V SA 4251/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniepobyt stałymiejsce zamieszkaniacentrum życioweprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedowodykontrola meldunkowazamiar pobytu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wymeldowania, uznając, że organy nie wyjaśniły dostatecznie, czy osoba miała zamiar stałego pobytu w lokalu.

Skarżąca A.K. wniosła o wymeldowanie byłego męża K.K. z lokalu, twierdząc, że nie przebywa w nim i nie ponosi kosztów utrzymania. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie wymeldowania, opierając się m.in. na kontrolach meldunkowych i oględzinach lokalu. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza kwestii zamiaru stałego pobytu i charakteru nieobecności K.K. w lokalu.

Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę wymeldowania jej byłego męża, K.K., z lokalu mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że K.K. opuścił lokal, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania i od dawna nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji, opierając się na ustaleniach kontroli meldunkowych, oględzinach lokalu oraz zeznaniach syna stron, uznały, że K.K. nadal mieszka w lokalu, a jego nieobecność wynika z charakteru pracy kierowcy międzynarodowego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że nie można opierać się jedynie na zawodzie kierowcy jako usprawiedliwieniu nieobecności, a należy zbadać rzeczywisty zamiar pobytu i koncentracji interesów życiowych. Ponadto, sąd wskazał na naruszenia proceduralne, takie jak nieuwzględnienie wszystkich dowodów, pominięcie zeznań świadków oraz nieprawidłowe przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczne wyniki kontroli meldunkowych i pism prokuratury, które nie zostały przez organy należycie uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sama okresowa nieobecność nie wyklucza możliwości ustalenia miejsca stałego pobytu, jeśli nie towarzyszy jej zerwanie więzi z lokalem i brak zamiaru koncentracji interesów życiowych w innym miejscu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, czy nieobecność K.K. miała charakter okresowy związany z pracą, czy sporadyczny, oraz czy K.K. nadal koncentruje w lokalu swoje interesy życiowe. Sam zawód kierowcy nie przesądza o braku zamiaru stałego pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis ten stanowił podstawę do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 89 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego.

p.o.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 13 § § 7

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie właściwości sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.w.p.o.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły dostatecznie, czy K.K. faktycznie zamieszkuje w lokalu i czy ma zamiar stałego pobytu. Organy pominęły istotne dowody i zeznania świadków, a także nieprawidłowo przeprowadziły rozprawę. Nie można opierać się jedynie na zawodzie kierowcy do usprawiedliwienia nieobecności i odmowy wymeldowania.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia są zdaniem Sądu dowolne powołane jako podstawa rozstrzygnięcia dowody są podawane wybiórczo o odmowie wymeldowania nie może przesądzać jedynie sam fakt, że K. K. jest kierowcą międzynarodowym w sytuacjach wątpliwych dla ustalenia miejsca pobytu stałego istotne jest zbadanie zamiaru pobytu danej osoby zamiar ten obejmuje wolę koncentracji w tym miejscu istotnych życiowych (osobistych i majątkowych) interesów samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami

Skład orzekający

Iwona Dąbrowska

przewodniczący

Joanna Kube

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, znaczenie zamiaru pobytu stałego, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby pracującej za granicą i jej związku z lokalem zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i zamiaru stron w postępowaniach administracyjnych, nawet w rutynowych sprawach jak wymeldowanie.

Czy praca za granicą oznacza utratę miejsca zameldowania? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA 4251/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Jacek Fronczyk
Joanna Kube /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Iwona Maciejuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z
2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania K.K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy
ul. [...] w W. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Prawo do przedmiotowego lokalu spółdzielczego typu lokatorskiego przysługuje K, K, i A.K. byłym małżonkom. Jak wynika z akt sprawy
z wnioskiem o wymeldowanie K, K, z przedmiotowego lokalu zwróciła się w dniu [...] października 2002 r. A.K. wskazując, że jej były mąż nie przebywa w tym lokalu oraz nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Poinformowała, że w Prokuraturze toczy się przeciwko jej byłemu mężowi postępowanie karne.
W toku sprawy organ ustalił, że K.K. nie opuścił spornego lokalu i nadal znajduje się w nim jego centrum życiowe. Przyjęto, że wyjaśnienia wymienionego znajdują potwierdzenie w zeznaniach samej A. K. oraz ich syna M. K., a także w ustaleniach dokonanych na podstawie przeprowadzonych przez organ oraz Policję kontroli meldunkowych. K.K. pracując jako kierowca międzynarodowy często wyjeżdża za granicę, co znalazło potwierdzenie w zaświadczeniu firmy "A.", dysponuje do tego lokalu kluczami i może swobodnie korzystać z przydzielonego mu po wyroku rozwodowym pokoju. W lokalu tym posiada rzeczy osobiste, bieliznę, garnitury, artykuły gospodarstwa domowego. Zdaniem organu, fakt zamieszkiwania w lokalu przez wymienionego potwierdza także przeprowadzony przez organ w dniu [...]marca 2003 r. dowód z oględzin lokalu (k. 48). W wyniku tej kontroli ustalono, że w pokoju pozostającym do jego dyspozycji znajduje się wyposażenie pokoju telewizor, nocna lampka, ława i dwa fotele, wersalka z pościelą, szafa z ubraniem. Natomiast w szafce kuchennej pozostającej w jego dyspozycji są kubki, talerze, łyżki i artykuły spożywcze, zaś w łazience jego przybory toaletowe, środki czystości. Ponadto powołano się na notatkę służbową z dnia [...] grudnia 2002 r w sprawie przeprowadzonej kontroli meldunkowej przez Komisariat Policji W., która potwierdziła fakt pobytu w lokalu K. K.. Wskazano także, że sama wnioskodawczyni wymeldowania podała, że wymieniony "przychodzi do lokalu raz na dwa lub 3 miesiące, pomieszka kilka dni i znów go nie ma, a jak przyjedzie to korzysta ze wszystkiego co jest w domu". Organ odwoławczy nie brał pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego zeznań świadków powołanych przez strony, ponieważ jego zdaniem nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów. Jeśli zaś chodzi o okresowe nieprzebywanie K.K. w miejscu pobytu stałego, to jak ustalił organ, wynika to z charakteru wykonywanej pracy zawodowej i nie daje podstaw do przyjęcia, że wymieniony zerwał łączące go więzi z lokalem, jak również nie uprawdopodabnia, iż wymieniony nosi się z zamiarem zrezygnowania z zamieszkiwania w tym lokalu i ześrodkowania interesów życiowych w innym miejscu.
W skardze do Sądu A. K. zarzuciła organom tendencyjność i brak terminowości przy wydawaniu decyzji oraz nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron. Podała, że K. K. od czerwca 2002 r. opuścił lokal, w którym jest zameldowany i nie wnosi opłat. Od tej pory był w lokalu kila razy, a od [...] marca 2003 r. raz w dniu [...] kwietnia 2003 r., kiedy to zabrał kolejne swoje rzeczy. Skarżąca zakwestionowała ustalenia organu przyjęte na podstawie oględzin lokalu dokonanych w dniu [...] marca 2003 r. Stwierdziła, że K. K. faktycznie nie posiada wydzielonego pokoju, zaś mieszkanie jest w pełni umeblowane i przystosowane do zamieszkania, ponieważ mieszka w nim z dorosłym synem. Jeśli zaś chodzi o pozostałe w lokalu rzeczy osobiste należące do K. K., a znajdujące się jeszcze w tym mieszkaniu to są one bezużyteczne, ponieważ nie są przez niego używane. Skarżąca podała, że wielokrotne kontrole meldunkowe przeprowadzone przez dzielnicowego nie zastały K. K.w lokalu. Podniosła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę jej wniosków, co do uwzględnienia dowodów z przesłuchania wskazanych świadków i przeprowadzenia wywiadu przez dzielnicowego. Zarzuciła organom nieuwzględnienie zeznań świadków B. J. i M.W., a także pism Prokuratury Rejonowej – Z. z dnia [...] kwietnia 2003 r. i [...] maja 2003 r. mimo, że organ zwracał się w przedmiotowej sprawie do Prokuratury.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze właściwości tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, ponieważ sprawa nie została wyjaśniona w sposób dostateczny. Stosownie do art. 7 i art. 77 kpa organy administracji winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie zasady te nie były w pełni przestrzegane. Nie zostały bowiem w sposób należyty wyjaśnione i ustalone okoliczności faktyczne sprawy, odnoszące się do przesłanek wydania decyzji w sprawie odmowy wymeldowania, a w szczególności nie zostało wyjaśnione, czy K.K. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Wprawdzie zarówno organ I jak i II instancji przyjmuje, że wymieniony nie opuścił miejsca swego zamieszkania, czyli nadal tam mieszka, lecz wskazane ustalenia są zdaniem Sądu dowolne, a powołane jako podstawa rozstrzygnięcia dowody są podawane wybiórczo.
W ocenie Sądu, o odmowie wymeldowania nie może przesądzać jedynie sam fakt, że K. K. jest kierowcą międzynarodowym, co zdaniem organu usprawiedliwia jego nieobecność w lokalu. Zawód ten wszak wykonywany jest przez niego od wielu lat, a w lokalu, jak twierdzi skarżąca i potwierdza to K. K. w przesłuchaniu z dnia [...] marca 2003 r., nie przebywa od lata 2002 r. i od tego czasu nie opłaca świadczeń z tytułu korzystania z tego lokalu. W tym przedziale czasowym, według twierdzeń A.K., był on w lokalu w październiku 2002 r. i wówczas jeden raz nocował, następnie w grudniu
2002 r. nocował wtedy 3 razy, 1 raz w marcu, a ostatni raz w kwietniu 2003 r. Organy wydające w sprawie decyzję nie zweryfikowały tej informacji, co zdaniem Sądu miało przesądzające znaczenie dla oceny, czy przebywanie w tym czasie w lokalu miało charakter okresowy związany z charakterem pracy, czy też raczej sporadyczny. Okoliczność ta wymaga szczegółowego zbadania i oceny również i z tego względu, że w sytuacjach wątpliwych dla ustalenia miejsca pobytu stałego istotne jest zbadanie zamiaru pobytu danej osoby, w szczególności, czy zamiar ten obejmuje wolę koncentracji w tym miejscu istotnych życiowych (osobistych i majątkowych) interesów, czy też nie. Jakkolwiek zamiar jest pojęciem subiektywnym, to jednak jego istnienie bądź jego brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalone na podstawie obiektywnych okoliczności (por. wyrok z 9 października 2003 r. sygn. akt V SA 724/03-niepublikowany). Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi.
Rozstrzygając sprawę, organ powołał się na wyniki dowodu z oględzin przedmiotowego lokalu, jednocześnie nie wziął pod uwagę zawartych w protokole uwag A.K., która informowała, że część mebli wskazanych w tym protokole należy do niej, pozostałe zaś były zakupione w trakcie trwania małżeństwa i stanowią stałe wyposażenie mieszkania. Wskazała także, że telewizor zakupiony przez K. K. na raty jest zajęty przez komornika, a jego lodówka znajduje się w piwnicy.
Usprawiedliwiony jest zarzut skargi podważający prawidłowość przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 89 § 2 kpa organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Jak wynika z protokołu rozprawy byli na niej obecni jedynie świadkowie wezwani na wniosek skarżącej natomiast świadkowie powołani na okoliczność przebywania K. K. z zamiarem stałego pobytu pod adresem zamieszkania zostali przesłuchani wcześniej przed rozprawą.
Organ naruszył także przepis art. 80 kpa, pomijając zeznania wszystkich przesłuchanych świadków uznając, z niezrozumiałych względów, że nie wnoszą do sprawy istotnych elementów. Skarżąca w związku z powyższym, przed wydaniem decyzji ostatecznej zwróciła się do organu z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowych dowodów z zeznań wskazanych z imienia i nazwiska oraz adresu czterech świadków w tym 3 lokatorów budynku przy ul. [...] na okoliczność opuszczenia przez K. K. przedmiotowego lokalu. Organ jednak w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii.
Należy zwrócić także uwagę na fakt, że organ eksponując jako dowód w sprawie wynik kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Komisariat Policji W., w dniu [...] grudnia 2002 r., który miał potwierdzać fakt pobytu K. K. w miejscu zameldowania na pobyt stały, jednocześnie pominął milczeniem fakt, że w aktach sprawy znajdują się również inne przeprowadzone przez organy Policji dowody na tę okoliczność, których wyniki są odmienne. Chodzi tu mianowicie o telefonogram z dnia [...] września 2002 r. informujący, że pomimo wielokrotnych kontroli lokalu nr [...] przy ul. [...] nie zastano K. K. w lokalu. W notatce służbowej z dnia [...] października 2002 r. sporządzonej przez starszego posterunkowego R. T. zawarta jest informacja - ustalenie, że wymieniony nie przebywa pod wskazanym adresem od sierpnia 2002 r. i brak jest informacji o jego aktualnym miejscu pobytu. Organ nie odniósł się również do powołanych przez skarżącą pism Prokuratury, mimo iż wcześniej w dniu [...] marca 2003 r. skierował do tego organu pismo w związku z prowadzonym postępowaniem o wymeldowaniem. Z treści tych pism wynikało, że postępowanie karne przeciwko K.K. zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...] z powodu nieprzebywania podejrzanego w miejscu zamieszkania.
W związku z powyższymi okolicznościami, sprawa ta wymaga powtórnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do faktu opuszczenia lokalu z uwzględnieniem wskazań Sądu, a także przeprowadzenia wszelkich innych możliwych dowodów umożliwiających wyjaśnienie tej sprawy.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami oraz art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI