przez importera od eksportera upustów, pomniejszających fakturowane ceny leków.
Według ustaleń pokontrolnych spółka A. Poland przekazywała kontrahentowi zagranicznemu środki pieniężne w kwocie zgodnej z kwota wynikającą z faktury handlowej, a następnie zgodnie z postanowieniami umowy o dostawach produktu z dnia [...] listopada 1998r., strona otrzymywała od kontrahenta zagranicznego noty kredytowe co kwartał, a płatności dokonywane były w cyklu rozrachunkowym następującym po kwartale kalendarzowym, za który taki upust był należny (pkt 3 umowy). Noty powyższe były wystawiane na podstawie informacji dotyczących wartości zakupów przekazywanych eksporterowi przez importera. W tym czasie tj. w latach 1998 i 1999 upust określono na 20%. Następnie umową o Dystrybucji i Dostawach z dnia [...] maja 2001r. obowiązującą z mocą wsteczną od [...] stycznia 2000r. zastąpiono wcześniej obowiązującą umowę. W pkt 6 w/w umowy określono sposób udzielania upustów. I tak strony określiły Roczny Plan Zakupów (RPZ ) na lata 2000, 2001 i 2002, stanowiący załącznik B i B1 umowy. Zgodnie z nią , jeśli wartość netto produktów zakupionych w danym miesiącu przekroczy wartość określoną w RPZ importer uprawniony będzie do otrzymania od eksportera upustu w wysokości 30% (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 1) lub 40 % (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 2). Upust ten udzielono w chwili wystawienia odpowiedniej noty kredytowej, nie później niż 90 dni po upływie okresu, w którym zakupy importera przekroczyły wartość określoną w RPZ ( pkt 6.8 umowy). Przyznanie upustów miało zależeć od terminowej płatności. W 2000r. spółka otrzymywała od eksportera upust w wys. 20% oraz jednorazowe wyrównanie do 30% (wyjaśnienie skarżącej - pismo z [...] lutego 2002 r., k. nr [...] akt wspólnych). Ujawniony podczas kontroli dokument Debit memo nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2000r. wystawiony przez eksportera, na podstawie którego importer dokonał płatności, zawiera zapis, iż dotyczy m-ca kwietnia i odnosi się do składu celnego Centrala Farmaceutyczna [...] oraz potwierdza udzielenie upustu w wys. 20% na leki objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Ujawnione zostały także faktury credit memo [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. na kwotę 512.527,17 USD oraz [...] z dnia [...] maja 2001r. na kwotę 694.413,09 USD - wystawione przez eksportera towaru, w treści których znajduje się adnotacja, iż dotyczą udzielonego stronie 10% upustu na wyszczególnione na tych fakturach leki za okres od stycznia do października 2000r.
W tym stanie rzeczy korekta (obniżenie) wartości celnej sprowadzonych farmaceutyków o 30% upust wynikający z ujawnionych dokumentów, dokonana przez organ pierwszej instancji była uzasadniona.
Zdaniem organów celnych, w przypadku analizowanych umów spółka wiedziała dokładnie w jakiej wysokości będzie udzielony rabat - odpowiednio 20 %, 30% lub 40% wartości farmaceutyków z listy leków refundowanych - mogła jedynie nie wiedzieć jaką ilość farmaceutyków zakupi i za jaką wartość, w przeciągu analizowanego przez eksportera okresu.
W 2000r. początkowo obowiązywały warunki jak umowie o dostawach produktu z [...] listopada 1998 r. zawartej przez importera z B. N.V z B.. Udzielony zgodnie z tą umową upust/rabat nie był obwarowany żadnymi warunkami i strona od momentu jej podpisania wiedziała dokładnie w jakiej wysokości będzie udzielony rabat - po prostu 20 % wartości farmaceutyków z listy leków refundowanych. Umowa zawarta w dniu [...] maja 2001r. przez importera z zagranicznym dostawca dostawcą B. N.V z mocą obowiązującą od [...] stycznia 2000r. przyznawała rabaty w zależności od spełnionych warunków w wys. 30% lub 40 %. W ocenie organu odwoławczego skarżąca wiedziała, że ceny towarów nie są ostateczne i mogą ulec zmianie. W dacie zgłoszenia celnego dysponowała bowiem dokumentami przeznaczonymi do rozliczeń między kontrahentami transakcji. Powinna zatem powyższe zgłosić organowi celnemu, a następnie poinformować o faktycznie przyznanych upustach.
Organ orzekający stwierdził, że nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i określonym przepisami celnymi trybie. Cena faktycznie zapłacona lub należna może być rezultatem dokonania różnego rodzaju korekt. Mogą one być następstwem udzielonych rabatów, upustów cenowych, różnego rodzaju postanowień cenowych wynikających z zawartych kontraktów itp., mających wpływ na ostateczną wysokość ceny transakcyjnej. Jeżeli więc cena faktycznie zapłacona lub należna za towar z różnych względów ulega faktycznej korekcie, to ma to istotny wpływ na wartość celną towaru. Strona powinna wówczas wystąpić do organu celnego z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, przedstawiając jednocześnie dokumenty potwierdzające fakt dokonania korekty. Nie ma przy tym znaczenia, czy w momencie ustalania wartości celnej płatność za towar została już dokonana czy też nie, ponieważ zgodnie z definicją wartości transakcyjnej ważna jest ostateczna wysokość płatności dokonanej za towar.
W sytuacji, gdy kontrola postimportowa wykaże niezgodność między danymi wynikającymi ze zgłoszenia celnego, a faktycznie realizowanymi płatnościami na rzecz kontrahenta zagranicznego, organy celne są uprawione do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia wartości celnej towaru zgodnie z pełną dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Ponowne określenie wartości celnej towaru może być dokonane, zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Wartość celna importowanego towaru została ustalona w oparciu o art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego, bowiem brak było podstaw do zastosowania zastępczych metod wyceny. Organ orzekający nie podważył wiarygodności faktury handlowej, a ustalając rzeczywistą wartość importowanego towaru uwzględnił jedynie noty kredytowe odnoszące się do faktury załączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego, przyznające skarżącej Spółce upust.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie zostały również naruszone żadne przepisy proceduralne, a w szczególności powoływany przez Spółkę art. 191 Ordynacji podatkowej. Zwrócił uwagę, że obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ celny całokształtu materiału dowodowego oznacza, że organ ten nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem, co do konieczności udowodnienia mających znaczenie dla sprawy faktów. Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego, mając jednak na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy.
W skardze z dnia [...] października 2003r., złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, A. Polska Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez określenie negatywnych konsekwencji w związku z zastosowaniem się skarżącego do przepisów prawa zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 10.11.1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych - Instrukcja wypełniania dokumentu SAD (Dz. U. Nr 104 poz . 1193 ze zm.) oraz nie zastosowanie przez organ celny przepisów powołanego aktu,
2. przepisów celnego prawa materialnego, w tym art. 23 § 1, § 4 i § 9 oraz art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, poprzez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącemu upusty po dokonaniu importu miały wpływ na wartość celną importowanych towarów,
3. art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (zał. do Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38) poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych.
Ponadto Spółka zwróciła uwagę na naruszenie zasad i przepisów postępowania, wyrażonych w:
- art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez błędną interpretację postanowień umowy z dnia [...] maja 2001r. obowiązującej z mocą wsteczną od [...] stycznia 2000r.,
- art. 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczny brak odniesienia się organów celnych w uzasadnieniu decyzji do zarzutu dotyczącego obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w L..
Rozwijając w motywach skargi i w późniejszym piśmie procesowym zarzuty o charakterze merytorycznym, skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa i odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktur eksportera, przedstawionych przy zgłoszeniu celnym, zatem brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę premii pieniężnej.
Przyznawane w związku z uzyskaniem określonego poziomu zakupów upusty, nie miały związku tak ekonomicznego jak i prawnego z importem leków, a jedynie stanowiły formę wsparcia działalności skarżącej na rynku polskim.
Skarżąca podkreśliła, że umowy zawarte z eksporterami nie zawierały wiążących ustaleń w zakresie upustów i nie uprawniały do bezwarunkowego ich otrzymania. Możliwość uzyskania upustów została uzależniona od spełnienia określonych warunków, upusty mogły zostać przyznane za okresy przeszłe. Skarżąca nie była uprawniona do domagania się zadeklarowanych w umowach przez kontrahenta zagranicznego upustów, a wystawianie przez eksportera not kredytowych stanowiło wyraz dobrej woli eksportera, podyktowanej chęcią ekspansji na polskim rynku. Skarżąca podkreśliła, że wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie mogła uwzględniać upustów, a późniejsze rozliczenia skarżącej nie mogłyby wpłynąć na obniżenie wartości celnej towaru, nawet wtedy gdyby można je powiązać z wartością celną towaru. Obniżenie w niniejszej sprawie wartości celnej towarów przez organy celne narusza w ocenie skarżącej przepisy art. 23 i art. 85 Kodeksu celnego.
Następnie skarżąca zarzuciła, że podejście władz polskich do kwestii następczego obniżania wartości celnej importowanych towarów odbiega w sposób rażący od stanowiska prezentowanego przez organy Unii Europejskiej, w szczególności, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli importer nie jest w stanie przedstawić w chwili zgłoszenia celnego dokumentów niezbędnych do wykazania, że określone zniżki zostaną wyłączone z wartości celnej, to zadeklarowana w chwili zgłoszenia celnego wartość transakcyjna nie może podlegać rewizji po dokonaniu importu. Ponadto przepisy dotyczące odliczeń mogą być stosowane tylko, jeśli importer chce z nich skorzystać. W konsekwencji nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Celnej istniejącej praktyki unijnej w zakresie nieuwzględniania po dokonaniu zgłoszenia celnego przyznanych stronie rabatów/upustów stanowi naruszenie zobowiązania do harmonizacji prawa polskiego z systemem prawnym obowiązującym w Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje.
W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.
W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została, w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturze eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu celnym. W wyniku późniejszej kontroli przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy celnych, ujawnione zostały zawarte przez importera z eksporterem umowy: o dostawach produktu z dnia [...] listopada 1998r. zastąpiona, zawartą w dniu [...] maja 2001r. (z mocą wsteczną od [...] stycznia 2000r.) umową o dystrybucji i dostawach, przewidującą sposób udzielania skarżącej upustów od wartości zakupionych leków (pkt 6). Przyznany umową z [...] listopada 1998r. upust nie był obwarowany żadnymi warunkami. Umowa stanowi, iż zasadniczą przesłanką prawa skarżącej do upustu jest zakup od eksportera leków. W świetle jej postanowień podstawą (przyczyną) uzasadniającą udzielenie upustu na warunkach określonych w umowie był sam fakt importu leków przez skarżącą (ich sprzedaży przez eksportera). W umowie z dnia [...] maja 2001r. jej strony ustaliły wspólnie Roczny Plan Zakupów (RPZ). Według tej umowy, jeśli wartość netto produktów zakupionych w danym okresie przekroczy wartość określoną w RPZ importer uprawniony będzie do otrzymania od eksportera upustu w wysokości 30% (po przekroczeniu Wartości Docelowej 1) lub 40 % (po przekroczeniu Wartości Docelowej 2). Według umowy o dystrybucji i dostawach przyznanie upustów miało zależeć od terminowej płatności przez spółkę. Opóźnienie miało automatycznie powodować uchylenie przyznanych upustów i odstąpienie od udzielania kolejnych ( pkt 6.8). Zgodnie z umową, upust udzielano w chwili wystawienia odpowiedniej noty kredytowej, nie później niż 90 dni po upływie okresu, w którym zakupy importera przekroczyły wartość określoną w RPZ ( pkt 6.7 umowy). Kontrolujący ujawnili również dokumenty dostawcy (eksportera): Debit memo nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000r., odnoszący się do raportu za m-c kwiecień 2000r. i potwierdzający udzielenie 20%, upustu co do leków objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym oraz faktury credit memo [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. i [...] z dnia [...] maja 2001r., dotyczące udzielonego stronie 10% upustu. Skarżąca zresztą sama przyznała, że w 2000r. otrzymywała od dostawcy towaru upusty/rabat w wys. 20% oraz jednorazowe wyrównanie do 30 %.
Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę upustu/rabatu, czy też cena w wysokości określonej w fakturze, nie uwzględniającej obniżki z tytułu upustu/rabatu otrzymanego według ujawnionych not kredytowych.
W ocenie Sądu, uzasadnione jest stanowisko organów celnych, iż upusty na skonkretyzowanych przez strony warunkach przewidziane zostały już w umowie sprzedaży leków importerowi. Mimo że umowa o dystrybucji i dostawach nosi datę [...] maja 2001r., jak wynika z jej treści, warunki w niej określone obowiązują strony od [...] stycznia 2000r. Zatem strony w 2000r. realizowały jej wcześniej wspólnie ustalone, a w późniejszym czasie, spisane postanowienia, zaś rabat udzielony był w wysokości przewidzianej wcześniejszą umową tj. 20%, wyrównany następnie jednorazowo wypłaconą sumą 10 % do wysokości 30 % jak przewidywała umowa z dnia [...] maja 2001r.
Nie zachodzi tu więc taka sytuacja, gdy - jak w przypadku tzw. rabatu ex post - czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą.
Otrzymywany upust stanowił niewątpliwie dla skarżącej przysporzenie majątkowe, które w obrocie prawnym - stosownie do generalnej zasady kauzalności czynności cywilno-prawnych - dokonywane są ze względu na istnienie usprawiedliwiającej je określonej podstawy (przyczyny) prawnej, w szczególności ze względu na wzajemne świadczenie będące ekwiwalentem dokonanego przysporzenia.
Chybiony jest wywód skarżącej, ze upust miał charakter fakultatywny. Umowa określa zobowiązanie zbywcy do udzielenia upustów. W świetle postanowień umowy uprawnienie nabywcy do otrzymania upustu związane było jedynie z wymogiem przekroczenia określonej wartości netto produktów, co jak potwierdza skarżąca miało miejsce zawsze. Przyznane upusty mogły być cofnięte tylko w przypadku wystąpienia opóźnień w płatnościach. Postanowienie umowy określające obowiązek dostawcy wystawienia noty kredytowej, nie później niż w ciągu 90 dni po upływie okresu, w którym zakupy przekroczą ustalona wartość Rocznego Plany Zakupów (pkt 6.7), uzasadnia przyjęcie, że w dacie wystawienia tego dokumentu znana była wysokość upustu, a dopiero ewentualne nie spełnienie warunku terminowej płatności spowodowałoby uchylenie udzielonego upustu oraz odstąpienie od udzielenia pozostałych.
W konkluzji stwierdzić należy, że przewidziane umową o dostawach produktu upusty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości ceny wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym pomniejszonej o upust i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru. W tym stanie rzeczy, w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w czasie zgłoszenia celnego, uzasadniona była korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organy celne.
Konstrukcja umowy dowodzi, że w istocie nabywca miał prawo do rabatu od dostawcy. Mimo, że umowa w swojej treści zawiera zapisy o współpracy w zakresie wspierania rozwoju działalności skarżącej na rynku polskim i dystrybucji nie przewiduje jednak wynagrodzenia z tego tytułu dla dostawcy. Brak jest jakichkolwiek dowodów np. na to, że dostawca otrzymywał informacje, wykazy czy też dokumentację dotyczącą czynności dystrybucyjnych od importera, i że opłacał je. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, ażeby dowody takie zostały ujawnione w toku postępowania. Zaś wbrew twierdzeniom spółki dokument Debit memo nie stanowi potwierdzenia powyższego.
W tych okolicznościach skarżąca nie może twierdzić, że brak było podstaw do weryfikacji zgłoszenia celnego, a ona sama dokonała go w oparciu o kompletne w chwili zgłoszenia dokumenty, zgodnie z istniejącym stanem faktycznym i zgodnie z treścią art.64 § 1 Kodeksu celnego i wskazywanymi w skardze przepisami wykonawczymi.
Chybiony jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia postanowień art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, w tym w szczególności załącznika nr 6 do rozporządzenia, który między innymi dotyczy sposobu wypełniania pola 45 dokumentu SAD. Zdaniem skarżącej w polu 45 podlegały wykazaniu tylko upusty uwidocznione w treści faktury. Interpretacja skarżącej nie uwzględnia jednak, że faktura nie jest jedynym dokumentem służącym do ustalenia wartości celnej, gdyż Rozporządzenie Ministra Finansów określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (§ 206 i 209 Rozporządzenia Ministra Finansów). Jeśli skarżąca w czasie dokonywania zgłoszenia nie mogła zadeklarować innej (niższej) wartości celnej, ponieważ na fakturze nie był wykazany upust, powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty kredytowej określającej należny jej upust. Takie działanie nie byłoby sprzeczne z przepisami powołanego Rozporządzenia Ministra Finansów i byłoby działaniem zgodnym z zasadami demokratycznego państwa prawnego, która to zasada wynika z art. 2 Konstytucji RP.
Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów art. 68 i art. 69 powołanego wyżej Układu Europejskiego z 12.12.1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa m.in. w zakresie prawa celnego do ustawodawstwa Wspólnoty, poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Unormowania ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny, stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę oceny rozstrzygnięć organów celnych, w szczególności regulacje w zakresie wartości celnej przedmiotu importu, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), które recypowane zostały do Kodeksu celnego. Postanowienia Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej są także zbieżne z regulacjami zawartymi w Kodeksie celnym Wspólnot Europejskich. Tak więc wynikający z art. 68 i 69 obowiązek dostosowania przepisów polskiego prawa celnego do ustawodawstwa unijnego został zrealizowany. Obowiązek dostosowania ustawodawstwa nie przenosi się wprost na stosowanie wykładni dokonywanej przez organy celne i sądy funkcjonujące w krajach Unii Europejskiej. Dopiero od dnia członkostwa w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować wykładnię wynikającą z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Nie dotyczy to jednakże spraw, w których decyzje zostały wydane przed 1 maja 2004 r. Ponadto, nie bez znaczenia jest powód, dla którego strony zawarły umowę o dostawach produktu, w której przewidziano upusty. Z postanowień wstępnych umów o dostawach produktu z dnia [...] listopada 1998 r. wynika, że przyczyną ich zawarcia były obowiązujące w Polsce regulacje prawne ograniczające wysokość marż w obrocie lekami, co w ocenie kontrahentów nie zapewniało należytych dochodów skarżącej. Do takiego wniosku upoważniają zapisy umów o treści: "Zważywszy, że importowane środki farmaceutyczne w całości lub w części refundowane przez polski rząd ... podlegają ustawowym ograniczeniom dotyczącym wysokości marży .... A. Poland ... na skutek wyżej wspomnianych uregulowań prawnych występuje do C. (do B.) o finansowy upust w celu zapewnienia sobie racjonalnych dochodów". Z powyższego wynika, że upust stanowił formę obejścia przepisów dotyczących marż. Powołane w skardze i w toku postępowania administracyjnego wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie dotyczyły takich wypadków.
Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt postępowania nie potwierdza zasadności zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Organ celny ustosunkował się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego.
Nietrafne są w szczególności zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Decyzje w niniejszej sprawie wydane bowiem zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych.
W szczególności nie jest trafny zarzut naruszenia dwuinstancyjności postępowania celnego. W skardze przywołano pismo Prezesa GUC nr [...] z dnia [...] września 2001 r. skierowane do dyrektorów urzędów celnych. Zdaniem skarżącej pismo to ma charakter polecenia służbowego, wydanego podległym organom celnym. Sąd w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone między innymi w wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt V S.A. 1709/02, że z treści pisma Prezesa GUC z dnia [...] września 2001 r., skierowanego do wszystkich Dyrektorów Urzędów Celnych wynika jedynie kwestia konieczności zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej przez firmy importujące farmaceutyki i przeprowadzenia kontroli postimportowych, mających na celu weryfikację prawidłowości ustalenia wartości celnej. Czyli o ocenie prawidłowości dokonanych zgłoszeń celnych miały decydować wyniki kontroli. W niniejszej sprawie decyzje były wydawane przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.
Wymienione pismo ani nie stanowi "nieuprawnionej ingerencji w postępowania celne" ani nie było "wywarciem nacisku na organy celne" tym bardziej, że kontrola w siedzibie skarżącej została przeprowadzona w okresie od [...] listopada 2001 r. do [...] lutego 2002r., co czyni zarzut niezachowania toku instancji i zarzut rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności gołosłownym.
Akta wspólne i administracyjne zawierają potwierdzenia zapoznania się strony z aktami sprawy, składania pisemnych wyjaśnień, wniosków i zastrzeżeń strony (np. pisma z dnia [...] i [...] listopada 2002r.), zatem sprzed daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie ustaleń dokonanych na podstawie kontroli celnej i zgłoszenia wniosków dowodowych. Z uprawnień tych skarżąca w szerokim zakresie korzystała.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI